Đơn thuận tình ly hônly hôn đơn phương Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính); Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân của vợ và chồng (bản sao có chứng thực); Giấy khai sinh của các con (nếu có con chung, bản sao có chứng thực); Xác nhận cư trú của hai vợ chồng
Trang 1BỘ TƯ PHÁP BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀOTẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
HỌ VÀ TÊN SINH VIÊN:
MSSV:
BÁO CÁO THỰC TẬP CHUYÊN MÔN
THỰC TIỄN GIẢI QUYẾT CÁC TRƯỜNG HỢP LY HÔN
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là báo cáo thực tập do tôi thực hiện trong thời gian thực tập tại cơ quan tiếp nhận thực tập Các nội dung trong báo cáo
là trung thực, đảm bảo độ tin cậy./.
Trang 3DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TAND: Tòa án nhân nhân
HN&GĐ: Hôn nhân và gia đình
UBND: Uỷ ban nhân dân
BLTTDS: Bộ Luật tố tụng dân sự
CHXHCN Việt Nam: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Trang 4DANH MỤC BẢNG BIỂU
1 Bảng 1 Số vụ án về HN&GĐ được TAND thành phố Vinh thụ lý
từ 01/01/2018 – 30/11/2020
2 Bảng 1 Các hình thức giải quyết
Trang 5* Giới thiệu khái quát về cơ sở thực tập.
Vinh là thành phố trực thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam Thành phố là trungtâm kinh tế và văn hóa lớn nhất khu vực Bắc Trung Bộ của Việt Nam và là đầumối quan trọng trong cửa ngõ kinh tế giữa Myanmar, Thái Lan, Lào và Việt Nam.Thành phố có vị trí ở phía Đông Nam của tỉnh bên cạnh sông Lam, và nằm trêntrục giao thông Bắc Nam chính của Việt Nam, có thể dễ dàng tiếp cận bằng đườngcao tốc, đường sắt, tàu thuyền và đường hàng không Ngày 5 tháng 9 năm 2008,thành phố trở thành đô thị loại I thứ tư của Việt Nam sau Hải Phòng, ĐàNẵng và Huế Vinh là thành phố đông dân nhất khu vực Bắc Trung Bộ với hơn600.000 dân (tính đến năm 2019) Trong đó cư dân thành thị chiếm 80% Thànhphố tiếp giáp huyện Nghi Lộc về phía Bắc và phía Đông, huyện Hưng Nguyên vềphía Tây, cũng như huyện Nghi Xuân và tỉnh Hà Tĩnh về phía Nam Vinh nằmcách Hà Nội 300 km về phía Nam và cách Thành phố Hồ Chí Minh 1.400 km vềphía Bắc Thành phố có tổng diện tích 104,97 km2, bao gồm 16 phường và 9 xã
Tòa án nhân dân huyện thành phố Vinh được thành lập vào ngày09/03/1946 với tên gọi đầu tiên Tòa án sơ cấp thị xã Vinh – Bến Thủy đến nay đã
74 năm Năm 1964 Thủ tướng Chính phủ quyết định nâng thị xã Vinh – Bến Thủylên thành phố Vinh, cũng từ đó Tòa án nhân dân thị xã Vinh được đổi tên Tòa ánnhân dân thành phố Vinh và trụ sở làm việc được đặt tại xã Nghi Phú, thành phốVinh Đến năm 2010, được sự đồng ý của lãnh đạo Tòa án nhân dân Tối cao, trụ sởTòa án nhân dân thành phố Vinh di chuyển đến làm việc tại khu B, Tòa án nhândân thành phố Vinh số 72, đường Nguyễn Thị Minh Khai, thành phố Vinh, Nghệ
An Do đang trong quá trình xây dựng trụ sở mới nên hiện tại Tòa án nhân dânthành phố Vinh đang làm việc tại trụ sở cũ của Tòa án nhân dân Tỉnh Nghệ An số105a, đường Nguyễn Thị Minh Khai, thành phố Vinh, Nghệ An có 26 phòng làmviệc, 03 phòng xử án; 01 phòng họp; 01 kho lưu trữ
Về cơ cấu, tổ chức Tòa án nhân dân thành phố Vinh hiện nay có 33 biênchế, 5 hợp đồng Trong đó: 01 Chánh án, 02 phó Chánh án; 01 chánh văn phòng và
01 phó văn phòng; có 19 Thẩm phán, còn lại 12 Thư kí, 01 kế toán và 01 văn thưlưu trữ; 02 hợp đồng bảo vệ, 01 hợp đồng lái xe và 02 hợp đồng tạp vụ
Hầu hết cán bộ công chức đã có trình độ đại học trở lên; có một số cán bộ,công chức có 02 bằng đại học; có 14 cán bộ, công chức có trình độ thạc sỹ, 04 cán
bộ đang theo học thạc sỹ
Trang 6Đội ngũ cán bộ, công chức của Tòa án nhân dân thành phố Vinh có bản lĩnhchính trị vững vàng, đều có phẩm chất đạo đức tốt, tác phong đúng mực, lối sốnglành mạnh, trình độ chuyên môn đáp ứng được yêu cầu và nhu cầu Nhà nước đề ra.
Về chức năng, nhiệm vụ: Toàn án nhân dân thành phố Vinh có chức năngxét xử các vụ án hình sự, dân sự, kinh doanh thương mại, lao động, hành chính vàgiải quyết các vụ việc theo quy định của pháp luật; xem xét đầy đủ, khách quantoàn diện các tài liệu, chứng cứ đã được thu thập trong quá trình tố tụng; căn cứ kếtquả tranh tụng ra bản án, quyết định việc có tội hoặc không có tội, áp dụng hoặckhông áp dụng hình phạt, biện pháp tư pháp, quyết định về quyền và nghĩa vụ vềtài sản, quyền nhân thân trên phạm vi các vụ việc xảy ra trên địa bàn thành phốVinh
* Lý do lựa chọn đề tài
Cùng với sự phát triển chung của cả nước, thành phố Vinh đã và đang cónhững chuyển biến đáng kể trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội: Kinh tếtăng trưởng, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao, tình hình trật tự an toàn
xã hội cũng đã đạt được những kết quả nhất định Tuy nhiên, song song với quátrình phát triển của nền kinh tế thị trường thì đồng thời cũng nảy sinh những hạnchế, bất cập trong đó phải kể đến vấn đề ly hôn trên địa bàn Ly hôn trên địa bànthành phố trong những năm gần đây có xu hướng ngày càng tăng, ảnh hưởng tiêucực đến sự phát triển xã hội Để hạn chế được thực trạng này cần phải có sự nghiêncứu một cách toàn diện về nguyên nhân dẫn đến thực trạng từ đó tìm ra những giảipháp nhằm hạn chế thực trạng này, thực tiễn giải quyết Trước yêu cầu đó cùng vớinhững kiến thức được trang bị tại nhà trường cũng như kết qủa đạt được trong quá
trình thực tập em xin chọn đề tài: “Thực tiễn giải quyết các trường hợp ly hôn tại
Tòa án (Tòa án nhân dân thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An)” làm báo cáo thực tập
chuyên môn của mình
* Các kế hoạch triển khai thực tập cụ thể để thực hiện báo cáo.
Để hoàn thành báo cáo thực tập chuyên môn này thì thu thập thông tin làmột trong những nội dung quan trọng Đây là bước khởi đầu tìm chất liệu để tạonên sản phẩm và sản phẩm muốn có kết quả tốt thì phải được thực hiện dựa trêncác chất liệu phù hợp Việc này đòi hỏi phải có những định hướng, kế hoạch cụ thể
để tránh những sai lầm cũng như những thiếu sót có thể ảnh hưởng đến chất lượngcũng như độ chính xác của chuyên đề thực tập Nhận thức rõ được tầm quan trọngcủa công việc này, nên ngay từ những ngày đầu về đơn vị thực tập, được sự hướngdẫn, giúp đỡ tận tình của ban lãnh đạo, các Thẩm phán, Thư ký của Tòa án nhândân thành phố Vinh em đã lên kế hoạch cụ thể cho việc thu thập thông tin phục vụcho việc nghiên cứu chuyên đề của mình Trong suốt thời gian thực tập (từ ngày 26tháng 10 đến ngày 29 tháng 11 năm 2020) tại Tòa án nhân dân thành phố Vinh em
đã có được tương đối đầy đủ các tư liệu, thông tin cần thiết phục vụ cho việc viếtchuyên đề thực tập tốt nghiệp cuối khóa của mình
Và để có thể sử dụng được các thông tin, tư liệu đã thu được trong quá trìnhthu thập thông tin phù hợp với mục đích nghiên cứu của báo cáo thực tập này thì
Trang 7phải sử dụng các phương pháp thu thập thông tin khác nhau, mà chủ yếu là haiphương pháp: Nghiên cứu tài liệu và phương pháp quan sát khách quan.
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu là phương pháp thu thập thông tin màhoạt động chủ yếu là đọc và phân tích tài liệu, hồ sơ để rút ra những thông tin cầnthiết
+ Phương pháp quan sát khách quan là phương pháp thu thập thông tintrong đó sinh viên sẽ quan sát những công việc cụ thể được các Thẩm phán, thư kýtiến hành trong quá trình giải quyết vụ án như dự các phiên tòa, tham gia việc thẩmđịnh tại chỗ, định giá tài sản
Ngoài ra, các số liệu cần phải được trải qua các quá trình xử lý thông tin vớicác phương pháp như: Phân tích thống kê tổng hợp, đối chiếu so sánh
Sau 5 tuần tìm hiểu và thu thập thông tin tại Tòa án nhân dân thành phốVinh với sự giúp đỡ của ban lãnh đạo cơ quan, đặc biệt là cán bộ hướng dẫn thựctập em đã thu được những kết quả tương đối để phục vụ cho việc viết báo cáo thựctập này Các thông tin đã thu thập được thể hiện trong phần nội dung của báo cáonày Do lần đầu tiếp xúc với đề tài kết hợp cả tính lý luận và thực tiễn, cùng vớiphạm vi nghiên cứu khá rộng, dẫn đến còn nhiều hạn chế và không tránh khỏinhững sai sót Vì vậy em rất mong nhận được sự quan tâm chỉ bảo của quý thầy cô
Em xin chân thành cảm ơn!
NỘI DUNG CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ GIẢI QUYẾT CÁC TRƯỜNG HỢP LY HÔN TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN.
1.1 Khái niệm, đăc điểm giải quyết các trường hợp ly hôn tại Tòa
án nhân dân cấp huyện.
1.1.1 Khái niệm giải quyết các trường hợp ly hôn tại Tòa án nhân dâncấp huyện
Hôn nhân là một hiện tượng xã hội, trong quá trình phát sinh, phát triển baogồm: kết hôn, duy trì quan hệ hôn nhân và ly hôn Nếu kết hôn là một hiện tượng
xã hội thì ly hôn là mặt trái của hôn nhân nhưng lại là mặt khong thể thiếu được
khi quan hệ hôn nhân đã tan vỡ Theo Luật HN&GĐ năm 2014: “Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án”1 Như vậy có thể hiểu, ly hôn là một sự kiện pháp lý xảy ra khi có bản án,quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án, sự kiện này làm chấm dứt quyền
và nghĩa vụ giữa vợ và chồng; người vợ và người chồng đã ly hôn được coi nhưchưa kết hôn Tòa án là cơ quan duy nhất có thẩm quyền giải quyết việc ly hôn, là
cơ quan duy nhấ có quền ra bản án hoặc quyết định chấm dứt quan hệ hôn nhân,quan hệ vợ chồng khi có yêu cầu
Theo khoa học pháp lí “giải quyết vụ án HN&GĐ” của Tòa án nhân dân làkhái niệm chung, dung để chỉ việc Tòa án áp dụng các quy định của pháp luật đểgiải quyết các tranh chấp về hôn nhân và gia đình trong đó có các trường hợp lyhôn Hoạt động áp dụng pháp luật trong giải quyết các trường hợp ly hôn khi có
1 Khoản 14, Điều 3, Luật hôn nhân và gia đình năm 2014.
Trang 8tranh chấp HN&GĐ xảy ra, các đương sự không tự mình giải quyết được và gửiđơn khởi kiện đến Tòa án có thẩm quyền để đề nghị giải quyết nhằm bảo vệ quyền
và lợi ích hợp pháp của mình Các trường hợp ly hôn có thể là do một bên vợ,chồng yêu cầu, có thể do vợ chồng cùng thỏa thuận hoặc do chủ thể khác theo quyđịnh của pháp luật yêu cầu giải quyết ly hôn cho vợ hoặc chồng
Hoạt động áp dụng pháp luật trong giải quyết các trường hợp ly hôn trongcác vụ án HN&GĐ của TAND cấp huyện được thực hiện ngay từ khi đương sựnộp đơn khởi kiện tại Tòa án theo thẩm quyền của TAND cấp huyện cho tới khi
ban hành án hoặc quyết định giải quyết vụ án Như vậy, giải quyết các trường hợp
ly hôn của TAND là việc Tòa án áp dụng các quy định của pháp luật để ban hành bản án hoặc quyết định làm chấm dứt hoặc phát sinh mới các quyền và nghĩa vụ giữa vợ chồng và những người khác có liên quan đến các trường hợp ly hôn theo quy định của pháp luật
1.1.2 Đặc điểm giải quyết các trường hợp ly hôn tại Tòa án nhân dân
cấp huyện.
Do đặc điểm riêng biệt của các tranh chấp HN&GĐ, cùng với các quy địnhriêng của pháp luật chuyên ngành về lĩnh vực HN&GĐ nên việc áp dụng pháp luậttrong giải quyết các trường hợp ly hôn trong các vụ án HN&GĐ của TAND cấphuyện có những đặc điểm sau:
- TAND là cơ quan tiến hành tố tụng duy nhất có thẩm quyền áp dụngpháp luật để giải quyết các trường hợp ly hôn Thẩm quyền giải quyết các vụ ánHN&GĐ của TAND được quy định rõ ràng trong BLTTDS, Luật Tổ chức TAND
2014 Thẩm quyền giải quyết các vụ án HN&GĐ cấp huyện được quy định tại điều
35 BLTTDS năm 2015
- Áp dụng pháp luật trong giải quyết các trường hợp ly hôn của TAND cấphuyện vừa phải được tiến hành theo trình tự, thủ tục chặt chẽ do BLTTDS quy địnhvừa tuân thủ theo các quy định của Luật HN&GĐ như quy định chồng không cóquyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôicon dưới 12 tháng tuổi; quy định về trường hợp ly hôn do một bên yêu cầu , trườnghợp thuận tình ly hôn, trường hợp ly hôn theo yêu cầu của chủ thể khác theo quyđịnh tại khoản 2 điều 51 Luật HN&GĐ
- Trong giải quyết các trường hợp ly hôn có yêu cầu phân chia tài sảnchung vợ chồng thì việc xác định, phân chia tài sản chung thường khó khăn hơncác vụ án về dân sự khác bởi tài sản hình thành trong thời kì hôn nhân của vợchồng là tài sản chung hợp nhất rất khó phân định Thêm vào đó việc không minhbạch về tài sản trước và trong thời kì hôn nhân như không xác định tài sản chung,riêng ngay từ đầu, không lập thành văn bản thỏa thuận khi các bên còn đang trongquan hệ vợ chồng tốt đẹp nên khi có mâu thuẫn yêu cầu Tòa án giải quyết ly hônthì họ lại không chỉ rõ được phần quyền lợi của mình đến đâu Do đó mà để phânchia tài sản chung hợp lí và chính xác đòi hỏi Tòa án phải vận dụng linh hoạt cácvăn bản luật vào cả yếu tố truyền thống, văn hóa thực tiễn để xem xét đưa ra quyếtđịnh “thấu tình, đạt lý”
1.2 Giải quyết các trường hợp ly hôn theo quy định của pháp luật.
Trang 91.2.1 Giải quyết trường hợp vợ chồng thuận tình ly hôn.
Thuận tình ly hôn là trường hợp cả hai vợ chồng cùng yêu cầu chấm dứthôn nhân được thể hiện bằng đơn thuận tình ly hôn của vợ chồng
Theo Điều 55, Luật HN&GĐ 2014 quy định như sau: “Trong trường hợp
vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn”
Trường hợp thuận tình ly hôn thì khi vợ chồng nộp đơn yêu cầu ly hôn vàcác tài liệu chứng cứ giao nộp cho bên Tòa án thì trong đơn cần đưa ra nguyênnhân dẫn đến ly hôn và nguyện vọng của vợ chồng về tài sản, về con chung để tòa
án dễ dàng trong quá trình giải quyết Khi giải quyết đơn yêu cầu ly hôn trongtrường hợp thuận tình ly hôn thì Tòa án phải tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn
tụ với nhau Sau khi tiến hành hòa giải, căn cứ vào kết quả hòa giải mà Thẩm phánphiên tòa ra quyết định phù hợp:
+ Nếu vợ chồng đoàn tụ với nhau thì Tòa án ra quyết định đình chỉ giảiquyết vụ án;
+ Nếu hòa giải đoàn tụ không thành và các đương sự tự thỏa thuận được vềtài sản và vấn đề con chung thì Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn
và sự thỏa thuận của các đương sự Việc Tòa án đưa ra quyết định này khi đầy đủcác điều kiện sau: Thứ nhất đó là cả hai vợ chồng đều được tự do bày tỏ ý chí củamình mong muốn chấm dứt quan hệ vợ chồng và không bên nào bị cưỡng ép hoặclừa dối Thứ hai là vợ chồng đã thỏa thuận được về việc phân chia tài sản và việctrông nom, nuôi dưỡng, giáo dục con Việc trông nom, nuôi dưỡng, giáo cụ con chỉ
đặt ra trong những trường hợp: con chưa thành niên; con đã thành niên nhưng bị mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản
để tự nuôi mình 2
Trong trường hợp vợ chồng xin thuận tình ly hôn, sau khi thu thập chứng
cứ, hòa giải, Tòa án xét thấy một bên vợ, chồng không tự nguyện ly hôn thì Tòa ánkhông chấp nhận đơn xin thuận tình ly hôn
1.2.2 Giải quyết trường hợp ly hôn do một bên vợ hoặc chồng yêu cầu.Theo quy định tại Điều 56, Luật HN&GĐ 2014 thì khi đủ những căn cứ sauđây thì một bên vợ hoặc chồng có quyền yêu cầu ly hôn:
Căn cứ thứ nhất: Đối với trường hợp vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòagiải tại Tòa án không thành, Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cư sveef việc
vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ
cơ bản quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầmtrọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.Việc giải quyết ly hôn cần phải chính xác Nếu xét xử đúng, kết quả đó sẽ phù hợpvới nguyện vọng của các bên, bảo vệ quyền và lợi ích của các thành viên trong giađình Ngược lại, nếu việc giải quyết không chính xác sẽ dẫn tới tan vỡ hạnh phúc
2 Khoản 1, Điều 81, Luật hôn nhân và gia đình năm 2014.
Trang 10gia đình Mặt khác, giải quyết ly hôn cũng đòi hỏi sự linh hoạt trong việc vận dụngcăn cứ ly hôn đối với mỗi trường hợp cụ thể Có thể thấy, việc đưa ra nhữngnguyên nhân của hôn nhân lầm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung khôngthể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được đã tạo cơ sở pháp lý rõ rang choTòa án khi giải quyết việc ly hôn theo yêu cầu của một bên
Căn cứ thứ hai: Đối với trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa ántuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết ly hôn Tuyên bố một ngườimất tích là sự kiện pháp lý nhằm xác định một người cụ thể hoàn toàn không rõtung tích, không rõ còn sống hay đã chết Khoản 2 Điều 55 Luật HN&GĐ 2014cũng đã quy định về căn cứ cho ly hôn có đề cập tới trường hợp yêu cầu ly hôn khimột trong hai người mất tích
Trường hợp đồng thời yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất tích và yêucầu Tòa án giải quyết ly hôn, cần lưu ý Tòa án chỉ giải quyết cho ly hôn có bằngchứng chứng minh được chồng hoặc vợ đã biệt tích từ hai năm trở lên kể từ ngày
có tin tức cuối cùng về vợ, chồng, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thôngbáo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tintức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết Việc tuyên bố một người mấttích có ý nghĩa rất quan trọng Nó góp phần bảo vệ lợi ích của cá nhân cũng nhưcác chủ thể có liên quan Việc xác định đúng điều kiện và hậu quả pháp lí của cáctuyên bố này là cơ sở đảm bảo quyền lợi cho các chủ thể, đồng thời góp phần thựchiện có hiệu quả nhưng quy định của pháp luật về tuyên bố cá nhân mất tích
1.2.3 Giải quyết trường hợp ly hôn do yêu cầu của người thứ ba
Theo quy định tại Khoản 3 Điều 56 thì người thứ ba chỉ được đưa ra yêucầu ly hôn khi đảm bảo được những điều kiện sau:
+ Vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình đối với vợ, chồng là người bị tâmthần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ hành vi Như vậy, chỉkhi vợ hoặc chồng không thể tự mình thể hiện ý chí thì mới xem xét ý chí của cha,
mẹ hoặc người thân thích
+ Hành vi bạo lực gia đình của vợ hoặc chồng tác động trực tiếp và làm ảnhhưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người còn lại
Như vậy, thay vì chỉ vợ, chồng hoặc cả hai người mới có quyền yêu cầu tòa
án giải quyết ly hôn như trước đây thì kể từ nay, căn cứ để cha, mẹ, người thânthích khác cũng có quyền yêu cầu tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng
do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ đượchành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họgây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.Quy định này đã tháo gỡ cho nhiều trường hợp mong muốn xin ly hôn thay chongười thân bị mất năng lực hành vi mà không được do trước đây chỉ quy định việc
ly hôn phải do chính đương sự (vợ, chồng) yêu cầu, trong khi họ lại bị mất nănglực hành vi dân sự dẫn đến không có năng lực hành vi tố tụng dân sự để xin ly hôn
Và theo khoản 19, Điều 3, Luật HN&GĐ 2014 đã đưa ra khái niệm người thân
thích như sau: “Người thân thích là người có quan hệ hôn nhân, nuôi dưỡng, người có cùng dòng máu về trực hệ và người có họ trong phạm vi ba đời”.
Trang 111.3 Hậu quả pháp lí của ly hôn
Thứ nhất, về nhân thân: Sau khi Tòa án giải quyết bằng một bản án hoặc
một quyết định có hiệu lực pháp luật thì quan hệ hôn nhân sẽ chấm dứt đồng thờiquyền và nghĩa vụ nhân thân giữa vợ, chồng phát sinh do sự kiện kết hôn (nghĩa vụyêu thương, chăm sóc; nghĩa vụ chung thủy;…) cũng chấm dứt Trường hợp mà
vợ, chồng đã ly hôn tái hợp thì pháp luật cũng yêu cầu phải tiến hành các thủ tụcđăng ký kết hôn mới được công nhận là vợ chồng
Thứ hai, về tài sản: - Quan hệ tài sản giữa vợ và chồng:
+ Trường hợp hai vợ chồng thỏa thuận được việc chia tài sản khi ly hôn thìkhi Tòa án giải quyết sẽ theo sự thỏa thuận của hai vợ, chồng
+ Trường hợp hai vợ chồng đã thỏa thuận nhưng chưa đầy đủ, rõ ràng vàkhông thỏa thuận được thì theo quy định của Luật hôn nhân gia đình (cụ thể Khoản
2 Điều 59) tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố:Hoàn cảnh gia đình của vợ, chồng; Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạolập, duy trì và phát triển khối tài sản chung Lao động của vợ, chồng trong gia đìnhđược coi như lao động có thu nhập; Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trongsản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạothu nhập; Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng
- Quan hệ tài sản của vợ, chồng với người thứ ba
Trong thời kì hôn nhân mà vợ, chồng hoặc cả hai người vay, mượn tiền, tàisản của người khác nhằm đảm bảo nhu cầu thiết yếu cho gia đình thì được xác định
là nợ chung và khi ly hôn tài sản chung của vợ chồng được đảm bảo để thanh toánkhoản nợ đó Nếu việc may, mượn đó để dùng cho nhu cầu, mục đích riêng thì khi
ly hôn họ có trách nhiệm thanh toán bằng tài sản riêng, nếu không đủ thì phảithanh toán bằng phần tài sản của người đo trong khối tài sản chung của vợ, chồng
- Về quan hệ giữa cha, mẹ và con
Pháp luật cho phép vợ, chồng khi ly hôn được thỏa thuận người trực tiếpnuôi dưỡng con Trong trường hợp hai bên không thể thỏa thuận được thì Tòa án
sẽ quyết định việc giao con dựa trên quyền lợi của đứa con: Đối với con trên 7 tuổithì sẽ xem xét nguyện vọng của ai con trừ trường hợp con trên 7 tuổi mất năng lựchành vi dân sự hoặc khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi; Đối với condưới ba sáu tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi trừ trường hợp người mẹkhông đủ điều kiện để trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con
CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN GIẢI QUYẾT LY HÔN TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ VINH.
Thực tiễn giải quyết ly hôn tại Tòa án nhân dân thành phố Vinh, tỉnh Nghệ Anđược đánh giá, phân tích chủ yếu dựa thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật để giảiquyết ly hôn Trên cơ sở phân tích thực tiễn giải quyết ly hôn tại Tòa án nhân dân thànhphố Vinh từ đó đưa ra các giải pháp, kiến nghị để nâng cao chất lượng giải quyết cáctrường hợp ly hôn tại TAND thành phố Vinh
2.1 Thực trạng giải quyết ly hôn tại Tòa án nhân dân thành phố Vinh.
Trang 12Theo số liệu thống kê từ Bộ phận tổng hợp TAND thành phố Vinh thì những vụ án
ly hôn mà TAND thành phố Vinh đã tiếp nhận trong thời gian từ 01/01/2018 –30/11/2020 như sau:
Bảng 1 Số vụ án HN&GĐ được TAND thành phố Vinh thụ lý từ 01/01/2018 – 30/11/2020.
(Nguồn: Bộ phận tổng hợp, TAND thành phố Vinh)
Qua số thống kê tại bảng 1, có thể thấy rằng hầu hết các vụ,việc mà Tòa án nhândân huyện thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An đã thụ lý thì Tòa án đã giải quyết gần hết, số
vụ còn lại chưa giải quyết được chiếm tỷ lệ rất thấp Đa phần số vụ còn lại chưa giảiquyết được là do bị đơn cố tình vắng mặt dù đã có giấy thông báo hợp lệ của Tòa Cómột số trường hợp trong quá trình Tòa án giải quyết bên phía bị đơn không hợp tác,phối hợp trong quá trình cán bộ lấy lời khai, thu thập tài liệu, chứng cứ Vì những lẽ đó
mà có một số vụ, việc ly hôn thời gian giải quyết kéo dài Hình thức giải quyết củaTAND thành phố Vinh đối với các vụ án ly hôn cũng rất đa dạng và đtạ kết quả cao Ngoài ra, theo thống kê thì đa số các vụ,việc ly hôn mà Tòa án thành phố Vinh đãthụ lý và giải quyết trong vòng những năm qua thì hầu hết trong nội dung đơn xin lyhôn hoặc trong quá trình Tòa án giải quyết hai bên vợ chồng đã tự thỏa thuận được vềviệc phân chia tài sản và việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con và nghĩa vụ cấpdưỡng cho con Chủ yếu các vụ, việc ly hôn mà Tòa thụ lý, giải quyết trên địa bànhuyện ít có tranh chấp về tài sản Điều đó có thể là do giá trị các tài sản chung của hai
vợ chồng không lớn, thường gồm 1 ngôi nhà, một số đồ dùng, phương tiện chủ yếuphục vụ cho nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của gia đình nên khi ly hôn các bên ít tranhchấp về vấn đề tài sản chung Việc các bên thỏa thuận được về vấn đề tài sản và vấn đềnuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con khi ly hôn đã làm cho quá trình Tòa án giải quyếtdiễn ra một cách nhanh chóng hơn, tiết kiệm thời gian và tiền bạc cho người dân
