Biện pháp giáo dục kỹ năng hoạt động nhóm cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi a3 trong hoạt động vui chơi tại các góc ở trường mầm non ngọc sơn

Hoạt độngnhóm giúp trẻ phát triển các kỹ năng xã hội như: khả năng tổ chức, lãnh đạo tốt,khả năng giao tiếp linh hoạt, tăng sự tự tin và giúp trẻ có thêm sự gắn kết cóđược những tình bạn

PHẦN A ĐẶT VẤN ĐỀ

Trẻ ở trong giai đoạn từ 5 - 6 tuổi là thời kỳ vô cùng quan trọng với sự phát triển mạnh mẽ cả về thể chất cũng như tâm sinh lý Trẻ chuẩn bị bước chân vào lớp 1 với một môi trường hoàn toàn khác so với những gì vốn dĩ đã rất quen thuộc ở mầm non Vì vậy, việc rèn cho trẻ các kỹ năng về hoạt động nhóm học tập và vui chơi theo các nhóm là điều vô cùng cần thiết giúp cho trẻ có thể quen dần với thói quen làm việc tập thể có quy định và luật lệ rõ ràng Hoạt động nhóm giúp trẻ phát triển các kỹ năng xã hội như: khả năng tổ chức, lãnh đạo tốt, khả năng giao tiếp linh hoạt, tăng sự tự tin và giúp trẻ có thêm sự gắn kết có được những tình bạn lâu bền trong cuộc sống…Hoạt động theo nhóm cũng kéo theo tính thi đua và cạnh tranh giữa các nhóm với nhau vừa giúp trẻ rèn khả năng phối kết hợp giữa các thành viên vừa đòi hỏi sự nỗ lực để đạt được kết quả tốt nhất Hoạt động vui chơi ở các góc là môi trường lý tưởng để trẻ Mầm non

có thể thỏa sức sáng tạo và hoạt động theo các nhóm nhỏ một cách rõ ràng và tích cực nhất

Với mong muốn giáo dục trẻ có kỹ năng hoạt động nhóm như: Kỹ năng tôn trọng ý kiến của bạn, kỹ năng phân chia công việc, kỹ năng phát biểu ý kiến,

kỹ năng phối hợp với bạn, kỹ năng diễn đạt ý tưởng của nhóm ở các góc Bản

thân tôi đã mạnh dạn tìm tòi, học hỏi và đưa ra “Biện pháp giáo dục kỹ năng hoạt động nhóm cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 trong hoạt động vui chơi tại các góc ở Trường Mầm non Bởi Hoạt động chơi( hoạt động góc) vô cùng

phong phú giúp trẻ phát triển kỹ năng làm việc nhóm tốt hơn Tạo được nhóm chơi, trẻ chủ động chơi và phân chia công việc theo nhóm không phụ thuộc vào giáo viên

PHẦN B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Thực trạng giáo dục kỹ năng hoạt động nhóm trong hoạt động vui chơi tại các góc ở lớp 5 - 6 Tuổi A3 Trường Mầm non

1.1 Ưu điểm

1.1.1 Giáo viên

- Bản thân tôi là một giáo viên có trình độ trên chuẩn Có nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy ở độ tuổi 5-6 tuổi nên nắm được tâm sinh lý lứa tuổi của trẻ

- Là một giáo viên có đầy đủ kiến thức, kỹ năng về việc giáo dục các kỹ năng xã hội cho trẻ

- Được tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, học tập đồng nghiệp cho phòng giáo dục và nhà trường tổ chức về giáo dục kỹ năng xã hội cho trẻ

1.1.2 Trẻ em

- Trẻ lớp tôi phụ trách có cùng độ tuổi, thích được chơi và chơi cùng với bạn, chơi nhóm cùng nhau

- Đa phần trẻ khỏe mạnh, mức độ nhận thức đồng đều, trẻ nhanh nhẹn trong các hoạt động

1.2 Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân

1.2.1 Giáo viên

Tôi chưa tạo được nhiều cơ hội cho trẻ tham gia hoạt động nhóm, việc tổ chức các hoạt động còn gò bó, áp đặt, chưa linh hoạt, xây dựng một cách chưa khoa học Một số hoạt động còn mang tính chất tình huống, nhất thời, chưa có

hệ thống

1.2.2 Trẻ em

Khả năng hoạt động nhóm của trẻ còn hạn chế Trẻ thụ động, chưa biết giải quyết vấn đề khi được tham gia vào nhóm

Một số trẻ còn chưa mạnh dạn, thiếu tự tin trong các hoạt động, chưa hào hứng tham gia vào hoạt động nhóm, hoạt động tập thể

Từ thực trạng trên tôi đã tiến hành khảo sát trẻ một số tiêu chí trẻ hứng thú, tích cực, mạnh dạn, tự tin khi tham gia nhóm trong hoạt động góc, kỹ năng phối hợp, hợp tác giúp đỡ bạn, kỹ năng lắng nghe và có trách nhiệm với công việc, kỹ năng điều hành nhóm, diễn đạt ý tưởng của nhóm của lớp để nắm bắt được tình hình thực tế lớp mình Cụ thể qua khảo sát đầu năm kết quả như sau:

Bảng khảo sát đầu năm học 2022 - 2023

ST

T Nội dung khảo sát

Tổng số trẻ

Số trẻ đạt

Tỉ lệ

Số trẻ chưa đạt

Tỉ lệ

1

Trẻ hứng thú, tích cực tham gia

hoạt động nhóm trong hoạt

động chơi góc

34

2 Trẻ có kỹ năng phát biểu ý kiến 15 44,1

3

Trẻ có kỹ năng lắng nghe, tôn

trọng ý kiến của bạn và hợp tác

với bạn

13 38,2

4 Trẻ có kỹ năng phân chia công

38,2

5 Trẻ có khả năng diễn đạt ý

35,3

Căn cứ vào kết quả trên tôi nhận thấy hứng thú, tích cực, mạnh dạn tự tin khi tham gia nhóm trong hoạt động góc số lượng còn thấp Trẻ có kỹ năng phối hợp, hợp tác với bạn, kỹ năng phát biểu ý kiến, kỹ năng phân chia công việc, kỹ năng lắng nghe, tôn trọng ý kiến của bạn còn rất hạn chế Từ những điểm hạn chế trên, bản thân tôi đã quyết định lựa chọn và áp dụng biện pháp giáo dục kỹ năng hoạt động nhóm cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 trong hoạt động vui chơi tại các góc ở Trường Mầm non để trẻ có kỹ năng hoạt động nhóm và hoạt động một cách tích cực, có hiệu quả

2 Biện pháp giáo dục kỹ năng hoạt động nhóm cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 trong hoạt động vui chơi tại các góc ở Trường Mầm non

2.1 Biện pháp 1: Thiết kế môi trường vui chơi ở các góc kích thích hứng thú và tạo cơ hội cho trẻ hoạt động nhóm.

2.1.1 Nội dung biện pháp

- Bố trí, sắp xếp các góc chơi trong lớp phù hợp, thuận tiện cho trẻ hoạt động nhóm tại các góc

- Trang trí các góc chơi đẹp mắt, linh hoạt.

- Sắp xếp đồ dùng đồ chơi thuận tiện, dễ lấy, dễ cất, dễ lựa chọn

- Tạo môi trường lớp học thân thiện, cởi mở, vui vẻ

2.1.2 Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp

Tôi đã bố trí các góc chơi hợp lý, khoa học để trẻ dễ dàng hoạt động nhóm trong các góc Bố trí góc ồn ào xa góc yên tĩnh, các góc có khoảng rộng phù hợp để trẻ hoạt động, khoảng cách giữa các góc hợp lý để bảo đảm an toàn cho trẻ mỗi khi hoạt động ở các góc Tôi trang trí các góc theo hướng lấy trẻ làm trung tâm: Tên góc tôi lựa chọn tên góc dễ hiểu Hình ảnh trang trí góc là những hình ảnh sinh động, ngộ nghĩnh, đẹp mắt Tôi chia góc thành 2 khu đó là khu để giá góc và mảng tường mở cho trẻ hoạt động Khu để giá góc: Tôi kê giá góc ngay phía dưới tranh trang trí góc để đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu cho các hoạt động của trẻ Mảng tường mở cho trẻ hoạt động thì tùy vào đặc trưng của từng góc mà tôi thiết kế mảng tường mở phù hợp cho trẻ hoạt động

Để phục vụ cho trẻ làm việc nhóm có hiệu quả tại các góc thì việc chuẩn

bị đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng, dễ cất, dễ lấy là việc quan trọng không kém Tôi đã chuẩn bị ở các góc chơi, đồ dùng giáo cụ, nguyên vật liệu mở đảm bảo cho mọi trẻ hoạt động, trải nghiệm trong khi chơi khuyến khích tất cả các nhóm trẻ cùng hoạt động Tích cực làm đồ dùng, đồ chơi làm dồi dào cho nguồn

đồ dùng đồ chơi tự làm của lớp

Ví dụ: Ở chủ đề “Gia đình”

- Góc xây dựng: Tôi tạo mảng tường mở như một bản thiết kế công trình xây dựng ngôi nhà của bé Trong quá trình làm tôi cùng trẻ thảo luận và đưa ra bản thiết kế hợp lý Đồ dùng đồ chơi tôi chuẩn bị rất nhiều gạch xây dựng, hàng rào, ngôi nhà, cây xanh, hoa…để trẻ cùng nhau xây nên công trình ngôi nhà của

bé thật đẹp

(Hình ảnh góc xây dựng chủ đề gia đình)

- Góc phân vai: Mảng tường mở tôi tạo siêu thị của bé với rất nhiều thực phẩm đẹp mắt, hấp dẫn treo trên mành sắt Tôi còn khéo léo lồng tiếng anh vào tên góc cũng như trang trí theo hướng stem Trên giá góc tôi chuẩn bị rất nhiều rau, củ, quả, bộ đồ chơi nấu ăn, làn đi chợ, bộ đồ chơi bác sĩ, trang phục bác sĩ…

để trẻ thể hiện tốt vai chơi của mình

(Hình ảnh góc phân vai chủ đề gia đình)

Ở góc khám phá chủ đề “Thực vật”: Tôi chuẩn bị rất nhiều nguyên vật liệu từ thiên nhiên như: lá cây, cùi ngô, hoa, các loại hạt…Trên mảng tường mở tôi chuẩn bị bảng gắn dính quá trình phát triển của cây từ hạt, các loại quả…Với

những đồ dùng đồ chơi bắt mắt này kích thích trẻ cùng nhau tạo ra những sản

phẩm đẹp

Hình ảnh góc khám phá chủ đề thực vật

Bên cạnh đó việc tạo nên không khí vui vẻ cở mở hòa đồng là rất cần thiết Tôi tạo môi trường lớp học thân thiện an toàn về mặt tâm lý đối với trẻ để trẻ cảm thấy an toàn, gần gũi, vui vẻ và hứng khởi, luôn thích đi học Khi giao tiếp với trẻ tôi có thái độ ân cần, niềm nở, gần gũi tạo cho trẻ cảm giác được quan tâm, chăm sóc, yêu thương và hơn hết trẻ cảm nhận được cảm giác an toàn Tôi luôn tìm tòi sáng tạo các bài thơ, bài hát, trò chơi mới để gây hứng thú cho trẻ trước khi vào hoạt động

(Video không khí lớp vui vẻ khi chơi trò chơi)

2.1.3 Kết quả áp dụng biện pháp: Môi trường hoạt động góc đẹp, cuốn

hút, thoải mái, vui vẻ giúp trẻ hứng thú, chủ động, tích cực tham gia chơi tại các góc Tại đây trẻ được thể hiện vai chơi mà mình thích, cùng nhau tham gia hoạt động nhóm tạo nên những sản phẩm đẹp, ngộ nghĩnh Qua đó, tạo được nhiều cơ hội cho trẻ hoạt động nhóm, trẻ hứng thú, tích cực tham gia họat động nhóm, giúp cho việc giáo dục kỹ năng hoạt động nhóm cho trẻ được thuận lợi và có hiệu quả Trước khi áp dụng biện pháp, tỉ lệ trẻ hứng thú, tích cực khi tham gia hoạt động nhóm trong hoạt động chơi góc là 16/34 trẻ đạt 47% Sau khi áp dụng biện pháp, số trẻ đạt nội dung này là 30/34 đạt 88,2% Tỉ lệ tặng lên 41,2%

2.2 Biện pháp 2: Giáo dục một số kỹ năng hoạt động nhóm cho trẻ trong hoạt động vui chơi ở các góc

2.2.1 Nội dung biện pháp

- Giáo dục trẻ một số kỹ năng cần thiết khi hoạt động nhóm như:

+ Kỹ năng nêu ý kiến

+ Kỹ năng lắng nghe, tôn trọng ý kiến của bạn và hợp tác với bạn

+ Kỹ năng phân chia công việc

+ Kỹ năng diễn đạt ý tưởng của cả nhóm

2.2.2 Cách thức thực hiện biện pháp

* Kỹ năng nêu ý kiến: Tôi luôn quan tâm đến những trẻ nhút nhát, động viên trẻ nói, nếu trẻ không nói tôi sẽ gợi ý cho trẻ nói để bàn luận cùng nhóm, dần dần trẻ sẽ quen và mạnh dạn phát biểu, nêu lên ý kiến của mình khi làm việc nhóm Tôi cũng thường xuyên nói cho trẻ hiểu lợi ích khi mình đưa ra ý kiến, nhận xét trong nhóm mới có thể đạt được kết quả tốt cho nhóm chơi của mình

Ở mỗi buổi chơi, trong phần thỏa thuận chơi tôi luôn khuyến khích trẻ phát biểu

ý kiến về nội dung chơi, ý tưởng thể hiện trò chơi trong các góc Trẻ được phát biểu ý kiến của mình trước cả lớp thường xuyên giúp trẻ rèn luyện và phát triển

kỹ năng phát biểu ý kiến tốt hơn

=> Qua kỹ năng này giúp trẻ mạnh dạn, tự tin nêu ý kiến, ý tưởng của mình trước các bạn

(Video trẻ nêu ý tưởng, ý kiến của mình)

* Kỹ năng lắng nghe, tôn trọng ý kiến của bạn và hợp tác với bạn: Tôi thường xuyên nhắc nhở trẻ phải để tất cả các bạn trong nhóm trình bày ý kiến riêng của mình cho cả nhóm nghe, nếu ý kiến đó không hợp thì chỉ có cả nhóm mới có quyền không chấp nhận thực hiện theo, chứ không cá nhân ai có quyền

tự ý bác bỏ ý kiến của bạn mình khi chưa được nhóm thống nhất Tôi dạy cho trẻ thật sự hiểu rằng “mình làm việc nhóm là mình vẫn có suy nghĩ riêng cách làm riêng, nhưng những suy nghĩ riêng của mình sẽ chia sẻ nói cho cả nhóm biết, để các bạn trong nhóm cùng nhau xem xét, suy nghĩ và cách làm đó có đúng không, và các bạn trong nhóm sẽ quyết định làm theo cách đó hay chọn một cách khác tốt hơn của bạn mình; chứ không phải mình trong nhóm mà tự ý

làm theo cách riêng của mình không được sự đồng ý của các bạn trong nhóm, nếu mình làm như vậy thì giống như mình đang làm việc một mình chứ không còn là làm việc nhóm nữa

=> Trẻ đã biết đưa ra ý kiến riêng của mình và biết tôn trọng ý kiến của bạn rồi hợp tác cùng bạn để khi hoạt động nhóm đạt kết quả tốt

Ví dụ: Ở góc nghệ thuật chủ đề “Thực vật” trẻ được tô, vẽ, cắt dán, nặn về các loại hoa Ở nhóm trẻ chơi tô màu bức tranh các loại hoa, tất cả trẻ sẽ đưa ra ý kiến tranh luận về màu sắc dùng để tô bức tranh Sau đó, một trẻ sẽ tổng hợp lại

ý kiến và thống nhất đưa ra những màu sắc phù hợp Tiếp đó, tất cả các thành viên trong nhóm sẽ phối hợp, hợp tác với nhau tô bức tranh đúng với các màu sắc đã thống nhất

video trẻ lắng nghe, tôn trọng ý kiến và hợp tác với nhau.mp4

* Kỹ năng phân chia công việc: Ở mỗi nhóm cần có người đứng đầu tập hợp ý kiến chung của cả nhóm gọi là nhóm trưởng Nhóm trưởng không phải là người làm việc nhiều nhất mà là người phân chia công việc, giải quyết khi có mâu thuẫn xảy ra Tôi luôn dạy trẻ cách phân công cụ thể cho từng bạn, có thể theo năng lực đã nhận thấy được, trẻ không có quyền giành việc của bạn Tôi giải thích cho tất cả trẻ hiểu rằng khi đã cùng chung một nhóm thì cá nhân nào cũng phải được giao một công việc cụ thể để giúp nhóm hoàn thành nhiệm vụ Hơn nữa, tôi giáo dục trẻ phải có tinh thần kỷ luật khi tham gia trong nhóm, phần công việc được giao thì không được tranh giành trao đổi với bạn, trừ khi làm không được và được nhóm đồng ý giao nhiêm vụ khác cho mình

=> Giúp cho trẻ có khả năng làm nhóm trưởng và biết phân chia công việc cho từng thành viên trong nhóm một cách thuần thục

* Góc xây dựng: xây ngôi nhà của bé Nhóm trẻ chơi ở góc xây dựng sẽ phân công nhiệm vụ cho nhau một trẻ sẽ là nhóm trưởng (chủ công trình) sẽ là người phân công cho từng thành viên trong nhóm Các thành viên còn lại sẽ được chủ công trình phân chia công việc cho đó là 2 bác lái xe chở nguyên vật liệu, các bạn còn lại là các thợ xây xây nên công trình theo ý tưởng đã được sự

thống nhất của cả nhóm Trong quá trình chơi trẻ hợp tác với nhau để tạo ra kết quả tốt nhất

video phân chia công việc.mp4

* Kỹ năng diễn đạt ý tưởng của cả nhóm: Những lần hoạt động nhóm đầu tiên của trẻ tôi luôn luôn phải can thiệp giúp đỡ trẻ, gợi ý cho trẻ cách thống nhất ý kiến của các bạn, đưa ra ý kiến cuối cùng mà cả nhóm sẽ đồng tình Trong một nhóm không khó để thấy được sẽ có một trẻ luôn trội hơn, mạnh dạn hơn các bạn để điều tiết công việc của các bạn trong nhóm đó chính là nhóm trưởng Nhóm trưởng sẽ quyết định đưa ra cách làm tốt nhất và kết quả cuối cùng cho nhóm mình, nhóm trưởng này sẽ được cô chú ý đến và hướng dẫn cách tổng hợp ý kiến lấy kết quả cuối cùng và quan trọng nhất là phải mạnh dạn lên thay mặt nhóm trình bày kết quả của nhóm mình Nhiều trẻ có thể phân chia công việc cho các bạn thật tốt, biết tìm ra kết quả đúng nhưng lên trước lớp trình bày thì rất rụt rè, và vấn đề này lại cần phải có thời gian cho trẻ quen dần, tôi luôn phải động viên khuyết khích trẻ rất nhiều => Qua đây trẻ đã không rụt tè rụt rè, nhút nhát nữa mà rất tự tin, mạnh dạn nói to rõ ràng, vui vẻ khi được thay mặt nhóm trình bày ý tưởng trước cả lớp

Ví dụ: Thực tế lớp tôi có bé Đăng khi hoạt động nhóm rất năng nổ, nhanh nhẹn, nhưng đến phần trình bày trước lớp thì thì rụt rè, không tự tin Qua nhiều lần được sự hướng dẫn khuyến khích của tôi cùng sự cổ vũ của bạn thì giờ bé Đăng rất tự tin, khi lên trình bày trước lớp thì mạnh dạn nói to rõ ràng và bé rất vui khi được nói lên ý tưởng của nhóm trước lớp

video diễn đạt ý tưởng của nhóm.mp4

2.2.3 Kết quả áp dụng biện pháp: Qua áp dụng biện pháp tôi thấy tỉ lệ trẻ

lớp mình có các kỹ năng hoạt động nhóm tăng lên rõ rệt Có thể kể đến như: Trước khi áp dụng biện pháp, tỉ lệ trẻ có kỹ năng phát biểu ý kiến là 15/34 đạt 44,1% Sau khi áp dụng biện pháp trẻ có kỹ năng này đạt 28/34 đạt 82,4% Trước khi áp dụng biện pháp, trẻ có kỹ năng lắng nghe, tôn trọng ý kiến của bạn

và hợp tác với bạn là 13/34 đạt 38,2% Sau khi áp dụng biện pháp số trẻ đạt 31/34 đạt 91,2% Ở nội dung trẻ có kỹ năng phân chia công việc trước và sau khi áp dụng biện pháp tỉ lệ tăng chênh lệch lên đến 44,1% Còn nội dung trẻ có khả năng diễn đạt ý tưởng của cả nhóm trước và sau khi áp dụng biện pháp tỉ lệ trẻ đạt tăng 58,8% Khi trẻ đã có đã kỹ năng hoạt động nhóm rồi trẻ mạnh dạn,

tự tin hơn khi nhận vai chơi và được phân vai chơi trong nhóm của mình Trẻ hoạt động nhóm có trách nhiệm, quan tâm chia sẻ cùng bạn bè Và đặc biệt trẻ rất hứng thú mỗi khi tham gia hoạt động nhóm cùng nhau

2.3 Biện pháp 3: Khuyến khích trẻ tích cực tham gia hoạt động nhóm

2.3.1 Nội dung biện pháp

- Thường xuyên quan sát động viên, khích lệ trẻ để trẻ tích cực trong hoạt động nhóm ở các góc

2.3.2 Cách thức thực hiện biện pháp

Trong tất cả các trẻ trong lớp, sẽ có trẻ mạnh dạn, cũng có trẻ nhút nhát, khép mình nhưng tất cả đều cần có sự khuyến khích Nắm bắt được đặc điểm tâm lý của từng trẻ, tôi sẽ đưa ra được phương pháp giáo dục phù hợp, hiệu quả

Trong quá trình trẻ làm việc nhóm trong hoạt động góc, tôi thường xuyên đến từng góc để quan sát nắm bắt được hứng thú, kỹ năng làm việc nhóm của trẻ Từ đó, tôi kịp thời động viên, khích lệ trẻ để trẻ tích cực và sáng tạo trong hoạt động để đạt hiệu quả

( Hình ảnh cô đến từng góc động viên khuyến khích trẻ)