Skkn giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản cho học sinh thpt qua các giờ chào cờ đầu tuần

Tôi thiết nghĩ, nếu chúng ta biết cách tổ chức giáo dụcgiới tính và sức khoẻ sinh sản trong các giờ chào cờ thì có thể vừa giải quyết đượcvấn đề giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản c

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI GIÁO DỤC GIỚI TÍNH VÀ SỨC KHOẺ SINH SẢN CHO HỌC

SINH THPT QUA CÁC GIỜ CHÀO CỜ ĐẦU TUẦN

Người thực hiện: Nguyễn Thị Việt Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường THPT Yên Định 2 KSKN thuộc lĩnh vực: Sinh hoạt ngoại khoá

THANH HOÁ, NĂM 2022

3 Đối tượng nghiên cứu 3

3.1 Đoàn trường THPT có thể kết hợp với các giáo viên bộ môn

“làm thử” cho biết Và một loạt hệ luỵ kéo theo gây nên những hậu quả đáng tiếccho bản thân, gia đình và xã hội Như hiếm dâm trẻ, bạo lực học đường liên quanđến tình yêu…Đặc biệt là đối với các em học sinh nữ Quan hệ tình dục quá sớm,chưa có biện pháp bảo vệ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tâm sinh lý mà cònkhiến các em trở thành những “người mẹ trẻ” Học hành dở dang, chưa đủ kiếnthức, sức khỏe để sẵn sàng làm mẹ, đôi khi phải nạo phá thai, … Các em sẽ phảiđối mặt với rất nhiều khó khăn, bế tắc trong cuộc sống Nhiều em còn trẻ người non

dạ nên nghĩ đến việc tự tử Vì vậy, việc giáo dục để giúp các em có hiểu biết vềgiới tính và sức khoẻ sinh sản là điều cực kì cần thiết trong hoàn cảnh hiện nay.Chào cờ đầu tuần là một hoạt động diễn ra thường xuyên trong nhà trường,hoạt động dưới cờ tập trung được nhiều học sinh tham gia Tuy nhiên giờ chào cờđầu tuần ở đa số các trường chỉ dừng lại ở khâu nhận xét, rút kinh nghiệm các hoạtđộng của tuần trước đó Chỉ một số ít trường đã tổ chức các câu lạc bộ hay một sốcác hoạt động khác song kết quả đạt được trong các giờ chào cờ chưa cao, chưa thuhút được học sinh than gia Tôi thiết nghĩ, nếu chúng ta biết cách tổ chức giáo dụcgiới tính và sức khoẻ sinh sản trong các giờ chào cờ thì có thể vừa giải quyết đượcvấn đề giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản cho học sinh vừa làm cho các giờchào cờ trở nên thật bổ ích và dần dần sẽ trở thành một giờ học mà học sinh luônmong đợi

Vì vậy, tôi đã chọn đề tài: “Giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản cho học

sinh THPT qua các giờ chào cờ đầu tuần” Với mong muốn đóng góp được một

số ý kiến nhỏ để giúp cho việc giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản cho học sinhđạt kết quả tốt, cũng như có những giờ chào cờ đầu tuần thật bổ ích

2 Mục đích nghiên cứu:

- Nhằm cung cấp cho các em những kiến thức, kĩ năng sống đầy đủ về giớitính, sức khoẻ sinh sản, về tình bạn, tình yêu…từ đó trang bị cho các em cách bảo

2

vệ mình, chống bị lạm dụng tình dục Góp phần tạo nên một tươi lai sáng cho các

em

- Nhằm nâng cao hiệu quả của việc tổ chức hoạt động chào cờ đầu tuần Cácgiờ chào cờ trở thành những giờ học thật bổ ích

3 Đối tượng nghiên cứu:

Kế hoạch chương trình và cách thức tổ chức các chủ đề giáo dục giới tính vàsức khoẻ sinh sản có thể triển khai cho học sinh trong các tiết chào cờ đầu tuần ởTrường THPT Yên Định 2

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp thống kê toán học

- Phương pháp thực nghiệm

5 Những điểm mới của SKKN:

- Đưa ra được hình thức giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản cho học sinhTHPT qua tiết sinh hoạt chào cờ dầu tuần với các chủ đề phong phú, kiến thức sâurộng hơn, cách thức tổ chức thu hút hơn

- Chỉ rõ được cách tổ chức một số chủ đề giáo dục giới tính và sức khoẻ sinhsản qua tiết sinh hoạt chào cờ đầu tuần tạo hứng thú học tập của học sinh để từ đóhọc sinh chủ động tìm hiểu kiến thức, tìm hiểu về bản thân và bày tỏ suy nghĩ, quanđiểm của mình

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:

1.1 Một số khái niệm:

1.1.1 Giới tính: Là khái niệm chỉ sự khác nhau giữa nam và nữ về mặt sinh

học Sự khác biệt này mang tính đặc trưng và không thể thay đổi được Giới tínhthể hiện tính ổn định, bất biến về mối tương quan giữa hai giới về chức năng sinhsản, cụ thể là phụ nữ có thể mang thai và sinh con, còn nam giới thì không có khảnăng đó

1.1.2 Giáo dục giới tính: Là quá trình giáo dục con người (thanh thiếu

niên), nhằm làm cho họ có nhận thức đầy đủ, có thái độ đúng đắn về giới tính vàquan hệ giới tính, có nếp sống văn hóa giới tính, hướng hoạt động của họ vào việcrèn luyện để phát triển nhân cách toàn diện, phù hợp với giới tính, giúp cho họ biết

tổ chức tốt nhất cuộc sống riêng cũng như xây dựng gia đình hạnh phúc, xã hộiphát triển

1.1.3 Tuổi dậy thì: Là tuổi chuyển tiếp giữa giai doạn trẻ thơ sang giai đoạn

trưởng thành với nhiều sự thay đổi trong sinh lý, tâm lý, trong đó nổi bật nhất chính

là hoàn thiện cơ quan sinh dục và chức năng sinh sản Độ tuổi dậy thì khác nhau ởnam và nữ

- Độ tuổi dậy thì của nam giới thường bắt đầu từ 13-14 tuổi và kết thúc ởtrong khoảng từ 16-18 tuổi, tốc độ phát triển của bạn nam trong giai đoạn dậy thìkhông giống nhau

- Các bạn nữ bắt đầu dậy thì vào khoảng 10 - 11 tuổi và kết thúc dậy thì vàokhoảng 15-17 tuổi Quá trình dậy thì của mỗi bạn nữ không giống nhau hoàn toàn,một số đặc điểm sẽ xuất hiện sớm hơn, muộn hơn tùy vào cơ địa và cách chăm sócsức khỏe

1.1.4 Tuổi vị thành niên: Là độ tuổi chuyển tiếp giữa tuổi ấu thơ sang tuổi

trưởng thành Theo tổ chức Y Tế thế giới (WTO), tuổi vị thành niên nằm trong độtuổi từ 10  19 tuổi ( ở Việt Nam là từ 10  18 tuổi)

1.1.5 Sức khoẻ sinh sản (SKSS): Là một trạng thái hoàn hảo về mặt thể chất,

tinh thần và xã hội trong mọi khía cạnh liên quan đến hệ thống sinh sản, chứcnăng sinh sản và quá trình sinh sản

1.1.6 Tình bạn: (Có rất nhiều định nghĩa khác nhau) Tình bạn là một thứ

tình cảm được xây dựng bằng lòng tin, thời gian, trong sáng và chân thành giữa haihoặc nhiều cá thể với nhau Bạn bè là những người vốn không có sự liên hệ về máu

mủ, nhưng lại là những người gắn kết với nhau bởi họ có chung một đặc điểm tínhcách, có thể hoà hợp với nhau và sẵn sàng chia sẽ với nhau mọi vui buồn trongcuộc sống

1.1.7 Tình yêu: (có rất nhiều định nghĩa) Tình yêu là sự rung cảm quyến

luyến sâu sắc giữa hai người khác giới Ở họ có sự phù hợp về nhiều mặt…làm cho

họ có nhu cầu gần gũi, gắn bó với nhau, tự nguyện sống vì nhau và sẵn sàng hiếndâng cho nhau cuộc sống của mình (Theo sách giáo khoa GDCD 10 hiện hành)

1.1.8 Tình yêu thương: là một khái niệm chỉ phẩm chất tình cảm, vẻ đẹp tâm

hồn của con người Đó là tình cảm thương yêu, chia sẻ, đùm bọc lẫn nhau Cònđược hiểu là sự yêu thương, chia sẻ, cảm thông, gắn bó lẫn nhau để cùng sống vàtồn tại Là thứ tình cảm rất đỗi thiêng liêng, xuất phát từ thành tâm, thành ý

1.1.9 Giới: Là mối quan hệ và tương quan giữa địa vị xã hội của nữ giới và

nam giới trong một bối cảnh cụ thể Giới nói lên vai trò, trách nhiệm và quyền lợi

mà xã hội mà xã hội quy định cho nam và nữ, bao gồm việc phân công lao động,phân chia các nguồn lợi ích cá nhân

1.1.10 Bình đẳng giới: là mỗi cá nhân, không phân biệt giới tính, được

hưởng những điều kiện như nhau để thực hiện đầy đủ quyền con người và có cơ hộiđóng góp, hưởng thụ những thành quả phát triển của xã hội

1.2 Đặc điểm của tiết sinh hoạt chào cờ đầu tuần.

- Diễn ra vào thứ 2 đầu tuần

- Thời gian giống 1 tiết học bình thường: 45 phút

4

- Tập trung được học sinh của toàn trường.

- Được dự hỗ trợ trong quản lí học sinh của Giáo viên chủ nhiệm các lớp vàđội cờ đỏ của Đoàn trường

- Các hoạt động trọng tâm của tiết chào cờ : nhận xét, đánh giá, rút kinhnghiệm tuần học trước và triển khai kế hoạch tuần học mới Ngày nay, hoạt động

đó được hỗ trợ bởi công nghệ 4G nên có thể rút ngắn thời gian của hoạt động nàyxuống chỉ còn 10 đến 15 phút

- Thời gian còn lại: 30 phút có thể triển khai các hoạt động ngoại khoá nhưgiáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản

2 Thực trạng của vấn đề:

Theo nghiên cứu của Trung Tâm Nghiên Cứu Thế Giới, Gia đình và Môitrường phát triển (CGFED), Việt Nam là một trong những nước có tỉ lệ phá thaicao nhất thế giới (đứng thứ 3 trên thế giới) với hơn 500.000 ca mỗi năm Con sốthực tế còn có khả năng cao hơn do báo cáo và ghi chép không đầy đủ khi tìnhtrạng nạo phá thai không an toàn ở các cơ sở y tế tư nhân rất khó kiểm soát…Theo

đó , những bà mẹ sinh con trước 18 tuổi là khoảng 5% và khoảng 15% sinh contrước tuổi 20 Chưa kể có khoảng 65% các ca nhiễm HIV là ở những người dưới

29 tuổi và một phần không nhỏ rơi vào những đối tượng chưa lập gia đình, … hậuquả của sự thiếu hiểu biết về kiến thức giới tính và sức khoẻ sinh sản lầ các em dễmang thai ngoài ý muốn, dễ mắc một số bệnh như: Lậu, Giang mai, sùi mào gà,AIDS,…

Trong những năm qua trường THPT Yên Định 2, mỗi năm có một vài họcsinh nữ ở các khối lớp phải bỏ học giữa chừng để cưới chồng, sinh con vì lỡ mangthai ngoài ý muốn

Như vậy, câu hỏi đặt ra là nguyên nhân vì sao học sinh quan hệ tình dục từ rấtsớm và tình dục học đường trở thành vấn đề nhức nhối đã được đặt ra từ lâu Saumỗi vụ việc, khi dư luận lên án, cơ quan chức năng lại tích cực vào cuộc đề ranhững giải pháp chấn chỉnh nhưng thực trạng trên vẫn diễn biến phức tạp Trênthực tế, những vụ học sinh quan hệ tình dục sớm là hệ quả của một quá trình bỏ bêsao nhãng, lảng tránh chuyện giáo dục giới tính trong suốt thời gian dài

Theo thống kê, tỷ lệ trẻ vị thành niên ở Mỹ nạo phá thai thấp hơn rất nhiều sovới Việt Nam Nguyên nhân có thể bởi việc giáo dục tình dục ở Mỹ được thựchiện tốt hơn ở Việt Nam Còn ở nước ta, theo nhiều chuyên gia, các chương trìnhgiáo dục giới tính còn chưa chắc đã chính xác, các giáo viên nói về vấn đề đó cònngại ngùng, chưa nói đến thái độ

Mặt khác, vẫn có nhiều phụ huynh giữ quan điểm không vẽ đường cho hươuchạy, không ủng hộ giáo dục giới tính trong nhà trường, lảng tránh trả lời nhữngthắc mắc của con về giới tính, tình bạn, tình yêu…

Do đó, các em sẽ cảm thấy đó là điều cấm kỵ, xấu hổ, không dám thắc mắcvới người lớn mà chỉ hỏi bạn bè Kiến thức chưa đầy đủ, thái độ bấp bênh thì các

em khó có thể có quyết định đúng đắn

Những phản ánh nêu trên cuối cùng vẫn đưa đến một kết luận quen thuộc: Vấn

đề giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản cho học sinh các cấp hiện nay thực sự cầnthiết và cấp bách Song, cách thể hiện, truyền đạt, đưa giáo dục giới tính đến vớimỗi học sinh thật sự cần có sự sáng tạo hơn, mềm mỏng hơn, thân thiện dễ gầngũi với các em hơn Việc vẽ “đúng” đường cho hươu chạy chắc chắn sẽ hiệu quảhơn việc không vẽ, hươu chạy…lung tung

Nhưng, giáo dục như thế nào cho có hiệu quả? Đây là một câu hỏi mà không ítcác trường THPT còn đang băn khoăn Chúng ta có thể có rất nhiều các hình thứcgiáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản Và giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sảnqua các tiết chào cờ đầu tuần cũng là một trong số các hình thức đó Một vấn đềnữa là cách thức tổ chức như thế nào để học sinh chủ động lĩnh hội kiến thức, chủđộng tìm hiểu về bản thân và bày tỏ suy nghĩ, quan điểm của mình, tạo hứng thúhọc tập cho học sinh là điều chúng ta còn băn khoăn

3 Các giải pháp giải quyết vấn đề:

Để giờ giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản qua các giờ chào cờ thànhcông Tôi xin đưa ra một số giải pháp sau:

3.1 Đoàn trường THPT có thể kết hợp với các giáo viên bộ môn sinh học, giáo dục công dân… để

- Xây dựng nội dung, thời lượng chương trình giáo dục giới tính và sức khoẻsinh sản theo các chủ đề có thể triển khai dưới cờ hàng tuần Ví dụ các chủ đề cóthể thực hiện dưới cờ hàng tuần như sau:

Kế hoạch chương trình giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản

Tổng số tiết: 16 Mỗi tiết: 30 phút.

Tiết thứ Tên chủ đề Nội dung thực hiện

Thời lượng (số tiết dạy)

1,2 Chủ đề 1: - Khái niệm giáo dục giới tính 2 tiết

6

Một số khái niệm

- Khái niệm sức khoẻ sinh sản

- Các khái niệm liên quan đến giới tính: Giớitính sinh học, bản dạng giới, xu hướng tính dục,thể hiện giới, người đồng tính, người song tính,người chuyển giới, người liên giới

3,4

Chủ đề 2:

Tuổi dậy thì

và những thay đổi về thể chất, tâm

lí của tuổi dậy thì.

- Khái niệm tuổi dậy thì

- Những thay đổi về thể chất, tâm lí của tuổidậy thì

- Vai trò của sự hỗ trợ và tư vấn của tuổi dậythì (Nguyên nhân vì sao tuổi dậy thì lại cần có

- Khái niệm giới, phân biệt giới và giới tính

- Bình đẳng giới, vai trò của giới

- Khái niệm trẻ vị thành niên (theo tổ chức Y tếThế Giới và ở Việt Nam)

- Các quyền của trẻ vị thành niên: Dựa vàoquyền của trẻ em và quyền của thanh niên dưới

hệ khác.

- Tình bạn (Khái niệm, đặc điểm của tình bạntrong sáng, lành mạnh, vai trò của tình bạntrong cuộc sống

- Phân biệt rõ các mức độ tình cảm trong cáckhái niệm trên (đặc biệt chú ý có phải tất cả cáctình bạn khác giới đều phát triển thành tình yêuhay không)

3 tiết

10,11,12

Chủ đề 5.

Tình yêu – tình dục và các biện pháp tránh thai

- Phân biệt tình yêu và tình dục

- Nguyên nhân của việc trẻ vị thành có quan hệtình dục sớm

- Hậu quả của việc quan hệ tình dục sớm

- Kĩ năng từ chối quan hệ tình dục sớm

- Các biện pháp tránh thai

+ Cách sử dụng, ưu và nhược điểm của mỗi

3 tiết

và các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục

- Sự phát triển bình thường ở tuổi dậy thì

- Sự phát triển bất thường ở tuổi dậy thì và hậuquả của nó nếu không được phát hiện sớm

- Cách vệ sinh cơ thể đối với nam, đối với nữ

- Các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, cáchphòng tránh

2 tiết

15,16

Chủ đề 7:

Quấy rối tình dục ở trẻ vị thành niên.

- Nguyên nhân và hậu quả của việc bị quấy rốitình dục ở trẻ vị thành niên

- Các dấu hiệu nhận biết hành vi bị quấy rối tìnhdục ở trẻ vị thành niên

- Các kĩ năng phòng tránh việc bị quấy rối tìnhdục cho trẻ vị thành niên

- Loa đài , máy tính, máy chiếu và các tư liệu sinh hoạt dưới cờ.

- Chuẩn bị các mảnh ghép cho các khái niệm: giáo dục giới tính, sức khoẻ sinhsản (Chú ý: có thêm 1 đến 2 mảnh ghép gây nhiễu)

8

- Quà cho học sinh.

- Dự kiến các tình huống có thể xảy ra

- Tổ chức học sinh đóng vai một số tình huống liên quan đến chủ đề

- Dự kiến các đội chơi: mỗi khối lớp 1 đội gồm 5 học sinh

- Mời 2 thầy cô bộ môn sinh học tư vấn

- 2 thầy cô của Đoàn trường dẫn chương trình

IV Tiến trình tổ chức:

1 Kiểm tra khảo sát kiến thức:

Khoanh vào đáp án đúng nhất cho mỗi câu hỏi sau:

Câu 1: Sức khỏe sinh sản là?

A Một trạng thái hoàn hảo về thể chất, tinh thần, và xã hội

B Hoạt động giới tính thỏa mãn, an toàn, khả năng sinh sản và quyết định sốcon và thời gian sinh con

C Quyền được hưởng thông tin và các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình antoàn, hiệu quả của phụ nữ và nam giới

D Tất cả các yếu tố trên

Câu 2: Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuổi vị thành niên là những em kể cả trai

và gái ở lứa tuổi nào?

A 10 – 18 tuổi B 13 – 16 tuổi

C 10 – 19 tuổi D 13 – 18 tuổi

Câu 3: Vì sao tuổi dậy thì của nam vị thành niên lại muộn hơn nữ vị thành niên?

A Do cơ thể nam chậm phát triển hơn nữ

B Do nữ nhạy cảm về tình cảm hơn nam

C Do thời gian tuyến yên tiết ra Hoocmon sinh dục ở nam muộn hơn nữ

D Do cả 3 yếu tố trên

Câu 4: Trong những dấu hiệu sau đây, dấu hiệu nào thể hiện bạn gái đã bước vào tuổi dậy thì chính thức:

A Lớn nhanh, mặt nổi mụn

B Bắt đầu có kinh nguyệt

C Ngực phát triển, hông nở rộng, eo thu hẹp

A Lớn nhanh, cơ bắp phát triển B Ria mép phát triển

C Vỡ giọng D Xuất hiện hiện tượng mộng tinh

Câu 7: Quan niệm đúng về giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản cho mọi người là: A Chỉ nên dành cho người lớn

B Không nên ” vẽ đường cho hươu chạy”

C Chỉ dành cho người khi đã có gia đình

D Cho tất cả mọi người kể từ khi bước vào tuổi dậy thì

Câu 8: Nguyên nhân khiến tuổi vị thành niên mang thai ngoai ý muốn?

A Sự thiếu hiểu biết về sức khỏe sinh sản B Dễ bị lạm dụng tình dục

C Ít tiếp cận với các biện pháp tránh thai D Cả A, B, C đều đúng

Câu 9: Độ tuổi kết hôn đúng quy định của pháp luật là:

A Nam đủ 18 trở lên, nữ đủ 16 trở lên B Nam đủ 18 trở lên, nữ đủ 20 trởlên

C Nam đủ 22 trở lên, nữ đủ 20 trở lên D Nam đủ 20 trở lên, nữ đủ18 trởlên

Câu 10:Trong số những điều được nêu ra dưới đây, điều gì đúng khi nói về phá thai?

B Phá thai ở tuổi vị thành niên chỉ một lần thì không ảnh hưởng gì đến sứckhoẻ và việc sinh con sau này

C Phá thai sớm ngay ở những tuần đầu hoặc tháng đầu thì không ảnh hưởng

gì đến sức khoẻ và việc sinh con sau này

D Vị thành niên còn trẻ, có sức khoẻ tốt nên phá thai ít hậu quả hơn người

đã sinh con

E Phá thai rất có hại đối với sức khoẻ, đe dạo tính mạng và khả năng sinhcon sau này, có thể dẫn tới vô sinh

2 Bài mới:

Hoạt động của ban chương

trình của học sinh Hoạt động Nội dung

A Khởi động

*Mục tiêu:

- Kích thích nhu cầu tìm hiểu về giới tính và sức khoẻ sinh sản ở học sinh

* Phương pháp: Thuyết trình nêu vấn đề

* Định hướng năng lực: Giải quyết vấn đề, năng lực nhận thức

- DCT: Cho học sinh thông tin một số vấn nạn xảy ra ở lứa tuổi vị thành niên:Như tỉ lệ nạo phá thai, nghỉ học lập gia đình, đánh nhau, trẻ bị xâm hại tình dục,

….Vậy nguyên nhân nào dẫn đến các vấn nạn trên?

 Sản phẩm cần đạt sau khi kết thúc hoạt động:

- Học sinh tập trung chú ý

- Suy nghĩ về vấn đề được đặt ra để tìm câu trả lời cho hoạt động khởi động

- DCT: Một trong những nguyên nhân gây ra các vấn nạn đó là do sự thiếu hiểubiết về giới tính và sức khoẻ sinh sản ở trẻ vị thành niên Vì vậy, bắt đầu từ tiếtsinh hoạt chào cờ đầu tuần ngày hôm nay, dưới sự chỉ đạo và đồng ý của BGHtrường THPT Yên Định 2 Đoàn trường THPT Yên Định 2 sẽ phối hợp với cácthầy cô bộ môn như: bộ môn sinh học, bộ môn giáo dục công dân,… để triển khaichương trình “Giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản” đến các em học sinh các

10