Thảo luận nguyên lý chủ nghĩa Mác- Lênin I Mã lớp học phần: 1459MLNP0111 PCS.TS.PHƯƠNG KỲ SƠN Nhóm: 14 phân tích mối quan hệ biện chứng lực lượng sản xuất quan hệ sản xuất (hay quy luật QHSX phải phù hợp với trình độ phát triển LLSX) Sự vận dụng quy luật công đổi mới, xây dựng đất nước nào? I: Khái niệm phương thức sản xuất, lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất II: Nội dung quy luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với trình độ phát triển lực lượng sản xuất II: Sự vận dụng vào trình đổi đất nước I Khái niệm phương thức sản xuất, lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất Phương thức sản xuất cách thức mà người sử dụng để tiến hành trình sản xuất xã hội giai đoạn lịch sử định Mỗi xã hội giai đoạn lịch sử định có phương thức sản xuất với đặc điểm riêng I Khái niệm phương thức sản xuất, lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất Lực lượng sản xuất tổng hợp yếu tố vật chất tinh thần tạo thành sức mạnh thực tiễn cải biến giới tự nhiên theo nhu cầu sinh tồn, phát triển người Quan hệ sản xuất mối quan hệ người với người trình sản xuất bao gồm sản xuất tái sản xuất xã hội , cịn thống ba mặt: Quan hệ người với người sở hữu tư liệu sản xuất Quan hệ người với người quản lí tổ chức xã hội Quan hệ việc phân phối sản phẩm II Nội dung quy luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với trình độ phát triển lực lượng sản xuất Trình độ LLSX Thủ cơng Cơ khí hố Hiện đại hố Cơng cụ LĐ Cầm tay N.suất thấp Máy móc N.suất cao C.nghệ cao N.suất cao Quy mơ SX Nhỏ, hẹp Khép kín Lớn, cơng xưởng, ngành, quốc gia… Rất lớn, tính chất tồn cầu Trình độ PCLĐ Đơn giản Sâu sắc Rất sâu sắc, tính chất tồn cầu Trình độ NLĐ Thấp, kinh nghiệm Có hiểu biết KH - KT (áo xanh) Có hiểu biết cao (áo trắng) Lực lượng sản xuất giữ vai trò định quan hệ sản xuất  LLSX nội dung PTSX, thường biến đổi nhanh cịn QHSX hình thức PTSX, thường ổn định biến đổi chậm so với LLSX  Khi LLSX phát triển cao, sinh LLSX mới, làm cho QHSX có trở nên lỗi thời, lạc hậu  Mâu thuẫn tất yếu đòi hỏi QHSX cũ phải thay QHSX mới, phù hợp với trình độ phát triển LLSX ( đời PTSX cao )  Lực lượng sản xuất thường biến đổi nhanh quan hệ sản xuất thường biến đổi chậm so với lực lượng sản xuất => mâu thuẫn lực lượng sản xuất quan hệ sản xuất trở nên lỗi thời, lạc hậu  Do yêu cầu khách quan tất yếu đòi hỏi quan hệ sản xuất cũ phải thay quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển lực lượng sản xuất => phương thức sản xuất mới, cao đời, thay PTSX cũ III Sự vận dụng vào trình đổi đất nước 1.Đảng ta lựa chọn đường lên chủ nghĩa xã hội không qua chế độ TBCN, coi lựa chọn đắn Trong thực tiễn trình đổi mới, ngày công nhận rõ đường lên chủ nghĩa xã hội nước ta “ Con đường lên nước ta phát triển độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư chủ nghĩa, tiếp thu kế thừa thành tựu mà nhân loại đạt chế độ tư chủ nghĩa, đặc biệt khoa học công nghệ, để phát triển nhanh lực lượng sản xuất, xây dựng kinh tế đại” Quá trình định hướng xã hội chủ nghĩa đất nước ta trình xây dựng sở vật chất, kỹ thuật chủ nghĩa xã hội- cốt lõi q trình xã hội hóa sản xuất thực tế Để có móng chủ nghĩa xã hội rút ngắn phải trải qua theo quy luật lịch sử tự nhiên, bỏ qua phải trải qua Cái phải trải qua gì? Là phát triển mạnh lực lượng sản xuất, xã hội hóa sản xuất thực tế thơng qua q trình chuyển hóa kinh tế nông nghiệp sang kinh tế công nghiệp, từ mơ hình nơng thơn sang mơ hình thị, từ tổ chức cộng đồng xóm, sang tổ chức cộng đồng dân tộc, quốc tế III Sự vận dụng vào trình đổi đất nước 1.Đảng ta lựa chọn đường lên chủ nghĩa xã hội khơng qua chế độ TBCN, coi lựa chọn đắn Nhận định chung trình định hướng xã hội chủ nghĩa sau năm đổi Đảng ta khẳng định: việc hoạch định thực đường lối đổi qua năm đắn, định hướng xã hội chủ nghĩa Tuy nhiên q trình thực có số khuyết điểm, lệch lạc kéo dài dẫn đến chệch hướng mức độ hay mức độ khác Nhận định đắn sáng suốt, phản ánh tinh thần trách nhiệm Đảng ta vận mệnh dân tộc, hàng triệu quần chúng nhân dân lao động- tảng chế độ ta Từ mơt mặt cổ vũ nhân dân ta phát triển tinh thần tự lực tự cường để đưa đất nước khỏi danh sách nghèo nàn lạc hậu, mặt khác đòi hỏi người phát huy tinh thần trách nhiệm khắc phục trở ngại đường tới chế độ nhân dân lao động làm chủ Đổi QHSX: a Đổi quan hệ sở hữu TLSX Xây dựng cấu kinh tế nhiều thành phần Hiện nước ta trì thành phần kinh tế kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể, kinh tế tư tư nhân, kinh tế tư nhà nước kinh tế có vốn đầu tư nước ngồi, kinh tế nhà nước giữ vai trị chủ đạo.Việc chuyển đổi từ kinh tế với hai thành phần kinh tế chủ yếu kinh tế quốc doanh kinh tế tập thể trước sang kinh tế nhiều thành phần phù hợp với thực trạng thấp không đồng LLSX thời kỳ độ Sự phù hợp có tác dụng thúc đẩy tăng suất lao động, tăng trưởng kinh tế, tạo điều kiện nâng cao hiệu kinh tế thành phần kinh tế toàn kinh tế quốc dân Mặt khác cấu kinh tế nhiều thành phần tạo tiền đề khắc phục tình trạng độc quyền, tạo quan hệ cạnh tranh, động lực quan trọng thúc đẩy cải tiến kỹ thuật, phát triển LLSX Đổi QHSX: b Đổi quản lý sản xuất xã hội Phát triển kinh tế thị trường tất yếu kinh tế nước ta Một nhiệm vụ kinh tế cấp bách để chuyển kinh tế lạc hậu nước ta thành kinh tế đại, hội nhập vào phân cơng lao động quốc tế Đó đường đắn để phát triển lực lượng sản xuất, khai thác có hiệu tiềm đất nước vào nghiệp cơng nghiệp hố, đại hố Nước ta thực chuyển đổi kinh tế, chuyển từ kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang kinh tế thị trường Mơ hình kinh tế Việt Nam xác định kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận động theo chế thị trường, có quản lí nhà nước, theo định hướng XHCN Thực tiễn năm đổi chứng minh rằng, việc chuyển sang kinh tế hàng hoá nhiều thành phần hoàn toàn đắn Nhờ phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, khai thác tiềm nước thu hút vốn, kĩ thuật, cơng nghệ nước ngồi, giải phóng lực sản xuất, góp phần định vào việc đảm bảo tăng trưởng kinh tế với nhịp độ tương đối cao thời gian qua Đổi QHSX: c Đổi phân phối Sự biến đổi lịch sử LLSX QHSX kéo theo biến đổi quan hệ phân phối Đồng thời quan hệ phân phối có tác động trở lại quan hệ sở hữu LLSX Phân phối thực theo lao động có vai trò đảm bảo tái sản xuất sức lao động, kích thích sản xuất phát triển, khuyến khích tài năng, khuyến khích làm giàu đáng đơi với xóa đói giảm nghèo thực tốt sách xã hội Trước áp dụng hình thức phân phối kìm hãm động lực phát triển sản xuất, làm người lao động động lực phát triển Đây ngun nhân dẫn tới tình trạng khủng hoảng kinh tế Việt Nam năm 1980, việc thực nhiều hình thức phân phối kích thích lực lượng lao động thành phần kinh tế góp phần đẩy mạnh phát triển LLSX Đổi LLSX a Đổi công nghệ Đại hội biểu lần thứ VIII Đảng khẳng định “xây dựng nước thành nước công nghiệp có sở vật chất – kỹ thuật đại, cấu kinh tế phù hợp, quan hệ sản xuất tiến phù hợp với trình độ phát triển lực lượng sản xuất, đời sống vật chất tinh thần phải nâng cao, quốc phòng an ninh vững dân giàu nước mạnh xã hội công văn minh Để xây dựng tiềm lực khoa học cơng nghệ thích ứng với địi hỏi nghiệp cơng nghiệp hóa đại hóa Đảng nhà nước ta có sách sau: Đổi LLSX b Đổi lực lượng lao động: Nhận thức rõ vị trí, vai trị giai cấp cơng nhân thời kỳ cơng nghiệp hóa, đại hóa đất nước, ngày 28-1-2008, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) ban hành Nghị số 20-NQ/TW “Tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh cơng nghiệp hóa, đại hóa đất nước”