1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Cơng trình hồn thành ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG Người hướng dẫn khoa học: TS Huỳnh Thị Thu Hằng DƯƠNG CÔNG DŨNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐỨC PHỔ TỈNH QUẢNG NGÃI Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Bảo Hoàng Thanh Phản biện 2: TS Nguyễn Sĩ Thư Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 60.14.05 Luận văn ñược bảo vệ hội ñồng chấm luận văn Thạc sĩ Giáo dục học họp Đại học Đà Nẵng vào ngày 08 tháng năm 2012 TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC Có thể tìm hiểu luận văn tại: - Trung tâm Thông tin - Học liệu Đại học Đà Nẵng Đà Nẵng - Năm 2012 - Thư viện Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng 3 PMỞ ĐẦU LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong xu chung hịa bình, hợp tác, phát triển, quốc gia giới ñều sức chăm lo cho giáo dục (GD) ngày khơng có tiến nào, thành đạt tách khỏi thành đạt lĩnh vực GD quốc gia Đất nước q trình đẩy mạnh nghiệp cơng KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3.1 Khách thể nghiên cứu Công tác quản lý Hiệu trưởng trường THPT 3.2 Đối tượng nghiên cứu Các biện pháp QL công tác GDĐĐ cho HS Hiệu trưởng trường THPT huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi GIẢ THUYẾT KHOA HỌC nghiệp hóa-hiện đại hóa (CNH-HĐH), ñang trình hội nhập Nếu Hiệu trưởng trường THPT có biện pháp QL cơng tác GDĐĐ khu vực quốc tế ngày sâu rộng Để thực mục tiêu “dân cho HS hợp lý, khoa học; tác ñộng ñồng ñến khâu, chủ thể giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Đảng Nhà nước ta cơng tác GDĐĐ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu công trọng đến GD Trong GD việc xây dựng người tác GDĐĐ cho HS trường THPT ñịa bàn huyện Đức Phổ, nhiệm vụ to lớn nặng nề mà xã hội ñặt cho GD nước nhà Muốn tỉnh Quảng Ngãi thực nhiệm vụ nhà trường phải ý ñến việc giáo dục NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU ñạo ñức (GDĐĐ) cho HS 5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu Trên sở hệ thống quan ñiểm ñạo Đảng, Nhà nước, - Nghiên cứu sở lý luận công tác QL GDĐĐ cho HS nhiệm vụ phát triển GD-ĐT; thực trạng QL công tác GDĐĐ cho HS - Khảo sát, ñánh giá thực trạng GDĐĐ công tác quản lý GDĐĐ Hiệu trưởng trường THPT huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi cho HS Hiệu trưởng trường THPT ñịa bàn huyện Đức Phổ, nay, việc ñề biện pháp QL nhằm nâng cao chất lượng hiệu tỉnh Quảng Ngãi công tác GDĐĐ cho HS việc làm cấp thiết Trên sở lý luận thực tiễn khảo sát nghiên cứu ñược với mong muốn đóng góp số ý kiến nhằm QL tốt cơng tác GDĐĐ cho HS nên tơi chọn đề tài: “Biện - Đề xuất biện pháp QL công tác GDĐĐ cho HS Hiệu trưởng trường THPT Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi 5.1 Phạm vi nghiên cứu pháp quản lý Hiệu trưởng cơng tác giáo dục ñạo ñức cho - Khảo sát thực trạng công tác GDĐĐ quản lý GDĐĐ cho HS học sinh trung học phổ thông huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi” làm Hiệu trưởng trường THPT ñịa bàn huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng ñề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLGD Ngãi gồm ñơn vị: THPT số Đức Phổ, THPT số Đức Phổ THPT MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Lương Thế Vinh Đề xuất biện pháp QL công tác GDĐĐ cho HS Hiệu trưởng - Xác lập biện pháp QL công tác GDĐĐ cho HS Hiệu trưởng góp phần nâng cao chất lượng GDĐĐ cho HS trường THPT nhằm nâng cao chất lượng GDĐĐ cho HS trường THPT ñịa ñịa bàn huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi bàn huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi 5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1.1.1.2 Các nghiên cứu phương Tây 6.1 Phương pháp luận: Tiếp cận hệ thống, tiếp cận phức hợp Tiêu biểu nghiên cứu Socrates (470-399, TCN), Aristote 6.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể (384-322, TCN), J.A.Comenki(1592-1670), A.X Makarenko (1888- 6.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích tổng hợp 1939) tài liệu, phân loại tài liệu nghiên cứu 1.1.2 Các nghiên cứu nước 6.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp (PP) Vấn ñề ĐĐ GDĐĐ ñược nhiều tác giả nước quan tâm, nghiên cứu sản phẩm hoạt ñộng, PP ñiều tra ankét, PP tổng kết bật nghiên cứu Hồ Chí Minh, Phạm Minh Hạc, Thái Duy kinh nghiệm, PP lấy ý kiến chuyên gia, PP vấn Tuyên, Hà Nhật Thăng, Huỳnh Khái Vinh, Nguyễn Hữu Cơng… 6.2.3 Nhóm phương pháp thống kê tốn học CẤU TRÚC LUẬN VĂN Luận văn gồm có phần sau: Các cơng trình nghiên cứu đề cập cách tồn diện, sâu sắc đến vấn đề ĐĐ, lối sống; vấn ñề GDĐĐ, lối sống quản lý GDĐĐ cho nhiều ñối tượng khác nhau, tập trung vào đối - Mở đầu: Đề cập ñến vấn ñề chung ñề tài tượng HS Tuy nhiên chúng tơi thấy chưa có tác giả bàn ñến vấn - Nội dung nghiên cứu: Gồm chương ñề quản lý GDĐĐ cho HS cấp THPT huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng + Chương 1: Cơ sở lý luận vấn ñề nghiên cứu Ngãi + Chương 2: Thực trạng QL công tác GDĐĐ cho HS Hiệu trưởng trường THPT ñịa bàn huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi + Chương 3: Biện pháp QL công tác GDĐĐ cho HS Hiệu trưởng 1.2 Các khái niệm ñề tài 1.2.1 Quản lý giáo dục 1.2.1.1 Quản lý trường THPT huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi - Kết luận khuyến nghị Ngồi luận văn cịn có tài liệu tham khảo phụ lục CHƯƠNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC “Quản lý q trình tác động có tổ chức, có hướng đích chủ thể QL ñến khách thể QL tổ chức, thông qua công cụ phương pháp quản lý nhằm làm cho tổ chức vận hành hợp quy luật ñạt ñược mục tiêu ñã ñề ra” 1.2.1.2 Giáo dục GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THƠNG Giáo dục hoạt động nhằm tác động cách có hệ thống đến phát triển tinh thần, thể chất ñối tượng ñó, làm cho ñối 1.1.Tổng quan nghiên cứu QL cơng tác GDĐĐ cho HS tượng có ñược phẩm chất lực yêu cầu ñề 1.1.1 Các nghiên cứu nước 1.1.1.1 Các nghiên cứu phương Đông: Các tác phẩm cuả Lão Tử, Khổng Tử, Thích Ca Mâu Ni 1.2.1.3 Quản lý giáo dục QLGD hệ thống tác ñộng có ý thức, hợp quy luật chủ thể QL cấp khác ñến tất khâu hệ thống nhằm ñưa hoạt ñộng sư phạm hệ thống GD ñạt mục tiêu GD ñã ñề 1.2.2 Giáo dục ñạo ñức 1.2.2.1 Khái niệm ñạo ñức Đạo ñức hệ thống nguyên tắc, quy tắc, tiêu chuẩn, chuẩn mực có khả ñiều chỉnh ứng xử nhân, tính động sáng tạo, hình thành nhân cách người Việt Nam XHCN 1.4 Giáo dục ñạo ñức cho HS THPT 1.4.1 Tầm quan trọng công tác GDĐĐ cho HS THPT GDĐĐ cho HS THPT nhiệm vụ quan trọng trường THPT Qua công tác này, nhà trường giáo dục HS thành người phát triển toàn diện người mối quan hệ thực tiễn, lĩnh vực ñời sống xã hội, 1.4.2 Mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp GDĐĐ nhờ người tự giác điều chỉnh hành vi phù hợp với lợi 1.4.2.1 Mục tiêu GDĐĐ cho HS THPT ích chung cộng đồng 1.2.2.2 Giáo dục đạo đức GDĐĐ q trình biến hệ thống tiêu chuẩn đạo đức từ địi hỏi bên ngồi xã hội thành địi hỏi bên trong, thành niềm tin, nhu cầu, thói quen người ñược GD 1.2.3 Quản lý công tác giáo dục ñạo ñức Mục tiêu GDĐĐ cho HS THPT nhằm hình thành cho ñược phẩm chất ĐĐ người Việt Nam thời kỳ CNH-HĐH ñất nước, xây dựng HS thành người cơng dân, người lao động tốt tương lai 1.4.2.2 Nội dung GDĐĐ cho HS THPT Tập trung GD cho HS phẩm chất ĐĐ cần thiết: phẩm chất Quản lý công tác GDĐĐ tác động có ý thức chủ thể QL tới ĐĐ quy ñịnh quan hệ cá nhân ñối với xã hội; cá nhân ñối với khách thể QL nhằm ñưa hoạt ñộng GDĐĐ ñạt tới mục tiêu mong muốn lao động, với cơng việc, với người; với môi trường sống với cách hiệu thân 1.3 Vị trí trường THPT phát triển nhân cách HS 1.3.1 Trường THPT hệ thống giáo dục quốc dân Trường trung học sở GD bậc trung học, bậc học nối tiếp bậc tiểu học hệ thống GD quốc dân nhằm hồn chỉnh học vấn phổ thơng Trường trung học có tư cách pháp nhân có dấu riêng 1.3.2 Mục tiêu giáo dục trường THPT ñể phát triển nhân cách cho HS Mục tiêu GD phổ thơng giúp HS phát triển tồn diện ĐĐ, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ kỹ bản, phát triển lực cá 1.4.2.3 Phương pháp GDĐĐ cho HS THPT - Nhóm PP hình thành ý thức cá nhân: ñàm thoại, nêu gương, kể chuyện, giảng giải - Nhóm PP tổ chức hoạt động xã hội, hình thành kinh nghiệm ứng xử xã hội: giao việc, tập luyện, rèn luyện - Nhóm PP kích thích hoạt ñộng ñiều chỉnh hành vi ứng xử HS: khen thưởng, trách phạt 1.4.2.4 Hình thức GDĐĐ cho HS THPT: Có hình thức chủ yếu sau: GDĐĐ thơng qua dạy học, tổ chức lao động, hoạt ñộng xã hội, hoạt ñộng tập thể, tự tu dưỡng, rèn luyện, hoàn thiện nhân cách 1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến cơng tác GDĐĐ cho HS 1.5.1 Vai trị cơng tác quản lý Xác định mục tiêu; xây dựng kế hoạch, tổ chức, ñạo, kiểm tra ñánh giá; thực phối hợp lực lượng GD; xây dựng sở vật chất, đầu tư tài ñể GDĐĐ cho HS 1.5.2 Vai trò giáo viên chủ nhiệm lớp GVCN có vai trị đặc biệt quan trọng công tác GDĐĐ cho HS Cần xây dựng đội ngũ GVCN tâm huyết, nhiệt tình, có lực để làm cơng tác GDĐĐ cho HS 1.5.3 Vai trò tập thể học sinh Tập thể lành mạnh tạo dư luận đắn, tạo bầu khơng khí tốt đẹp Dư luận tập thể ngăn chặn thói quen, hành vi chưa phù hợp với chuẩn mực ĐĐ 1.5.4 Sự phối hợp lực lượng giáo dục Trong công tác GD, quản lý GDĐĐ cho HS nhà trường cần đánh giá vai trị kết hợp, ln chủ động kết hợp với gia ñình, cộng ñồng xã hội 1.5.5 Đặc ñiểm HS cấp THPT Đặc ñiểm HS cấp THPT tự ý thức gắn liền với nhu cầu nhận thức, ñánh giá phẩm chất tâm lý, ĐĐ nhân cách 1.5.6 Mối quan hệ giáo dục tự giáo dục 10 1.5.7 Sự tác ñộng kinh tế - xã hội Sự thay ñổi KT-XH ñất nước ñã ảnh hưởng sâu sắc ñến HS, sinh viên Điều ñòi hỏi ngành GD phải đặc biệt quan tâm đến cơng tác GDĐĐ cho hệ trẻ 1.5.8 Điều kiện sở vật chất công tác giáo dục Hiệu trưởng cần thật quan tâm xây dựng ñiều kiện sở vật chất cần thiết để phục vụ cơng tác GDĐĐ cho HS 1.6 Quản lý công tác GDĐĐ cho HS THPT 1.6.1 Mục tiêu, nội dung, phương pháp quản lý công tác GDĐĐ cho HS THPT 1.6.1.1 Mục tiêu quản lý công tác GDĐĐ cho HS THPT Mục tiêu QL cơng tác GDĐĐ: HS phát triển tồn diện, hình thành phẩm chất ĐĐ người cơng dân, người lao động, ñáp ứng yêu cầu xã hội, nâng cao chất lượng GD nhà trường 1.6.1.2 Nội dung quản lý công tác GDĐĐ cho HS THPT QL việc thực mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức GDĐĐ; QL việc xây dựng điều kiện phục vụ cho cơng tác GDĐĐ, QL việc phối hợp lực lượng giáo dục, QL việc ñánh giá kết GDĐĐ cho HS 1.6.1.3 Phương pháp quản lý công tác GDĐĐ cho HS THPT Có phương pháp chủ yếu là: phương pháp tổ chức hành chính, phương pháp tâm lý-xã hội phương pháp kinh tế 1.6.2 Quản lý trình GDĐĐ cho HS THPT 1.6.2.1 Lập kế hoạch quản lý Trong q trình GDĐĐ, nhà GD chủ thể, đóng vai trị chủ đạo, tác Cần đảm bảo tính thống mục tiêu GDĐĐ với mục tiêu động có ñịnh hướng ñến người ñược GD Người ñược GD chủ chung nhà trường, cần ý ñến kế hoạch hoạt động theo chủ điểm, thể q trình GD Hoạt ñộng GD ñạt hiệu ñược theo mơn học, theo mặt hoạt động xã hội trọng ñúng mức ñến hoạt ñộng tự GD 1.6.2.2 Tổ chức hoạt ñộng GDĐĐ 11 Muốn thực kế hoạch QL công tác GDĐĐ cho HS cần thành lập ban ñạo Thành phần ban ñạo gồm có: Hiệu trưởng, Bí thư Đồn trường, GVCN, đại diện Hội cha mẹ HS 1.6.2.3 Chỉ ñạo hoạt ñộng GDĐĐ Hiệu trưởng thực quyền huy ñể can thiệp vào tồn q trình QL nhằm huy động nguồn lực đáp ứng u cầu cơng tác 12 tế nhanh Tuy đến nơng nghiệp chiếm tỷ trọng cao, thu nhập bình qn cịn thấp 2.1.2.Tình hình giáo dục-đào tạo Đức Phổ có hệ thống mạng lưới trường lớp phát triển tương đối hồn chỉnh Chất lượng GD tương đối cao Huyện có trường THPT, trung tâm kỹ thuật tổng hợp hướng GDĐĐ cho HS, thực ñược mục tiêu ñề nghiệp, trường trung cấp nghề Chất lượng GD cấp THPT huyện 1.6.2.4 Kiểm tra ñánh giá hoạt ñộng GDĐĐ tương ñối cao Trong năm học vừa qua tỷ lệ HS xếp loại hạnh kiểm Cần ñặt tiêu chuẩn mà hoạt ñộng phải ñạt ñến Các tiêu chuẩn cơng cụ, thước đo nhà QL Trong trình kiểm tra tiêu chuẩn điều chỉnh lại cần thiết Tiểu kết chương GDĐĐ cho HS nhiệm vụ to lớn, có tầm quan trọng đặc biệt nhiệm vụ chung nhà trường Để cơng tác GDĐĐ cho HS đạt chất lượng hiệu mong muốn cần tăng cường QL công tác GDĐĐ tốt, 80%; xếp loại học lực giỏi, 30% Tỷ lệ ñỗ tốt nghiệp từ 90% ñến 98%, ñỗ ñại học, cao ñẳng từ 30-40% 2.2 Khái quát trình khảo sát Để tìm hiểu thực trạng, chúng tơi tiến hành trưng cầu ý kiến 450 HS, 120 GV 20 CBQL trường THPT anket, xử lý kết quả, quan sát, trò chuyện, lấy ý kiến chun gia, đọc văn có nội dung liên quan đến đề tài 2.3 Thực trạng cơng tác GDĐĐ cho HS THPT ñịa bàn huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi CHƯƠNG THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐỨC PHỔ, TỈNH QUẢNG NGÃI 2.1.Tình hình kinh tế-xã hội giáo dục-đào huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi 2.1.1.Tình hình kinh tế-xã hội 2.3.1 Thực trạng công tác GDĐĐ cho HS THPT huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi 2.3.1.1 Thực trạng nhận thức lực lượng tham gia GDĐĐ cho HS THPT Kết khảo sát cho thấy CB, GV, nhân viên HS nhà trường có nhận thức ñúng ñắn việc GD phẩm chất ĐĐ cần thiết cho HS Các ñối tượng khảo sát quan tâm đến GD lịng u thương người Đức Phổ huyện đồng nằm đơng nam tỉnh Quảng Ngãi (CBGV: 93,6%, HS: 86,4%), ñộng cơ, thái ñộ học tập ñúng ñắn Xuất phát từ kinh tế lạc hậu Đức Phổ có điều kiện tự (CBGV: 97,7%, HS: 91,1%), lòng biết ơn (CBGV: 88,6%, HS: 95,6%), nhiên, xã hội ñể phát triển kinh tế tồn diện với tốc độ tăng trưởng kinh lịng u q, kính trọng ơng bà, cha mẹ (CBGV: 87,2%, HS: 91,1%) 13 Kết khảo sát cịn cho thấy có nhận thức chưa thống CBGV với HS mức ñộ số phẩm chất ĐĐ 2.3.1.2 Nội dung GDĐĐ cho HS THPT Từ ñánh giá CBGV HS thấy: trường quan tâm ñúng mức ñến nội dung chủ yếu ñể GDĐĐ cho HS 14 bằng, có tác dụng GD (59,4%), có kết hợp GVCN với tập thể, cá nhân HS ñể ñánh giá (55,4%) 2.3.1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến cơng tác GDĐĐ cho HS Những yếu tố ảnh hưởng lớn ñến việc GDĐĐ cho HS gồm: kết hợp GD nhà trường, gia đình xã hội (95,1%, xếp hạng 1), ảnh Tuy nhiên nhà trường cần GD cho HS có nhận thức, hành vi, thói hưởng từ bạn bè, người thân, cơng tác QLGD nhà trường (94,9%, quen tham gia hoạt ñộng xã hội, từ thiện nhân đạo, GD cho HS tính xếp hạng 2), ñội ngũ GVCN (94,3%, xếp hạng 4), mặt trái chế tự lực, có chí lập thân, lập nghiệp thị trường (93,8%, xếp hạng 5) Việc ñánh giá mức ñộ nội dung ĐĐ mà nhà trường tập trung GD cho HS CBGV HS tương ñối thống 2.3.1.3 Phương pháp GDĐĐ cho HS THPT 2.3.2 Nguyên nhân ảnh hưởng không tốt ñến việc rèn luyện ñạo ñức HS Những nguyên nhân chủ yếu ảnh hưởng khơng tốt đến việc rèn luyện Kết khảo sát cho thấy ñể GDĐĐ nhà trường ñã sử dụng thường ĐĐ HS gồm: ảnh hưởng bạn bè (89,2%), sách báo, phim ảnh xuyên PP: khen thưởng (81%), giảng giải (66,4%), ñàm thoại (87,4%), tiêu cực xã hội (80,5%), áp lực thi cử, nhà trường chưa (66,4%), rèn luyện (64,5%) Các PP sử dụng: giao trọng GDĐĐ cho HS (79,9%) việc (67,7%), trách phạt (65,3%) Nhà trường sử dụng PP phát huy tính tự giác rèn luyện HS (như PP giao việc, tập luyện) 2.3.1.4 Hình thức GDĐĐ cho HS THPT 2.4 Thực trạng QL Hiệu trưởng cơng tác GDĐĐ cho HS THPT ñịa bàn huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi 2.4.1 Nhận thức tầm quan trọng quản lý công tác GDĐĐ cho HS Nhà trường dùng nhiều hình thức tổ chức khác ñể GDĐĐ Đa số CBQL, GV ñều ñánh giá tích cực tác dụng QL công tác cho HS như: thông qua giảng (92,7%), sinh hoạt lớp (95,1%), GDĐĐ cho HS Trong nội dung khảo sát có đến nội dung hoạt động mang tính thời sự, trị (79,4%), hoạt ñộng từ thiện, nhân ñánh giá mức quan trọng (điểm trung bình từ 2,4 đến 2,8) Chỉ có ñạo (78,1%), sinh hoạt Đoàn, Hội Thanh niên (76,4), chào cờ nội dung (tác ñộng ñến GD gia đình) có điểm trung bình 2,3 tuần (76,0%) 2.3.1.5 Đánh giá kết rèn luyện ñạo ñức HS THPT 2.4.2 Thực trạng việc xây dựng kế hoạch quản lý GDĐĐ Kết khảo sát thu ñược cho thấy cơng tác GDĐĐ cho HS Việc ñánh giá kết rèn luyện ĐĐ HS có mặt tích cực: nhà trường lồng ghép vào kế hoạch cơng tác năm học (94,3%), vào nhà trường có tiêu chí đánh giá HS cụ thể, rõ ràng (83%), có tác dụng chương trình dạy học (92,9%), vào hoạt động ngoại khóa (87,9%) Việc tích cực để HS tự rèn luyện (61,9%), việc đánh giá khách quan, cơng xây dựng kế hoạch tổng thể ñể GDĐĐ cho HS chưa ñược nhà trường quan tâm thực 15 2.4.3 Thực trạng công tác tổ chức, triển khai thực kế hoạch GDĐĐ cho HS Qua kết khảo sát thấy nhà trường tổ chức triển khai kế hoạch GDĐĐ cho HS cách kịp thời (87,9%), đầy đủ (94,3%), 16 Kết khảo sát cho thấy nguyên nhân thực trạng nêu nằm ý thức chủ quan ñội ngũ CBQL, GV; nằm cơng tác QL, điều hành; kế hoạch GDĐĐ cho HS chưa rõ ràng, cụ thể; ñánh giá, khen thưởng chưa kịp thời xác (96,4%) CB, GV kế hoạch ñược phê duyệt ñể thực (79,3%), nhà trường dùng hình thức tổ chức họp ñể phổ biến kế hoạch ñề (62,9%) 2.4.4 Thực trạng việc kiểm tra đánh giá cơng tác GDĐĐ Qua kết khảo sát thu chúng tơi thấy việc kiểm tra, đánh giá cơng tác quản lý GDĐĐ cho HS nhà trường ñược thực thường xuyên theo học kỳ (94,3%) theo năm học (95,0%); có tiêu chí đánh giá cụ thể, rõ ràng (86,4%) 2.4.5 Thực trạng việc phối hợp lực lượng ñể GDĐĐ Kết khảo sát thu ñược cho thấy ñể GDĐĐ cho HS, nhà trường ñã phối hợp chặt chẽ với Hội Cha mẹ HS (70,7%), phối hợp với Tiểu kết chương Trong chương chúng tơi tiến hành khảo sát nhận thức CBQL, GV HS phẩm chất ĐĐ cần GD, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, đánh giá kết rèn luyện ĐĐ, yếu tố, nguyên nhân ảnh hưởng khơng tốt đến việc rèn luyện ĐĐ HS Chúng tơi cịn khảo sát tầm quan trọng QL mặt cơng tác để thấy ưu điểm hạn chế Hạn chế QL cơng tác GDĐĐ có ngun nhân nằm ý thức chủ quan đội ngũ CBQL, GV; nằm cơng tác QL, ñiều hành quyền cấp (63,6%), phát huy ñược vai trò chủ ñộng phối hợp CHƯƠNG lực lượng GD (72,1%) 2.4.6 Đánh giá chung thực trạng quản lý GDĐĐ cho HS THPT huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi Đa số CBQL, GV ñều thấy ñược tầm quan trọng QL công tác BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐỨC PHỔ, GDĐĐ cho HS Trong QL công tác GDĐĐ cho HS, ngồi ưu TỈNH QUẢNG NGÃI điểm nhà trường cịn có số hạn chế: chưa trọng xây dựng 3.1 Một số quan ñiểm ñạo việc xây dựng thực kế hoạch quản lý GDĐĐ cho HS, thiếu văn hướng dẫn cụ thể, biện pháp thiếu kiểm tra, đơn đốc, chưa xây dựng chế phối hợp lực Các biện pháp phải đảm bảo tính mục đích, tính đồng bộ, tính thực lượng GD, chưa trọng biện pháp phát huy ý thức tự rèn luyện tiễn, tính khả thi, tính phổ quát, phát huy tính tích cực chủ thể HS tham gia GDĐĐ cho HS THPT 2.5 Nguyên nhân thực trạng quản lý GDĐĐ cho HS THPT huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi 17 3.2 Các biện pháp cụ thể 18 3.2.2.2 Nội dung 3.2.1 Tổ chức bồi dưỡng nhận thức vị trí, vai trị, tầm quan trọng Phải xuất phát từ quan điểm, đường lối, sách Đảng, pháp cơng tác GDĐĐ cho HS đội ngũ CBQL, GV, nhân viên luật Nhà nước; từ ñặc ñiểm tình hình KT-XH địa phương, tình hình HS cụ thể trường; phải thấy yếu tố tác ñộng ñến công tác 3.2.1.1 Ý nghĩa GDĐĐ; phải phát huy nguồn lực; phối hợp ñược lực lượng Việc nâng cao nhận thức vị trí, vai trị, tầm quan trọng công tác tham gia công tác GDĐĐ cho HS GDĐĐ cho thành viên tham gia vào trình GDĐĐ cho HS, đội ngũ CBQL, GV, HS có ý nghĩa quan trọng đến cơng tác GDĐĐ nhà trường 3.2.1.2 Nội dung Nhà trường cần bồi dưỡng số nội dung sau: Đường lối, sách Đảng, pháp luật Nhà nước, quy định ngành GD cơng tác quản lý GDĐĐ; phẩm chất ĐĐ nhà giáo; quyền hạn, trách nhiệm thành viên 3.2.1.3 Các bước tiến hành - Tổ chức học tập ñầy ñủ chủ trương, sách Đảng Nhà nước GDĐĐ cho HS - Tập hợp tài liệu có liên quan; tổ chức sinh hoạt chuyên ñề, tổ chức phong trào thi đua - Phối hợp với Đảng bộ, quyền địa phương để GDĐĐ 3.2.2 Tăng cường cơng tác xây dựng kế hoạch GDĐĐ cho HS THPT 3.2.2.1 Ý nghĩa - Giúp xác ñịnh mục tiêu, huy ñộng nguồn lực, bố trí thời gian, tiến hành kiểm tra, đánh giá trình tổ chức thực - Nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch GDĐĐ có ý nghĩa lớn QL cơng tác GDĐĐ cho HS 3.2.2.3 Các bước tiến hành Phân tích tình hình trường, ngành, ñịa phương; xác ñịnh mục tiêu GD cho giai ñoạn cụ thể; dự thảo kế hoạch GD cho tháng, học kỳ, năm học; chỉnh sửa; ban hành kế hoạch 3.2.3 Cải tiến việc ñánh giá kết rèn luyện ĐĐ HS 3.2.3.1 Ý nghĩa Thực tốt việc ñánh giá kết rèn luyện ĐĐ HS giúp cho CBQL, GV nắm tình hình rèn luyện phấn đấu HS; có biện pháp khắc phục tồn tại, hạn chế công tác; giúp cho HS tự đánh giá, hình thành kĩ tự đánh giá 3.2.3.2 Nội dung - Xác ñịnh mục tiêu, nội dung ñánh giá, lựa chọn phương pháp, kỹ thuật, tổ chức lực lượng tham gia ñánh giá - Xây dựng chuẩn ñánh giá xếp loại hạnh kiểm HS 3.2.3.3 Các bước tiến hành Xác ñịnh mục tiêu, nội dung ñánh giá; ñạo việc xây dựng tiêu chí ñánh giá; lấy ý kiến góp ý nội dung tiêu chí đánh giá; xây dựng quy trình, tổ chức lực lượng đánh giá 3.2.4 Đa dạng hóa nội dung, phương pháp, hình thức GDĐĐ cho HS 3.2.4.1 Ý nghĩa 19 Trong thời thời đại bùng nổ thơng tin, xu hội nhập khu vực 20 3.2.5.2 Nội dung giới ngày sâu rộng, ñể làm tốt công tác GD ĐĐ cho HS - Phát huy vai trò tự quản tập thể HS nhà trường phải đa dạng hóa nội dung, phương pháp, hình thức ñể Nâng cao nhận thức HS tự quản; hướng dẫn cho HS biết cách GDĐĐ cho HS 3.2.4.2 Nội dung - Đa dạng hóa nội dung GDĐĐ cho HS Tập trung GD cho HS phẩm chất thuộc trách nhiệm cơng dân, lịng u thương người; động cơ, thái độ học tập đắn; lịng biết ơn; yêu quý, kính trọng người GD cho HS kỹ sống - Đa dạng hóa phương pháp GDĐĐ cho HS Cần sử dụng hợp lý, ñúng mức, phối hợp tốt phương pháp GDĐĐ cho HS Cần ý đến phương pháp có khả tăng cường thực hành, khả tự GD HS - Đa dạng hóa hình thức GDĐĐ cho HS Ngồi hình thức có nhà trường cần sáng tạo hình thức phù hợp với đặc điểm HS cấp THPT tự quản; hình thành thói quen tự quản - Phát huy vai trò tự giác rèn luyện ñạo ñức HS Cần nâng cao nhận thức HS việc tự giác rèn luyện; tổ chức hoạt động nội khóa, ngoại khóa phù hợp với HS 3.2.5.3 Các bước tiến hành -Trang bị hiểu biết cần thiết tự quản; tổ chức sinh hoạt tập thể; hướng dẫn HS tự ñánh giá - Làm tốt công tác tuyên truyền, trang bị kiến thức, hình thành kĩ tự GD cho HS 3.2.6 Nhân ñiển hình tiên tiến, tạo dư luận ñể GDĐĐ 3.2.6.1 Ý nghĩa Việc tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm, nhân điển hình tiên tiến, tạo dư luận có tác dụng lớn cơng tác GDĐĐ 3.2.6.2 Nội dung 3.2.4.3 Các bước tiến hành + Nhân rộng điển hình tiên tiến Tổ chức học tập để CB, GV có nhận thức ñúng ñắn, ñầy ñủ; tập hợp Nhà trường tạo mơi trường thuận lợi để điển hình tiên tiến thể ñầy ñủ văn ñạo; thường xuyên theo dõi, kịp thời ñiều chỉnh, uốn nắn; kịp thời tổng kết, rút kinh nghiệm 3.2.5 Phát huy vai trị tự quản tập thể HS, tính tự giác rèn luyện ñạo ñức HS bậc THPT 3.2.5.1 Ý nghĩa Việc phát huy tốt vai trò tự quản tập thể HS ảnh hưởng lớn ñến kết GDĐĐ HS tập thể HS Công tác GDĐĐ, quản lý GDĐĐ cho HS ñạt hiệu có kết hợp chặt chẽ với q trình tự GD HS vai trò nêu gương, ni dưỡng, nhân rộng điển hình tiên tiến + Tạo dư luận ñể thực GDĐĐ cho HS Cần tạo dư luận ñúng ñắn, lành mạnh tập thể HS ñể tiến hành GDĐĐ cho HS Đặc biệt vấn ñề tế nhị, phức tạp so với lứa tuổi HS vấn đề tình u, nhân, trang phục… 3.2.6.3 Các bước tiến hành + Nhân điển hình tiên tiến Thường xuyên phát ñộng phong trào thi ñua; phát gương “người tốt, việc tốt”, nêu gương; vận ñộng ñể HS thực theo gương 21 + Tạo dư luận ñể GDĐĐ Chọn số vấn ñề ĐĐ ñược nhiều HS quan tâm ñể trao ñổi, bàn luận; theo dõi, ñịnh hướng ñể ña số ủng hộ tốt, lên án xấu; tạo dư luận tích cực 3.2.7 Xây dựng mơi trường sư phạm để GDĐĐ cho HS 3.2.7.1 Ý nghĩa: Môi trường sống lành mạnh ảnh hưởng tốt ñến phát triển nhân cách người ngược lại 3.2.7.2 Nội dung Cần có ñủ diện tích ñất; trang bị ñầy ñủ, ñồng phương tiện kỹ thuật; bố trí hợp lý; vệ sinh trường, lớp ngày; bảo trì, bảo dưỡng thiết bị; tăng cường công tác bảo vệ; xây dựng mối quan hệ tốt ñẹp 3.2.7.3 Các bước tiến hành Kiểm tra lại diện tích đất trường; lập loại kế hoạch ñể xây 22 Xác ñịnh mục tiêu; xây dựng kế hoạch; tổ chức lực lượng phối hợp, xây dựng quy chế, xây dựng sở vật chất để phục vụ cho cơng tác phối hợp; tổng kết, ñánh giá việc phối hợp 3.3 Mối quan hệ biện pháp Các biện pháp quan hệ chặt chẽ, có tác động qua lại, chuyển hóa lẫn 3.4 Khảo sát tính cấp thiết tính khả thi biện pháp đề xuất Chúng tơi tiến hành khảo sát tính cấp thiết tính khả thi biện pháp đề xuất Từ kết kiểm chứng cho thấy: Những biện pháp QL cơng tác GDĐĐ cho HS mà chúng tơi đề xuất ñã ñược ña số CBQL, GV tham gia trưng cầu ý kiến tán thành tính cấp thiết, tính khả thi chúng sử dụng biện pháp ñể GDĐĐ cho HS nhà trường dựng trường, trồng xanh, trồng hoa; có kế hoạch bảo vệ trường; bảo trì, bảo dưỡng thiết bị; ban hành quy ñịnh bảo vệ tài sản, vệ sinh; quy tắc ứng xử nhà trường Tiểu kết chương Ở chương chúng tơi trình bày số quan điểm đạo để xây dựng thực biện pháp QL công tác GDĐĐ cho HS trường 3.2.8 Phối hợp nhà trường, gia đình, xã hội để GDĐĐ THPT; từ đề xuất biện pháp quản lý công tác GDĐĐ cho HS cấp 3.2.8.1 Ý nghĩa THPT Trong biện pháp chúng tơi nêu ý nghĩa, nội dung Cơng tác phối hợp nhà trường, gia đình xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng chất lượng GDĐĐ cho HS 3.2.8.2 Nội dung - Phối hợp với GD gia đình HS, với quan, tổ chức, đồn thể địa bàn, với tổ chức, đồn thể trường - Thơng tin cho gia đình, ñịa phương vấn ñề liên quan ñến HS; tiếp nhận thơng tin HS từ gia đình địa phương 3.2.8.3 Các bước tiến hành bước tiến hành Kết kiểm chứng ñã cho thấy biện pháp mà chúng tơi đề xuất có tính cấp thiết có tính khả thi 23 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Kết luận 24 Trong công tác GDĐĐ cho HS, đa số CBQL, GV HS có nhận thức ñúng ñắn trước phẩm chất ñạo ñức cần phải quan tâm GD 1.1 Hồ Chí Minh nói “có tài mà khơng có đức người vơ cho em Về nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, đánh giá kết dụng, có đức mà khơng có tài làm việc khó” Tài đức hai rèn luyện đạo đức cho HS cịn bộc lộ số hạn chế như: HS cịn yếu tố quan trọng người Trong hai yếu tố đó, đức ln quan tâm đến hoạt ñộng từ thiện, nhân ñạo, hoạt ñộng xã hội; chí ñược trọng, ñược ñề cao lập thân lập nghiệp chưa cao; nhận thức, hành vi, thói quen nếp sống Q trình hình thành phẩm chất đạo ñức HS ñược qui ñịnh văn minh, tiến bộ, phù hợp với sắc dân tộc nhiều HS chưa tốt yếu tố bên nhu cầu muốn hòan thiện thân, hiểu Nhà trường cần ý đến phương pháp nhằm phát huy tính tích cực biết, niềm tin giá trị đạo ñức chịu ảnh hưởng yếu tố bên HS trình GD nhằm biến trình GD thành q trình tự ngịai như: gia đình, nhà trường, bạn bè, làng xã, khu phố… Song GD GD người học Nhà trường phải ý gắn việc tổ chức GDĐĐ nhà trường ln giữ vai trị ñịnh hướng, ñiều khiển, ñiều chỉnh tác cho HS với hoạt ñộng ñịa phương, ý ñến hình thức giúp động khác để hình thành nhân cách cho HS cho HS tự tu dưỡng, rèn luyện thân Việc khảo sát ñánh giá kết Ở bậc học phổ thông công tác GDĐĐ cho HS ln hoạt động rèn luyện HS cho thấy cịn nhiều HS chưa quan tâm đến kết thường xuyên, quan trọng Công tác GDĐĐ cho HS cấp THPT rèn luyện đạo đức mình, cịn e dè, cịn ngại đấu tranh tự phê gặp nhiều khó khăn, thách thức phải bình phê bình, số GVCN đánh giá kết rèn luyện HS cao ñối mặt với mặt trái chế thị trường Tình trạng bạo lực học thực tế ñường, HS vi phạm an tồn giao thơng, vi phạm tệ nạn xã hội, Qua khảo sát yếu tố ảnh hưởng, nguyên nhân ảnh hưởng phai nhạt lý tưởng, suy giảm niềm tin phận HS khiến nhiều không tốt đến việc rèn luyện đạo đức HS thấy: kết hợp nhà GD không khỏi quan tâm, lo lắng để từ sức nghiên cứu, tìm GD nhà trường, gia đình xã hội; ảnh hưởng từ bạn bè, người biện pháp nhằm nâng cao chất lượng GD, có chất lượng thân; cơng tác QLGD nhà trường, đội ngũ GVCN, mặt trái GDĐĐ cho HS chế thị trường ảnh hưởng lớn ñến việc GDĐĐ cho HS Các yếu tố 1.2 Kết khảo sát thực trạng quản lý GDĐĐ trường THPT phong trào thi đua; hoạt động đồn thể xã hội với việc huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi cho thấy: GDĐĐ cho HS; vai trò tập thể trường, lớp; GD gia đình Đa số HS cấp THPT Đức Phổ, Quảng Ngãi có phẩm chất ñạo ñức ñánh giá ảnh hưởng ñến việc GDĐĐ cho HS Trong yếu tố tốt, có nhận thức ñúng ñắn quan niệm ñạo ñức Tuy nhiên ảnh hưởng đến việc GDĐĐ có yếu tố thuộc q trình GDĐĐ, cịn nhiều em có biểu lệch lạc nhận thức, có hành vi trình quản lý GDĐĐ cho HS Điều khiến nhà QLGD thiếu chuẩn mực ñạo ñức mà nhà GD ñịa bàn cần nhà trường cần quan tâm ñể làm cho yếu tố ngày quan tâm ñể uốn nắn, khắc phục cho em có ảnh hưởng lớn đến q trình GDĐĐ cho HS nhà trường 25 26 Trong nguyên nhân ảnh hưởng khơng tốt đến việc rèn luyện đạo bước chuyển biến mạnh mẽ, tích cực cơng tác GDĐĐ cho HS, đức HS có nhiều ngun nhân mà nhà QLGD cần quan tâm theo chúng tơi biện pháp cần ñược nhà QLGD trường nhà trường chưa thật trọng ñến cơng tác GDĐĐ cho HS, có thực thường xun, đầy đủ, đồng ln tìm thấy mối liên hệ thầy cô giáo chưa thật gương mẫu chặt chẽ chúng Trong QL công tác GDĐĐ cho HS, ñội ngũ CBQL, GV thống cao tầm quan trọng QL mặt công tác Các nhà trường ñã ý xây dựng kế hoạch, ñạo triển khai, kiểm tra ñánh giá, phối hợp Kết kiểm chứng ñã cho thấy biện pháp mà chúng tơi đề xuất có tính cấp thiết có tính khả thi Khuyến nghị lực lượng để GDĐĐ cho HS Trong cơng tác QL nhà trường cịn Đối với cấp quản lý giáo dục bộc lộ số hạn chế như: chưa có kế hoạch tổng thể; cịn thiếu - Rà sốt văn bản, loại bỏ, điều chỉnh, bổ sung, hồn chỉnh hệ hướng dẫn cụ thể, chưa có kiểm tra kịp thời ñể uốn nắn lệch lạc; việc kiểm tra ñánh giá cơng tác GDĐĐ cho HS chưa thực thường xuyên; việc phối hợp lực lượng GD hạn chế, chủ yếu giao cho nhà trường thống văn - Tham mưu cho quyền cấp để mở rộng diện tích đất, tăng cường sở vật chất, đảm bảo kinh phí Đối với nhà trường Về nguyên nhân hạn chế QL cơng tác GDĐĐ cho HS có - Triển khai, qn triệt nghị Đảng, văn ñạo thể thấy có nhiều nguyên nhân nằm ý thức chủ quan ñội ngũ ngành GD-ĐT GDĐĐ cho HS ñến tất CB, GV, nhân viên nhà CBQL, GV (chưa quan tâm mức đến cơng tác GDĐĐ cho HS); trường nằm công tác QL, ñiều hành (công tác kiểm tra chưa thường xuyên; kế hoạch GDĐĐ cho HS chưa ñược rõ ràng, cụ thể; việc ñánh - Cần thường xuyên bồi dưỡng lực cho đội ngũ CBQL, GV làm cơng tác GDĐĐ HS giá, khen thưởng chưa kịp thời) Đối với cha mẹ HS 1.3 Trên sở nghiên cứu lý luận thực tiễn, chúng tơi trình bày Cần thường xuyên giữ mối liên hệ với nhà trường, tham gia ñầy ñủ số quan ñiểm ñạo ñể xây dựng thực biện pháp QL công họp nhà trường tổ chức, chủ ñộng ñề xuất với nhà trường tác GDĐĐ cho HS trường THPT; từ đề xuất biện pháp QL cơng biện pháp GDĐĐ cho HS tác GDĐĐ cho HS cấp THPT Ở biện pháp chúng tơi đề cập ñến ý nghĩa, nội dung bước tiến hành Các biện pháp mà xây dựng nhằm tác ñộng vào tất khâu trình QL, vào thành tố trình GDĐĐ cho HS, vào chủ thể tham gia trình GDĐĐ, tạo nên tác động tổng hợp, đồng đến cơng tác quản lý GDĐĐ cho HS Vì để tạo