Dự báo, đánh giá hiện trạng và đề xuất biện pháp giảm thiểu ô nhiễm nước mặt khu dân cư nguyên sơn, xã bình hưng, huyện bình chánh, tp hcm

Em xin chđn thănh cảm ơn cô Th.S Từ Thị Cẩm Loan - trưởng phòng thí nghiệm Địa chất đê tận tình hỗ trợ, giúp đỡ vă tạo điều kiện tốt giúp em thực hiện việc phđn tích mẫu nước.. Đặc điểm

LỜI CẢM ƠN Trong suốt bốn năm rưỡi học tập tại trường, em luôn nhận được sự quan tâm,

động viên và giúp đỡ nhiệt tình của quý thầy cô, người thân và bạn bè Em luôn trân trọng những giây phút được sống và học tập tại Khoa Địa chất và khoáng sản — Đại học Tài nguyên và môi trường Tp Hồ Chí Minh, được sự chỉ dạy và truyền đạt những kiến thức quý báu của quý thầy cô và luôn nhận được tình thương của các bạn trong lớp

Em xin gửi lời tri ân sâu sắc đến thầy ThS Nguyễn Trọng Khanh đã tận tình

hướng dẫn em thực hiện đề tài tốt nghiệp này, thầy đã dành nhiều thời gian tận tình

giúp đỡ và truyền đạt nhiều kinh nghiệm thực tế cho em trong suốt quá trình thực hiện

đề tài

Em xin chân thành cảm ơn cô Th.S Từ Thị Cẩm Loan - trưởng phòng thí

nghiệm Địa chất đã tận tình hỗ trợ, giúp đỡ và tạo điều kiện tốt giúp em thực hiện việc

phân tích mẫu nước Em cũng xin chân thành cảm ơn tất cả quý Thầy Cô Khoa Địa chat và Khoáng sản — Đại học Tài nguyên và môi trường Tp Hồ Chí Minh

Lời cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình, người thân và bạn

bè đã luôn động viên, tiếp thêm sức mạnh và niềm tin để em có thể hoàn thành tốt

chặng đường đại học này

Dù đã rất cố gắng nhưng không thê tránh khỏi nhiều thiếu sót, em rất mong nhận được sự góp ý của quý Thầy Cô

Tp Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2016

MỞ ĐẦU 222-222 222222212221122112211211122112211121112112112011211111121211 2121 rrey 2

1 Tính cấp thiết của ĐATN -22222222212221122112211211122112211211222112 re 2

2 Mục tiêu của ĐATTÌN - - G- - 1 11211 2111231 91111 KT 2

3 Nội dung và phạm vi nghiên cứu

CHƯƠNG 1 TỎNG QUAN 222222222222222222222222222222222222222 3

1 Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nƯỚc -2- 22+ s+2EE£+2EE22EEE+£Ee+rrrerree 3

2 Giới thiệu khu vực nghiên CỨU + 52525222 S+ESE££E£E+E+EEEEEEEEEEEEESErEErrrrrrrrerrrre 5

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU -2ccc:z++2222222vvvccccce2 13

1 Phương pháp thu thập tài liệu và tham khảo tài liệu - 5552 525+s+s+e><5+ 13

2 Phương pháp khảo sát thực địa và lẫy mẫu 2-©22+2z2+2EE22EE2+EEEtEEerrrrerree 13

3 Phương pháp phân tích — thí nghiệm ¿22222 S2 SS2E+E£E££E£E+E£E£EEeEzxrxrrrerrrrs 16 gi) 1 19

5 Phương pháp đánh g1á - - G2 2222223232325 21 25253232121 112121 2121211111121 111 1x, 20

CHUONG 3 KET QUẢ VÀ THẢO LUẬN -2222222225222222111E22227EEEEe.EE-Exer 22

1 Hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt - +2 + + ++s+s+z++z+xzEzezzzzxzxzxrr+ 22

2 Các nguồn thải tác động đến chất lượng nước mặt KDC Nguyên Sơn 22

3 Dự báo khả năng tiếp nhận chat thải của kênh rạch xung quanh KDC Nguyên Sơn26

4 Đề xuất biện pháp giảm thiêu ô nhiễm môi trường nước mặt kênh rạch 33

: Nhu cầu oxy hóa học (Chemical Oxygen Demand) : Hàm lượng oxy hoa tan (Dissolved Oxygen)

DANH MỤC BANG

Bảng 2.1: Tọa độ và đặc điểm vị trí lấy mẫu 2222 2222222222212221122112212211222EEseee 15

Bảng 2.2 Thông số và phương pháp phân tích cc22+22EEEE22222zz+rzz+rzrere 16 Bảng 3.1: Kết quả phân tích chất lượng nước mặt ©22EEE22222z+t222222EE2zzcced 22 Bảng 3.2: Nồng độ các chất ô nhiễm trong nước thải sinh hoạt - 2 23 Bang 3.3: Tải lượng ô nhiễm tối đa của chất ô nhiễm 2- 22 2222E2222zz+2222222ze2 27 Bảng 3.4: Tải lượng ô nhiễm có sẵn trong nguồn nước tiếp nhận

Bang 3.5: Nồng độ của các chất ô nhiễm trong nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý 28

Bảng 3.6: Lưu lượng và tải lượng ô nhiễm trong nước thải cụm dân cư phía Bắc 29

Bảng 3.7: Lưu lượng và tải lượng ô nhiễm nước thải sinh hoạt KDC Nguyên Sơn 29

Bang 3.8: Nong độ ô nhiễm tối đa trong nước thải BCL Đa Phước 30

Bảng 3.9: Lưu lượng và tải lượng ô nhiễm trong nước thải BCL Đa Phước 30

Bảng 3.10: Thông số thiết kế NMXLNT Bình Hưng theo từng giai đoạn 31

Bảng 3.11: Nồng độ ô nhiễm tối đa trong nước thải NMXLNT Bình Hưng 31

Bảng 3.12: Lưu lượng và tải lượng ô nhiễm nước thải NMXLNT Bình Hưng 32

Bảng 3.13: Lưu lượng và tải lượng ô nhiễm nước thải NMXLNT Bình Chánh 32

Bảng 3.14: Khả năng tiếp nhận chat thải nước mặt KDC Nguyên Sơn 33

IV

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1: Phạm vi khu vực nghiên cứu

Hình 1.2: Diễn biến mực nước đỉnh triều cao nhất của các tháng trong năm 2014 trên

Hình 2.1: Vị trí lấy mẫtu 2-22 +EE2+EEE22EEE2E2122112112271127112111211127112112.11 1E exe 13 Hình 2.2 Sơ đồ quy trình phân tích pH -22+22222EE2Z22EE222E2E2222322222222272222222-2 17

Hình 2.3: Quy trình phân tích DO +52 52222222 £2E2E+E+EE2E+E+E£EEzEeEzErErrrrrrrrrrrrree 18

Hình 2.4 Sơ đồ quy trình phân tích COD 2.©-22+2222222EE222221222212222212222222222X-2 19

Hình 3.1: Sơ đồ vị trí các nguồn thải ảnh hưởng tiêu cực đến nước mặt KDC 26

TÓM TẮT

Đề tài “ Dự báo, đánh giá hiện trạng và đề xuất biện pháp giảm thiểu ô nhiễm

nước mặt khu dân cư Nguyên Sơn, xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, TP HCM ” tap trung vào việc lấy và phân mẫu môi trường để đánh giá hiện trạng chất lượng nước, thu thập tài liệu và khảo sát các nguồn thải có thể tác động gây suy giảm chất lượng

nước, đồng thời tính toán và dự báo khả năng tiếp nhận chất thải, từ đó đề xuất các

biện pháp giảm thiêu ô nhiễm nước mặt KDC Nguyên Sơn

Kết quả công tác lấy mẫu phân tích mẫu môi trường cho thấy hiện trạng chất lượng nước ở các nhánh kênh, rạch xung quanh KDC hiện bị ô nhiễm, chủ yếu là ô

nhiễm hữu cơ với nồng độ COD nồng độ COD từ 69 — 82 mg/1 cao hơn gần gấp đôi

nồng độ cho phép của QCVN 08:2015/BTNMT cột B

Qua thu thập tài liệu và khảo sát, chất lượng nước mặt KDC Nguyên Sơn chịu

ảnh hưởng bởi nước thải sinh hoạt của công nhân xây dựng và nước mưa chảy tràn qua khu vực thi công công trường cuốn theo bùn đất, dầu mỡ và nhiều tạp chất khác cũng

là nguồn gay ra 6 nhiém lam tăng độ đục ở các sông, kênh rạch Các tác động từ các nguồn thải bên ngoài: nước thải sinh hoạt của các hộ dân ở trong khu đất KDC ở phía

tây bắc kênh Xáng thải trực tiếp xuống kênh Xáng, cụm dân cư phía Bắc với số dân đông, tuy nhiên khu dân cư này chỉ có đường cống thu gom nước thải nhưng chưa có

hệ thống xử lý nước thải tập trung nên có khả năng ảnh hưởng đến chất lượng nước và

nước thải từ BCL Đa Phước, NMXLNT Bình Hưng và NMXLNT huyện Bình Chánh theo triều nước lên cũng sẽ có tác động đến chất lượng nước mặt KDC

Căn cứ theo thông tư 02/2009/TT - BTNMT của Bộ Tài Nguyên và Môi trường, ngày 19 tháng 03 năm 2009, tính toán và đánh giá để từ đó dự báo khả năng tiếp nhận nước thải của các kênh rạch xung quanh dự án Nguyên Sơn thì kênh rạch xung quanh dự án Nguyên Sơn không còn khả năng tiếp nhận chất thải từ bất kì nguồn

thải nào vào thời điểm hiện tại và năm 2020

Tuy nhiên, các kết quả trên đây đều có những sai số nhất định do chịu ảnh

hưởng không thể tránh khỏi do số liệu đầu vào và tác động chưa tính đến của các nguồn thải khác xung quanh khu vực dự án Do đó, số liệu thực tế trong tương lai có thể cao hơn so với số liệu dự báo nhưng mức sai lệch sẽ không lớn.

MỞ ĐẦU

1 TÍNH CÁP THIẾT CỦA ĐATN

Tài nguyên nước là thành phần chủ yếu của môi trường sống, quyết định sự

thành công trong các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, bảo

đảm quốc phòng, an ninh quốc gia Hiện nay nguồn tài nguyên thiên nhiên quý hiếm

và quan trọng này đang phải đối mặt với nguy cơ ô nhiễm và cạn kiệt Nhu cầu phát triển kinh tế nhanh với mục tiêu lợi nhuận cao, con người đã cố tình bỏ qua các tác động đến môi trường một cách trực tiếp hoặc gián tiếp Do đó con người cần phải nhanh chóng có các biện pháp bảo vệ và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên nước

Sự gia tăng dân số cơ học trong khoảng 10 năm gần đây đã tạo nên sức ép rất lớn cho thành phố về vấn đề nhà ở Khu dân cư Nguyên Sơn dự kiến được xây dựng tại xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh góp phần cùng với các khu dân cư, đô thị mới lân cận nhằm giải quyết vấn đề cấp bách này Khi KDC đi vào hoạt động, với số lượng

dân cư đông sẽ không tránh khỏi việc phát sinh một lượng lớn nước thải sinh hoạt nếu

chưa được xử lý đồ ra kênh rạch xung quanh dự án sẽ gây suy giảm chất lượng nước

mặt

Chính vì vậy, việc đánh giá hiện trạng chất lượng nước mặt, thu thập, khảo sát

các nguyên nhân, các tác động gây ô nhiễm, đồng thời dự báo khả năng tiếp nhận chất thải của kênh rạch quanh dự, để từ đó đưa ra các biện pháp khống chế, giảm thiểu và

xử lý ô nhiễm, hạn chế các tác động tiêu cực Đó là lí do đề tài: *Dự báo, đánh giá

hiện trạng và đề xuất biện pháp giảm thiểu ô nhiễm nước mặt khu dân cư Nguyên

Sơn, xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, TP HCM) được thực hiện nhằm làm tiền

đề cho việc xem xét, giải quyết các vấn đề môi trường

2 MỤC TIÊU CỦA ĐATN

Đánh giá hiện chất lượng nước mặt và dự báo khả năng tiếp nhận chất thải của

kênh rạch xung quanh dự án Nguyên Sơn

3 NỘI DUNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Nội dung nghiên cứu

- Téng quan dac diém tu nhién, kinh tẾ - xã hội, dân cư tại khu vực KDC Nguyên

Sơn

-_ Lựa chọn vị trí lấy mẫu và các thông số phân tích

- Thu thập tài liệu về phương pháp lấy mẫu, bảo quản mẫu và các phương pháp phân tích mẫu

Đánh giá hiện trạng chất lượng nước mặt KDC Nguyên Sơn, xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, TP HCM trên cơ sở so sánh với QCVN 08-MT:2015 cột B2

-_ Thu thập tài liệu, khảo sát các nguồn thải gây ô nhiễm môi trường nước mặt

- Dự báo khả năng tiếp nhận chất thải của các kênh rạch xung quanh dự án Dự

báo khả năng tiếp nhận chất thải của các kênh rạch xung quanh dự án hiện nay và

đến năm 2020

- Dé xuat các biện pháp giảm thiêu ô nhiễm môi trường nước mặt

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Kênh Xáng, Rạch Lào và Rạch Ngang đoạn đi qua xung quanh KDC Nguyên

Sơn xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

-_ Phương pháp thu thập tài liệu trong và ngoài nước có liên quan đến dé tài, các

tài liệu về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, dân cư của dự án Nguyên Sơn

- Phương pháp khảo sát thực địa nhằm nắm bắt được những yếu tố đặc trưng của

khu vực nghiên cứu

- Phương pháp phân tích - thí nghiệm các chỉ tiêu môi trường (pH, DO, COD) dé đánh giá hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt kênh rạch xung quanh

- Phương pháp dự báo khả năng tiếp nhận chất thải của kênh rạch xung quanh dự

án

vực nghiên cứu về chất lượng nước mặt đã được triển khai từ rất lâu và rất chỉ tiết

Tại Ấn Độ, sông là nguồn nước quan trọng, như nhiều thành phố của Ấn Độ đang nằm trên bờ sông Xả thải không qua xử lý các chất ô nhiễm vào một con sông từ cống nước, xả nước mưa, nước thải công nghiệp, Chất thải nông nghiệp và các nguồn khác có thể có ngắn hạn cũng như ảnh hưởng lâu đài đối với chất lượng nước của hệ thống song (Singh, 2007; Varghese et al, 2011; Rai et al 2012,; Giri va Singh, 2014)

Téng số 80% nước ở Án Độ đã bị ô nhiễm do nước thải chưa qua xử lý xả nước và

nước thải công nghiệp phần xử lý vào nguồn nước tự nhiên (Ensink et al, 2009: CPCB 2007a) Mức độ cao của đầu vào chất ô nhiễm trong hệ thống nước sông gây ra sự gia tăng trong nhu cầu sinh học oxy (BOD), nhu cầu oxy hóa học (COD), tổng chất rắn

hoa tan (TDS), téng chat rắn lơ lửng (TSS), kim loại như Cd, Cr, Ni va Pb

Sông Patalganga nằm giữa Tây Ghats và Biển Ả Rập Nó là một nguồn nước quan trọng và là nguồn nước uống cho các làng lân cận và các ngành công nghiệp

tương ứng Nước thải từ các thị trấn và làng mạc dọc sông được thải trực tiếp ra sông

không qua xử lý Chủ yếu là dệt may, dược phâm và các ngành công nghiệp sản xuất thuốc nhuộm trung gian nằm trong lưu vực của sông Patalganga

Vì vậy, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện ở Ấn Độ để định lượng một số các

thông số hóa lý, trang thai vi sinh vat va kim loai (As, Cd, Co, Cu, Cr, Fe, Mn, Ni, Pb,

và Zn) của nước sông Patalganga và so sánh các giá trị với các tiêu chuân nước uống khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan quốc gia, Cục Tiêu chuan An D6 (BIS) để đánh giá chất lượng nước sông bằng cách sử dụng hệ số tương quan (r ) và chỉ số chất lượng nước (WQI) để quản lý chất lượng nước cho sông Patalganga cho uống mục đích để giảm thiểu các nguy cơ sức khỏe

Các nghiên cứu của các chuyên gia nước ngoài nghiên cứu rất kỹ lưỡng các thông số gây ra vấn đề ô nhiễm nguồn nước và các nguyên nhân gây ô nhiễm, mà đặt

3

biệt là các thông số về môi trường nước mặt, nhằm đánh giá tầm ảnh hưởng rất lớn của các thông số này đến môi trường nước và tác động nguy hại của chúng đến môi trường nước của chúng ta

1.2 Trong nước

Nước là nguồn tài nguyên có giá trị kinh tế cho đa ngành, vì vậy việc quản lý, giám sát chất lượng nước phải được đặt lên hàng đầu Hệ thống trạm giám sát trên sông Sài Gòn (SG) bao gồm 4 trạm Dầu Tiếng, Thủ Dầu Một, Bình Phước và Tân Thuận Đông do ảnh hưởng từ nước thải đô thị và sản xuất của TP.HCM và nước thải công nghiệp từ các khu công nghiệp trong vùng thượng lưu (khu vực Bến Cát và Thuận An tỉnh Binh Duong, Cu Chi của TP.HCM, Trảng Bàng của tỉnh Tây Ninh) nước sông Sài Gòn đang bị ô nhiễm nhất là khu vực hạ lưu

-_ Kết quả giám sát trong năm 2011 cho thấy các giá trị dinh dưỡng, hữu cơ, vi

sinh đặc biệt tăng cao tại vị trí Bình Phước và Tân Thuận Đông cho thấy nước

sông Sài Gòn đã bị ô nhiễm trong khu vực hạ lưu, đoạn chảy qua địa phận TP

HCM từ cửa Vàm Thuật - Bến Cát đến Tân Thuận Đông Riêng trạm Thủ Dầu

Một vào tháng I1 mùa khô cũng có các giá trị dinh dưỡng cao bất thường cho thấy

ô nhiễm ảnh hưởng của TX.Thủ Dầu Mội

-_ Các thành phần hữu cơ (COD, BOD;) và vi sinh có gia tri kha cao COD dao động trong khoảng 2,3 — 10,7 mg/l, BODs dao động trong khoảng 0,3 — 8,1 mg/l Các kết quả quan trắc COD và BOD; trong giai đoạn 2001-2011 cho thấy xu hướng gia tăng các thành phần ô nhiễm hữu cơ trong nguồn nước sông Sài Gòn,

nhất là khu vực hạ lưu tại Thủ Dầu Một, Bình Phước và Tân Thuận Đông (SG4)

-_ Nhiễm bân gia tăng vào các tháng cuối mùa khô Trừ trạm Tân Thuận Đông,

các trạm còn lại có thành phần vị sinh năm 2011 cao hơn năm 2010, dao động

trong khoảng rộng từ 150 đến 93.000 MPN/100ml, vượt xa giới hạn của nước tưới (7.500 MPN/100ml —- mức BI, QCVN 08:2008) và thậm chí cho yêu cầu giao thông thủy (10.000 MPN/100ml — mức B2, QCVN 08:2008), cho thấy nguồn nước

song Sai Gon dang bi 6 nhiễm vi sinh do việc xả các loại chất thải từ các trang trại

chăn nuôi gần sông và nguồn nước thải sinh hoạt Trong giai đoạn 2009- 2011, phần trăm số mẫu đạt mức A2 của QCVN 08:2008 (dưới 5.000 MPN/100m]) của

trạm Dầu Tiếng, Thủ Dầu Một, Bình Phước, Tân Thuận Đông.

Nhìn chung, nguồn nước sông Sài Gòn bị ô nhiễm do tác động của việc phát triển đô thị và sản xuất công nghiệp trong vùng Vùng hạ lưu bị tác động mạnh mẽ của nguồn thải TPHCM, khu vực sản xuất công nghiệp phía thượng lưu của Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh Nước sông Sài Gòn có chất lượng nước kém, các ảnh hưởng của phèn gây trở ngại cho việc sử dụng nước sông Sài Gòn là nguồn cấp cho nhà máy nước Tân Hiệp (Bến Than) Các diễn biến trong giai đoạn 2001-2011 cho thấy chất lượng nước sông Sài Gòn ngày càng bị suy giảm, chủ yếu là dạng ô nhiễm hữu cơ và

vi sinh

Theo kết quả phân tích mẫu môi trường nền của báo cáo đánh giá tác động môi trường KDC Nguyên Sơn, xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, TP HCM vào tháng 04/2016 thì kết quả phân tích cho thấy hầu hết các chỉ tiêu tại Rạch phía Bắc dự án,

Rạch Ngang và Rạch Lào đa số các chỉ tiêu tại rạch đều vượt giới hạn so với QCVN

Kết quả QCVN STT Chỉ tiêu Don vi wnt | MN | MN3 08:2015/BTNMT,

Chú thích: B2 - Giao thông thủy và các mục đích khác với yêu câu chất lượng tháp

(Nguôn: Báo cáo đánh giá tác động môi trường KDC Nguyên Sơn)

2 GIỚI THIỆU KHU VỰC NGHIÊN CỨU

2.1 Vị trí địa lý

Bình Chánh là huyện nằm ở phía Tây - Tây Nam của nội TP HCM Bình Chánh là một trong năm huyện ngoại thành

Huyện có tổng diện tích tự nhiên là 25.255,29 ha, chiếm 12% diện tích toàn

thành

Địa giới hành chính của huyện như sau:

- Phía Bắc giáp huyện Hóc Môn

- Phía Đông giáp quận Bình Tân, Quận 8, Quận 7 và huyện Nhà Bè

- Phía Nam giáp huyện Bến Lức và huyện Cần Giuộc tỉnh Long An

- Phía Tây giáp huyện Đức Hoà tỉnh Long An

Kênh Xáng, rạch Ngang và rạch Lào là ba kênh rạch nằm trên địa bàn xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, TP HCM Chúng nằm trong hệ thống sông rạch chẳng chịt

của huyện Bình Chánh

Lưu vực nghiên cứu của đề tài là lưu vực năm xung quanh khu đất dy an KDC Nguyên Sơn Trong ba kênh rạch này, chỉ có rạch Lào chiều ngang tương đối rộng (bề rộng khoảng 64 m) còn 2 rạch còn lại nhỏ, dòng chảy hẹp nên khả năng tích tụ ô

nhiễm cao, nhất là rạch Ngang

2.2 Đặc điểm khí tượng

2.2.1 Nhiệt độ

Không có thiên tai do khí hậu, không gặp thời tiết quá lạnh (thấp nhất không quá 13°C), hoặc quá nóng (cao nhất không quá 40°C), không có gió Tây khô nóng, ít trường hợp mưa quá lớn (lượng mưa cực đại không quá 200mm), hầu như không có bão Nhiệt độ không khí trung bình năm là 28°C (Nguồn: Đài khí tượng thúy văn khu

vực Nam Bộ, 2015)

2.2.2 Độ ẩm

Độ ẩm không khí trung bình khu vực nhìn chung khá cao

- Tir thang 5 dén thang 10: độ âm tương đối trung bình từ 70% - 83%

-_ Từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau: độ âm tương đối trung bình từ 73% -80%

Bảng 1.2: Giá trị độ âm khu vực giai đoạn 2011 - 2014 (%)

- Dong Nam xuất hiện vào mùa khô tần suất là :20— 22%

Tốc độ gió trung bình 2m/s, mạnh nhất 25 — 30m/s, hầu như không có bão

(Nguôn: Đài khí tượng thúy văn khu vực Nam Bộ, 2015)

2.2.4 Chế độ mưa

-_ Mùa mưa thường bắt đầu từ tháng 5 và kết thúc vào tháng 11, kéo dai 7 tháng

- Luong mua tang dan va dat cao nhất vào các tháng 8, 9, 10,11

- Luong mua mia mưa chiếm tới 79,1-92,7% tổng lượng mưa trong năm

- Mùa khô kéo dài từ tháng 12 đến tháng 4 Lượng mưa rất nhỏ và phân bố không

đều (chiếm khoảng 7,3- 21,9% lượng mưa trong năm)

- Luong mua nam trung bình 1.940,8mm/nam

- Téng lượng mưa năm đạt 1.813,1 (2013) — 2.016,2 (2014) mm/nam

Bảng 1.3: Lượng mưa trung bình khu vực giai đoạn 2011-2014 (mm)

Nguôn: Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ

2.3 Đặc điểm thủy văn

Huyện Bình Chánh nằm ở vùng hạ lưu Tp.HCM có chế độ sông, rạch chang chit; hau hết các sông đều chịu ảnh hưởng bởi chế độ thủy triều của 03 hệ thống sông chính: Nhà Bè — Xoài Rạp, Vàm Có Đông và sông Sài Gòn

Rạch Ngang và sông Chợ Đệm nằm trong mạng lưới sông rạch của thành phố

và chịu ảnh hưởng do chế độ bán nhật triều từ Biển Đông, chiều rộng lòng sông nhỏ, tốc độ dòng chảy thấp nên khả năng tiêu thoát nước tại khu vực không cao

Mực nước cực đại tại cầu Bà Hom cao nhất: 138cm Mực nước cực tiểu tại rạch Ngang thấp nhất: -97cm

Tốc độ cực đại của dòng chảy khi nước chảy vào (triều dâng) lớn nhất là 0,881m/s

Tốc độ cực đại của dòng chảy khi nước chảy ra (triều rút) lớn nhất là 1,037m/s

Biên độ dao động của mực nước thấp nhất là 90cm tại gần cầu Bà Hom, cao

nhất là 230 cm tại rạch N gang (cách sông Chợ Đệm 100m) Biên độ dao động của mực

nước tăng dần từ thượng lưu xuống hạ lưu

Vàm Cỏ trên sông Chợ Đệm

Đỉnh triều thường diễn ra vào tháng 10 và 11, chân triều vào tháng 6 và 7

Dưới đây là kết quả tóm tắt số liệu đo đạc thủy văn tại trạm Bình Điền và trạm

s* Trạm Bình Điện

Bảng 1.4: Kết quả đo đạc thủy văn tại trạm Bình Điền

Qbq Max

3 13,3 | 0,38 | 0,88 | 0,56 | 4,18 | 4,03 | 5,54 | 10,4 | 11,6 | 6,35 | 11,0 | 6,49 (m/s)

Vmax

0,63 vao (m/s) 0,67 0,66 0,73 0,68 0,62 0,43 0,75 0,67 0,68 0,68 | 0,70

Nguồn: Báo cáo kêt quả quan trắc chất lượng môi trường TPHCM năm 2014, Trung

tâm quan trắc và phân tích môi trường

Hình 1.2: Diễn biến mực nước đỉnh triều cao nhất của các tháng trong năm 2014

trên sông Sài Gòn

- PA: Tram Phi An

Nhin chung, ché thủy văn tại khu vực dự án chịu ảnh hưởng chế độ thủy văn

của Sông Sài Gòn — Đồng Nai

10

2.4 Đặc điểm kinh tế - xã hội

hóa Cụ thể như sau:

- Công nghiệp - tiêu thủ công nghiệp là lĩnh vực lớn nhất, là động lực tăng trưởng chính của kinh tế trên địa bàn Giai đoạn 2005 - 2010, hoạt động sản xuất công nghiệp

có bước phát triển mạnh Tốc độ tăng trưởng giá trị bình quân năm là 24,34 %, vượt

4,34% so kế hoạch

- Về dịch vụ - thương mại: Tốc độ tăng trưởng bình quân năm là 18,53%, tăng

1,03% so kế hoạch Trong đó, lĩnh vực thương mại chiếm tỉ trọng lớn nhất (hơn 70%)

trong tổng số giá trị thực hiện

- Về nông nghiệp: Tỷ trọng ngành nông nghiệp trong tong giá trị sản lượng sản

xuất giảm từ 11,33% vào năm 2005 xuống còn 6,79% vào năm 2010 Tuy nhiên, giá

trị sản lượng nông nghiệp vẫn tăng đều và đạt mức tăng trưởng bình quân hàng năm là

4,54%, vượt 2,54% so kế hoạch

Công tác quy hoạch, xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội từng bước được triển khai thực hiện Quản lý đô thị, nông thôn và bảo vệ môi trường được tăng cường chan chỉnh và tạo sự chuyên biến tích cực bước đầu Đầu tư xây dựng cơ bản được tập trung mạnh mẽ, có nhiều tiến bộ Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng kỹ thuật chưa đáp ứng được tốc độ phát triển Công tác lập, thâm định quy hoạch xây dựng còn chậm Tình hình vi phạm pháp luật về đất đai, xây dựng được kéo giảm, nhưng còn diễn biến rất phức tạp

2.4.2 Đặc điểm về văn hóa, xã hội

Công tác bảo vệ môi trường, vệ sinh đô thị tiếp tục được quan tâm thực hiện

Tỷ lệ thu gom vận chuyển và xử lý rác sinh hoạt tại các khu dân cư tập trung đạt 93,56% Thu gom, xử lý chất thải y tế đúng quy trình quy định Hệ thống xử lý nước

thải y tế bệnh viện đã được đầu tư nâng cấp, 16/16 trạm y tế xã - thị tran duoc dau tu

mới hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn theo yêu cầu

11

Thực hiện tốt chương trình nước sinh hoạt cho nhân dân, đến nay số hộ dân sử

dụng nước sạch đạt 37,7%, nước hợp vệ sinh đạt tỷ lệ 99, 15%

Công tác kiểm tra, giám sát môi trường, đánh giá chất lượng nước sông, kênh, rạch được thường xuyên thực hiện Trong 6 tháng đầu năm, đã tô chức kiểm tra đối với

429 đơn vị sản xuất kinh doanh trên địa bàn, kết quả có 97 trường hợp vi phạm, trong

đó chuyển Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường xử lý 14 trường hợp, với số tiền xử phạt 974 triệu 550 ngàn đồng; Ủy ban nhân dân Huyện xử lý theo thâm quyền 83 trường hợp, với số tiền xử phạt là 766 triệu 550 ngàn đồng Kiểm tra, đo đạc đánh giá chất lượng mặt nước 103 tuyến sông, kênh, rạch Qua kiểm tra, đo đạc số tuyến có

hiện tượng nhiễm bắn là 74 tuyến theo mức độ: ô nhiễm nặng 15/74 tuyến, ô nhiễm

nhẹ 19/74 tuyến, nhiễm bắn 40/74 tuyến

Tập trung đây mạnh công tác lập quy hoạch đô thị và nông thôn Tổ chức công

bố công khai Đồ án quy hoạch chung huyện Bình Chánh Tiếp tục lập 25 Đồ án quy

hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000, với quy mô tổng diện tích 3.690,75ha, đến nay Huyện đã thấm định trình Sở Quy hoạch - Kiến trúc 20 đồ án, xin ý kiến Sở Quy hoạch - Kiến

trúc 3 dé án, còn lại 2 đồ án đang chỉnh sửa

2.5 Hiện trạng hạ tầng khu vực

2.5.1 Hiện trạng hạ tang thoát nước

Hiện nay chưa có hệ thống thoát nước trên khu đất quy hoạch Nước mưa tiêu thoát tự nhiên trên đồng ruộng rồi chảy vào các rạch nhánh xung quanh Nước thải

sinh hoạt các hộ dân và các cơ sở quanh khu vực hiện thoát tự nhiên, chảy tràn trên

mặt đất hoặc thấm xuống đất, hoặc thoát ra các rạch nhánh

CHƯƠNG 2

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 PHƯƠNG PHÁP THU THẬP TÀI LIỆU VÀ THAM KHẢO TÀI LIỆU

- Thu thập các tài liệu có liên quan đến khu vực kênh rạch xung quanh dự án

Nguyên Sơn (đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội, )

- Tim hiéu QCVN 08-MT:2015 qui chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt, TCVN 6663-6:2008 về kỹ thuật lấy mẫu, TCVN 6663-3:2008 hướng dẫn bảo quản mẫu và các phương pháp phân tích mẫu

-_ Thu thập, tổng hợp có chọn lọc các tải liệu (bài báo cáo, luận án, sách, ) có liên quan đến nội dung nghiên cứu

2 PHƯƠNG PHÁP KHẢO SÁT THỰC ĐỊA VÀ LÂY MAU

2.1 Khảo sát khu vực nghiên cứu, lựa chọn vị trí lấy mẫu

VỊ trí các điểm lấy mẫu được lựa chọn trên cơ sở dự báo ảnh hưởng của nguồn

thải và quá trình phát tán các chất ô nhiễm vào nguồn tiếp nhận

VỊ trí lấy mẫu và đặc điểm từng vị trí được thể hiện cụ thể qua hình 2.1 và

Bảng 2.1

Bang 2.1: Tọa độ và đặc điểm vị trí lấy mẫu

I | KXI ` | không gió, | Rạch Ngang và kênh Xáng, gần | 1063929” | 10%43”05”

9h15 Trời nắng, | Trên kênh Xáng, có hộ dân sinh

3 KX3 ` | không gió, | sống ven kênh Xáng, nước thải | 106°39”44” | 10°42759”

triệu kiệt | sinh hoạt thải trực tiêp ra kênh

10h40 Trời năng, | Hạ nguôn kênh Xáng, dân cư

4 KX4 , không gió, | đông đúc, ống xả nước thải sinh | 10646°59” | 10942°54”

31/10/2016 ay

triêu kiệt | hoạt ra kênh từ nhà các hộ dân

Thượng nguồn rạch Ngang, gan

Shl5 Trời nắng, | sát đường Nguyễn Văn Linh nơi

5 | RNI ` | không gió, | có cống đập dẫn đến thoátnước | 106°39°28” | 10%43?13”

31/10/2016 kênh từ nhà các hộ dan, rac thai

triều kiệt hai bên bờ và dưới rạch

14

Trời năng,

31/10/2016 ao Rach Ngang,

2.2 Thiết bị, dụng cụ thu mẫu

Dụng cụ lấy mẫu, chứa mẫu và phân tích trong phòng thí nghiệm sẽ được chuân

bị đầy đủ, vệ sinh thật kĩ trước khi tiến hành đi lấy mẫu

+ Dụng cụ lẫy mẫu: xô có dây buộc + Dụng cụ chứa mẫu: chai 500 ml Mỗi vị trí 2 chai, trong đó 1 chai được nạp đầy đuôi hết bọt khí tránh sự xâm nhập của oxy gây ảnh hưởng đến kết quả phân tích

dung dé phan tich COD như: ống COD chỉ được rửa bằng nước cất, tuyệt đối không

được vệ sinh bằng các dung dịch có tính tây rửa vì sẽ gây ảnh hưởng đến nồng độ

COD trong mẫu nước và sai số trong phân tích

Mẫu sẽ được bảo quản lạnh trong thùng xốp, bảo quản lạnh bằng đá trong suốt thời gian lấy mẫu và di chuyền từ vị trí lấy mẫu về đến phòng thí nghiệm tuân theo

TCVN 6663-3:2011

2.3 Phương pháp lấy mẫu

Phương pháp lấy mẫu tuân theo quy định TCVN 6663-6:2008 Số lượng mẫu tại mỗi vị trí: l mẫu nước mặt

- Qui trình lấy mẫu:

+ Xô lấy mẫu và bình chứa mẫu đều được tráng bằng nước mẫu 2 — 3 lần

+ Mẫu được lấy ở tầng mặt trong khoảng 25cm

+ Đậy nút các bình chứa mẫu và dán nhãn bình mẫu (nhãn mẫu bao gồm các thong tin: vi tri lay mẫu, thời gian lấy mẫu )

15

3 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH - THÍ NGHIỆM

Đánh giá hiện trạng nước mặt các kênh rạch xung quanh KDC Nguyên Sơn tại

thông qua các thông số hóa lý pH, DO, COD

Các thông số được phân tích tuân theo các tiêu chuẩn trong và ngoài nước được trình bày tại bảng 2.2 và được phân tích lặp lại 3 lần trên 1 mẫu để lấy kết quả trung

Dién cuc LDO

3 COD SMEWW 5220:2015 | Tu say (t° 150°C + 2)

s* pH

pH là đại lượng đặc trưng cho tính axit hay kiềm trong mẫu nước Sự thay đổi

pH của nước thường liên quan tới sự có mặt của các chất có tính axit hoặc kiềm, sự

phân huỷ chất hữu cơ, sự hoả tan của một số anion SO¿2, NOz, Giá trị pH được thể hiện theo thang đo từ 0 — 14, trong đó pH= 7 được xem là pH trung tính, nhỏ hơn 7 là

có tính axit, lớn hơn 7 là tính kiềm

e© Nguyên tắc

Việc xác định giá trị pH dựa trên việc đo hiệu điện thế của pm điện hóa khi

dùng một pH-mét phù hợp pH của mẫu cũng phụ thuộc vào nhiệt độ của trạng thái cân bằng điện giải Do vậy, nhiệt độ của mẫu luôn luôn được ghi cùng với phép đo giá trị pH

e Quy trình phân tích

16

Máy đo đa chỉ tiêu HQ 40D ————————>

Kiểm tra thiết bị đo

Máy HI 2221

sẽ làm giảm khả năng sinh trưởng của động vật thủy sinh, thậm chí làm biến mất hoặc

có thê gây chết một số loài nếu DO giảm đột ngột

e© Nguyên tắc

Dòng điện sinh ra ty lệ thuận với tốc độ chuyên oxy qua màng, qua lớp chất điện ly và do vậy làm tăng áp suất riêng phần của oxy trong mẫu ở nhiệt độ đã cho

17