Báo cáo nghiên cứu nông nghiệp " công nghiệp rừng vùng nông thôn Việt Nam " MS9, MS10 pptx

Cuộc họp với các bên liên quan được tổ chức khi tài liệu được dịch xong Mục tiêu 4: Xem xét, trình diễn và đề xuất các công nghệ thích hợp cho công nghiệp cưa xẻ Đầu ra 9 Đánh giá kỹ th

MS9+MS10: BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ VÀ HOÀN THÀNH 

DỰ ÁN (VALIDATION AND COMPLETION REPORT) 

by  Peter Vinden, Philip Blackwell and Pham Duc Chien 

    Tháng 8, 2010 

MỤC LỤC

MỤC TIÊU:

Mục tiêu 1 Xác định các vấn đề tồn tại và cơ hội phát triển của công 5

nghiệp cưa xẻ vùng nông thôn thông qua một cuộc điều tra, khảo sát

Mục tiêu 2 Chuẩn bị cơ sở cho phát triển công nghệ và đào tạo 5 Mục tiêu 3 Phát triển và triển khai chương trình đào tạo tăng cường kỹ 6

năng vận hành cơ sở xẻ cho đào tạo viên và người vận hành xưởng xẻ

Mục tiêu 4 Xem xét, trình diễn và đề xuất các công nghệ thích 6

hợp cho công nghiệp cưa xẻ

Mục tiêu 5 Xây dựng chiến lược dài hạn cho phát triển công nghiệp rừng 7

Tính bền vững của các thành quả của dự án về thể chế và các hoạt 7

động thực hiện

Tác động của các kết quả của dự án đối với nhóm hưởng lợi chính 10

PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP RỪNG Ở VÙNG NÔNG

Vai trò của dịch vụ lâm nghiệp quốc gia 22 Bảo tồn rừng mưa nhiệt đới và khu vực sống bản địa (local habitat) 23 Thiết lập “New Forests” để đáp ứng nhu cầu và làm cầu nối giữa

Giáo dục và đào đào tạo trong lâm nghiệp, khoa học gỗ, kỹ thuật

Chiến lược hỗ trợ phát triển công nghiệp xẻ vùng nông thôn Việt Nam 31

2 PHỤ LỤC: Thiết lập “Rừng mới - New Forests” ở Việt Nam 38

Thiết kế sử dụng hiệu quả Carbon (Carbon positive design -CPD) 52

Chuơng trình 2: KHOA HỌC CƠ BẢN 53

Sự hình thành và vai trò của lignin, cellulose và

Chiết xuất tannin từ vỏ để lọc proteins, kim loại nặng và dầu từ

PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CƯA XẺ Ở VÙNG NÔNG THÔN

VIET NAM 64

BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ VÀ HOÀN THÀNH DỰ ÁN

Báo cáo này tóm tắt các hoạt động và thành quả của dự án theo tiêu chí của CARD cùng với các khuyến nghị nhằm đảm bảo sự phát triển của công nghiệp rừng vùng nông thôn Việt Nam

Điều này đạt được sao khi Hội thảo khởi động dự án được tổ chức với các đại biểu

từ công nghiệp rừng, các viện nghiên cứu, các trường đại học, các cơ quan của Chính phủ, các nhà tài trợ quốc tế Các bảng câu hỏi phỏng vấn được xây dựng dựa vào kết quả của hội thảo khởi động Các thành viên của dự án phía Việt Nam tham dự khoá đào tạo ở Australia sẽ xây dựng phương pháp khảo sát và xem xét công nghệ chế biến thích hợp Khảo sát ngành công nghiệp chế biến do nhóm chuyên gia Việt Nam và Australia với sự gắn kết chặt chẽ với các sở nông nghiệp

và phát triển nông thôn các tỉnh

Cuộc khảo sát được triển khai với phương pháp tiếp cận có sự tham gia của người dân (PRA) Nhóm chuyên gia thăm và khảo sát các xưởng xẻ, trao đổi với chủ xưởng và công nhân vận hành với các chủ đề: lượng gỗ tròn đầu vào, lượng thành phẩm và tỷ lệ phế thải, số liệu về giá nguyên liệu và chi phí, thị trường sản phẩm cuối cùng, các loại máy móc thiết bị sử dụng, các loại nguồn nhân lực, các vấn đề nảy sinh, quan điểm của chủ xưởng về sự cần thiết và sự phát triển của ngành Một đợt khảo sát đã được thực hiện với đối tượng phỏng vấn bao gồm các nhà trồng rừng để đánh giá cách nhìn của họ về thị trường và giá cả và những người tiêu thụ

gỗ xẻ để xem xét quan điểm của họ đối với sản phẩm gỗ xẻ Các kết quả được tập hợp và phân tích với các báo cáo đã được hoàn thành và đệ trình tới CARD Các kết quả được tách ra thành một số báo cáo trình bày chi tiết hiện trạng của lâm nghiệp và công nghiệp rừng ở Việt Nam, sự đóng góp của ngành vào nền kinh tế của đất nước và sự phát triển của vùng nông thôn, và tiêm năng phát triển trong tương lai Các báo cáo này là cơ sở để phát triển các báo cáo chi tiết về các lĩnh vực như cưa xẻ, sấy gỗ, giáo dục và đào tạo trong ngành công nghiệp rừng, nghiên cứu và khuyến lâm

Mục tiêu 2 Chuẩn bị cơ sở cho phát triển công nghệ và đào tạo

Mặc dù dự án không trực tiếp thiết lập các cơ sở vật chất kỹ thuật cho đào tạo, dự

án đã đã tổ chức tập huấn cho các nhà nghiên cứu và các đào tạo viên Việt nam

trong lĩnh vực khoa học gỗ và cưa xẻ Những thành viên này đã sử dụng các kiến thực được trang bị để đào tạo các chủ và người vận hành các xưởng cưa, học sinh, sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng và dạy nghề như là một phần của công việc khuyến lâm hay là hoạt động đào tạo, tập huấn Cưa xẻ lưu động Lucas sẽ được sử dụng trong chương trình đào tạo sắp tới để trang bị các kiến thức và kỹ năng tiên tiến về phương pháp xẻ xuyên tâm thay thế cho cách xẻ tiếp tuyến (ván phẳng) truyền thống

Trường Cao đẳng nghề nông nghiệp và phát triển nông thôn ở Miền Trung Việt nam đã triển khai đào tạo và sử dụng tài liệu để giảng dạy cho sinh viên Cở sở vật chất kỹ thuật ở Đại Lải cũng được sử dụng trong đào tạo tập huấn cho cán bộ kỹ thuật và chủ và công nhân xưởng xẻ ở khu vực

Chương trình khuyến lâm này sẽ tiếp tục với các đào tạo viên đã được đào tạo và

đã được tham dự các hội thảo của dự án sẽ là nguồn nhân lực tốt truyền tải kiến thức và kỹ năng tới người trồng rừg và nông dân

Sự thiết lập các cơ sở cho đào tạo được thảo luận trong nhóm thành viên thực hiện

dự án, và khuyến nghị được đưa ra là sẽ rất đắt đỏ khi thiết lập và vận hành một cơ

sở có đầy đủ vật chất kỹ thuật phục vụ đào tạo cùng với một lý do nữa là chỉ có một số lượng hạn chế người muốn sử dụng các cơ sở này, và do vậy đào tạo đào tạo viên được xem là giải pháp hiệu quả nhất về cả lợi ích và sự phù hợp với ngân quỹ của dự án

Mục tiêu 3 Phát triển và triển khai chương trình đào tạo tăng cường

kỹ năng vận hành cơ sở xẻ cho đào tạo viên và người vận hành xưởng

xẻ

Các chương trình đào tạo cho các xưởng xẻ vùng nông thôn được xây dựng dựa trên phân tích về nhu cầu theo kết quả khảo sát ngành chế biến vùng nông thôn Chương trình đào tạo tập trung vào kỹ thuật hơn là kỹ năng quản lý cơ sở vì đây là lĩnh vực nhận được nhiều yêu cầu nhất Tuy nhiên, các thành viên đã xác định nhu cầu cho đào tạo kỹ năng kinh doanh cũng là một lĩnh vực cần thiết và điều này được đưa vào trong tài liệu giảng dạy các khóa học tiếp theo Tài liệu cho khóa học dưới dạng tài liệu kỹ thuật và tóm tắt cho máy chiếu được chuẩn bị cho các khóa học này Một khóa “đào tạo đào tạo viên/tiểu giáo viên” được tổ chức ở Australia cho các thành viên Việt Nam Bốn khóa tập huấn khác vùng nông thôn

đã được dự án triển khai thành công ở Việt Nam, các đánh giá của các thành viên tham gia các khóa học cũng đã được tổng hợp và báo cáo

Mục tiêu 4 Xem xét, trình diễn và đề xuất các công nghệ thích hợp

cho công nghiệp cưa xẻ

Các báo cáo chi tiết cho mỗi lĩnh vực được hoàn thành với các khuyến nghị liên quan tới sự bền vững của các công nghệ thay thế để cải thiện hoạt động của ngành công nghiệp Các báo cáo chi tiết về cưa xẻ, sấy và bảo quản gỗ đã được hoàn thành Câu hỏi quan trọng là có hay không cưa vòng đứng và cưa vòng nằm có thể được thay thế bằng các thiết bị tự động trong các cơ sở chế biến tập trung Có một

sự cách biệt lớn giữa chi phí và sự cần thiết vận hành của các xưởng cưa nhỏ so sánh với các phương tiện hiện đại; sự đầu tư 4000 đô la mỹ cho các xưởng cưa vùng nông thôn so sánh với 1-2 triệu là giá rẻ nhất của cơ sở cưa tự động (ví dụ như cơ sở cưa xẻ HEW) Xưởng cưa tự động cần đi cùng với nó là nhu cầu nguyên liệu gỗ có sẵn với chất lượng cao, và có một sự cải thiện rất lớn về khả năng làm việc của công nhân Sản xuất tăng thêm giá trị và sử dụng gỗ qua bảo quản gỗ là sấy gỗ sử dụng công nghệ thích hợp được khuyến nghị thay vì chú trọng tới sự thay thế các xưởng cưa nhỏ vùng nông thôn Các xưởng xẻ nhỏ vùng nông thôn có thể mềm dẻo trong việc sử dụng các loại gỗ Tuy nhiên, sự cải thiện đáng kể trong việc vận hành các xưởng cưa nhỏ vùng nông thôn có thể đạt được thông qua một chương trình cải thiện các xưởng cưa nhỏ Báo cáo này khuyến nghị các công nghệ phù hợp cần cải thiện để nâng cao sức sản xuất và tính hiệu quả của ngành công nghiêp

Mục tiêu 5 Xây dựng chiến lược dài hạn cho phát triển

công nghiệp rừng

Có một sự phát triển ngày càng nhanh trong việc trồng rừng với các loài cây mọc nhanh, chủ yếu là từ Australia (keo và bạch đàn) Điều này đã tạo ra một kết quả rất có ý nghĩa làm giảm sự khai thác rừng từ nhiên Một ngành công nghiệp cưa xẻ vùng nông thôn rất phát triển dựa vào nguồn nguyên liệu này và đã có một ảnh hưởng rất có ý nghĩa tới sự phát triển và giảm nghèo ở vùng nông thôn Cũng trong cùng thời gian, ngành công nghiệp đã đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của gỗ xẻ cho xây dựng và đóng đồ mộc ở thị trường nội địa Tuy nhiên, hầu hết

sự tăng nhanh của các xưởng cưa nhỏ hoạt động kém hiệu quả do sử dụng gỗ tròn chất lượng thấp, và hiếm khi quan tâm tới chất lượng hoặc nhu cầu công nghệ theo yêu cầu của người tiêu thụ sản phẩm gỗ xẻ đã dẫn tới kết quả là thị trường đầu vào

và đầu ra không ổn định cùng với chất lưọng gỗ xẻ không cao Hiện tại có một hạn chế về việc nghiên cứu và thiết lập công nghệ mới hoặc cập nhật kỹ năng cho lực lượng sản xuất ở các xưởng xẻ này

Các phân tích cho thấy một bức tranh tổng quát về ngành công nghiệp là bị phụ thuộc rất lớn vào các chính sách của Chính phủ, và vai trò tương lai của dịch vụ lâm nghiệp Việt Nam, một sự mở rộng đáng kể trong các hoạt động chế biến, đặc biệt trong các giá trị tăng thêm trong việc sản xuất đồ mộc cho thị trường nội địa

và cho xây dựng,và đi đôi với nó là việc tăng cơ hội việc làm và phát triển vùng nông thôn miền núi

Các chiến lược dài hạn được xây dựng trong báo cáo này nhằm cải thiện năng suất của các xưởng cưa vùng nông thôn thông qua việc áp dụng các công nghệ mới phù hợp với việc sử dụng gỗ cho sản xuất đồ mộc Phân tích ngành xác định tầm quan trọng của nó và nhu cầu cho chính sách dài hạn để cải thiện số lượng và chất lượng gỗ tròn cung cấp cho cưa xẻ vùng nông thôn Đào tạo, giáo dục, nghiên cứu

và khuyến lâm không thể tách rời nhau Tương tự hoạt động lâm nghiệp dài hạn liên quan tới duy trì đa dạng sinh học, bảo tồn các loài bị đe dọa, phục hồi các vùng đất bị thoái hóa và cải thiện chất lượng nước và cung cấp các vùng vui chơi giải trí và bảo tồn các vùng có ý nghĩa lịch sử vv, không nên thay thế hoặc thu nhỏ trách nhiệm đối với các khu liên hợp rừng sản xuất mà trong tương lài có thể duy trì sự phát trỉên của vùng nông thôn thông qua việc phát triển công nghiệp rừng tại khu vực Như vậy, chiến lược dài hạn được chấp nhận trong báo cáo này khuyến nghị vai trò của Chính phủ và dịch vụ lâm nghiệp Việt Nam rất quan trọng trong việc sản xuất rừng trồng thương mại đặc biệt là đáp ứng nhu cầu cho công nghiệp vùng nông thôn Có một số ý kiến cho rằng rừng sản xuất không thuộc sự tiêu dùng của công chúng nên không phải là các hoạt động của chính phủ, và nên được chuyển cho giới tư nhân Với vùng nông thôn Việt Nam, những quan điểm như vậy rất ít phù hợp Chiến lược được xây dựng trong báo cáo này là cho sự phát triển của “Rừng mới”, rừng mà có thể được xây dựng càng gần đô thị càng tốt để đáp ứng đa mục đích; cung cấp sự tác động qua lại giữa thành thị và nông thôn Đầu tư nghiên cứu về công nghiệp rừng được mở rộng và tập trung vào các hoạt động quốc tế tốt nhất và các vấn đề toàn cầu như khí nhà kinh và vai trò và công nghiệp rừng có thể nắm giữ để giảm khí carbon thông qua việc thay thế sử dụng các tài nguyên không thể tự tái tạo như sắt thép, dầu mỏ,trong khi cung cấp cơ sở

hạ tần cần thiết để ngành công nghiệp nông thôn chấp nhận công nghệ mới

Tính bền vững của các thành quả của dự án về thể chế và các hoạt

động thực hiện

Dịch vụ lâm nghiệp Việt Nam là một tổ chức có tính logic mà nên được giao dài hạn nhiệm vụ cải thiện công nghệ và kỹ năng vận hành ở các xưởng cưa nhỏ vùng nông thôn Việt nam Khuyến nghị được đưa ra ở báo cáo này cho sự mở rộng và tái tổ chức lại các hoạt động dịch vụ của dịch vụ lâm nghiệp đáp ứng nhu cầu thực tiễn, thông qua việc cung cấp các chương trình đào tạo, nghiên cứu và khuyến lâm Điều này rất quan trọng vì dịch vụ hiện tại với ngành nông thôn hầu như là chưa

có gì Cơ sở hạ tầng (nhân lực đào tạo và thiết bị) cần thiết cho dịch vụ ngành cũng gần như không có Dự án CARD đã rất thành công trong việc xác định tầm quan trọng của công nghiệp vùng nông thôn và viễn cảnh của nó trong việc đáp ứng được nhu cầu nội địa cho đồ mộc và xây dựng và sự phát triển trong tương lai của ngành Dự án CARD đã cung cấp một khung công việc cho nghiên cứu, giáo

dục, đào tạo và khuyến lâm và một số thiết bị kỹ thuật phục vụ việc đào tạo Sự bền vững của thành quả trong tương lai của ngành sẽ phụ thuộc vào mức độ mà dịch vụ lâm nghiệp có thể thực hiện để đạt được mục tiêu đề ra và mức độ hiệu qua nó sử dụng nguồn tài nguyên mới và phạm vi đào tạo lực lượng lao động thực tiễn

ĐẦU RA

Các đầu ra của dự án và phương pháp kiểm chứng

Tất cả các đầu ra, các mốc công việc, sản phẩm giao nội được xác định trong văn kiện dự án ban đầu đã được hoàn thành và được chi tiết tại Bảng 1 Thời điểm giao nộp sản phẩm của một số hoạt động có lúc bị trì hoãn Điều này nảy sinh chủ yếu

do là do sự chậm trễ tại trường đại học Melbourne trong việc ký kết hợp đồng ban đầu Điều này dẫn tới việc các hoạt động không có kế hoạch thực hiện sớm theo lịch trình Một rủi ro khác cái chết của John Fryer, người khởi tạo ra dự án, đã để lại một khoảng trống rất lớn cho dự án John có trách nhiêm quản lý các dịch vụ và các hoạt động của dự án ở phía Việt nam Philip Blackwell được cử thay thế John Fryer và đã sang và làm việc tại Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt nam (Hanoi) Việc làm này giúp kết nối các hoạt động của dự án Các trì hoãn khác do sự thay đổi về cơ cấu tổ chức của đại học Melbourne đã ảnh hưởng rất lớn tới việc điều động nguồn nhân lực tham gia thực hiện dự án

Mục tiêu lắp đặt một cưa vòng nằm được thay đổi bằng một cưa vòng đứng sau đợt khảo sát tính hiệu quả của các công nghệ ở các xưởng xẻ để xẻ gỗ tròn có đường kính nhỏ Tất cả các báo cáo kỹ thuật liên quan tới dự án CARD được thực hiện và hỗ trợ chuyển giao và rà soát các tài liệu giữa Australia và Vietnam Các baó cáo này được đưa lên mạng khi thoả mãn:

• Có cả hai thứ tiếng Anh và Việt

• CARD phê chuẩn và chấp nhận các báo cáo

• Trách nhiệm của các tổ chức về sự tiếp tục và mở rộng hoạt động trong tương lai sau khi dự án CARD kết thúc Hoạt động này được thảo luận phía dưới

Bảng 1 Các mốc công việc và sản phẩm giao nộp

Mục tiêu 1: Xác định các vấn đề tồn tại và cơ hội phát triển của công nghiệp cưa xẻ vùng nông thôn thông qua một cuộc điều tra, khảo sát

Cuộc họp giữa các bên liên quan

Cuộc họp khởi đầu dự

án được tổ chức, mạng lưới các tổ chức và công ty liên quan tới dự

án được thiết lập

Hoàn thành

Thành lập ban chỉ đạo thực hiện dự án

Ban chỉ đạo đuợc thực hiện, kế hoạch khảo sát được xây dựng

Hòan thành

Tiến hành khảo sát tại miền Bắc, Trung và Nam

Hoàn thành dự thảo báo cáo

Hoàn thành

Đầu ra 1

Cuộc họp giữa các bên tham gia để soát xét lại các mục tiêu của dự án và đưa ra các đề xuất

Hoàn tất báo cáo khảo sát và các đê xuất Hoàn thành

Mục tiêu 2: Chuẩn bị cở sở cho phát triển công nghệ và đào tạo

Đánh giá và mua cưa tay phục vụ đào tạo Hoạt động sử dụng cưa tay Thiết kế thiết bị cưa xẻ thay đổi

sang cưa di động Lucas hơn lầ cưa vòng nằm

Thiết kế trang Web phục vụ các hoạt động của dự án

Các hoạt động của trang Web

Trang web với các báo cáo kỹ thuật được hoàn thành

Kê hoạch cho các khoá đào được xây dựng, được quảng bá tới nhóm mục tiêu dự án

Kế hoạch được thực hiện và được quảng bá Hoàn thành

Đầu ra 2

Cuộc họp giữa các bên liên quan để đánh giá lại các mục tiêu và quá trình thực hiện dự án

Báo cáo được hoàn thành

Hoàn thành Tài liệu kỹ thuật hướng dẫn kỹ thuật

và chi phí

Đầu ra 4 Lập kế hoạch đào

tạo cho cán bộ đào

tạo tổ chức tại Việt

Nam

Kế hoạch hoàn thành, sách hướng dẫn đào tạo được

dự thảo

Hoàn thành

Đầu ra 5 Lập kế hoạch cho

khoá đào tạo ở

Miền Trung, các bài

giảng được chuẩn bị

Các bài giảng được dịch sang tiếng Việt

Hòan thành

Đầu ra 7 Cuộc họp giữa các

bên liên quan để

đánh giá chất lượng

và tính phù hợp của

tài liệu đào tạo

Báo cáo được chuyển tới các bên liên quan xem xét

Tài liệu được hoàn thành, đang được dịch sang tiếng Việt, được gửi tới các bên liên quan để xin ý kiến đóng góp

Khuyến nghị chi tiết trong báo cáo đánh giá và hoàn thành dự án Cuộc họp với các bên liên quan được tổ chức khi tài liệu được dịch xong

Mục tiêu 4: Xem xét, trình diễn và đề xuất các công nghệ thích hợp cho công nghiệp cưa xẻ

Đầu ra 9 Đánh giá kỹ thuật sử dụng

cưa nằm Xưởng cưa tay được sửa đổi và

kiêểm tra, hoàn thành báo cáo

Cưa vòng đứng thay thế cho cưa vòng nằm

Đầu ra 10 Xác định đặc tính sấy tối ưu

cho các loài cây chính của rừng trồng

Báo cáo kỹ thuật được hoàn thành

Đầu ra 12 Tổng quan về công nghệ và

nhu cầu xử lý bảo quản

Báo cáo được hoàn thành

Hoàn thành

Đầu ra 13 So sánh nhu cầu về công

nghệ giữa Trung ương và địa phương

Báo cáo được hoàn thành Hoàn thành

Mục tiêu 5: Phát triển chiến lược dài hạn cho ngành công nghiệp

Đầu ra 14 So sánh nhu cầu về công

nghệ gỗ xẻ và các chính sách áp dụng giữa trung ương và địa phương

Báo cáo được hoàn thành Hoàn thành

Đầu ra 15 Xác định nhu cầu thị

trường nội địa đối với

gỗ xẻ, và đánh giá chất lượng

Báo cáo được hoàn thành

Hoàn thành

Đầu ra 16 Xác định nhu cẩu về

công nghệ và đào tạo trong tương lai

Báo cáo được hoàn thành Hoàn thành

Đầu ra 17 Hội thảo tổ chức cho các

bên liên quan đánh giá kết quả thực hiện dự án, hoàn thành dự thảo báo cáo tổng kết đệ trình AusAID và các đề xuất tới MARD

Dự thảo báo cáo được hoàn thành

Báo cáo dự thảo hoàn thành Hội thảo thảo luận góp ý cho kết quả và khuyến nghị của dự án và báo cáo hoàn thành cho hội thảo

Tác động của các kết quả của dự án đối với nhóm hưởng lợi chính

Báo cáo khảo sát các xưởng xẻ vùng nông thôn và báo cáo này trình bày hiện trạng và viễn cảnh trong tương lai của công nghiệp rừng Việt Nam đã cho thấy tầm quan trọng rất lớn của ngành công nghiệp rừng đối với nền kinh tế của đất nước và đời sống của người dân nông thôn, miền núi Trước khí tiến hành đợt khảo sát, có rất ít thông tin liên quan tới các các xưởng cưa nhỏ vùng nông thôn Việt Nam Phân tích của đợt khảo sát báo báo cáo khảo sát đã đưa ra một bức tranh rõ ràng về hiện trạng của ngành công nghiệp, điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội

và thách thức, và viễn cảnh về các giải pháp mà ngành công nghiệp cần áp dụng

để có thể phát triển trong tương lai

Dự án CARD đã đào tạo một nhóm các nhà khoa học Việt Nam về công nghệ mới (hiện tại và tương lai) mà có thể hỗ trợ cho sự phát triển của ngành Các chuyến thăm và làm việc với các ngành chế biến gỗ vùng nông thôn trong thời gian tiến hành khảo sát được nhóm chuyên gia Australia và Việt Nam thực hiện (có thể được thực hiện trong chương trình cải tiến các xưởng xẻ) Cơ hội đưa ra các khuyến nghị để cải thiện tính hiệu quả và hiệu suất của các xưởng cưa, hoạt động sấy hay xử lý bảo quản gỗ được thực hiện cùng với các khóa tập huấn các nghiên cứu viên Việt Nam, cá chủ và công nhân vận hành các xưởng xẻ trong chương trình cải thiện hoạt động của các xưởng xẻ vùng nông thôn Việt Nam

Các nhà nghiên cứu Việt Nam tham dự các chương trình đào tạo chuyên sâu tại Trường Lâm nghiệp và Khoa học hệ sinh thái, Creswick, Australia và học về phương pháp vận hành các xưởng xẻ giảm sức ép tới sự phát triển; vận hành hiệu quả các xưởng xẻ và các cơ sở xử lý bảo quản gỗ, giám sát chất lượng sản phẩm,

sản xuất tăng thêm giá trị sản phẩm và công nghệ mới để hỗ trợ các xưởng xẻ có các hoạt động để tăng thêmgiá trị sản phẩm (ví dụ sấy, xử lý bảo quản gỗ và đóng

đồ mộc phục vụ nhu cầu nội địa và xuất khẩu) Các nhà nghiên cứu và kỹ thuật Việt Nam cũng tham gia ccsa khóa đào tạo, tập huấn các cộng đồng nông thôn, miền núi Việt nam về các công nghệ chế biến gỗ trong khuôn khổ của dự án

Phân tích chi tiết của các lĩnh vực này (cưa xẻ, sấy và xử lý bảo quản) đã làm rõ nhu cầu kỹ thuật và công nghệ đối với các lĩnh vực này, các lựa chọn công nghệ sẵn có và chi phí/lợi ích của việc ứng dụng các công nghệ này Các khuyến nghị chi tiết cũng được đưa ra cho từng lĩnh vực với mục tiêu đạt được giá trị kinh tế (ít rủi ro) và kỹ thuật tốt nhất để mở rộng việc sản xuất tăng thêm giá trị

Sự phát triển rất nhanh và tự phát của các xưởng xẻ vùng nông thôn đã được xác định và tiềm năng cho ngành công nghiệp này là tự thiết lập và hoạt động bền vững với các công nghệ thích hợp và với sự đầu tư từ địa phương Tuy nhiên, đợt khảo sát cũng xác định là sự không tập trung các xưởng cưa phục thuộc vào nguồn nguyên liệu cung cấp (mặc dù chất lượng thấp) và với nhận thức và kỹ năng kỹ thuật hạn chế cần thiết để có thể sản xuất tăng thêm giá trị Các chính sách rõ ràng

và hành động cần được đảm bảo là sự liên tục trong việc cung cấp nguyên liệu được cải thiện chất lượng, cùng với các lớp tập huấn, đào tạo phù hợp cho việc sản xuất tăng thêm giá trị cần được thực hiện Cũng trong cùng thời điểm, đào tạo tập huấn cần phải cập nhật thông tin và kỹ năng về sức khỏe và an toàn lao động

Tài liệu tập huấn và cơ sở vật chất cho đào tạo đã được chuẩn bị phù hợp với các nhu cầu được xác định từ đợt khảo sát Việc thực hiện các khuyến nghị về chính sách có một tác động to lớn tới sự phát triển dài hạn của ngành công nghiệp cũng như sự phát triển trong tương lai của các cộng đồng vùng nông thôn

Thành quả có ý nghĩa nhất của dự án là các cộng đồng nông thôn miền núi đã bày

tỏ quan điểm về nhu cầu hiện tại và tương lai của ngành, nguyện vọng và những lo ngại của họ về tương lai cùng với viễn cảnh của họ về các tiềm năng có thể phát triển để mở rộng các hoạt động của họ Trong một phạm vi lớn, các cộng đồng cưa

xẻ đã bảy tỏ quan điểm lạc quan về cơ hội của họ và của ngành trong việc phát triển sản phẩm và thị trường

Dự án đã cung cấp cho dịch vụ lâm nghiệp một kế hoạch hành động với mức độ rủi ro thấp khi thực hiện, nhưng xác định những cái đã được cộng đồng nông thôn dành được trong điều kiện chế biến gỗ rừng trồng với công nghệ thấp và xây dựng

kế hoạch thông qua chiến lược “Rừng Mới” và một chương trình đổi mới về nghiên cứu, giáo dục đào tạo và khuyến lâm

Tính bền vững của các lợi ích

Công nghiệp cưa xẻ vùng nông thôn đã phát triển rất nhanh trong hơn 10 năm qua,

sử dụng nguồn đầu tư tự có của người dân vùng nông thôn dọc suốt Việt Nam Đây là một thành công rất lớn trong bối cảnh các chủ xưởng xẻ có thể tự đầu tư cơ

sở sản xuất với giá cả hợp lý và sử dụng nguồn nguyên liệu của khu vưc Hiện tại, Chính phủ cần hỗ trợ ngành công nghiệp để giảm rủi ro khi áp dụng công nghệ mới trong các hoạt động sản xuất tăng thêm giá trị, không phải thông qua tiến trình

hỗ trợ về mặt tài chính (cộng đồng địa phương đã chứng minh khả năng có thể tự đầu tư) mà đơn giản là hỗ trợ việc ổn định nguồn nguyên liệu đầu vào, cùng với các hoạt động tiếp tục đào tạo, tập huấn, nghiên cứu, giáo dục và khuyến lâm đã được dự án CARD thiết lập, cung cấp kỹ năng, cơ sở vật chất kỹ thuật và các công nghệ phù hợp đáp ứng nguyện vọng của các xưởng xẻ tiếp tục phát triển

Ngành công nghiệp rừng vùng nông thôn khá nhạy cảm và dễ tổn thương vì sự thay đổi của chính sách Sự phát triển trong tương lai của ngành công nghiệp cần phải được một cục/vụ đảm nhận, và trong trường hợp này nên là Tổng cục lâm nghiệp Việt Nam Một bước đi để đảm bảo sự bền vững dài hạn cho việc cung cấp nguyên liệu đầu vào là việc chấp nhận chính sách “Rừng mới” (được trình bày vắn tắt trong báo cáo này) Sự chấp nhận và thực hiện chính sách này không chỉ tạo ra lợi ích cho những người nghèo vùng nông thông (bằng cách tạo việc làm và nguyên liệu thô), mà còn cho người dân thành phố, những người và trong sự thinh vượng và phát triển kinh tế trong tương lai của Việt Nam sẽ cần tới các vùng cây xanh gần thành phố Như vậy, lợi ích tiềm năng không chỉ cho các cộng đồng vùng nông thôn mà cả cho các cư dân thành phố mong muốn có những rừng cây xanh ở gần thành phố của họ

Việc chấp nhận các khuyến nghị trong báo cáo này sẽ cần có các chính sách thích hợp mà ban đầu tập trung vào các dịch vụ lâm nghiệp Việt nam Rất rõ ràng là sự thay đổi các chính sách cần có các nguồn kinh phí để nối tiếp các hoạt động của CARD này Như vậy, muc tiêu là sẽ có một hội thảo kết thúc dự án sau khi các tài liệu đã được hoàn thành Các báo cáo hoàn thành sẽ được xây dựng theo mẫu quy định của CARD Điều này sẽ được tiếp tục với sự phân tích các khuyến nghị và và các kết quả của dự án tới ban điều hành dự án

CÁC HOẠT ĐỘNG ĐÃ ĐƯỢC THỰC HIỆN

Bảy hoạt động của dự án được xác định khi thiết lập dự án được ghi chi tiết trong bảng 2 Tất cả các hoạt động đã được hoàn thành Sự ra đi đột ngột của John Fryer

đã để lại một lỗ hổng lớn trong các hoạt động của dự án ở Việt Nam Tuy nhiên,

sự thay thế của Phillip Blackwell (chuyên gia về cưa xẻ) với vị trí tình nguyện có

trách nhiệm với toàn bộ các hoạt động của dự án CARD đã đảm bảo rằng tất cả các hoạt động đã được thực hiện thành công Hoạt động thứ nhất – xây dựng bộ câu hỏi phỏng vấn thông qua hội thảo khởi động các bên liên quan với sự quan tâm rất lớn tới các câu hỏi phỏng vấn Không có vấn đề gì nảy sinh khi triển khai đợt khảo sát cũng như tổng hợp và phân tích kết quả Số liệu thu được đưa ra một bức tranh về ngành công nghiệp đã phát triển rất nhanh và đang mở rộng các hoạt động của nó sang việc sản xuất tăng thêm giá trị

Phil Blackwell đã triển khai xây dựng các cơ sở cho các tập huấn đào tạo cưa xẻ Mục tiêu đầu tiên là thiết lập một cưa vòng nằm Điều này xuất phát từ việc cưa vòng nằm nguyên bản được xây dựng để xẻ nguyên liệu gỗ tròn có đường kính lớn, và được sử dụng để xẻ gỗ tròn có đưòng kính nhỏ hơn từ gỗ keo rừng trồng Nhóm cán bộ dự án đã khá quen thuộc với sư vận hành kém của cưa vòng nằm, nó trở thành rõ ràng là chất lượng của gỗ tròn có đường kính nhỏ của keo sẽ được xẻ tốt hơn nếu sử dụng cưa vòng đứng Điều này cũng đã trở lên rõ ràng khi phỏng vấn các chủ và người vận hành các xưởng cưa và họ phản ánh rằng sử dụng cưa vòng đứng để xẻ gỗ có đường kính nhỏ sẽ lợi hơn là sử dụng cưa vòng nằm Sự thay đổi này đã được CARD chấp nhận

Ngay từ khi xây dựng dự án, một mong muốn của các chuyên gia là tìm kiếm một bước đổi mới trong công nghiệp cưa xẻ Cụ thể là chuyển đổi từ các xưởng cưa nhỏ sử dụng các cưa vòng nằm tới một hệ thống chế biến hiện đại như công nghệ

xẻ HEW Các chuyên gia đã làm việc và tìm hiểu công nghệ HEW, một điều rõ ràng là bước nhảy vọt trong công nghệ này với chi phí đầu từ nhảy vọt từ khỏang

3000 đô la mỹ tới khoảng 1-2 triệu đô la mỹ cùng với yêu cầu nguồn nguyên liệu thô đầu vào phải có chất lượng cao và có sẵn Điều này rõ ràng là chỉ thỏa mãn với một số lượng rất ít các cơ sở chế biến tự động ở Việt Nam Tuy nhiên, để cân bằng thì không thể thay thế công nghệ hiện tại với một ảnh hưởng rất lớn tới các lao động vùng nông thôn mà cuối cùng sẽ có xu hướng là phản tác dụng Tuy nhiên,

có thể cải thiện rất nhiều ngành cưa xẻ vùng nông thôn bằng cách cải thiện các hoạt động vận hành của các thiết bị Cũng cùng thời gian, có rất nhiều các công nghệ thích hợp mà có thể sử dụng để tăng thêm giá trị sản phẩm ví dụ sử dụng công nghệ sấy cưỡng bức có giám sát tự động (cho việc sử dụng các lò sấy hiện tại) và việc thiết lập các lò sấy sử dụng năng lượng mặt trời Tương tự trong lĩnh vực xử lý bảo quản, một phương pháp “công nghệ thấp” xử lý bảo quản gỗ được thiết kế cho các cộng đồng vùng nông thôn Điều này được xác định vì có nhiều cơ hội để lắp đặt các thiết bị xử lý và sấy gỗ bổ sưng cho các hoạt động đào tạo và tập huấn từ dự án CARD và trong việc thiết lập cơ sở vật chất kỹ thuật cho đào tạo Kinh phí cho thiết bị này dựa vào tài trợ của dự án CARD

Hoạt động 3 được bao hàm trong việc thiết lập việc kết nối internets để các thành viên của dự án có thể xem xét, góp ý cho các báo cáo và các tài liệu tập huấn của

dự án Điều này đã được chứng minh bằng việc thông tin rất kíp thời giữa các

thành viên tham dự dự án Khi mà dự án được giao lại cho FSIV mạng lưới hoạt động sẽ được thiết lập cho các cụm xưởng xẻ thông qua việc kết nối internet công cộng

Hoạt động 4, 5, 6 và 7 chuẩn bị và triển khai đào tạo tập huấn ở cả Australia và Việt nam, và đã tổ chức thành công 1 kháo đào tạo ở Australia và 4 khóa đào tạo ở các vùng khác nhau ở Việt Nam Một nhóm cán bộ của Viện Khoa học lâm nghiệp Việt Nam đã được đào tạo và cung cấp tài liệu tập huấn Tài liệu giảng dạy được xây dựng và được chuyển sang tiếng Việt để phục vụ việc tổ chức các khóa tập huấn Việc mở rộng nhóm cán bộ này là ưu tiên hàng đầu cho việc tập huấn trong tương lai và khuyến nghị là các cán bộ đào tạo của Viện nên có bậc 4-6 về công nghiệp rừng, và như vậy trong tương lài bậc 1-4 (đào tạo cơ sở trong công nghiệp rừng) có thể được nhóm cán bộ này thực hiện đối với các cụm cưa xẻ vùng nông thôn Việt Nam Đợt khảo sát chỉ ra rằng các khóa đào tạo trước dự án CARD có chất lượng thấp và ít có liên quan tới nhu cầu của các xưởng xẻ Sẽ cấn có một thời gian để giải quyết thực tế này Trong thời gian hiện tại, các khóa đào tạo các thành viên dịch vụ lâm nghiệp cùng với quản lý của các cục vụ và ngành công nghiệp rừng cần đảm bảo là các cán bộ được đào tạo sẵn lòng làm việc ở thực địa vùng nông thôn Kỹ năng cần được chuyển giao tới các chủ và người vận hành các xưởng cưa và do vậy khuyến nghị bao gôvm việc cung cấp dịch vụ khuyến lâm trong dịch vụ lâm nghiệp sẽ đảm nhiệm trách nhiệm này

Hoạt động 8 sẽ được trình bày tại hội thảo dự định tổ chức vào tháng 9, 2010 Hội thảo sẽ tiến hành cùng với việc dịch thuật các tài liệu sang tiếng Việt cùng với báo cáo tổg kết tới CARD Mục tiêu của hội thảo là xem xét, góp ý tới các kết quả của

dự án và báo cáo tổng kết dự án

Những khó khăn cản trở việc thực hiện các hoạt động của dự án

Tất cả các hoạt động của dự án đã được hòan thành Hoạt động 8 đã được thực hiện và giấy mời đã được gửi tới các bên liên quan Trong khi có một lập luận là hoạt động 8 có thể được thực hiện sớm hơn, số lượng báo cáo và tài liệu tập huấn

là quá nhiều cho việc chuẩn bị, sọan thảo và dịch sang tiếng Việ như yêu cẩu của CARD Như dự án đã được thực hiện, một điều rõ ràng là công nghiệp xẻ vùng nông thôn đã trở thành một ngành rất quan trọng và trong tương lai sẽ là đối tượng chính của các chính sách và dịch vụ lâm nghiệp Nhu cầu quan trọng này cần thiết được thông tin tới các cơ quan liên quan của chính phủ và các nhà tài trợ Dự án CARD cần chuyển giao các vấn đề quan tâm tới các cơ quan hữu quan Như vậy,

sẽ rất tốt nếu có hội thảo tổng kết dự án và chuyển giao các hoạt động, quan tâm tới các tổ chức liên quan để có thể tiếp tục phát triển ngành tiếp nối các thành quả

do dự án CARD thực hiện

Chất lượng kết quả và thành quả của dự án

Có thể sẽ không được đánh giá cao khi nhóm thực hiện dự án bình luận về chất lượng các thành quả của các hoạt động của dự án Chất lượng các công việc đã thực hiện sẽ trở lên rõ ràng ở hội thảo tổng kết dự án Dự án đã thực hiện rất nhiều hoạt động và đã yêu cầu các thành viên tham gia làm việc thêm nhiều thời gian vượt quá như yêu cầu của dự án Mặc dù có một số trì hoãn trong việc triển khai các hoạt động, tất cả các hoạt động đã được triển khai rất tốt vì các kế hoạch đã được chuẩn bị rất kỹ càng trước khi thực hiện dự án Tuy nhiên, các thành viên của dự án đã đóng góp rất nhiều vào chương trình làm việc với sự quan tâm và nhiệt tình lớn Sự quan tâm và quản lý của các thành viên dự án phản ánh sự nhận biết ngày càng tăng về sự quan trọng của dự án đối với công nghiệp cưa xẻ ở vùng nông thôn nghèo đói và trách nhiệm với mỗi một cá nhân có thể góp phần nhỏ để cải thiện các hoạt động lâm nghiệp và công nghiệp rừng trong tương lai của Việt Nam

Bảng 2 Các hoạt động được thực hiện

hiện Phương tiện kiểm chứng Giả định/

rủi ro MỤC

Phát triển thương mại đối với gỗ

xẻ Keo giữa các vùng nông thôn và thành phố

Kinh nghiệm sử dụng gỗ xẻ keo còn hạn chế, thiết bị lạc hậu

Mục

tiêu 1 Xác định các vấn đề tồn tại và các cơ hội

thông qua một cuộc

khảo sát về công

nghiệp cưa xẻ nông

thông

Bảng câu hỏi phỏng vấn và cuộc điều tra được thực hiện

Báo cáo được Hội đồng tư vấn góp ý

Cuộc điều tra chủ yếu nhằm vào các chủ xưởng cưa xẻ

Báo cáo về

tổ chức cuộc họp

Các bên liên quan có trách nhiệm như các thành viên dự án

Hoạt

động 2 Báo cáo về kết quả khảo sát, xác định Hội đồng tư vấn đánh giá

bản báo cáo và

Báo cáo được hội đồng tư vấn

Khung thời gian

có thể bị vượt, khó khăn trong

hiện trạng của ngành mục tiêu dự án chấp nhận việc phân tích

Báo cáo quá trình số 4 được hoàn tất và đề trình tới CARD

Một số cơ sở vật chất có khả năng không thoả đáng

Hoạt

động 3 Kế hoạch đào tạo tại Miện Trung, các bài

giảng được chuẩn bị

Bài giảng được dịch sang tiếng Việt

Ấn phẩm của khoá học

Thật khó để chọn mức độ kiến thích hợp cho khoá học

Hoạt

động 4

Đánh giá và mua cưa

cho đào tạo

Hoạt động của xưởng cưa

Bản ghi chú hoạt động của xưởng cưa

Xưởng cưa với thiết bị lạc hậu

có thể được cải thiện

Hoạt

động 5 Trang Web được PB xây dựng, được FSIV

chấp nhận

Hoạt động của trang Web Báo cáo số 2 đuợc hoành

thành, đệ trình tới CARD

Trang Web được FSIV quản

lý hay cùng với

ĐH Melbourne

Hoạt

động 6 Chương trình khoá học được soạn thảo,

được chuyển tải tới

nhóm đối tượng

Tài liệu hướng dẫn, xác định nhóm đối tượng

Báo cáo số 2 đuợc hoành thành, đệ trình tới CARD

Tính đại diện của nhóm đối tượng

Mục

tiêu 3 Thực hiện các khoá đào tạo tại Australia

và Việt Nam

Chương trình được soạn thảo, khoá đào tạo được thực hiện

Khoá đào tạo được thực hiện, báo cáo hoàn thành

Lựa chọn học viên thích hợp

Hoạt

động 7

Đào tạo cán bộ đào

tạo VN tại Australia

Chương trình khoá học được soạn thảo

Đào tạo hoàn tất, báo cáo

Lựa chọn học viên thích hợp

Đào tạo hoàn tất, báo cáo

Lựa chọn học viên thích hợp

động 9 xưởng cưa tại Miền

Trung VN

khoá học được soạn thảo

báo cáo số 2

và 4 hoàn thành và đệ trình

Cuộc họp các bên liên

quan đánh giá tài liệu

đào tạo, các mục tiêu

dự án

Kết quả của cuộc họp và đề xuất

Báo cáo được đánh giá

Các bên liên quan quan tâm tới dự án

Mục

tiêu 4 Khảo sát, trình diễn và đề xuất công nghệ tiên

tiến thích hợp

Báo cáo tổng kết đệ trình tới CARD

(5/2009)

Báo cáo về nhu cầu công nghệ với đề xuất

Công nghệ mới thích hợp, công nghiệp sẵn lòng thay đổi

Hoạt

động

11

Đánh giá kỹ thuật cải

tiến hoạt động của cưa

nằm

Báo cáo đánh giá Báo cáo và đề xuất Công nghiệp sẵn lòng thay đổi

Báo cáo và

đề xuất

Công nghiệp sẵn lòng thay đổi

Hoạt

động

14

Đánh giá công nghệ

và nhu cầu cho xử lý,

bảo quản tại VN

Báo cáo hoàn tất Báo cáo và đề xuất Công nghiệp sẵn lòng thay đổi

Phát triển chiến lược

dài hạn cho ngành Thảo luận mở với chính phủ Báo cáo và đề xuất Chính phủ và ngành sẵn lòng

Báo cáo được hoàn thành

Thông tin về thị trường khó thu thập

Hoạt Xác định nhu cầu đào Hội thảo với Báo cáo và Các bên tham

đề xuất gia quan tâm tới

Đóng cho báo cáo cuối cùng

Các bên tham gia sẵn long chia

Báo cáo tổng kết Các thông tin thoả mãn

ĐẦU VÀO

Equipment Description

The following equipment has been purchased, supplied and handed over to FSIV Digital movie camera, tripod, carry case and tapes

2 off resistance type moisture meter

Hammer type electrodes and spare parts for resistance type moisture meter

Capacitor type moisture meter

Calibration blocks for all moisture meters

Hot wire anemometer

Digital thickness gauges

Laptop computer

Data projector

A Lucas sawmill has been purchased and paid for by the University of Melbourne and a Bill of lading has been supplied to FSIV advising an arrival date of 19thSeptember 2010

Lucas portable sawmill

Spare blades for sawmill

1 Các chính sách cần quan tâm:

PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP RỪNG Ở VÙNG NÔNG

THÔN VIỆT NAM

Tóm tắt

Báo cáo này tóm tắt và phân tích các thông tin về hiện trạng ngành công nghiệp rừng Việt Nam và các khuyến nghị dựa vào kết quả cuộc khảo sát ngành chế biến

gỗ va những nhà cung cấp gỗ tròn vùng nông thông Việt nam Các báo cáo chi tiết

về cưa xẻ, bảo quản gỗ và sấy gỗ cùng với các hoạt động về giáo dục, nghiên cứu cần thiết, nêu rõ là nghiên cứu, giáo dục, đào tạo và khuyến lâm khá tản mạn và ít

có tính khả thi

Lâm nghiệp và ngành công nghiệp rừng (bao gồm đồ mộc và đồ thủ công mỹ nghệ) rất quan trọng cho sự phát triển kinh tế trong tương lai, và được dự đoán là đang phát triển Khuyến nghị về việc ngành cưa xẻ vùng nông thôn có thể đóng góp như thế nào cho sự phát triển kinh tế và sự thịnh vượng của vùng nông thô, sẽ rất khó để đạt được một cách tiếp cận tổng thể trừ khi một viễn cảnh tương lài của lâm nghiệp, công nghiệp rừng được kết nối với nhau

Các khuyến nghị lớn được xây dựng trong mối liên hệ với sự mở rộng vai trò của dịch vụ lâm nghiệp bao gồm nhiều nghiên cứu hơn, nhiều chương trình giáo dục

và khuyến lâm Một chương trình nghiên cứu quốc gia được xác định tập trung vào công nghiệp rừng mà nghiên cứu cần được chú trọng hơn với chất lượng quốc

tế Viễn cảnh chung của chương trình nghiên cứu là tập trung vào các vấn để giảm thiểu biến đổi khí hậu, và cung cấp công nghệ sạch và phát triển xã hội theo hướng bền vững và áp dụng các tiêu chí tái sử dụng và tái chế

Nhu cầu của đội ngũ nghiên cứu được xác định cho các lĩnh vưcj cưa xẻ, bảo quản gỗ và sấy gỗ Mục tiêu là cung cấp nghiên cứu với chất lượng cao nhất, và nghiên cứu có sự hợp tác của các cán bộ nghiên cứu ở các cơ sở nghiên cứu khác, các viện giáo dục và công nghiệp để cung cấp các khóa đào tạo, huấn luyện, khuyến lâm để hỗ trợ phát triển lâm nghiệp và công nghiệp rừng nông thôn miền núi

Khung kết cấu (Structural arrangements) được xác định thông qua dịch vụ lâm nghiệp Việt Nam (ví dụ sự thiết lập của cơ quan quản lý bảo quản gỗ) cung cấp sự quản lý và kiểm soát chất lượng tốt hơn trong sản xuất đồ mộc và xây dựng Một việc nữa cung cần tăng cường việc thực thi các quy tắc sử dụng gỗ ở các ngành công nghiệp việt nam, phát triển thị trường nội địa cho việc sử dụng đồ gỗ và có thể lưu giữ carbon tốt hơn; bảo vệ gỗ và các sản phẩm gỗ nhập khẩu để đảm bảo là

không có sâu bện nhập khẩu vào Việt Nam thông qua con đường nhập khẩu gỗ và

đồ mộc

Tổng quan

Báo cáo này tóm tát các khuyến nghị đang được các bên liên quan và các cán bộ của các dịch vụ lâm nghiệp quan tâm để đảm bảo sự tiếp tục phát triển của ngành công nghiệp rừng vùng nông thôn Việt Nam

Để hoàn thành các mục tiêu của dự án CARD, các báo cáo riêng biệt (Bảng 1) đã tập trung vào việc cung cấp các thông tin tổng quan trong đó phân tích chi tiết được áp dụng với từng lĩnh vực cụ thể trong ngành công nghiệp rừng Việt nam Nếu tập hợp các thông tin về chính sách tiềm năng và các khuyến nghị vào báo cáo tổng kết thì nó sẽ rất rõ ràng là các nghiên cứu liên quan, giáo dục và đào tạo hiệnt tại sẽ chỉ xuất hiện nếu có một môi trường và tổ chức thúc đẩy việc tiếp tục các hoạt động này trong giai đoạn dài hạn Đòi hỏi sự phát triển nông thôn không thể được nhìn thấy như một phần tách biệt của của nhu cầu phát triển hiện tại và dài hạn của lâm nghiệp và ngành công nghiệp rừng Việt Nam

Bảng 1 Báo cáo của dự án CARD được hoàn thành

Báo cáo tổng quản của CARD:

(i) Rà soát công nghiệp rừng Việt Nam

(ii) Khảo sát các xưởng xẻ vùng nông thôn Việt Nam

(iii) Khảo sát sản xuất gỗ tròn Việt Nam

Báo cáo về các lĩnh vực

(i) Cưa xẻ

(ii) Sấy

(iii) Bảo quản gỗ

(iv) Nghiên cứu, giáo dục và đào tạo

Các báo cáo tiến trình

Các báo cáo kỹ thuật

Báo cáo đánh giá và hoàn thành dự án

Chien et al (2010) đã rà soát hiện trạng ngành công nghiệp rừng Việt Nam đã nêu

rõ vai trò quan trọng về kinh tế của ngành đối với nền kinh tế của đất nước, một số nét đáng chú ý như sau:

• Sản xuất gỗ xẻ Việt Nam vượt 2 triệu m3 /năm

• Xuất khẩu đồ mộc đứng thứ 5 của đất nước, đứng sau dầu thô, dệt may, dầy da và hải sản

• Xuất khẩu tăng trung bình hàng năm là 43% giữa giai đoạn 2000 và

2008

• Việt Nam đã trở thành nước lớn thứ 4 về xuất khẩu đồ mộc trên thế giới cùng với hàng thủ công mỹ nghệ, với thị trường ở trên 100 nước và vùng lãnh thổ

• Sản xuất gỗ tròn nội địa được thay thế bằng một lượng gỗ tròn nhập khẩu lớn 53 phần trăm của gỗ tròn chế biến ở Việt Nam có nguồn gốc

từ nhập khẩu Giá trị của gỗ nhập khẩu là trên 1 tỷ đô la mỹ

• Việt Nam sử dung 11 triêu m3 gỗ trong một năm và 57% được sử dụng cho gỗ xẻ để sản xuất đồ mộc trong nhà và ngòai trời và gỗ cho xây dựng Tỷ lệ sản phẩm cuối cùng sử dụng gỗ keo do các xưởng cưa vùng nông thôn (thu được từ đợt khảo sát các xưởng cưa nhỏ vùng nông thôn, Blackwell et al (2009) cũng chỉ ra tầm quan trọng của thị trường nội địa cho sản xuất đồ mộc

• Sản xuất gỗ tròn nội địa từ rừng trồng được kỳ vọng tăng lên đáng kể do

dự án trồng mới 5 triệu ha rừng của chính phủ Việt Nam (bắt đầu từ

1998, kết thúc năm 2010) Rất nhiều các ước tính (ví dụ MARD, 2010) ước tính là tới năm 2020, Việt Nam có thể cung cấp 20 triệu m3 mỗi năm Hiện tại, sản xuất gỗ tròn nội địa từ rừng trồng đang tăng trựởng khoảng 10% mỗi năm Điều này đã giảm đáng kể sự phụ thuộc vào gỗ rừng tự nhiên để sản xuất đồ gỗ phục vụ xuất khẩu và tiêu dùng nội địa

• 75% của lượng khai thác hiện tại từ rừng trồng là gỗ của các loài keo Lượng gỗ khai thác từ các lòai keo được ước tính là sẽ tiếp tục tăng lên

• Chu kỳ rừng trồng keo khoảng 7-8 năm Gỗ tròn có đường kính nhỏ khoảng 250 mm

Đứng về mặt logic thi cần có sự đầu tư và mở rộng các hoạt động của dịch vụ lâm nghiệp để đảm bảo tiềm năng của lâm nghiệp và công nghiệp rừng đáp ứng mong đợi của chính phủ và công chúng Báo cáo này cung cấp tổng quan hoặc một viễn cảnh tiềm năng của lâm nghiệp và công nghiệp rừng ở Việt nam và đưa ra các khuyến nghị để phảt triển ngành trong tương lai Rõ ràng là mọi người có các tầm nhìn khác nhau về cách thức để lâm nghiệp và công nghiệp rừng phát triển Viễn cảnh được đưa ra ở đây là các ý tưởng được xác định là tại sao ngành công nghiệp rừng lại quan trọng Ý tưởng được trình bày và thảo luận và quan trọng hơn là viễn cảnh của tương lai có thể tác động tới các quyết định, và rất cần thiết phải có các quyết định rõ ràng, chính sách dài nạh cho sự phát triển của nông thôn và thành thị Việt Nam

Vai trò của dịch vụ lâm nghiệp quốc gia

Sự thành công của phòng nghiên cứu thí nghiệm lâm sản sẽ phù thuộc rất lớn vào cấu trúc và mức độ hoạt động của nó Mức độ hoạt động của phòng thí nghiệm sẽ phụ thuộc vào cách thức mà nó được tổ chức trong ngành Nếu có một Tổng cục quốc gia đủ mạnh, phòng thí nghiệm lâm sản sẽ tự nó tổ chức và đưa ra mức độ hoạt động từ dich vụ lâm nghiệp Nếu vai trò của Tổng cục lâm nghiệp không rõ, nhiệm vụ của nó sẽ không rõ ràng hoặc các nguồn sẽ trở lên khó khăn, và như vậy

nó sẽ tốt hơn nếu chức năng nghiên cứu được phát triển, có thể tự độc lập về mặt tài chính và sản phẩm sẽ được bán lại cho Chính Phủ

Nghiên cứu lâm nghiệp và lâm sản nên đóng vai trò nòng cốt trong việc làmgiảm

sự nóng lên của toàn cầu Điều này được ghi nhận vì rừng có thể tích tụ và lưu giữ carbon, và có thể được quản lý để đáp ứng nhiều các mục tiêu khác nhau Khi được quản lý tốt, rừng sẽ cung cấp rất nhiều lâm sản và dịch vụ Điều này đòi hỏi

kế hoạch dài hạn và sự ổn định trong cấu trúc tổ chức và truyền thống của dịch vụ cộng đồng Báo cáo này ghi nhận sự quan tâm của Chính phủ tới các dịnh vụ lâm nghiệp quốc gia và hòa nhập nhu cầu của toàn ngành Các phòng của Tổng cục lâm nghiệp bao gồm:

• Quản lý hành chính Tổng cục lâm nghiệp

• Chính sách lâm nghiệp

• Bảo vệ rừng

• Quản lý lâm nghiệp

• Kinh tế lâm nghiệp

• Nghiên cứu lâm nghiệp

o Phòng thí nghiệm lâm sản

o Quản lý lâm nghiệp

o Bảo tồn

• Lửa rừng

• Đào tạo và khuyến lâm

• Doanh nghiệp lâm nghiệp

Về mặt địa lý, rừng Việt Nam có thể chia thành 3 vùng, Miền Bắc, Miền Trung và Miền Nam, nơi mà các nhà quản lý (trưởng của bộ phận chức năng của 3 miền) báo cáo trực tiếp tới quản lý cấp trên về lâm nghiệp

Mục tiêu cua việc phác thảo cấu trúc dự kiến của Tổng cục lâm nghiệp Việt Nam

là để tập trung vào vai trò của các bộ phận chức năng có trong Tổng cục lâm

nghiệp và thứ hai quan trọng hơn là giải thích vai trò chức năng của nghiên cứu

và sự chia nhỏ của nó thành 4 nhóm nghiên cứu khác khau và thứ ba là xác định vai trò của khuyến lâm (tập trung vào lâm nghiệp trang trại và đào tạo)

Bảo tồn rừng mưa nhiệt đới và khu vực sống bản địa (local habitat)

Hiện tại, có ít hơn 10% diện tích rừng của thế giới được đăng ký hoặc cấp chứng chỉ tiêu chuẩn môi trường cho sản xuất bền vững Một điều cấp bách là phải đảm bảo lâm nghiệp và việc thực thi các chính sách phải do một tổ chức chịu trách nhiệm, và phải đảm bảo rằng rừng được quản lý và sử dụng hiệu quả, bền vững, đáp ứng được mục tiêu bảo tồn của quốc gia Bảo vệ rừng cần được giám sát vả quản lý tốt để giảm thiểu việc khai thác rừng bất hợp pháp; bảo vệ đa dạng sinh học; Tài liệu/số liệu được lưu trữ để sử dụng cho quản lý lâu dài, thông tin khoa học được thu thập, phân tích và có thể để cho các thế hệ tưong lai sử dụng Các mục tiêu này sẽ không thể thực hiện được một cách hiệu quả nếu vai trò của Tổng cục lâm nghiệp nhà nước bị lu mờ hoặc rất yếu kém trong việc đưa các quyết định tới các cộng đồng địa phương thực hiện Tuy nhiên, việc tham gia của các cộng đồng và các đòi hỏi của các cộng đồng cần được quan tâm và giải quyết để đạt được các mục tiêu đề ra

Một điều được khuyến nghị là Cục lâm nghiệp quốc gia với trách nhiệm quả lý

ngành lâm nghiệp phải đảm bảo rằng rừng mưa nhiệt đới của đất nước được bảo

vệ tốt từ sự khai thác và sử dụng không bền vững Cục Lâm nghiệp cũng cần phải

có lực lượng đủ mạnh để kiểm soát khai thác trái phép và các hoạt động làm tổn hại tới rừng

Thiết lập “New Forests” để đáp ứng nhu cầu và làm cầu nối giữa

hạ tầng và đời sống cộng đồng

Cơ quan lâm nghiệp cần có quyền lực để thi hành nhiệm vụ như ngành công an và cảnh sát, để đảm bảo rằng tài nguyên rừng được bảo vệ tốt Rừng vô cùng quan trọng với con người và hành tinh nên không thể tuỳ tiện chuyển đổi rừng sang sản

xuất nông nghiệp Rừng cũng cần được bảo vệ để không bị lửa rừng phá hại Điều này đòi hỏi việc thiết lập các kế hoạch phòng chống lửa rừng cho từng vùng, giám sát các vùng có thể xảy ra cháy rừng, đào tạo kỹ năng giám sát, phòng chống lửa rừng cho cán bộ khu vực, nghiên cứu, giám sát và đào tạo các kỹ năng quản lý và

xử lý trong các tình huống khẩn cấp Nhu cầu đào tạo là các nhà lâm nghiệp tốt nghiệp từ các trường đại học với các kiến thức và kỹ năng cần thiết để quản lý và thực hiện đa mục tiêu Đầu vào của các trường đại học là các học sinh học tốt ở các trường phổ thông, và đảm bảo là đầu ra là các cán bộ giỏi có thể đảm đương được các công việc được giao

Sự chuyển đổi các dịch vụ lâm nghiệp cho các tổ chức đơn giản là cung cấp việc giám sát, xây dựng chính sách và khuyến nghị Chính phủ đã có một số hệ quả, cụ thể là:

• Làm thui chột đội ngũ nghiên cứu và và nền tảng cần thiết cho việc quản lý lâm nghiệp quốc gia,

• Sự chuyển giao giáo dục lâm nghiệp và công nghiệp rừng,

• Hoạt động khái thác gỗ trái phép tăng lên,

• Thoái hoá môi trường,

• Sự xuống cấp của cộng đồng,

• Tăng nguy cơ cháy rừng,

• Rừng trồng không bền vững,

• Mất tài liệu, thông tin lưu giữ,

• Mất mục tiêu quôc gia và bảo vệ và phát triển rừng

• Mất khả năng kiểm soát sử dụng đất,

• Yếu kém trong công tác quản lý đất

• Giảm cơ hội việc làm,

• Mất chuyên gia khoa học và tài liệu lưu trữ, các ô định vị, kiến thức khoa học và chuyên gia,

• Mất lâm nghiệp cộng đồng và sự mất niềm tin vào các hoạt động thực tiễn lâm nghiệp

Một khuyến nghị là nguyên tắc “Rừng Mới” nnư được trình bày trong báo cáo

này được chấp nhận bởi lâm nghiệp đa mục đích được triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu của các cư dân thành phố và cộng đồng nông thôn Các yếu tố chính của

“Rừng Mới” từ viễn cảnh của cộng đồng nông thôn là tăng việc làm và sản xuất nguyên liệu thô cho các ngành công nghiệp Điều này đặc biệt quan trọng tư quan điểm là tăng cường nguồn cung cấp nguyên liệu thô và tăng cường nhu cầu nội địa về sản phẩm gỗ

Củng cố nguồn cung cấp nguyên liệu thô

Kết quả khảo sát công nghiệp chế biến vùng nông thôn Việt Nam cho thấy rõ một vấn đề có tính kinh niên của hầu hết các xưởng xẻ nhỏ vùng nông thôn là ít có khả năng đảm bảo đủ nguồn gỗ xẻ Sự quan tâm hiện tại của các nhà sản xuất nguyên liệu thô (gỗ keo) là phục vụ ván dăm cho xuất khẩu Ván dăm có giá trị thấp và sẽ

bị mất rất nhiều cơ hội thoả mãn nhu cầu về gỗ đóng đồ mộc và gỗ phục vụ xây dựng Sự thiếu vắng của nguồn cung cấp gỗ xẻ dài hạn cho các xưởng xẻ cũng đồng nghĩa với việc không có sự đảm bảo ổn định nào cho các hoạt động đầu tư vào sản xuất hoặc mua sắm thiết bị sấy gỗ hoặc thiết bị cưa xẻ Đây là vấn đề rất khó ở Việt Nam vì thiếu đất sản xuất thích hợp cho lâm nghiệp, và do vậy các khu đất trang trại rừng nhỏ có thể trở thành phổ biến Khi mà chiến lược “Rừng Mới” cung cấp các khởi đầu chính cho sự phát triển dài hạn cho cưa xẻ vùng nông thôn

và các hoạt động chế biến khác Trong một giai đoạn ngắn, giá trị tiềm năng của dăm gỗ xuất khẩu cần được xem xét và cân bằng với tiềm năng sản xuất sản phẩm

có giá trị cao hơn ở thị trường nội địa và việc tăng việc làm cho người lao động

Củng cố nhu cầu nội địa về sản phẩm gỗ

Sự thịnh vượng của các cộng đồng vùng nông thôn, miền núi gắn liền với sự phát triển kinh tế tiền mặt và nhu cầu sản phẩm Sự phát triển của các ngành công nghiệp mới như sản xuất đồ mộc có vai trò chủ chốt trong việc tạo ra sự lưu chuyển của tiền tệ

Phụ lục 2 “Công nghiệp rừng”cung cấp các thông tin liên quan tới vai trò của các sản phẩm gỗ trong giai đoạn dài hạn trong việc giảm thiếu sự phát thải carbon từ việc sử dụng nguồn năng lượng khai khoáng như dầu lửa, than đá, vai trò tiềm năng của nó trong việc lưu giữ carbon và khả năng các ngành công nghiệp nông thôn với sự lưu thông tiền tệ và phát triển cơ sở hạ tầng

kỹ năng và hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng Ngành công nghiệp đã được trang bị các phòng thí nghiệm ở mức quốc gia, khu vực, và nhu cầu cần trở thành các đơn

vị có tính cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế Các viện như ICFRE, Dehra Dun, Ấn đô; Phòng thí nghiệm Princes Risborough Anh Quốc (Phòng thí nghiệm sản phẩm lâm nghiệp); Viện Nghiên cứu lâm nghiệp NZ, Rotorua; Phòng Lâm

nghiệp và lâm sản CSIRO; Phòng thí nghiệm lâm sản Mỹ, Madison, đã trình diễn

có khả năng này, thông qua việc cung cấp kiến thức, thông tin và và các thuộc tính

cơ bản của gỗ, một loại nguyên liệu thô, phát triển các công nghệ mới và sản phẩm mới, tăng cường năng lực và cung cấp cơ sở kỹ thuật cần thiết cho cải tiến cũng như các giải pháp kỹ thuật cần thiết giải quyết các vấn để nảy sinh trong các hoạt động của công nghiệp rừng và thúc đẩy môi trường chính sách và kinh tế tác động tới công nghiệp rừng trong giai đoạn ngắn hạn và dài hạn

Trong khi ở rất nhiều nước nghiên cứu về công nghiệp rừng thiếu rất nhiều các yếu tố để triển khai công nghệ cao, đội ngũ nghiên cứu có trình độ cao, nghiên cứu

sẽ rất khó có các kết quả tốt Điều này do một thực tế là các sản phẩm gỗ lưu giữ một lượng carbon ở thể rắn, an toàn cho môi trường, sản phẩm bền vững Sản phẩm CO2 lỏng (lưu giữ carbon nhưng cũng lưu giữ một lượng lớn oxygen) đang được đề xuất thực hiện bởi công nghiệp mỏ ở Mỹ, Châu Âu Gỗ và các sản phẩm

gỗ có thể cung cấp nguyên liệu thô cho việc chế biến tạo ra các giá trị tăng thêm Các sản phẩm này bào gồm giấy cho giáo dụng, kết cấu chất lượng cao và chi phí thấp cho xây dựng nhà và sản xuất đồ mộc, nhựa sinh học, than hoạt tính sinh học, năng lượng sinh học, dược liệu vv Gỗ cung cấp các sản phẩm đầu ra này trong khi

nó lưu giữ một lượng carbon và giảm sự phụ thuộc vào năng lượng hoá thạch Carbon lưu giữ trong gỗ có thể được sản xuất với chi phí thấp và có thể cung cấp dịch vụ môi trường như giảm mặn cho đất, giảm xói mòn, duy trì đa dạng sinh học, là nơi trú ngụ cho động vật hoang dã, nơi giải trí cho nhân dân, tăng việc làm cho cộng đồng địa phương, cải thiện môi trường và giảm sự phụ thuộc vào các sản phẩm nhập khẩu Mặt khác về mặt tiềm năng, CO2 lỏng có thể được bơm xuống đáy đại dương (hy vọng là nó sẽ ổn định trong trạng thái đó) có chi phí rất cao và làm tăng việc sử dụng của năng lượng hoá thạch, và không tạo ra một sản phẩm nào

Các nhà khoa học Hy Lạp cổ đại xác định đất, lửa, nước và không khí là 4 yếu tố thiết yếu Nền văn minh Trung quốc cổ đại cũng xác định các yếu tố trên, nhưng cũng xác định gỗ là yếu tố thiết yếu thứ 5 Trong khi gỗ có thể là nguyên liệu cổ nhất cho xây dựng của con người, tiềm năng của nguyên liệu gỗ cho các ngành công nghiệp mới được xác định Sợi gỗ có thể thay thế cho sợi cotton trong công nghiệp dệt vải Một loạt các sản phẩm năng lượng sinh học và các chất hoá học sử dụng trong công nghiệp có thể được chiết xuất từ sinh khối phế thải, ví dụ như các chất ethanol, methanol, furfural etc Rất nhiều các sản phẩm này đã được sản xuất

từ trước, nhưng đã không được tiếp tục sản xuất do dầu mỏ được sử dụng phổ biến

và rẻ

Là một nguyên liệu thô cho công nghiệp, rừng trồng cần phải đáp ứng thoả mãn các chi phí và phát triển bền vững Dầu và than đá là các tài nguyên không tự tái tạo, và không thể có chi phí để tạo ra nguồn dầu mỏ và than đá mới khi các mỏ này bị khai thác cạn kiệt Tuy nhiên, với sự ra đời tiềm năng của thuế carbon sẽ

giúp cho việc điều chỉ lại giá tương đối của gỗ nguyên liệu Vấn đề đặt ra là làm sao chúng ta có thể bảo đảm là các sản phẩm gỗ được có được thêm lợi ích từ việc tích tụ carbon Một điều rõ ràng là các chính sách của Chính phủ và hiệp ước cần thiết được áp dụng ra thực tiễn

Vai trò của phòng thí nghiệm nghiên cứu lâm sản dang thay đổi và cần được thay đổi nhan chong Chính phủ khá chậm chạp trong việc xác định vai trò thiết yếu của công nghiệp rừng và sản phẩm gỗ trong việc hấp thụ và lưu giữ khí phát thải,

và là ổn định cơ sở hạ tầng vùng nông thôn

Lâm nghiệp và công nghiệp rừng ở Việt Nam có vai trò thiết yếu trong nền kinh tế của các công ty lâm sản Việt Nam, và đứng thứ 5 trong các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam Kinh tế lâm sản được kỳ vọng sẽ phát triển theo quá trình triển khai

dự án trồng mới 5 triệu ha rừng Lâm nghiệp và các xưởng xẻ của nó rất quan trọng đối với các cộng đồng nông thôn, miền núi Nó cung cấp việc làm, tiền mặt

và rất nhiều các sản phẩm tiêu dụng nội địa

Nghiên cứu lâm sản ở Việt Nam rất tản mạn, và hiện tại rất khó để có thể đưa ra các đóng góp hoặc đứng đầu trong việc phát triển lâm nghiệp và công nghiệp rừng

ở Việt Nam

Một điều được khuyến nghị là Các chương trình được thiết lập dưới sự quản lý

của các nhà quản lý chương trình có các mục tiêu, mục đích và đầu ra cụ thể Nói cách khác, các chương trình này nên đinh hướng để đạt được các thành tựu với các hoạt động đã được xác định theo các quy định của pháp luật

Giáo dục và đào đào tạo trong lâm nghiệp, khoa học gỗ, kỹ thuật chế

biến gỗ và đồ mộc

Phần lớn các kiến thức và các bí quyết kỹ thuật cần thiết cho các nhà sản xuất công nghiệp, các ban ngành của chính phủ, chính quyền địa phương, công nghiệp, giáo dục, giáo viên đào tạo cho cộng đồng nông thôn, tư vấn vv là khoa học gỗ, kỹ thuật chế biến gỗ, và sản xuất đồ mộc được chia thành các lĩnh vực chuyên môn từ 4-6 mục trong một hệ gồm 1-8 bậc, (bậc 1 là cơ sở với việc vận hành may móc; bậc 8 là tiến sĩ) Bậc 1-4 được giám sát tốt nhất bởi công nghiệp với không gian làm việc với đầu vào từ các trường kỹ thuật, hoặc trong trường hợp tập huấn ở vùng nông thôn miền núi do các cán bộ khuyến lâm thực hiện, trong khi bậc 7 và 8 (học trình độ đại học/sau đại học) nên được giám sát tốt nhấ là các trường đại học

Đào tạo ở các bậc từ 4-6 nhằm giải quyết các vấn đề mà thông thường thấp hơn mức độ đại học (bậc 6-7), nhưng cao hơn so với mức độ ở các trường kỹ thuật (1-4) Các trường đại học có xu hướng mở rộng đào tạo sau đại học (6-7) và thường

mở các khóa đào tạo diploma (4-6) Các trường kỹ thuật có xu hướng chú trọng tới việc đào tạo nghề cho học sinh

Nơi các dịch vụ lâm nghiệp hoặc các dịnh vụ khuyến lâm và hoặc các viện nghiên cứu lâm nghiệp tham dự hoặc tập huấn bậc 4-6 đào tạo đầu ra thường có tay nghề cao đáp ứng nhu cầu của người sử dụng lao động (thường thòng trường hợp này là dịch vụ lâm nghiệp) Tuy nhiên, sự chuyển đổi vị trí của các nhân viên giữa các ban ngành của chính phủ và các ngành công nghiệp hoặc các công ty tư nhân thường bảo đảm là ngành sẽ được hưởng lợi từ các đào tạo này Một điều được khuyến nghị là mỗi một chương trình nghiên cứu (mỗi nghiên cứu viên) được xác định trong báo cáo này xây dựng và duy trì việc tự giảng dạy và đánh giá cho học sinh và hỗ trợ việc cập nhật các kết quả nghiên cứu Việc này sẽ có lợi cho các nghiên cứu viên và tăng cường trao đổi thông tin và kiến thức giữa các nghiên cứu viên và người sử dụng cuối cùng lâm sản về các thông tin hữu ích

Một điều được dự đoán rằng các nội dung của đào tạo của mỗi chương trình xác định nên có 1 tuần để thực hiện Tổng số sinh viên trên năm cần đào tạo bậc 4-6 khoảng 30-40/năm Tuy nhiên, 1 ngày hội thảo có thể được tổ chức để hỗ trợ với các chủ đề xác định khi mà số sinh viên lên tới 70 -100 Các chủ đề có thể bao gồm:

Kiểm soát biến màu ở các lòai gỗ cứng

Tối ưu hóa chế độ sấy cho các loài gỗ keo

Đào tạo và tập huấn nghiên cứu chủ yếu

Khảo sát chi tiết về các xưởng xẻ vùng nông thôn được tiến hành như là một phần của dự án CARD cùng với các kiến nghị từ các khóa tập huấn cho thấy công nhân xưởng xẻ và các chủ xưởng xẻ xác định các lĩnh vực sau có thể thiết lập ở phòng thí nghiệm nghiên cứu sản phẩm gỗ:

1 Sản xuất tăng thêm giá trị (đồ mộc)

2 Chất lượng gỗ và chế biến chính (cưa vòng nằm)

3 Bảo quản gỗ (xử lý đơn)

4 Công nghệ sấy gỗ (sấy gỗ bằng lò sấy sử dụng ánh nắng mặt trời và sử

dụng điều kiện microwave)

5 Gỗ tròn trong xây dựng (thiết kế cho độ bền)

6 Chế biến tiên tiến

7 Phân tích vòng đới và kinh tế của công nghiệp rừng

8 Khuyến lâm (sử dụng lâm nghiệp trang trại)

Để có lợi từ các chuyên gia hiện có, các nghiên cứu cần tập trung vào các chương trình lớn nơi mà sự phối hợp có thể đạt được giữa các vùng nghiên cứu khác nhau

và tập trung cố gắng để đạt được các đầu ra mong muốn Đợt khảo sát và phân tích các xưởng xẻ nhỏ vùng nông thôn cung cấp một hướng đi rõ ràng cho các chương trình nghiên cứu Nhu cầu cần hiện tại là việc sản xuất đồ mộc nhằm tăng giá trị Như vậy, việc vận hành các phòng thí nghiệm lâm sản khoảng 65-70 % cố gắng của các viện nên tập trung vào chương trình đồ mộ hay sản xuất tăng thêm giá trị

Chế biến công nghiệp các loài keo ở Việt Nam nhấn mạnh sự thích hợp của các loài keo cho sản xuất đồ mộc Cưa vòng đứng và cưa vòng nằm sản xuất tại Việt Nam đã cung cấp một công nghệ hiệu quả với chi phí thấp, đã đáp ứng rất tốt nhu cầu xẻ của địa phương phục vụ việc sản xuất đồ mộc và các nhu cầu khác Trong một số trường hợp, nhu cầu này đã mở rộng tới thị trường quốc tế về đồ mộc và thành phẩm của đồ mộc Kết quả của đợt khảo sát chỉ ra rằng tỷ lệ thành phẩm của

gỗ xẻ là rất cao (51%) ở các vùng của Việt Nam (Bắc, Trung, Nam) Sự thống nhất giữa các vùng chứng tỏ năng suất cao và hiệu quả của các cưa vòng đứng và vòng nằm đã được chứng minh và đạt được Thường là gỗ đầu vào có chất lượng rất thấp Nhu cầu về gỗ keo phục vụ việc đóng đồ mộc và việc gia công chế biến gỗ keo dễ dàng đã chứng tỏ là công nghệ hiện tại khá thích hợp với chế biến gỗ keo phục vụ đóng đồ mộc Các kỹ thuật khác sử dụng cho gỗ xẻ đóng đồ mộc như sấy

gỗ, độ bền tự nhiên, thuộc tính kỹ thuật (bao gồm trọng lượng gỗ, độ bền và độ cứng), tính dễ gia công và đặc tính bề mặt, nhưng cần chú ý tới các đặc điểm chế biến và tiêu chuẩn chất lượng cần thiết cho việc đóng đồ mộc Thật không may nếu đòi hỏi chất lượng không được đáp ứng, sản phẩm cuối cùng sẽ không đạt được mong muốn sử dụng Điều này sẽ tạo ra áp lực để tìm các nguyên liệu/sản phẩm thay thế như sắt, nhôm hoặc plastic Cuối cùng, điều này sẽ làm mất cơ hội cho ngành công nghiệp rừng vùng nông thôn và không phải là giải pháp tối ưu cho kinh tế khu vực vì nó thường dẫn tới việc nhập khẩu các sản phẩm cuối cùng từ nước ngòai và cùng với nó là cơ hội việc làm cho người dân

Chiến lược hỗ trợ phát triển công nghiệp xẻ

vùng nông thôn Việt Nam

Các phần trước đã nêu rõ sự phát triển dài hạn của lâm nghiệp, công nghiệp rừng, nghiên cứu, giáo dục và đào tạo ở Việt Nam, và tất cả đều có ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của ngành xẻ vùng nông thôn và với các hoạt động chế biến gỗ khác ở Việt Nam Vai trò chủ yếu của dịch vụ lâm nghiệp Việt Nam trong việc giành được các thành quả trên được làm rõ nét

Vai trò ngày càng mở rộng của dịch vụ lâm nghiệp Việt Nam cùng với các thách thức tiềm ẩn được phân tích và đi cùng là các khuyến nghị cho phát triển Việc tổng hợp nghiên cứu, khuyến lâm và đào tạo kỹ thuật bậc 4-6 cũng rất tiểm ẩn Một bức tranh toàn cảnh là dịch vụ lâm nghiệp đạt hiệu quả cao với đội ngũ vận hành (các nhà lâm nghiệp chủ chốt và các nhà nghiên cứu) được đào tạo ở tất cả các lĩnh vực lâm sinh, sử dụng gỗ, xẻ gỗ, sấy gỗ và bảo quản và khuyến lâm là một bộ phận của các hợp phần này Như vậy, các khoá đào tạo ban đầu do các cục

vụ lâm nghiệp và các viện nghiên cứu xây dựng sẽ cập nhật các kiến thức và kỹ năng, và có thể được đội ngũ khuyến lâm tiếp tục chuyển giao tới các cộng đồng nông thôn miền núi Để hiệu quả, các khoá đào tạo này nên tập trung đào tạo các tiểu giáo viên/tập huấn viên Như vậy, các học viên tiềm năng của các khoá đào tạo này cũng có thể bao gồm các giáo viên kỹ thuật ở các trường trung cấp, dạy nghề, những người mà đảm nhiệm việc giảng dạy cho bậc 1-4, giáo viên đại học, những người giảng dạy bậc 6-8, những người làm việc trong ngành công nghiệp rừng (quản lý và chủ các xưởng xẻ), những người có trách nhiệm triển khai đào tạo trong một phạm vi nào đó Các bài giảng do các cán bộ nghiên cứu làm việc trong các phòng thí nghiệm và viện nghiên cứu cung cấp với sự kết nối chặt chẽ với ngành công nghiệp mà họ dang phục vụ

Phân tích chi tiết công nghiệp bảo quản gỗ ở Việt Nam sẽ được trình bày ở báo cáo riêng (Vinden et al 2010) Thị trường của xử lý bảo quản được chia ra làm 3 lĩnh vực theo nhu cầu:

• Kiểm soát biến màu gỗ,

• Xử lý bảo quản gỗ sử dụng không tiếp xúc với đất,

• Xử lý bảo quản gỗ sử dụng tiếp xúc với đất

Tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng gỗ tròn làm giảm thiểu sự biến màu

gỗ, nấm mục và côn trùng phá hại được quan tâm đặc biệt cùng với việc đảm bảo kiểm soát sâu bện qua con đường xuất nhập khẩu gỗ và đồ gỗ cần phải ưu tiên, trong bối cảnh mà việc xuất nhập khẩu gỗ và đồ gỗ ngày càng tăng và là con đường cho sâu bệnh lây lan

Một khuyến nghị là cơ quan bảo quản gỗ (TPA) được thiết lập (sẽ rất hiệu quả

nếu một Ban quản lý gồm các bên liên quan có cùng quan tâm cải thiện chất lượng của gỗ xử dụng ở Việt Nam được thiết lập) Ban quản lý này sẽ có trách nhiệm xem xét sự phù hợp của chính sách tới các hoạt động của các bên liên quan và báo cáo tới các cơ quan hữu quan, với các vấn đề:

1 Làm việc với hải quan để đảm bảo rằng côn trùng hại và dịch bệnh cây và sản phẩm gỗ không bị lây nhiễm tới Việt Nam

2 Làm việc với hải quan và các chủ sản xuất gỗ để đảm bảo rằng sản phẩm gỗ không bị nhiễm sâu bệnh và dịch bệnh mà có thể theo sản phẩm xuất khẩu

• Nghiên cứu viên cao cấp về bảo quản gỗ,

• Quản lý dịch vụ lâm nghiệp cao cấp về dịch vụ thanh tra gỗ

• Thanh tra gỗ cao cấp

• Đại diện cao cấp của các cơ quan Chính phủ về xây dựng nhà cửa

• Đại diện công nghiệp bảo quản gỗ bao gồm các nhà sản xuất gỗ xử lý và các nhà cung cấp chất hoá học xử lý

• Thư ký

Hiệu quả của TPA xoay quanh:

1 Lựa chọn các thành viên thích hợp cho ban quản lý,

2 Hỗ trợ từ các dịch vụ lâm nghiệp Việt Nam

3 Duy trì tính tự quyết định của TPA

4 Đội ngũ thanh tra được đào tạo tốt và hiệu quả

5 Hỗ trợ từ chương trình đào tạo và nghiên cứu tổng hợp được duy trì bởi dịch vụ lâm nghiệp (Phòng thí nghiệm lâm sản)

6 Hợp tác và hỗ trợ từ các bên liên quan bao gồm các cơ quan của Chính phủ quản lý về các công trình xây dựng nhà cửa

Chi tiết hơn liên quan tới sự thiết lập sự quản lý bảo quản gỗ ở Việt Nam được trình bày trong một báo cáo riêng về công nghiệp bảo quản gỗ ở Việt Nam (Vinden et al 2010) Một báo cáo giống như thế trình bày chi tiết và đưa ra khuyến nghị liên quan tới cơ cấu của các nhóm nghiên cứu tập trung vào bảo vệ gỗ, giáo

dục và đào tạo, tiêu chuẩn bảo quản gỗ, xử lý bảo quản chi phí thấp, đặc biệt “xử

lý khuyếch tán đơn” và quan trọng nếu tạo ra một vưn hoá nghiên cứu mà có thể đánh giá các dự án nghiên cứu sử dụng phân tích tiến trình của dự án và phân tích chí phí/lợi ích của dự án

Một khuyến nghị là một nhóm nghiên cứu quốc gia cần được thiết lập để nghiên

cứu về bảo vệ gỗ Nhóm nghiên cứu sẽ gồm có 2 nhà nghiên cứu nấm (một tập trung vào biến màu, kiểm soát nấm mốc) và người kia quan tâm tới việc đánh giá thối mục tự nhiên ở phòng thí nghiệm và xây dựng các giải pháp phòng chống), một nhà côn trùng học, một nhà hoá học sơn phủ bề mặt gỗ, và một chuyên gia hoá học phân tích và xử lý gỗ (khoa học gỗ) và các kỹ thuật viên có tay nghề cao

để làm việc cho chương trình Nhóm trưởng của nhóm nghiên cứu cần hiều về nghiên cứu hàng hoá và phải quen thuộc với cách thức làm việc với các cơ quan của chính phủ, các tổ chức có trách nhiệm quản lý các tiêu chuẩn quốc gia Nhóm nghiên cứu cần có một mối liên hệ chặt chẽ cới nhóm nghiên cứu sấy gỗ và nhóm nghiên cứu về giải phẫu gỗ, phân tích vòng đời, lâm nghiệp, phân tích thống kê kinh tế

Một khuyến nghị là một nhóm tương tự các nhà khoa học về lĩnh vực sấy gỗ

được thiết lập Kỹ năng của các thành viên cảu nhóm bao gồm:

• Khoa học kiểm soát quy trình

• Chuyên gia sấy gỗ (2)

• Khoa học gỗ

• Chuyên gia mô hình hoá

• Chuyên gia công nghệ Microwave

Có một tiềm năng rất lớn về công nghệ sấy gỗ sử dụng năng lượng mặt trời ở Việt nam để sử dụng cho các nhà sản xuất đồ mộc và các chủ các xưởng xẻ nhỏ, đặc biệt là ở vùng Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Dak Lak Province, nơi mà hong phơi gỗ rất thông dụng và nơi mà sấy cưỡng bức có nhu cầu rất lớn để tạo thành

gỗ xẻ có chất lượng cao hơn phục vụ đóng đồ mộc cao cấp

1 Cần có các nghiên cứu mới để phát triển phương pháp chế biến và sấy gỗ, đặc biệt là cho gỗ keo rừng trồng sử dụng cho sản xuất đồ mộc ở Việt Nam

2 Công nghệ sấy gỗ nên tập trung vào:

Lò sấy cưỡng bức sử dụng năng lượng mặt trời – sử dụng công nghệ của Australia để phát triển mô hình trình diễn cho sấy gỗ sử dụng năng lượng mặt trời ở Việt Nam

• Các khảo sát cũng cần được tiếp tục thực hiện để xác định các khu vực tốt nhất cho sấy gỗ cưỡng bức sử dụng năng lượng mặt trời sử dụng mô hình phân tích hồi quy được xác định trong báo cáo sấy gỗ của Harris et

al (2009) xuyên suốt lãnh thổ Việt Nam

3 Một mô hình nên được thiết lập cho việc tạo ra một nhà máy sấy hiện đại cho một nhóm các xưởng xẻ nhỏ và/hoặc tập trung các xưởng xẻ hiện có thành một cụm lớn hơn để cải thiện công nghệ xẻ và sấy Kinh phí cần có

để hỗ trợ cho việc xây dựng các lò sấy thích hợp

Một hoạt động chủ yếu của các nhà nghiên cứu nên bao gồm các hoạt động khuyến lâm cho các xưởng xẻ vùng nông thôn

Các lò sấy rất khác nhau về quy mô và mức độ tinh vi hiện đại, từ các lò sấy hiện đại tới lò sấy có chi phí thấp, công nghệ lạc hậu, do địa phương tự xây dựng, với một số trường hợp ngoạilệ, các lò sấy này có thể được cải thiện hoạt động để đem lại gỗ sấy có chất lượng tốt hơn Báo cáo về Sấy gỗ (Harris et al 2009) tóm tắt những vấn đề của các lò sấy trong chuyến khảo sát và các giải pháp có thể áp dụng Điều này tạo dựng cơ sở cho một “chương trình cải thiện sấy gỗ” mà cần thiết được thực hiện Điều này là một nhu cầu vô cùng cần thiết với giả thiết rằng phần lớn các lò sấy sấy gỗ phục vụ việc sản xuất đồ mộc Một ý kiến chung là phần lớn các lò sấy ở Việt Nam vận hành các lò nhiệt Trong khi mục tiêu chính của các lò sấy là giảm độ ẩm của gỗ xuống dưới điểm bão hòa thớ gỗ (28% độ ẩm), độ ẩm của gỗ sau sấy rất khác nhau Các kết quả này ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng sản phẩm gỗ sản xuất từ các loại gỗ sấy này Báo cáo về sấy gỗ (Harris

et al 2009) đánh giá tiềm năng của việc sấy gỗ cưỡng bức sử dụng năng lượng mặt trời ở Việt Nam Tiềm năng sử dụng công nghệ sấy gỗ cưỡng bức sử dụng năng lượng mặt trời cho các xưởng xẻ nhỏ là rất lớn ở khu vực Thành phố Hồ Chí Minh

và tỉnh Dak Lak, các khu vực và hong phơi gỗ khá phổ biến và sấy gỗ tới độ ẩm bão hòa thớ gỗ là một nhu cầu cao phục vụ việc đóng đồ mộc

Một khuyến nghị được đưa ra là:

• Một “chương trình cải thiện sấy gỗ” được Cục lâm nghiệp thiết lập để đưa các giải pháp và đào tạo tại hiện trường nơi mà các hoạt động sấy

gỗ được thực hiện Một số thay đổi nhỏ nên được tạo ra cho dịch vụ này Nó được dự đoán rằng dịch vụ này sẽ diến ra khỏang 1 tuần và có thể bao gồm nhân viên từ các nhóm nghiên cứu xẻ và bảo vệ gỗ

• Các nghiên cứu mới nên được tiếp tục để phát triển công nghệ chế biến

và sấy gỗ, đặc biệt là cho rừng trồng keo lai phục vụ gỗ xẻ cho đóng đồ mộc ở Việt nam Hoạt động này có thể bao gồm đào tạo thạc sĩ liên kết giữa Việt Nam và Australia, với mục tiêu của đào tạo là thực hiện chương trình “chương trình cải thiện sấy gỗ”