Báo cáo nghiên cứu nông nghiệp " Khảo nghiệm,đánh giá và áp dụng công nghệ nhân giống tiên tiến cho việc phát triển các rừng trồng Thông caribeae và Thông lai có giá trị kinh tế cao tại Việt Nam - Báo cáo 6 " docx

Những điểm nổi bật bao gồm Hội nghị triển khai dự án tháng 2/ 2006, Đào tạo về kỹ thuật ợc dự án Dự án đòi hỏi xem xét lại các khảo nghiệm hiện có và sinh trưởng của một số loài cây lá

Bé N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn N«ng th«n

Ch−¬ng tr×nh Hîp t¸c N«ng nghiÖp vμ Ph¸t triÓn

N«ng nghiÖp (CARD)

Khảo nghiệm,đánh giá và áp dụng công nghệ nhân giống tiên tiến cho việc phát triển các rừng trồng Thông caribeae và Thông lai

có giá trị kinh tế cao tại Việt Nam

(Mã số: 033/05 VIE)

BÁO CÁO TIẾN ĐỘ DỰ ÁN Báo cáo 6 tháng lần thứ nhất, giai đoạn T2 – T8/2006

Trung t©m nghiªn cøu gièng c©y rõng ViÖn khoa häc L©m nghiÖp ViÖt Nam

ChÌm- Tõ Liªm – Hµ Néi, ViÖt Nam

vµ

Côc L©m nghiÖp DPI – Queenland

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

_

BÁO CÁO TIẾN ĐỘ DỰ ÁN

tiên tiến cho việc phát triển rừng trồng thông caribeae và thông lai có giá trị kinh tế cao tại Việt Nam

Phía Việt Nam Trung tâm nghiên cứu giống cây rừng

Viện khoa học Lâm nghiệp Việt Nam

Giám đốc dự án phía Việt Nam TS Hà Huy Thịnh

Đơn vị Australia Tổ chức rừng trồng bang Queensland (FPQ) - (trước

thuộc Cục lâm nghiệp - DPI)

Nhân sự phía Australian Ông Ian Last

Ngày kết thúc (theo dự kiến ban đầu) Tháng 2/ 2008

Ngày kết thúc (đã thay đổi) Tháng 2/ 2008

Cán bộ liên lạc

Ở Australia: Cố vấn trưởng

Chức vụ: Nhà quản lý, Các dịch vụ kỹ thuật Fax: +61 (0) 7 5482 3430

Tổ chức: Cục rừng trồng bang Queensland

(FPQ)- trước thuộc Cục lâm nghiệp DPI Email: ian.last@fpq.qld.gov.au

In Australia: Administrative contact

Chức vụ: Nhà quản lý, Các dịch vụ kỹ thuật Fax: +61 (0) 7 5482 3430

Tổ chức: Tổ chức rừng trồng bang Queensland

(FPQ) - trước thuộc Cục lâm nghiệp DPI

Email: ian.last@fpq.qld.gov.au

Ở Việt Nam

Tổ chức: Trung tâm nghiên cứu giống cây rừng

Viện KH lâm nghiệp Việt Nam Email:

rcfti@vnn.vn

1 Trích lư

Tóm tắt các hoạt động của Dự án

ực hiện theo đúng khung logic của Dự

án Những điểm nổi bật bao gồm Hội nghị triển khai dự án (tháng 2/ 2006), Đào tạo về kỹ thuật

ợc dự án

Dự án đòi hỏi xem xét lại các khảo nghiệm hiện có và sinh trưởng của một số loài cây lá kim

nghiệp Việt Nam những

ạo dựng mối quan tâm cho các nhà trồng rừng quy mô lớn và nhỏ bao gồm

oạn báo cáo bao gồm:

n giữa các đối tác của Dự án (tháng

2 các khảo nghiệm và cơ sở vật chất của các vườn ươm hiện có ở Việt Nam

3 khoá đào tạo kỹ thuật vườn ươm giai đoạn 1 ở Queensland (tháng

4 khẩu vào Việt Nam các vật liệu để xây dựng 3 vườn ươm trình diễn (tháng

5 Quyển sổ tay kỹ thuật vườn ươn sau khi thảo luận với các học viên và đã được

6 ột chuyến thăm quan học tập cho các nhà nghiên cứu/ quản lý lâm

9 ườn vật liệu ở các vườn uơm trình diễn (tháng 2 – tháng 7/ 2006)và

nhiệt đới ở Việt Nam, đặc biệt là Thông caribeae và xây dựng thêm các khảo nghiệm sử dụng vật liệu đã được cải thiện tính di truyền, gồm cả giống thông lai

Dự án cũng sẽ tăng cường năng lực cho các cơ quan nghiên cứu lâm

vấn đề liên quan đến cải thiện giống thông và hệ thống nhân giống sinh dưỡng thông qua các khoá đào tạo tại Queensland và Việt Nam, xây dựng các vườn vật liệu và vườn ươm trình diễn quy mô nhỏ, và một chuyến thăm quan học tập ở Australia cho các nhà quản lý/ nghiên cứu lâm nghiệp ở Việt Nam

Cuối cùng, dự án sẽ t

cả các cộng đồng dân tộc thiểu số, thông qua việc xây dựng các điểm trồng rừng trình diễn cộng tác ở các vùng ưu tiên cho việc mở rộng diện tích rừng trồng thông dưới sự trợ giúp kỹ thuật bởi các khoá đào tạo thích hợp

Các kết quả đạt được trong giai đ

1 Tổ chức thành công Hội nghị triển khai Dự á

2/2006)

Xem xét

(tháng 2/2006)

Đã hoàn thành

5/2006)

Đã nhập

6/2006)

Đã viết 1

dịch sang tiếng Việt

Tổ chức thành công m

nghiệp Việt Nam (tháng 6/2006)

Đã xem xét các khảo nghiệm của thông và các s

cứu chính ở Việt Nam (tháng 2 & tháng 7/ 2006)

Gieo cây con cho các khảo nghiệm mới và 5 tron

(tháng 7/ 2006)

Cây con cho trồng v

các công việc ở 3 điểm xây dựng vườn ươm hầu như đã hoàn thành

2

Tiến độ thực hiện Dự án 6 tháng lần thứ nhất đang được th

vườn ươm ở Queensland (tháng 5/ 2006), một chuyến thăm quan học tập ở Australia (tháng 6/ 2006), trồng các khảo nghiệm mới tại 5 vùng (tháng 7/ 2006) và sơ bộ đánh giá các khảo nghiệm hiện có để trợ giúp cho việc xây dựng Bản phác thảo chiến lược cải thiện giống cho thông (tháng 7/ 2006) Việc xây dựng 3 vườn ươm trình diễn đang được thực hiện tốt (và sẽ hoàn thành vào tháng 9/ 2006) và chuẩn bị cho lần cắt hom đầu tiên (tháng 10/ 2006)

Lãnh đạo dự án phía Australia dự định có chuyến thăm Việt Nam vào tháng 11/ 2006 để xem xét tiến độ thực hiện dự án và thảo luận những vấn đề cần thiết với các đối tác phía Việt Nam

cách tiếp cận và phương pháp luận có thể được tóm tắt

ribaea, có so sánh với các giống thông khác hiện đang được trồng, cho các vùng ưu tiên

iệm sẵn có và các thông tin có liên quan

ác điểm khảo nghiệm khác nhau của các

đặc biệt là thông caribeae và giống thông lai

Mụ

hành

Mụ

ợc quản lý bởi người dân và cộng đồng ở hai cộng

Phư

trình

n địa phương

đã được sửa đổi, dựa trên những khảo nghiệm và các mô hình trồng rừng trình diễn mới

3 Giới thiệu và bối cảnh

Các mục tiêu dự án, kết quả mong đợi,

như sau:

Mục tiêu 1: Xác định các giống sản lượng cao nhất, thích nghi tốt nhất và các giống lai của

Thông ca

trồng thông

Kết quả 1.1: Xem xét và báo cáo về sinh trưởng của các loài thông ở Việt Nam dựa trên các

khảo ngh

Kết quả 1.2:Xây dựng các khảo nghiệm đánh giá di truyền để so sánh khả năng sinh trưởng của các loài thông địa phương và nhập nội trên c

vùng sinh thái chính của Việt Nam

Kết quả 1.3: Xem xét nguồn vật liệu di truyền của thông và các chiến lược cải thiện giống có

liên quan và năng lực/ nguồn vật liệu,

c tiêu 2: Cung cấp các khoá đào tạo thực hành và trợ giúp cho các cơ quan nghiên cứu lâm

iệp Việt Nam để đảm bảo khả năng phát triển và thích ứng của vườn vật liệu và vườ

cho mục đích nhân giống sinh dưỡng hàng loạt cho thông

Kết quả 2.1: Cán bộ được đào tạo có khả năng xây dựng và quản lý vườn vật liệu, thu hái chồi và giâm hom và chăm sóc cây hom

Kết quả 2.2:Sổ tay kỹ thuật vườn ươm đã thích ứng với điều kiện của từng địa phương và bản tiêu chí đánh giá đã được ban hành

Kết quả 2.3: 3 vườn vật liệu và vườn ươm với quy mô trình diễn đã được xây dựng và

những quy định khác nhau đã được ban

c tiêu 3: Tạo lập được nhận thức mới giữa các hộ gia đình nghèo và các nhà trồng rừng công

iệp ở các vùng trồng thông chủ yếu, liên quan

thiện để cung cấp hàng loạt sản phẩm rừng và dịch vụ thông qua việc xây dựng các mô hình trình diễn cộng tác với chủ đất ở địa phương

Kết quả 3.1: Xây dựng 2 khảo nghiệm trình diễn với nhà trồng rừng quy mô lớn

Kết quả 3.2:Xây dựng các rừng trồng đư

đồng thiểu số

ơng pháp tiếp cận tổng thể và phương pháp luận được sử dụng để đạt được các mục tiêu và quả này như sau

• Đào tạo kỹ thuật vườn ươm (ở Queensland và Việt Nam), được hỗ trợ bởi quyển sổ tay hướng dẫn quy

• Xây dựng cơ sở hạ tầng vườn ươm trình diễn để đánh giá và tiến hành phương pháp mới thích nghi với điều kiệ

• Một chuyến thăm quan học tập của các cán bộ nghiên cứu Việt Nam để tiếp cận với việc quản lý rừng mới

• Đánh giá lại và phân tích các khảo nghiệm và chiến lược cải thiện giống sẵn có và xây dựng cách tiếp cận

4 Ti

Những

ới sự viên

ƒ Chuyến thăm quan học tập của các cán bộ nghiên cứu và quản lý Việt Nam tới Australia

công (Tháng 6/ 2006)

Mụ

ồng (từ T2 – T7/ 2006) Khảo sát ban đầu về các khảo nghiệm thông khác nhau trên các tỉnh của Việt Nam (T2/

ột Bản phác thảo báo cáo (T 7 – T8/

ảo luận về chiến lược chọn giống trong tương lai giữa các cán bộ nghiên cứu của Việt m

Mụ

ƒ Chuyến đào tạo về kỹ thuật vườn ươm ở Queensland đã hoàn thành (T5/ 2006)

phác thảo hướng dẫn kỹ thuật vườn ươm đã được chuẩn bị, thảo luận với các học

trồng vườn vật liệu đã sẵn sàng

n ươm được chuyển tới từng vườn ươm ở Việt m

Mụ

ã được thực hiện (T2/ 2006) hiện chi tiết được viết tại Khung logic báo cáo tiến độ Dự án đi kèm

Xây

ọc tập tại Australia (gồm 8 thành viên) tới thăm các cơ quy trình hoạt động lâm nghiệp (một vài kiểu rừng trồng)

hư các bài giới thiệu của các

rung tâm nghiên cứu giống cây rừng)

ến độ thực hiện Dự án tính tới thời điểm báo cáo

điểm đáng chú ý

Tổng quát

ƒ Hội nghị triển khai dự án đã tổ chức thành công ở Hà Nội (vào ngày 15/ 2/ 2006) v tham gia của trên 20 thành

đã thành

c tiêu 1

ƒ Thiết kế khảo nghiệm đã được thông qua, cây con đã sẵn sàng và 5 trong số 6 khảo nghiệm di truyền mới đã được tr

ƒ

2006)

ƒ Xem xét/ thông qua/ phân tích số liệu sẵn có về các khảo nghiệm thông ở Việt Nam, thảo luận với các cán bộ nghiên cứu chính và chuẩn bị m

2006)

ƒ Th

Na và Australia (tháng 7/ 2006)

c tiêu 2

ƒ Đã khảo sát các vườn ươm sẵn có và các diện tích dự kiến xây dựng vườn ươm trình diễn (T2/ 2006)

ƒ Bản

viên và được dịch sang tiếng Việt (T5 – T6/ 2006)

ƒ Cây con cho

ƒ Công việc chuẩn bị hiện trường cho trồng vườn vật liệu đã hoàn thành ở mỗi vườ

(T6 – T7/ 2006)

ƒ Thiết bị vườn ươm (nhập khẩu từ Australia) đã

Na (T6/2006)

c tiêu 3

ƒ Buổi gặp gỡ ban đầu với người dân thiểu số tại Dak P’Lao, nơi được đề xuất trồng mô hình trình diễn đ

Tiến độ thực

dựng năng lực nghiên cứu

Xem phần những chi tiết liên quan đến đào tạo kỹ thuật vườn ươm

Tháng 7/ 2006 một chuyến thăm quan h

sở nghiên cứu, một vài khảo nghiệm,

và một số cơ sở chế biến các sản phẩm lâm nghiệp tiên tiến, cũng n

nhà quản lý và nghiên cứu lâm nghiệp Australia

Ngân sách của dự án đã dành một phần cho 1 cán bộ nữ Việt Nam, là cán bộ tham gia dự án được đến Queensland 3 tháng (cuối tháng 8 – cuối tháng 11/ 2006) để trợ giúp cho các kết quả của dự án Điều này sẽ tăng cường sự trao đổi thông tin và xây dựng năng lực nghiên cứu cho cá nhân và cho viện có liên quan ở Việt Nam (đó là T

Các chương trình đào tạo

Kh

cá

oá đào tạo kỹ thuật vườn ươm (có 4 thành viên) bao gồm cả phần lý thuyết và thực hành về

c kỹ thuật nhân giống hom, các phương pháp vệ sinh và sức khoẻ cây hom, cũng như các biện

ản lý vườn ươm Để tăng cường kết quả lớp học, một bản phác huẩn bị (cung cấp cho từng học viên) và dịch sang tiếng Việt như

Tình trạng này có thể sẽ thay đổi khi các vườn ươm trình diễn và iệm di truyền được hoàn thành

về các vấn đề liên quan

à mong là sẽ không có) Các khía cạnh

i sau khi đã hoàn thành việc xây dựng

h diễn cà các khảo nghiệm di truyền

m gia chuyến đào tạo tập trung 3 tháng ở Các buổi thảo luận với các chủ hộ gia đình nhỏ và các nhóm dân tộc thiểu số liên quan đến việc

trở ngại

h hưởng đến mục tiêu tổng thể và kết quả của Dự tiết hơn trong khung logic của Dự án Xin tóm tắt

ƒ Một số thiếu sót trong phần dữ liệu cung cấp cho việc đánh giá lại các khảo nghiệm

o nghiệm so với ban đầu

luận trước tại khoá đào tạo kỹ thuật vườn ươm tháng 5/ 2006

ra chồi sớm trước khi trồng vào vườn vật liệu Mong rằng

pháp kỹ thuật khác của việc qu

thảo hướng dẫn kỹ thuật được c

là nguồn tài liệu tham khảo cho các nhà quản lý vườn ươm Bản phác thảo hướng dẫn này đã được sử đổi sau khi tổ chức khoá đào tạo tại Việt Nam, trước đó các đối tác đã có thêm kinh nghiệm với các kỹ thuật mới

Quảng bá

Đây là phần còn hạn chế dự dự án cho tới nay (mới chỉ có một quyển lịch và một quyển niên gián của DPI Forestry đề cập)

các khảo ngh

Quản lý dự án

Không có những vấn đề gì liên quan đến quản lý dự án

5 Báo cáo

Môi trường

Dự án chưa có bất kỳ vấn đề môi trường tiêu cực nào (v

và các tác động về mặt môi trường sẽ được xem xét lạ

vườm ươm trìn

Các vấn đề xã hội và giới

Khoá đào tạo kỹ thuật vườn ươm đã có 50% là học viên nữ Như đã đề cập ở mục 4.2, quỹ dự án còn dành một phần cho 1 cán bộ nữ của dự án tha

Queensland

trồng rừng mô hình cũng chỉ dừng ở giai đoạn đầu Việc tiến hành cụ thể đã được đặt vào kế hoạch của năm thứ 2

6 Các vấn đề cần thực hiện

Những khó khăn và

Đến nay, dự án gặp một vài vấn đền nhỏ có ản

án Những khó khăn nhỏ đó sẽ được chỉ ra chi

dưới đây:

thông hiện có ở Việt Nam

ƒ Hạt thông nhập nảy mầm không đủ số lượng yêu cầu nên cấn có sự điều chỉnh thiết kế khả

ƒ Các trang thiết bị cho việc xây dựng vườn ươm và vườn vật liệu nhập khẩu bị chậm Sự chậm chễ này đã được thảo

khi đã quyết định được thời điểm cắt ngọn cho cây vườn vật liệu trong giai đoạn chúng vẫn ở trong bầu để kích thích

việc xây dựng cơ sở hạ tầng của vườn ươm sẽ hoàn thành vào tháng 9 Cùng thời gian này kế hoạch cắt hom đợt đầu cũng được thực hiện

a chọn

lựa chọn (những hoạt động đã diễn ra) để chỉ ra những khó khăn và trở ngại như ở phần

Sự lự

Các sự

6.1 trên

7 Kết luận

, dự án đang tiến triển tốt với hầu hết các hoạt động đặt ra hoặc đã được hoàn thành hoặc rất tiến triển Khoá đào tạo kỹ thuật vườn ươm và chuyến thăm quan học tập tại Queensland

c khảo nghiệm di truyền chính gần đây đã hoàn thành Các thông tin đã được cung cấp để hoàn thành việc đánh giá tổng thể các khảo nghiệm sẵn có và xây dựng một số sự

Tổng thể

đã thành công và cá

chọn lựa chiến lược chọn tạo giống thông Việc xây dựng các vườn ươm trình diễn đang tiến triển tốt và có thể hoàn thành được vào tháng 9 Vườn vật liệu đang được xây dựng và nên được trồng trong thời gian tới

Giám đốc dự án phía Australia tới thăm Việt Nam vào tháng 10 để khảo sát các điểm trồng khảo nghiệm và các vườn ươm trình diễn và thảo luận tiến độ liên quan đến việc xây dựng chiến lược chọn tạo giống và các điểm trồng rừng trình diễn (qui mô lớn và nhỏ) như kế hoạch đã định cho năm thứ 2 của Dự án

8 Cam kết

CAM KẾT Chương trình hợp tác về Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (CARD)

Tên dự án “Khảo nghiệm, đánh giá và ápdụng công nghệ nhân giống tiên tiến cho việc phát

triển rừng trồng thông caribeae và thông lai có giá trị kinh tế cao tại Việt Nam.” Mã số dự án

033/05VIE

Chúng tôi những người ký dưới đây cam kết rằng trong thời gian từ 1/2/2005 đến 31/8/2006

chúng tôi đã bố trí những đầu vào dưới đây để trợ giúp cho việc thực hiện dự án trên

8.1 Nhân sự

Nhân sự phía Australia Số ngày ở VN Số ngày ở

Australia Các chuyến đi tới VN

Nhân sự phía Việt Nam Số ngày ở VN Số ngày ở

Australia Các chuyến đi tới Australia

Phí Hồng Hải 18

Nguyễn Văn Cường 7

Cán bộ nghiên cứu & quản lý ở

Đồng Hới, Quảng Bình

7

Phan Thanh Hương 6

Các kỹ thuật viên vườn ươm 70

8.2 Thiết bị và các dịch vụ khác

Chi phí vận chuyển thiết bị và bốc dỡ 14,800 Thiết bị vườn ươm (gồm cả chi phí ở Việt Nam và Australia) 18,000

Kinh phí chi các chuyến thăm quan học tập tại Australia 4,200

Ký đại diện cho đơn vị Australia bởi cán bộ có

thẩm quyền với sự có mặt của người làm chứng

Chữ ký của người làm chứng

Ian Last, Giám đốc dự án phía Aust Leisa Hindmark

8.3 Bản giao thiết bị và dịch vụ

Xác nhận dưới đây rằng các đầu vào nhân sự nói trên đã được thực hiện và thiết bị cùng dịch vụ xác định ở trên đã được bàn giao cho đơn vị chính phía Việt Nam

Ký đại diện cho đơn vị Việt Nam bởi cán bộ có

thẩm quyền với sự có mặt của người làm chứng

Chữ ký của người làm chứng

TS Hà Huy Thịnh,Giám đốc dự án phía VN Nghiêm Quỳnh Chi

TIẾN ĐỘ DỰ ÁN GỒM MỤC TIÊU DỰ KIẾN, KẾT QUẢ, HOẠT ĐỘNG VÀ ĐẦU VÀO Tên dự án: Đánh giá hiện trường và áp dụng công nghệ nhân giống sinh dưỡng tiên tiến để phát triển rừng trồng Thông caribeae và các giống lai giá trị cao ở VN

Đơn vị thực thi VN: Trung tâm nghiên cứu giống cây rừng – Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt nam

ĐỀ XUẤT NGHIÊN CỨU BÁO CÁO TIẾN ĐỘ

OBJECTIVE 1 Nhận biết về lợi ích của các nhà trồng rừng

thông hiện tại và tương lai ở Việt Nam, sản lượng cao nhất, giống thích nghi nhất, giống lai, so sánh với các loài thông đang được trồng hiện nay, tập trung cho các vùng ưu tiên trồng thông

i Đánh giá lại các khảo nghiệm sẵn có

ii Xây dựng các khảo nghiệm mới

iii Chiến lược chọn giống thông và những tiềm lực liên quan được xem xét và tăng cường

1 Kết quả đánh giá khảo nghiệm sẽ được dịch và được đối chiếu theo đúng khung thời gian dự

án

2 Chọn lựa lập địa phù hợp cho các khảo nghiệm mới

3 Hạn chế tối đa những ảnh hưởng tiêu cực tới các khảo nghiệm mới

4 Nhà khoa học của UQ có thể có được đầy đủ thông tin từ các cán bộ nghiên cứu của VN trong và sau chuyến khảo sát hiện trường

Mục tiêu dự án đặt ra vẫn rất phù hợp Không cần có bất cứ sự điều chỉnh nào cho khung logic của Dự án

ĐẦU RA 1.1 Đánh giá lại và báo cáo về tình hình sinh

trưởng của các loài thông nhiệt đới ở Việt Nam dựa vào các khảo nghiệm hiện có và các thông tin có liên quan

(Báo cáo sẽ đẩy mạnh việc chia xẻ thông tin và nhận thức giữa các viện nghiên cứu lâm nghiệp tại Việt Nam và cung cấp một nền tảng cho việc xem xét chiến lược chọn giống tương lai cho tiềm năng trồng thông caribeae var hondurensis (PCH) và thông lai ở Việt Nam)

Báo cáo được nộp đúng thời hạn (dễ đọc và được dịch) về các thông tin liên quan và có sẵn, bao gồm cả các thông tin

từ những lần đánh giá khảo nghiệm gần nhất

1 Các thông tin và số liệu

có sẵn có thể dễ dàng được chỉ ra (và được dịch nếu cần thiết) và được cung cấp cho cán

bộ NC của UQ

2 Các khảo nghiệm ưu tiên

có thể được đánh giá lại chính xác tại thời điểm hợp lý

3 Cán bộ của UQ cí thể xử

lý các thông tin sẵn có

và chuẩn bị báo cáo

chuyến khảo sát sơ bộ đã giải quyết được một số hạn chế về các khảo nghiệm và các

dữ liệu có liên quan Báo cáo hoàn chỉnh sẽ được hoàn thành vào tháng 8/ tháng 9 2006)