(Tiểu luận) đảng lãnh đạo xây dựng nền văn hóa việt nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và trách nhiệm của sinh viên trong giữ gìn và phát huy bản sắc sinh viên trường đảng

Trang 1 HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN KHOA XÂY DỰNG ĐẢNG --- TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN XÂY DỰNG ĐẢNGĐề tài: ĐẢNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA VIỆT NAM TIÊN TIẾN, ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

KHOA XÂY DỰNG ĐẢNG

-

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN XÂY

DỰNG ĐẢNG

Đề tài:

ĐẢNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA VIỆT NAM TIÊN TIẾN, ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC DÂN TỘC VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA SINH VIÊN TRONG GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẢNG TẠI HỌC

VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

Sinh viên thực hiện: Trần Thu Ngân

Mã sinh viên: 2156110040

Lớp hành chính: Quan hệ chính trị & Truyền thông quốc tế K41

HÀ NỘI – 2022

MỤC LỤ C

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 M c ụ đích và nhiệ m v nghiên c u ụ ứ 1

3 Đố tượng và phạ vi i m nghiên c ứu 2

4 Cơ ở lý luận s và phươn g pháp nghiên c u ứ 2

5 K t c u cế ấ ủa u tiể luậ 2 n NỘI DUNG 3

CHƯƠNG I VĂN HÓA VIỆT NAM 3

1.1 Khái ni m ệ 3

1.2 T m quan ầ trọng của văn hóa 5

1.3 Thự c ti n xây d ng và phát tri n nễ ự ể ền văn hóa Việt Nam tiên ti n, ế đậm đà bản sắc dân t c ộ 8

CHƯƠNG II ĐẢNG LÃNH ĐẠO VỀ VĂN HÓA 13

2.1 N i dung ộ Đảng lãnh đạo văn hóa 13

2.2 Phương thức Đảng lãnh đạ văn hóa o 14

2.3 M c tiêu c ụ ủa Đảng phát triển nền văn hóa 16

2.4 Giải pháp tăng cườ ng sự lãnh đạo của Đảng với văn hóa 17

CHƯƠNG III TRÁCH NHI M C A SINH VIÊN TRONG GI GÌNVÀ Ệ Ủ Ữ PHÁT HUY B N SẢ ẮC SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẢNG T I H C VIẠ Ọ ỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUY N Ề 20

KẾT LUẬN 23

TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả 24

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Văn hoá là một lĩnh vực xã h i r ng lộ ộ ớn, văn hoá gắn li n về ới con người,

do con người sáng tạo ra và phục vụ cho cuộc sống con người Vì vậy, có thể coi l ch s xã hội loài ngườị ử i là lịch sử phát triển của văn hoá Văn hoá đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển hưng thịnh, suy vong của một quốc gia, một dân t c hay m t thộ ộ ời đại

Đối v i Vi t Nam, trong suớ ệ ốt quá trình lãnh đạo, Đảng ta luôn quan tâm đến xây d ng, phát tri n, phát huy vai trò cự ể ủa văn hoá để giành độc lập t ự do

và b o v nả ệ ền độ ậ ực l p t do của đất nước, ngày nay là xây d ng và b o v ự ả ệ

Tổ quốc Hai văn kiện nổi bật là Đềcương về văn hoá Việt Nam (1943) và Nghị quyết Trung ương 5 khoá VIII của Đảng V xây d ng và phát tri n nề ự ể ền văn hoa Vi t Nam tiên tiệ ến, đậm đà bản s c dân tắ ộc (1998), đặc biệt văn kiện thứ hai này đã và sẽ đáp ứng yêu c u phát tri n cầ ể ủa nước ta trong th i kờ ỳ đổi mới, mở c a và h i nh p v i khu v c và th ử ộ ậ ớ ự ế giới

Thực ti n ch ra rễ ỉ ằng, văn hoá đóng vai trò rất quan tr ng trong s nghiọ ự ệp xây d ng và b o v ự ả ệ đất nước trong trường k l ch s và trong s nghi p cách ỳ ị ử ự ệmạng của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng ở thời hiện đại

Để văn hoá phục vụ tốt hơn cho mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân ch , công bủ ằng, văn minh, chúng ta cần phải hiểu sâu v ề văn hoá Trong tiểu luận này, em đi sâu nghiên cứu nội dung: “Đảng

lãnh đạo xây d ựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản s ắc dân

t ộc và trách nhi m c a sinh viên trong gi gìn và phát huy b n s c sinh ệ ủ ữ ả ắ

viên trường Đảng t i H c vi n Báo chí & Tuyên truyạ ọ ệ ền”

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng của đề tài tiểu luận, từ đó đưa

ra phương hướng và một số giải pháp cơ bản nhằm xây d ng nự ền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân t c ộ

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu trong đề tài tiểu luận này chính là về Đảng lãnh đạo xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc và trách nhiệm của sinh viên Học viện Báo chí & Tuyên truyền

4.2 Phương pháp nghiên cứu:

Tiểu lu n s d ng m t s ậ ử ụ ộ ố phương pháp nghiên cứu như kết h p gi a các ợ ữphương pháp duy vật l ch s , logic, phân tích, nghiên c u, so sánh, t ng h p, ị ử ứ ổ ợđiều tra xã h i h c cùng v i tham kh o m t s tài liộ ọ ớ ả ộ ố ệu đến t các ngu n chính ừ ồthống để làm rõ cho đề tài

 Phần 2: Đảng lãnh đọa v ề văn hóa

 Phần 3: Trách nhiệm của sinh viên trong gi gìn và phát huy bản s c ữ ắsinh viên trường Đảng t i H c vi n Báo chí & Tuyên ạ ọ ệ

là tính h ệ thống, tính giá tr , tính l ch s và tính nhân sinh ị ị ử

Với Từ Chi, ông cho rằng “Tất cả nh ững gì không ph i là tả ự nhiên đều

là văn hóa”, t c nh n mứ ấ ạnh vào vai trò của con người đố ới vi c sáng tạo i v ệvăn hóa

Còn theo ch tủ ịch HCM, Người lại quan niệm:

Định nghĩa của Hồ Chí Minh giúp chúng ta hiểu văn hóa cụ thể và đầy

đủ hơn Suy cho cùng, mọi hoạt động c a củ on người trước hết đều “vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống”, những hoạt động sống đó trải qua thực ti n và thễ ời gian đượ ặp đi, lặc l p lại thành nh ng thói quen, tập quán, ữchắt lọc thành nh ng chu n mựữ ẩ c, nh ng giá trị v t ch t và tinh thần được ữ ậ ấtích lũy, lưu truyền từ đời này qua đời khác thành kh

“Vì l sinh tẽ ồn cũng như mục đích của cu c sộ ống, loài người m i sáng ớ

t ạo và phát minh ra ngôn ng , ch ữ ữ viết, đạo đức, pháp lu t, khoa h c, tôn ậ ọ

giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ phục vụ cho sinh hoạt hàng

ngày v m ề ặt ăn ở và các phương thứ c s d ng Toàn bử ụ ộ nhữ ng sáng t ạo

và phát minh đó tức là văn hóa” [1]

xây dựng

35

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP XÂY DỰNG ĐẢNG xây dựng

đảng 100% (18)

28

XÂY DỰNG ĐẢNG: ĐẢNG LÃNH ĐẠO…xây dựng

đảng 100% (9)

8

Tiểu luận kết thúc môn XDĐ

27

5

Có th ể hiểu, văn hóa là tổng th ể những giá tr v t ch t và tinh th n do con ị ậ ấ ầngười sáng t o ra trong lịch s nhằm vươn tới cái đúng, cái đẹp, cái t t, cái ạ ử ốhợp lý và s phát tri n b n v ng, an toàn cho cá nhân, cự ể ề ữ ộng đồng, xã h i và ộnhân loại

1.2 Tầm quan trọng của văn hóa

Về vai trò của văn hóa đối với sự phát triển bền vững, Đảng ta xác

định: Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát

triển bền vững đất nước Quan điểm này được thể hiện qua mấy nội dung cơ bản sau đây:

Một là, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội

Quan diểm này một lần nữa khẳng định vai trò của văn hóa trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, xây dựng và phát triển nền văn hóa dân tộc là chăm lo nền tảng tinh thần của xã hội Thiếu nền tảng tinh thần tiến bộ và lành mạnh thì không có sự phát triển kinh tế xã hội bền - vững, Nghị quyết số 33-NQ/TW về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”, một trong những mục tiêu quan trọng mà Đảng ta nhấn mạnh là: “xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân thiện - -

mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học Văn hóa thật sự trở thành nề ảng tinh thần vững chắc của xã ội, là sức mạnh nội n t hsinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc

vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”[2]

Do vậy, phát triển bền vững phải nhằm mục tiêu văn hóa, vì xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, con người phát triển toàn diện Văn hóa là kết quả của kinh tế, là sức mạnh nội sinh quan trọng nhất của sự phát triển kinh tế -

xã hội, xây dựng và phát triển văn hóa cũng là một mục tiêu quan trọng trong xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Các giá trị văn hóa tạo thành nền tảng tinh thần của xã hội vì nó được thấm nhuần trong mỗi con người và cả dân tộc Các giá trị văn hóa được nối

xây dựngđảng 100% (6)Tiểu luận xây dựng đảng QUAN ĐIỂM…xây dựng

đảng 100% (5)

27

tiếp, trao truyền và phát huy qua các thế hệ người Việt Nam, đó là tất yếu của dòng chảy lịch sử từ quá khứ đến hiện tại và hướng đến tương lai, tương lai của những giá trị phổ quát Chân - Thiện Mỹ Vì vậy, chúng ta làm cho - văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội để các giá trị văn hóa trở thành nền tảng tinh thần bền vững của xã hội

Mặt khác, để phát triển văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, chúng ta cần phải mở rộng giao lưu quốc tế và khu vực, tiếp thụ có chọn lọc cái hay, cái tiến bộ trong tinh hoa văn hóa các dân tộc khác

để làm giàu thêm cho nền văn hóa dân tộc, tạo nên bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế, làm cho văn hóa Việt Nam bắt kịp sự phát triển của văn hóa nhân loại trong thời đại ngày nay và chống lại cái đã trở nên lạc hậu, lỗi thời, xa lạ với văn hóa Đảng ta coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, nghĩa là đề cao, coi trọng nguồn lực văn hóa của sự phát triển bền vững đất nước Hệ thống di sản văn hóa, các giá trị văn hóa là “tài sản” vô giá, vô tận cho sự phát triển kinh tế xã hội, đó còn là cơ sở tinh thần cho sự ổn định xã hội và sự bền - vững của chế độ ta

Hai là, văn hóa là mục tiêu của phát triển bền vững đất nước

Mục tiêu tổng quát của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta là xây dựng một xã hội “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Đây cũng chính là mục tiêu của văn hóa, nếu hiểu theo nghĩa rộng nhất của văn hóa Chiến lược phát triển kinh tế xã hội đến năm 2020 xác - định: Mục tiêu và động lực chính của sự phát triển là vì con người, do con người Đồng thời nêu rõ yêu cầu “tăng trưởng kinh tế phải gắn liền với tiến

bộ và công bằng xã hội, phát triển văn hóa, bảo vệ môi trường”, ngày nay không thể phát triển bằng mọi giá, nhất là chạy theo lợi nhuận tối đa, vì lợi ích hôm nay mà làm tổn hại đến tương lai C Mác đã chỉ dẫn “Nếu canh tác được tiến hành một cách tự phát mà không được hướng dẫn một cách có ý thức….thì sẽ để lại sau nó đất hoang”[3] Điều đó có nghĩa là, muốn phát

triển kinh tế một cách hiệu quả, bền vững, thì không thể thiếu văn hóa, nên văn hóa chính là mục tiêu của sự phát triển, văn hóa còn có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bồi dưỡng, phát huy nhân tố con người và xây dựng

xã hội mới

Bản chất của văn hóa là sáng tạo, đổi mới để vươn tới các giá trị phổ quát đó là Chân - Thiện - mỹ, tạo nên tinh thần nhân văn cho con người, đem hạnh phúc đến cho mỗi người Mục tiêu phát triển kinh tế xã hội theo định - hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta là thực hiện sự nghiệp vì nhân dân - con người Nói đến văn hóa là mục tiêu của sự phát triển kinh tế - xã hội cũng có nghĩa là toàn bộ sự phát triển kinh tế xã hội phải hướng tới sự phát triển - con người, phát triển xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân Phải đặt con người vào vị trí trung tâm của sự phát triển, là mục tiêu của

sự phát triển

Từ đổi mới đến nay, Đảng ta nhất quán tạo lập nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đó phải là nền kinh tế giải quyết hài hòa các mối quan hệ lợi ích giữa cá nhân và xã hội, giữa kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, đảm bảo bền vững về môi trường sinh thoái, tạo cơ sở nền tảng vật chất cho chủ nghĩa xã hội Để đạt được điều đó phải cần đến văn hóa, sự tham gia của văn hóa vào trong tổ chức và hoạt động của nền kinh tế vì mục tiêu phát triển xã hội, phát triển con người, đó chính là vai trò của văn hóa trong kinh tế, kinh tế trong văn hóa

Văn hóa với tư cách là đời sống tinh thần xã hội, một mục tiêu đặc biệt quan trọng, vì nó là nhu cầu phong phú, vô cùng, vô tận, tinh tế của con người, nhu cầu tinh thần còn là nhu cầu nhân văn và là cứu cánh của con người, văn hóa ấy vừa đáp ứng nhu cầu của con người, xã hội tiến bộ, vừa thúc đẩy con người đạt được niềm tin, sự khác vọng hạnh phúc

Ba là, văn hóa là động lực của sự phát triển bền vững đất nước

Thực tế cho thấy, không ít những quốc gia, dân tộc không giàu về tài nguyên thiên nhiên, thậm chí còn nghèo nàn và hạn hẹp nhưng lại giàu về

kinh tế, kinh tế phát triển, xã hội tiến bộ chính là nhờ coi trọng yếu tố văn hóa, con người, thông qua việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài mở đường cho sự phát triển

Như vậy, nguồn lực nội sinh của sự phát triển của một đất nước thấm sâu trong văn hóa, con người Sự phát triển của một dân tộc phải vươn tới cái mới, cái tốt, cái tiến bộ nhưng không thể tách rời, bỏ qua cội nguồn, phát triển phải vựa trên cội nguồn, cội nguồn đó của mỗi dân tộc là văn hóa kinh nghiệm qua hơn 30 năm sự nghiệp đổi mới ở nước ta đã chứng minh rằng, ngay bản thân sự phát triển kinh tế cũng không chỉ do các nhân tố thuần túy kinh tế tạo ra, mà động lực của sự đổi mới kinh tế đó một phần quan trọng nằm trong văn hóa

Trong điều kiện của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã tác động và làm thay đổi quan niệm về phát triển kinh tế, phát triển bền vững, phát triển không đơn thuần chỉ dựa vào điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, mặt dù yếu

tố này phong phú, đa dạng nhưng đều có hạn và có thể bị khai thác cạn kiệt,

mà dần dần chuyển sang yếu tố quyết định cho sự phát triển chính là trí tuệ, tri thức, thông tin, là sáng tạo và đổi mới không ngừng tạo ra những giá trị vật chất và tinh thần ngày càng cao, đáp ứng nhu cầu đa dạng của cá nhân và

xã hội, đó tức là văn hóa, vai trò của văn hóa trong phát triển, chỉ có sự tham gia của văn hóa mới đưa đến sự phát triển bền vững

Với những thành tựu có ý nghĩa lịch sử qua hơn 30 năm đổi mới đã chứng minh rằng, văn hóa từ trong bản chất của mình có vai trò hết sức quan trọng đối sự phát triển kinh tế xã hội, phát triển bền vững đất nước, là nền tảng - tinh thần của xã hội, là mục tiêu, là động lực của sự phát triển gắn với tiến

bộ công bằng xã hội hướng tới phát triển văn hóa và phát triển toàn diện cá nhân con người

1.3 Thực tiễn xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

1.3.1 Thành tựu

Trong điều kiện đất nước ta đi lên xã hội chủ nghĩa, trải qua hơn 30 năm đổi mới, cùng với những thay đổi tích cực của nền kinh tế xã hội, văn hóa Việt Nam cũng đã đạt được những thành tựu đáng kể Trong lĩnh vực tư tưởng, lối sống và đạo đức, chúng ta luôn đi theo con đường chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đây chính là con đường đúng đắn mà nước ta đã kiên định từ đầu, vận dụng sáng tạo để phát triển nền văn hóa dân tộc, đảm bảo cho đời sống tinh thần xã hội phát triển đúng hướng Đảng ta luôn lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tương Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động Các cán bộ, đảng viên luôn có ý thức phấn đấu cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, tinh thần trách nhiệm

và năng lực tổ chức thực tiễn Nhiều nét mới trong giá trị văn hóa và chuẩn mực đạo đức từng bước hình thành Mỗi công dân được khuyến khích và có

cơ hội phát huy tính năng động, tích cực, sở trường và năng lực cá nhân Do

đó, không khí dân chủ trong xã hội ngày càng tăng lên Thế hệ trẻ tiếp thu nhanh những kiến thức mới và có ý chí vươn lên lâp thân, lập nghiệp, xây dựng và bảo vệ tổ quốc Những việc làm thiết thực hướng về cội nguồn, về cách mạng và kháng chiến, nhớ ơn các anh hùng dân tộc, quý trọng danh nhân văn hóa, đền ơn đáp nghĩa những người có công với đất nước, lá lành đùm lá rách trở thành phong trào quần chúng Mọi công dân có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào Nhà nước bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân, không ai được xâm phạm quyền tự do ấy

Sự nghiệp giáo dục thu được những thành tựu quan trọng, góp phần nâng cao dân trí, trình độ học vấn của nhân dân, làm tăng thêm sức mạnh nội sinh Ứng dụng khoa học kĩ thuật ngày càng phổ biến trong hoạt động sản - xuất và đời sống giúp nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, hiệu quả sản xuất Trên lĩnh vực văn học, nghệ thuật, các hoạt động sáng tạo có bước phát triển mới Các bộ môn nghệ thuật truyền thống được giữ gìn, phát huy

và nhiều bộ môn nghệ thuật mới được sáng tạo thêm hoặc học hỏi từ các

nước bạn bè trên thế giới Hoạt động lý luận, phê bình đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định mạnh mẽ văn nghệ cách mạng và kháng chiến, đẩy lùi một bước những quan điểm sai trái Số đông văn nghệ sĩ được rèn luyện

và thử thách trong thực tiễn cách mạng, có vốn sống, giàu lòng yêu nước; trước những biến động của thời cuộc và những khó khăn của đời sống vẫn giữ gìn được phẩm chất, kiên định quan điểm sáng tác phục vụ nhân dân, làm sứ mệnh người nghệ sĩ chiến sĩ Nhiều văn nghệ sĩ tuổi cao, vẫn tiếp - tục sự nghiệp sáng tạo, lớp trẻ có nhiều cố gắng tìm tòi cái mới Văn học, nghệ thuật các dân tộc thiểu số có bước tiến đáng kể Đội ngũ những nhà văn hoá người dân tộc thiểu số phát triển cả về số lượng, chất lượng, đã có những đóng góp quan trọng vào hầu hết các lĩnh vực văn học, nghệ thuật Thông tin đại chúng phát triển nhanh cả về số lượng và quy mô, về nội dung và hình thức, về in ấn, phát hành, truyền dẫn, ngày càng phát huy vai trò quan trọng trong đời sống văn hoá tinh thần của xã hội Hệ thống mạng thông tin trong nước và quốc tế được thiết lập, tạo khả năng lựa chọn, khai thác các nguồn thông tin bổ ích phục vụ đông đảo công chúng Đội ngũ các nhà báo ngày càng đông và có bước trưởng thành về chính trị, tư tưởng và nghiệp vụ

Hoạt động giao lưu văn hoá với nước ngoài được mở rộng Chúng ta có dịp tiếp xúc rộng rãi với những thành tựu văn hoá nhân loại, đồng thời giới thiệu với nhân dân các nước khác những giá trị tốt đẹp, độc đáo của văn hoá Việt Nam Đảng và Nhà nước đã quan tâm tăng cường bộ máy tổ chức, ban hành những văn bản pháp luật nhằm điều chỉnh hoạt động của ngành văn hoá Cơ sở vật chất phục vụ cho các hoạt động văn hóa được nâng cao, xây dựng thêm nhiều nhà văn hoá, câu lạc bộ, bảo tàng, thư viện, cửa hàng sách báo, khu vui chơi giải trí…và đã có những phương thức hoạt động mới có hiệu quả

1.3.2 Hạn chế