(Tiểu luận) nghiên cứu, đề xuất một thông điệp truyền thông về một vấn đề cụ thể trongmột nhóm đối tượng cụ thể vấn đề thông điệp truyền thông về bảo vệ chó mèo

mang mục đích truyền tải nộidung, giá trị cụ thể đến đối tượng tiếp cận.- Thông điệp truyền thông là phát ngơn hồn chỉnh về cả nội dung và hình thức dànhcho công chúng hoặc nhóm đối tượn

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

VIỆN BÁO CHÍ -

TIỂU LUẬN CUỐI KÌ

LÝ THUYẾT TRUYỀN THÔNG

Đề tài: Nghiên cứu, đề xuất một thông điệp truyền thông về một vấn đề cụ thể trong

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài 2

2 Phương pháp nghiên cứu 3

3 Mục đích nghiên cứu 4

4 Kết cấu của tiểu luận 4

NỘI DUNG 1 Nghiên cứu về thông điệp truyền thông 5

1.1 Khái niệm 5

1.2 Đặc điểm của thông điệp truyền thông 5

1.3 Yêu cầu của thông điệp truyền thông 5

1.4 Các loại thông điệp truyền thông 7

1.5 Quá trình sản xuất thông điệp truyền thông 8

2 Tìm hiểu một số thông điệp truyền thông 9

2.1 Không ăn thịt chó mèo 9

2.2 Bỏ ăn thịt chó, được không? 10

2.3 Chó mèo là bạn không phải thức ăn 11

2.4 Bị trộm, bị giết, bị ăn thịt 12

2.5 Về đi Vàng ơi! 14

2.6 Đây không phải Việt Nam – Nói không với nạn buôn bán thịt chó mèo! 17

2.7 Với những người nuôi chó mèo, chúng là thành viên gia đình là bạn của người già, trẻ nhỏ mang giá trị tinh thần rất cao – Hãy bảo vệ chó mèo 18

2.8 Bạn đang nhìn thấy một chú chó, nhưng nó đang nhìn thấy một ngôi nhà 19 2.9 Ở Việt Nam, chó và mèo như đang cùng lúc sống ở hai thế giới 20

2.10 Fighting for dogs and cats in the horrific meat trade 21

3 Đề xuất thông điệp truyền thông 22

KẾT LUẬN 1 Vị trí vai trò của thông điệp truyền thông 25

2 Giải pháp nâng cao chất lượng thông điệp truyền thông 25

DANH MỤC THAM KHẢO 26

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chắc ai cũng giật mình khi được biết: Việt Nam là nước tiêu thụ bia hàng đầu thếgiới (tính đơn vị lít/người) Một nước nghèo mà xài bia như vậy đúng là xa xỉ Nay,theo Tổ chức Liên minh Bảo vệ chó mèo châu Á (ACPA) dự tính, mỗi năm Việt Namgiết thịt 5 triệu con chó, mèo Phải chăng Việt Nam cũng là nước dẫn đầu trong topcác nước ăn thịt chó mèo như Hàn Quốc, CHDCND Triều Tiên Mới đây, theo tincủa CNN, người ta đã phanh phui ra đường dây buôn lậu chó từ Đông Bắc Thái Lansang Việt Nam Mỗi năm, đường dây này gián tiếp giết hại 200.000 con chó đángthương Tàn nhẫn hơn, những chú chó mèo bị nhốt đau đớn trong lồng chật hẹp vì mộtniềm tin không có cơ sở: “ Chó mèo khi lo sợ sẽ tiết ra loại hormone làm mùi vị đậm

đà, ngon hơn” Sau cùng, các chủ quán sẽ dùng dùi cui đánh chúng cho tới chết, giết

mổ ngay trước mặt đồng loại chúng Ngày nay, chó mèo vẫn được người Việt Namhay các quốc gia khu vực Đông Nam Á coi là loại thức ăn và được bày bán công khaingoài các chợ, hay các quán ăn Trong khi đó các quốc gia phương Tây lại không hềủng hộ sở thích ăn uống này Họ cho rằng chó mèo là loài động vật trung thành, cótình nghĩa, ăn thịt chúng không khác nào một hành động dã man, tàn bạo, mất hếtnhân tình Có những du khách sau khi tới Việt Nam, chứng kiến cảnh ăn giết chó mèolàm thịt đã tuyên bố sẽ tẩy chay Việt Nam nếu người dân tiếp tục có hành động nhưvậy

Từ lâu đời, thịt chó/ mèo đã được coi là thức ăn phổ biến ở nhiều quốc gia Đông

Á và ở Việt Nam cũng không ngoại lệ khi có hẳn một phố thịt chó Nhật Tân tọa lạcngay giữa lòng thủ đô Có ý kiến rằng theo Đông Y, đây là món ăn đại bổ chứa nhiềuđạm và tốt cho sức khỏe con người Nhưng nét “ văn hóa ẩm thực” này có thực sự làmột nét văn hóa có giá trị ý nghĩa hay đang khoét đục đi chính nền văn minh của đấtnước? Trước hết là tính nhân văn trong hành động được coi là “ nét văn hóa” này hoàntoàn là con số không Có điều gì gọi là nhân văn cho hành động thưởng thức miếngmồi ngon được chế biến từ thú cưng vừa hôm qua còn nằm trong vòng tay âu yếm củangười chủ? Bên cạnh đó, để có được “ Cầy tơ 7 món” hay “Thịt mèo Tây Mỗ” thì phảitrải qua cả một quá trình vô cùng tàn nhẫn Đa phần để có lợi nhuận cao, chó mèonhập vào các lò giết mổ phần lớn là chó mèo bị bắt trộm Chúng bị bắt bởi thònglọng , súng điện, thuốc độc chịu nhiều hình thức tra tấn tàn bạo Cho đến hình thức bịgiết thịt càng đau đớn với mũi dao sắc nhọn và ngọn lửa nóng bỏng cháy da thịt Nếucho rằng đó là món ăn đại bổ, thì nhân loại có thực sự phải cần đến món ăn bổ dưỡngđầy tàn bạo như vậy? Ngoài góc nhìn nhân văn, đứng trên góc nhìn về sức khỏe conngười, thịt chó mèo cũng mang lại vô vàn những tác hại Cụ thể, theo PGS-TS

Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm, ĐHBách khoa Hà Nội “ trong quá trình giết mổ, chế biến thịt chó sống, virus dại tồn tại ởnước bọt, dãi của chó mang bệnh Bên cạnh đó, một số trường hợp nếu ăn thịt chó dạikhông được nấu chín kỹ, ăn tiết canh hoặc vệ sinh dao thớt giết thịt chó không sạch sẽ

và còn dính nước dãi của chó mang bệnh thì người dùng có thể mắc bệnh nếu dùng lạidao thớt này để cắt thịt chín" Ngoài ra, nếu ăn thịt chó mèo thì người dùng có nguy cơ

xơ gan, suy thận do thịt chó mèo nhiều chất đạm và có tính nhiệt nên người ăn thườngxuyên trong thời gian dài thì cơ thể khó tiêu hóa hết chất đạm, thận, gan không làmviệc kịp, dễ mắc các bệnh về gan, tổn hại thận Hơn nữa, nếu người ăn phải thịt chó bịdùng bả chó sẽ rất nguy hiểm vì lượng độc trong thịt chó vẫn còn tồn dư, lượng chấtđộc hại này sẽ tích tụ trong cơ thể người dùng gây ra một số bệnh khó lường Từtrang Animal Asia, theo tiến sĩ Tuấn Bendixsen - Trưởng đại diện Tổ chức Động vậtChâu Á tại Việt Nam, ăn thịt chó không rõ nguồn gốc là nguyên nhân gây các bệnhdịch như giun xoắn, tả, dại… Ngay chính WHO gần đây cũng khuyến cáo, nạn buônbán chó là tác nhân gây nên đại dịch dại ở Indonesia và dịch tả ở Việt Nam Vì thếhành động tàn nhẫn với chó mèo và sử dụng thịt chó mèo làm thức ăn hoàn toàn làhành động phi nhân tính cần được xóa bỏ

Chó mèo không chỉ bị trộm, bị giết mà còn bị chính chủ nhân của mình bỏ rơi.Theo báo cáo về “Chỉ số vô gia cư của thú cưng”, có khoảng 80 triệu chó mèo đangsống tạm bợ trên đường phố Ấn Độ Thực trạng chó mèo bị bỏ rơi tại Việt Nam cũngđang diễn ra mỗi ngày Có rất nhiều động vật phải lang thang trên đường phố và bớitừng bãi rác kiếm ăn Những chú chó mèo đó đã từng được chủ yêu thương và có ngôinhà thuộc về mình Những vì một vài lý do khiến các bạn ấy trở thành động vậthoang, không nơi nương tựa Chó mèo không có nhà để về sẽ phải ngủ ngoài đường,gặp các nguy hiểm về vấn nạn bắt trộm, chịu đói, chịu lạnh, bị bắt nạt…

Trên thực tế, đã có rất nhiều những chiến dịch cuộc vận động về bảo vệ chómèo của nhiều tổ chức, cá nhân Mỗi chiến dịch, cuộc vận động đều có những thôngđiệp ý nghĩa, sáng tạo mà chúng ta cần nghiên cứu và tham khảo

2 Phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận : Kiến thức lý luận từ Truyền thông- lý thuyết và kỹ năng cơ bản

- Phương pháp : Tham khảo những thông điệp của các chiến dịch và vận động

truyền thông, phân tích nội dung, hình thức và hiệu quả của thông điệp; từ đó đềxuất một số thông điệp về đề tài này

3 Mục đích nghiên cứu

Về mục đích xã hội , đề tài bảo vệ chó mèo là đề tài cấp thiết, là vấn đề nhức nhốicần được nghiên cứu, phân tích để tìm ra phương pháp tối ưu nhất để nhanh chóngxóa bỏ thành kiến, quan điểm thiếu nhân văn Đồng thời cứu giúp những sinh vật nhỏ

bé đang chịu những tổn thương từ loài người Còn với mục đích nghiệp vụ, nghiêncứu đề tài để khai thác sâu hơn, có cái nhìn thực tế hơn về thông điệp truyền thông củachiến dịch trong quá trình thâm nhập vào công chúng nhóm đối tượng Đồng thời cócái nhìn khách quan về những khả năng có thể xảy ra đối với hướng đi của thông điệptruyền thông trong quá trình tiếp cận công chúng truyền thông Từ đó rút ra những bàihọc kinh nhiệm, phục vụ cho việc thiết kế những thông điệp truyền thông hoàn chỉnhcho những chiến dịch truyền thông cụ thể

4 Kết cấu của tiểu luận

Bài tiểu luận có kết cấu gồm 5 phần:

NỘI DUNG

1 Nghiên cứu về thông điệp truyền thông

1.1 Khái niệm

- Thông điệp là hệ thống các ký hiệu hàm chứa nội dung thông tin cụ thể, phải được

mã hóa bằng đầu nhận Hệ thống ký hiệu này có thể là lời nói, âm thanh hay âmnhạc hoặc đường nét, hình ảnh, thái độ, cử chỉ, mang mục đích truyền tải nộidung, giá trị cụ thể đến đối tượng tiếp cận

- Thông điệp truyền thông là phát ngôn hoàn chỉnh về cả nội dung và hình thức dành

cho công chúng hoặc nhóm đối tượng truyền thông trong một hoàn cảnh cụ thểnhằm hướng tới mục tiêu của chiến dịch truyền thông

- Ngoài ra thông điệp truyền thông cũng được hiểu là toàn bộ ý tưởng, suy nghĩ

được mã hóa dưới các hình thức yếu tố mang tính minh họa, ngắn gọn súc tích đểtruyền tải tới người nhận thông qua hình thức phù hợp Hầu hết dựa trên cơ sở lànền tảng của các công cụ, phương tiện như văn bản, hình ảnh, âm thanh

1.2 Đặc điểm của thông điệp truyền thông

- Mỗi thông điệp truyền thông có đời sống riêng của nó Tương tự như một vật thể

tồn tại trên thế giới, thông điệp truyền thông cũng có môi trường và điều kiện cụthể, có quá trình phát sinh phát triển và suy thoái Quá trình đó tương ứng với từnggiai đoạn cụ thể như : giai đoạn phát hành thông điệp , giai đoạn thông điệp tiếpcận công chúng và giai đoạn thông điệp chìm vào công chúng Mỗi thông điệp tùyvào chất lượng sẽ có đời sống khác nhau, có quá trình và giai đoạn khác nhau dẫnđến hiệu quả khác nhau

1.3 Yêu cầu của thông điệp truyền thông

- Thông điệp phải phù hợp với công chúng/ nhóm đối tượng truyền thông, thể

hiện rõ mục tiêu của chiến dịch hay kế hoạch truyền thông Quan trọng nhất, thôngđiệp phải thể hiện rõ và hài hòa giữa mục tiêu truyền thông, tuyên truyền vận độngcủa chủ thể với nhu cầu, mong đợi của nhóm đối tượng Trong quá trình thiết kếthông điệp luôn phải dựa vào kết quả nghiên cứu ban đầu về công chúng, nhóm đốituọng truyền thông để đưa ra thông điệp phù hợp, mang lại hiệu quả cao Với nhómđối tượng hoạch định chính sách, thông điệp cần tạo được sự ủng hộ tích cực choviệc hoạch định chính sách và chủ trương thuận lợi cho các vấn đề truyền thông

- Thông điệp phải phù hợp với chủ trương chính sách của Đảng và pháp luật của

Nhà nước Đây là yêu cầu có tính nguyên tắc đối với tất cả thông điệp, từ thôngđiệp của chiến dịch truyền thông đến truyền thông quảng cáo nói chung Bất kìthông điệp dù với mục đích nào thì vẫn phải tuân theo chủ trương chính sách củaĐảng và pháp luật của Nhà nước

- Thông điệp phải phù hợp với các quy tắc và giá trị xã hội, văn hóa, lối sống cộng

đồng, dân tộc và đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững đồng thời đề phòng những

hệ quả ngoài ý muốn đối với nhóm đối tượng không thuộc phạm vi gây ảnh hưởngnhất là đối với trẻ em Ngày nay, mạng lưới công nghệ đã phủ sóng toàn cầu, tốc

độ truyền thông vô cùng nhanh chóng vì thế trẻ em rất dễ dàng tiếp cận được thôngtin, cụ thể là thông điệp Vì thế thiết kế truyền thông luôn phải tính toán những khảnăng có thể xảy ra để đề phòng và đưa ra biệp pháp hợp lí nhằm đạt được hiệu quảthông điệp truyền thông tốt nhất

- Thông điệp truyền thông phải phù hợp với tâm lí, tâm trạng xã hội và thể hiện lợi

ích của công chúng/ nhóm đối tượng truyền thông Tâm lí, lợi ích luôn là điểm thuhút quần chúng, vì thế trong quá trình thiết kế thông điệp cần phải tìm ra phươngpháp để công chúng biết được rằng thực hiện theo thông điệp thì họ có lợi ích.Nhưng không đồng nghĩa thông điệp phụ thuộc và chạy theo nhu cầu công chúng

mà đánh mất đi mục đích thông điệp truyền thông Thiết kế thông điệp cần phảicân nhắc hài hòa vừa phù hợp với tâm lí, tâm trạng xã hội vừa phải đạt hiệu quảtruyền thông tốt, truyền tải thông điệp tới công chúng một các ấn tượng

- Thông điệp phải phù hợp với tính chất, đặc thù các kênh truyền thông

Đối với truyền thông trực tiếp, thông điệp có thể thay đổi linh hoạt với cácnhóm công chúng, cũng như phù hợp tâm lý, bối cảnh giao tiếp Thực tế luôn cónhững khả năng ngoại lệ có thể xảy ra, vì thế thông điệp truyền thông trực tiếp đòihỏi khả năng nắm bắt trực tiếp tâm lý, tâm trạng, thái độ của công chúng nhóm đốitượng để điều chỉnh thông điệp linh hoạt kịp thời

Đối với thông điệp báo in và các tác phẩm in ấn, thông điệp chú ý tính chặt chẽlogic và gợi cảm thông qua nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, màu sắc nhằm khơi gợi tình cảm và hướng mạnh vào nhận thức lý trí của công chúng/nhóm đối tượng Nghệ thuật sẽ là công cụ tác động ấn tượng và sâu sắc thông điệpvào tâm trí độc giả, từ đó tăng cao hiệu quả của thông điệp truyền thông

Đối với phát thanh chất liệu đặc thù được sử dụng là lời nói, tiếng động và âmnhạc để tái hiện bức tranh hiện thực sinh động Vì thế trong quá trình thiết kế thôngđiệp cần khai thái tối đa ấn tượng mạn từ âm thanh, giọng điệu Như trong thờigian dịch bệnh Covid-19 hoành hành cuộc sống, đã có rất nhiều thông điệp phòngchống Covid được đưa ra dưới nhiều hình thức Điển hình như thông điệp đượcthiết kế qua bài hát “ Ghen Cô Vy” đã đạt hiệu quả truyền thông cao Sự độc đáo,sáng tạo trong thế kế thông điệp đã giúp mọi người ghi nhớ biện pháp phòng chốngdịch bệnh Thông điệp truyền thông này còn được xuất hiện trong chương trình tròchuyện của HBO ( Mỹ ), nâng cao vị thế của Việt Nam trên thế giới

Đối với truyền hình, cùng với những thế mạnh như phát thanh còn có thế mạnhvượt trội nhờ sự kết hợp hài hòa với màu sắc, hình ảnh từ tĩnh tới động, tạo nêncảm giác tiếp xúc trực tiếp Công nghệ số phát triển, song hành với sự phát triển đóthành tựu công nghệ số đã được sử dụng rất nhiều trong thiết kế thông điệp, đã córất nhiều thông điệp được thế kế dưới dạng video chuyên nghiệp, sinh động tácđộng sâu sắc, ấn tượng tới độc giả Tuy nhiên, việc sản xuất thông điệp phải hànhđộng công phu, tốn kém hơn

- Thông điệp phải ngắn gọn, hàm súc, sinh động, dễ nhớ, dễ hiểu và dễ làm theo.

Thiết kế thông điệp là sự thể hiện rõ nhất năng lực nắm bắt nhóm công chúngtruyền thông và bao quát mục tiêu chiến dịch truyền thông Thực tế, những nộidung miên man dài dòng khó hiểu sẽ không để lại ấn tượng tới công chúng, màchính những gì cô đọng đơn giản nhất sẽ tác động mạnh mẽ đến họ Đây vừa làkhoa học, vừa là nghệ thuật, đòi hỏi ở nhà truyền thông năng lực sáng tạo và yếu tốnăng khiếu, sự tinh tế và khả năng thuyết phục

- Một thông điệp truyền thông hay và hấp dẫn công chúng phải đảm bảo đủ các

yếu tố trên Bên cạnh đó là yếu tố quan trọng tạo nên tính hấp dẫn và khả năngthuyết phục của thông điệp là tính khác biệt Đặc điểm của thông điệp truyền thông

là có đời sống riêng của nó, trong thực tế lại có vô vàn thông điệp theo mọi lĩnhvực khác nhau vì thế để thông điệp truyền thông có một đời sống ý nghĩa trọn vẹnthì thông điệp đó phải mang sự sáng tạo khác biệt nổi bật lên trên đại dương truyềnthông bao la Ngoài ra thông điệp được biết đến trong thời gian dài có thể giảmhoặc mất đi tính hấp dẫn; tình hình và điều kiện kinh tế- xã hội luôn thay đổi,thông điệp truyền thông cũng có thể vì thế mà “ già đi” không còn phù hợp, hấpdẫn đối với công chúng Do đó nhà truyền thông chú ý theo dõi từ thực tiễn để “làm tươi” thông điệp thông điệp cả về nội dung và hình thức để duy trì sự hấp dẫnđối với công chúng

1.4 Các loại thông điệp truyền thông

Có thể có nhiều loại thông điệp truyền thông

- Thông điệp đích : là thông điệp của cả chiến dịch/ kế hoạch/ chương trình truyền

thông hướng tới

- Thông điệp cụ thể ( thông điệp bộ phận ) : là thông điệp cấu thành lên thông điệp

đích của chiến dịch truyền thông Căn cứ thông điệp cụ thể để hoạch định các hoạt động hướng tới hiện thực hóa thông điệp hay mục tiêu cụ thể

- Thông điệp tài liệu : là loại thông điệp ẩn chứa trong các tài liệu dữ liệu loại

thông điệp này dễ nhận biết, vì nó biểu hiện cụ thể, có thể nhìn thấy bằng trực quan, bằng văn bản, hình ảnh, clip, files âm thanh, đồ họa,

- Thông điệp ẩn : là loại thông điệp mà nhận biết nó cần phải tư duy tích cực, khả

năng trừu tượng hóa, cảm nhận tinh tế và thậm chí sự liên tưởng với các quan hệ đang hiện hữu

1.5 Quá trình sản xuất thông điệp truyền thông

Thông điệp truyền thông thâm nhập vào công chúng truyền thông theo các cấp

độ sau đây :

- Tiếp nhận thông điệp

- Nhận biết nội dung, yêu cầu của thông điệp

- Chấp nhận thông điệp

- Tin tưởng vào thông điệp

- Quyết tâm hành động, thay đổi hành vi cá nhân

- Kêu gọi vận động người khác cúng thực hiện, cùng thay đổi hành vi, thái độ.

Để thiết kế thông điệp phù hợp, cần hiểu công chúng truyền thông cụ thể là hiểu những mong đợi, suy nghĩ, nhu cầu, nguyện vọng của họ Quan trọng nhất là không áp đặt chủ quan hoặc duy ý chí, không được ra lệnh mà chỉ đưa ra ý kiến thuyết phục, mục đích của thông điệp là truyền thông không phải là tuyên truyền Thông điệp truyền thông còn thâm nhập vào công chúng truyền thông theo các bước :

- Bước một, thử nghiệm thông điệp Thông điệp cũng như một sản phẩm tinh thần, khi được thiết kế xong, cần cho tiếp xúc với nhóm nhỏ để thử nghiệm và thu nhận phản hồi về tính chính xác, khả năng nhận biết, năng lực thuyết phục Thông điệp mang mục đích phục vụ công chúng, vì thế cần có sự thử nghiệm để có thể hoàn thiện thông điệp về nội dung và hình thức gửi tới công chúng truyền thông một thông điệp hoàn chỉnh nhất

Cụ thể, thử nghiệm thông điệp chính là đưa thông điệp tiếp xúc với nhóm nhỏ và trả lời những câu hỏi :

+ Thông điệp truyền thông có được công chúng ưa thích không ?

+ Thông điệp truyền thông có phù hợp tâm lý, tâm trạng của công chúng không ?+ Yêu cầu của thông điệp có phù hợp không ?

+ Khả năng kêu gọi hành động của thông điệp truyền thông có rõ ràng không ?+ Thông điệp truyền thông có sức hấp dẫn không ?

- Bước hai, hoàn thiện và kiểm tra thông điệp Hoàn thiện thông điệp cả về nội dung

và hình thức sau đó kiểm tra các điều kiện để chuẩn bị cho sản xuất thông điệp

- Để có được một thông điệp truyền thông hay và hấp dẫn, quan trọng nhất là nhà

truyền thông phải nắm bắt rõ và hiểu tâm lí, tâm trạng của công chúng nhóm đốitượng Nhà truyền thông phải đặt mình vào chính cuộc sống của công chúng để

thấu hiểu tâm lí của họ, để hiểu sâu về nguyện vọng của công chúng Từ đó mangtới thông điệp đáp ứng đúng tâm ý, nguyện vọng của họ Bên cạnh phần nội dung,thông điệp truyền thông hay và hấp dẫn còn phụ thuộc vào phần hình thức Hìnhthức của thông điệp sẽ là điểm gây ấn tượng và quyết định đầu tiên tới cả quá trìnhthông điệp thâm nhập vào công chúng truyền thông Vì thế nhà truyền thông phảichỉnh chu, tỉ mỉ về hình thức thông điệp, từ ngôn từ tới hình thức thức tiếp cận Ví

dụ như tiếp cận qua âm thanh thì phải sáng tạo kết hợp nhiều từ giai điệu, vần nhịp,hay giọng nói ấn tượng; hay tiếp cận qua hình ảnh thì phải tạo sự cuốn hút từ màusắc, đường nét nghệ thuật hoặc kỹ xảo điện ảnh Vì vậy để thiết kế thông điệptruyền thông, tác giả không chỉ là một nhà truyền thông dày dặn chuyên môn màcòn là nhà tâm lý, nhà nhân đạo và nhà nghệ thuật

2 Tìm hiểu một số thông điệp truyền thông

Về vấn đề bảo vệ chó mèo, trên toàn thế giới cũng như các quốc gia khu vực đã

có rất nhiều thông điệp truyền thông ấn tượng, ý nghĩa và đạt hiệu quả truyền thông cao Chúng ta có thể điểm lại một số thông điệp nổi bật sau đây:

1 Không ăn thịt chó mèo

“ Không ăn thịt chó mèo” là thông điệp phổ biến mà ta đã từng thấy nhiều trongcác cuộc vận động, chiến dịch truyền thông, biểu tình hay trên các phương tiệnthông tin đại chúng, mạng xã hội Thông điệp rõ ràng cụ thể và trực tiếp hướng tớivấn đề không coi chó mèo là thức ăn đồng thời nhắc nhở dừng lại những hànhđộng sử dụng chó mèo làm món ăn trên bàn nhậu Thông điệp ngắn gọn, súc tích,

dễ hiểu và dễ thực hiện, công chúng truyền thông dễ dàng thấu hiểu thông điệp và

ý thức hành động của bản thân

Thông điệp phần nào đạt yêu cầu của một thông điệp truyền thông hoàn chỉnh.Nhưng hiệu quả truyền thông của thông điệp chưa thể đạt tới tiêu chuẩn cao, khảnăng tác động tới công chúng chưa thực sự tốt Bởi thông điệp đã có từ rất lâu,mức độ phổ biến khá cao vì thế “ độ tươi” và sức hấp dẫn của thông điệp đã suygiảm Ngoài ra, thông điệp được thiết kế đơn giản, chưa có sự sáng tạo khác biệt,

do đó mức độ tác động tới công chúng cũng chưa thực sâu sắc Đối tượng thôngđiệp có thể tác động tới là những nhóm đối tượng đã có tình thương, sự nhiệt tìnhchăm sóc với chó mèo và mức độ tác động tới họ chỉ dừng lại ở sự đồng tình, cóthể có sự tác động mạnh mẽ và thay đổi hành động nhưng chỉ là con số rất ít Đốivới những nhóm đối tượng coi thịt chó mèo là món khoái khẩu thì thông điệp chỉ làlời nói vô nghĩa không có sức nặng Vì với thói quen và quan điểm đã trở thànhmột thành kiến đối với một người rất khó có thể thay đổi, mà chỉ với một câu nóithì chưa đủ sức nặng

2 Bỏ ăn thịt chó, được không ?

Cuộc vận động người dân không ăn thịt chó vào tháng 9 năm 2019 của Thành phố Hồ Chí Minh đã vang lên thông điệp “ Bỏ ăn thịt chó, được không?” Ban quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) thành phố Hồ Chí Minh cũng đưa ra khuyến cáo người dân từ bỏ ăn thịt chó

Thông điệp của cuộc vận động mang hình thức một câu hỏi “ được không ?”

Vế trước của câu hỏi là lời yêu cầu “ Bỏ ăn thịt chó” Tổng thể thông điệp mangsắc thái của một lời đề nghị, nhưng không phải lời đề nghị cứng nhắc mà đề nghị,nhắc nhở đầy cảm động Thông điệp được thiết kế rõ ràng, thể hiện cụ thể trực tiếpvấn đề cần truyền tải, đưa ra lời kêu gọi công chúng từ bỏ thói quen ăn thịt chó.Bên cạnh đó là sự sáng tạo trong thiết kế sử dụng dạng thức câu hỏi, sắc thái tìnhcảm cũng được gửi gắm trong câu hỏi thông điệp đó Công chúng truyền thông tiếpnhận thông điệp dễ dàng bị tác động tới tâm lí, tình cảm bởi tình cảm gửi gắmtrong đó Thông điệp ấy như thể là tiếng nói của những người yêu chó, nhữngngười chủ chứng kiến thú cưng của mình trở thành miếng mồi khoái khẩu chongười khác Hay cũng như thể là tiếng lòng đau đớn của những chú chó biết sốphận của mình và đồng loại gửi tới con người tiếng van xin đừng tiếp tục làm đauđớn, giết hại và ăn thịt đồng loại của chúng Sự nhẹ nhàng và cụ thể ảnh hưởng sâusắc tới tấm lòng công chúng/ nhóm đối tượng truyền thông mà không cần sự kêugọi quá ồn ào, mạnh mẽ Tiếng nói của trái tim đã tác động tới trái tim, vì thế hiệuquả truyền thông mang lại cho cuộc vận động khá cao

Mặt khác, sự nhẹ nhàng thấm thía của thông điệp cũng khó có thể lay chuyểnđối với một số nhóm đối tượng truyền thông đã coi thịt chó là món ăn khoái khẩu.Công chúng là phạm vi rất rộng và thông điệp không thể đảm bảo tác động thayđổi tất cả công chúng, đặc biệt là nhóm đối tượng đối lập hoàn toàn quan điểm vớimục tiêu của chiến dịch, kế hoạch truyền thông Vì thế để tác động và thay đổicông chúng thông điệp và cuộc vận động vẫn cần triển khai và hoạt động trong mộtthời gian dài

VTV1 phổ biến về cuộc vận động người dân bỏ ăn thị chó của thành phố Hồ Chí Minh

3 Chó mèo là bạn không phải thức ăn

Ngoài “ Bỏ ăn thịt chó, được không?”,cuộc vận động vận động của Thành phố

Hồ Chí Minh còn mang một thông điệp khác tới công chúng “ Chó mèo là bạnkhông phải thức ăn” Thông điệp này mang tính chất mạnh mẽ, khẳng định cao.Thông điệp với hai vế, hai ý kiến rõ ràng và cụ thể Vế thứ nhất nhà truyền thôngkhẳng định chó mèo là bạn của con người, là vật nuôi trong gia đình, gắn bó thânthiện với cuộc sống cong người Chó mèo còn là loại vật thông minh, sự trungthành của loài chó là đức tính mà không thể loài vật nào có thể sánh được NhưAnonimo từng nói: “ Một người đàn ông có thể chào bạn một lời chào thân ái,Hoặc tiễn bạn xuống địa ngục Nhưng khi một con chó vẫy đuôi, bạn biết rằng nóyêu bạn mãi mãi.” Đối với thú cưng nói chung và chó mèo nói riêng, một lần làmchủ thì cả đời bạn sẽ mãi là chủ, vì thế nhà truyền thông đã khẳng định chắc chắn:

“ Chó mèo là bạn” Vế thứ nhất là cơ sở chắc chắn, làm bàn đạp cho vế thứ hai,nhà truyền thông từ khẳng định vế một tiếp tục khẳng định chó mèo “ không phảithức ăn” Bạn là để trao yêu thương, chia sẻ tâm tình trong cuộc sống chứ khôngphải để biến thành miếng mồi tron trên bàn tiệc thịnh soạn Thức ăn chỉ là thứ giúpcon người duy trì cuộc sống hay thức ăn cũng có thể là niềm vui, hạnh phúc đốivới con người Nhưng niềm vui lại xây dựng trên nỗi đau của thú cưng, nỗi đau củađồng loại với thú cưng, hay chỉ vì duy trì cuộc sống mà nuốt xuống cổ họng miếngthịt chứa đựng cả tình thương của nhân loại thì thật tàn nhẫn

Thông điệp “ Chó mèo là bạn không phải thức ăn” đã đưa ra thông tin cụ thể,bày tỏ quan điểm với ý tứ, lập luận sắc sảo Thông điệp ngắn gọn, dễ dàng khắc ghivào công chúng truyền thông ngay từ lần thâm nhập đầu tiên Hình thức ngôn từđơn giản nhưng vô cùng sáng tạo, sử dụng nghệ thuật tâm lí trong hai vế câu : vếthứ nhất khẳng định tình bạn vế sau đưa ra ý kiến như lời yêu cầu và mục đích củathông điệp hay chiến dịch khuyên con người hãy ngừng ăn thịt thú cưng Thôngđiệp tác động mạnh mẽ tới công chúng, trước hết là từ suy nghĩ, họ sẽ tự ý thức lạitình cảm đối với thú cưng của mình cũng như người khác sau đó là ý thức lại hànhđộng nếu đã từng coi chó mèo là thức ăn thì dừng lại hành động đó và nếu không

có thói quen đó thì đứng về phía cuộc vận động phê phán lên án những nhóm đốitượng đang mê mẩn trên bàn nhậu với “ Thịt chó 7 món” hay “ Thịt mèo hấp bia”.Sức mạnh của thông điệp là khá cao, nhưng công chúng luôn là một đại dương ồn

ào với vô vàn làn sóng Khi thông điệp này được đưa ra thì lập tức có nhóm đốitượng phản đối, đưa ra ý kiến phản bác với thông điệp đầy mỉa mai “ Chó mèo làbạn, không phải tôi” Cùng với câu nói ấy, một làn sóng phản bác đã trào lên vớinhiều ý kiến, lý luận phản đối việc kêu gọi ngừng ăn thịt chó mèo và cho rằng ăn

thịt chó mèo là truyền thống của dân tộc Như vậy, thông điệp của chiến dịch đãthành công trong bước đầu thâm nhập công chúng, thành công trong việc để côngchúng tiếp nhận thông điệp, nhưng hiệu quả truyền thông đã đi đúng hướng củacuộc vận động hay chưa thì vẫn là vấn đề nan giải

Thông điệp của cuộc vận động xuất hiện trên nhiều địa điểm, được sự ủng hộ của

sử dụng nhiều biệp pháp hành hung tàn nhẫn, phi nhân tính Thực tế chúng ta đãthấy rất nhiều thủ đoạn của những “ cẩu tặc” như sử dụng bả chó, kích điện, bình

xịt hơi cay, thòng lọng Đa phần chó mèo sẽ bị thiệt mạng, những con còn sốngthì số phận cũng vô cùng bi đát sẽ bị nhốt trong những chiếc lồng chật hẹp, bịthương, bị bỏ đói, và sẽ bị hành hạ đau đớn khi phản kháng Sau đó là đưa tới các

lò giết mổ, tiếp tục chịu sự đau đớn khốc liệt của dao nhọn, nước sôi và lửa nóng.Cuối cùng là trở thành miếng mồi ngon trên bàn nhậu Những nhà truyền thông củachiến dịch đã đi sâu vào tìm hiểu cuộc sống của chó mèo tại các quốc gia ĐôngNam Á để nắm rõ số phận của những sinh vật nhỏ bé không có tiếng nói, từ đó đưa

ra thông điệp vô cùng thực tế

Thông thường, những thông điệp truyền thông sẽ đi theo hướng đưa ra lời kêugọi, những lời cổ động, thúc giục công chúng truyền thông nhưng thông điệp củaProtect Millions không đi theo lối truyền thông đó Không mang một lời thúc giục,không mang lời kêu gọi, Protect Millions dùng nghệ thuật điệp từ “ bị” nhấn mạnhnỗi đau mà những chú chó mèo phải trải qua Thông điệp mang hiện thực trực tiếptác động tới công chúng truyền thông một cách đầy ám ảnh Đọc thông điệp những

gì hiện lên trong công chúng chính là những hình ảnh đáng thương của những chúchó mèo bị tra tấn dã man, tàn bạo và phi nhân tính Trong đó có thể là hình ảnhnhững giọt nước mắt đang đọng khóe mắt cầu cứu của chúng Những hình ảnh ấytác động tới trái tim công chúng, khắc sâu vào tâm trí họ, thúc giục họ hóa tìnhthương thành hành động Nỗi đau của chó mèo ám ảnh công chúng khiến họ sẵnsàng và kêu gọi mọi người bỏ phiếu để lên án hành động tàn nhẫn đối với chó mèo

Đó cũng chính là hiệu quả truyền thông của thông điệp, sự kêu gọi không qua ngôn

từ mà kêu gọi từ chính tấm lòng, tình thương của công chúng Nhà truyền thôngcủa Protect Millions đã nắm rõ tâm lí của công chúng truyền thông, không phải cứđưa ra lời kêu gọi là sẽ mang lại hiệu quả Mục đích của thông điệp là tình thương,

vì thế những gì là công việc của trái tim thì cứ để trái tim đảm nhiệm và lên tiếng

Sự sáng tạo trong thiết kế ấy đã mang lại hiệu quả cao cho chiến dịch truyền thông.Nhưng biện pháp đó chỉ mang lại hiệu quả đối với công chúng

Bên cạnh sự sáng tạo trong thiết kế ngôn từ, thông điệp của chiến dịch còn đượcsáng tạo trong hình thức truyền tải và lựa chọn kênh truyền thông Thông điệpđược lồng ghép với hình ảnh những chú chó mèo đáng thương bị nhốt trong chiếclồng chật hẹp Vì thế đập vào mắt công chúng là ánh mắt trực trào giọt lệ bi thươngcủa nhưng sinh vật nhỏ bé đang đi gần tới lưỡi hái tử thần và trở thành món ăn chocon người Đó không phải là kỹ xảo điện ảnh mà hoàn toàn là sự thật, là hiện thựccần được phản ánh để nhân loại nhìn nhận lại hành động của mình Nỗi đau màthông điệp phản ánh cũng là sự tác động tới trái tim công chúng để họ thấu hiểu,đồng cảm và thương xót cho những sinh vật bé bỏng Hình ảnh và ngôn từ đã tạo