TÂM LÝ HỌC DUY VẬT BIỆN CHỨNG: Tâm lý học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử do các nhà tâm lý học liên xô cũ như L.X.Vugotxki, X.L.Rubinstein, A.N.Leonchev và các nhà tâm lý học
Trang 2R (Reaction: Phản Ứng)
S (Stimulus: Kích Thích)
Họ và tên: Kiều Anh Văn
Nguyễn Xuân Thái Hòa
CÂU 1: Nêu sự khác biệt cơ bản giữa ba quan niệm tâm lý học duy vật biện
chứng; tâm lý học hành vi và phân tâm học về bản chất tâm lý người ?
TÂM LÝ HỌC DUY VẬT BIỆN CHỨNG:
Tâm lý học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử do các nhà tâm lý học liên xô
(cũ) như L.X.Vugotxki, X.L.Rubinstein, A.N.Leonchev và các nhà tâm lý học người
Đức, Pháp và Bungari sáng lập
Lây triết học Mác – Lênin làm cơ sở lý luận và phương pháp luận
Trường phái tâm lý này cho rằng: tâm lý là sự phản ảnh hiện thực khách quan vào não người; có cơ sở tự nhiên và cơ sở xã hội, được hình thành trong hoạt động giao
tiếp và trong các mối quan hệ xã hội
KẾT LUẬN: Tâm lý học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử đã làm rõ
được bản chất tâm lý người.
TÂM LÝ HỌC HÀNH VI:
Do nhà tâm lý học Mỹ J.Watsơn sáng lập
Ông có ý định xây dựng một nền tâm lý học tối tân và khoa học, chỉ có đối tượng nghiên cứu là hành vi của con người ở động vật, không tính đến yếu tố nội tâm.
Toàn bộ hành vi, phản ứng của con người được phản ánh bằng công thức:
J.Watsơn coi hành vi là do ngoại cảnh quyết định, hành vi có thể quan sát được, nghiên
cứu được một cách khách quan Từ đó có thể điều khiển hành vi theo phương pháp “thử
- sai”.
KẾT LUẬN: Chủ nghĩa hành vi quan niệm một cách cơ học, máy móc về
hành vi; đánh đồng hành vi của con người với hành vi của động vật
Chủ nghĩa hành vi đồng nhất phản ứng với nội dung tâm lý
Trang 3bên trong làm mất tính chủ thể, tính xã hội của tâm lý con người, đồng nhất tâm lý con người với tâm lý con vật.
PHÂN TÂM HỌC:
Do bác sĩ người áo S.Freud xây dựng
Luận điểm cơ bản là tách con người thành 3 khối:
O Cái ấy (cái vô thức): bao gồm các bản năng vô thức như ăn uống, tình dục, tự
vệ,…
O Cái tôi: là con người thường ngày, con người có ý thức, tồn tại theo nguyên
tắc hiện thực.
O Cái siêu tôi: là cái siêu phàm, “cái tôi lý tưởng” không bao giờ vươn tới được
và tồn tại theo nguyên tắc kiểm duyệt, chèn ép.
Vô thức là yếu tố quyết định nhất trong tâm lý con người và nhân cách con người
KẾT LUẬN: Thuyết phân tâm học của Freud đã quá đề cao cái bản năng
vô thức của con người; phủ nhận ý thức, bản chất xã hội, lịch sử của tâm lý con người; đồng nhất tâm lý người với tâm lý con vật
CÂU 2: Tại sao qua cử chỉ có thể nhìn thấy hoạt động nội tâm của con người? Luyện tập tay trái có liên quan đến phát triển trí lực và sáng tạo thế nào? Tại sao có bạn sinh viên cứ lên thuyết trình hay đọc bài là mặt
Trang 4 Cấu trúc tính cách gồm 2 nhóm: hệ thống thái độ của con người với hiện thực khách quan (không được kiểm soát) và các phẩm chất ý chí (hoạt động có sự kiểm soát)
Cho nên, dựa vào các thuộc tính tâm lý (hành vi tâm lý, tính cách), cảm xúc nội tâm của con người được bộc lộ qua những hành vi, cử chỉ, có thể được kiểm soát hay không kiểm soát, dựa vào những cử chỉ đó ta có thể thấy được hoạt động nội tâm của con người
TÁC DỤNG CỦA VIỆC LUYỆN TẬP TAY TRÁI TRONG PHÁT TRIỂN TRÍ LỰC VÀ SÁNG TẠO
Ta đã biết rằng, não người được chia thành hai bán cầu trái phải mỗi bên
có chức nǎng thiên về một phía Bán cầu trái chi phối phần lớn hoạt động của phía bên phải cơ thể có quan hệ đặc biệt đối với chức nǎng ngôn ngữ, gọi là “bán cầu ưu thế ngôn ngữ” ở đây các xung cảm giác chỉnh hợp ở mức cao nhất để hình thành tín hiệu ngôn ngữ và khái niệm trừu tượng Do đó, chức nǎng của bán cầu trái thiên về giai đoạn nhận thức lý tính, và hình thành tư duy trừu tượng Bán cầu não phải chi phối nửa bên trái của
cơ thể Thông qua sự chỉnh hợp các xung cảm giác để tạo ra các hình ảnh cụ thể của vật, người, không gian và thời gian, bao gồm cả âm nhạc, hội hoạ, nghệ thuật Do đó bán cầu phải hơi thiên về giai đoạn nhận thức cảm tính, gọi là: “bán cầu ưu thế không lời” Bán cầu não trái điều khiển tay phải, bán cầu não phải điều khiển tay trái Ngược lại, vận động tay, nhất là ngón tay, có thể kích thích tế bào não ở khu vực tương ứng của vỏ não, nhờ
đó não phát triển Điều đó có nghĩa là thường dùng tay phải có lợi cho sự phát triển của bán cầu não trái, thường dùng tay trái có lợi cho sự khai thác tiềm nǎng của bán cầu não phải.
Điều này đã được các nhà khoa học qua nhiều nǎm nghiên cứu quan hệ giữa não và tay chứng minh là đúng Từ thị giác đến động tác, đường nối thần kinh giữa người thuận tay phải và người thuận tay trái không giống nhau Người thuận tay phải đường nối đi qua bán cầu não phải -Bán cầu não trái – Tay phải” Rõ ràng là quá trình từ thị giác đến động tác, người thuận tay trái bớt được một khâu, cho nên nhanh nhạy hơn
Người quen dùng tay phải, mỗi lần dùng tay trái đều cảm thấy ngượng nghịu, thậm chí không làm nổi việc như cầm đũa chẳng hạn Vậy, nên rèn luyện tay trái ra sao? Chúng ta cũng cần hiểu rằng, hai bán cầu não vừa có sự phân công, vừa cố sự hợp tác, bổ sung lẫn nhau, hạn chế nhau và bù đắp cho nhau Trong trường hợp thông thường, hai bán cầu não
Trang 5hiệp đồng với nhau cùng hoạt động, chỉ có vậy người ta mới có thể có hành vi chính xác đến cao độ.
Do đó, chúng ta luyện tập tay trái không có nghĩa là để biến mình thành người thuận tay trái, mà chỉ nhấn mạnh đến sự tǎng cường hoạt động của phía bên trái, xúc tiến sự phát triển của trí lực Bước thứ nhất, có thể co duỗi ngón tay trái lần lượt từng ngón một, làm đi làm lại cho đến khi thành thạo Bước thứ hai, vẽ tranh, bước thứ ba hãy làm bằng tay trái những việc trước kia chỉ tay phải mới làm được cho đến khi thành thạo
Chuyên gia còn chuẩn bị cho bạn cả một bài tập thao tác bằng tay trái Kiên trì luyện tập tay trái, bạn sẽ dần thấy rằng, không những bạn có đôi tay khéo léo, mà cơ thể cũng sẽ nhanh nhẹn hơn, nghĩ được nhanh hơn, trí lực thể cũng sẽ nhanh nhẹn hơn, nghĩ được nhanh hơn, trí lực phát triển rõ rệt Sau cùng, còn một điểm cần nhấn mạnh, thuận tay phải hay thuận tay trái đều do bẩm sinh, có người cho thuận tay trái là một “tật xấu” ra sức sửa chữa là rất sai lầm Các chuyên gia nước ngoài đã làm nhiều thí nghiệm về phương diện này Họ chia ra hai nhóm, nhóm một gồm các em thuận tay trái được “sửa chữa” thành thuận tay phải và nhóm hai gồm các em thuận tay trái tự nhiên Phỏng vấn so sánh lâu ngày thấy, nhóm một nói nǎng không lưu loát, trí lực phát triển chậm, chất lượng thần kinh kém và tỷ lệ mắc bệnh chữa cho người thuận tay trái chỉ là một việc làm có hại.
Nếu bạn thuận tay trái, bạn nên tự hào vì được trời ban cho một ân huệ, đừng buồn Nếu bạn thuận tay phải, bạn hãy tự tin, qua luyện tập tay trái, bạn sẽ trở thành người rất thông minh đấy.
BÀI LÀ MẶT ĐỎ TÍA TAI
“Đỏ mặt tía tai” là gì?
O Khi bạn ở trạng thái cảm xúc căng thẳng, cơ thể bạn sẽ giải phóng adrenalin,
làm cho các mạch máu giãn ra để mấu và oxy có thể di chuyển nhanh hơn trong cơ thể
Các tĩnh mạch trên mặt cũng giãn ra, khiến cho nhiều máu chảy qua hơn và mặt bạn sẽ đỏ lên
O Không chỉ có má, các “vùng bị đỏ” có thể bao gồm tai, cổ, ngực,…
O Trên thế giới có một hội chứng mang tên erythrophobia, hay còn gọi là chứng
sợ bị đỏ mặt
Tại sao lại đỏ mặt?
Trang 6O Bạn sinh viên cứ lên thuyết trình hay đọc bài là mặt đỏ tía tai, điều này có lẽ
xuất phát từ tâm lý thiếu tự tin, nhút nhát, e ngại, sợ xấu hổ của bản thân bạn sinh viên
đó, khiến cho cơ thể tiết nhiều adrenalin dẫn đến đỏ mặt
O Thông qua các “cảm xúc nội tâm” đó, các thuộc tính tâm lý không kiểm soát
bộc lộ ra ngoài, dẫn đến “cử chỉ” đỏ mặt mà chúng ta nhìn thấy.
CÂU 3: Hãy tưởng tượng nhóm bạn là một nhà phê bình phim và đưa ra lời bình những đoạn phim, quảng cáo mà anh/chị cho rằng có nội dung và hình thức thể hiện sự bất bình đẳng giới
Link quảng cáo: https://www.youtube.com/watch?v=LOlXr-QA0kw&t=25s
Bình luận về quảng cáo:
o Trong quảng cáo này, người xem dễ dàng nhận thấy chỉ có sự xuất hiện của những người phụ nữ Từ công việc thu dọn quần áo, giặt giũ, phơi đồ… đều được coi là công việc của họ Ngay cả nhân vật chị Thanh Bình – là đại diện của Hội Phụ Nữ Việt Nam, có thể coi là một tầng lớp tri thức tiến bộ cũng vẫn có quan niệm sai lệch về bình đẳng giới, chị cũng cho rằng việc các bà nội trợ thực hiện các công việc gia đình là đương nhiên và nếu dùng sản phẩm này sẽ có thể tiết kiệm thời gian để thực hiện ước mơ của mình trong cuộc sống và công việc.
o Nhân vật chính trong quảng cáo là chị Phấn, làm nghề công nhân Theo lời tâm sự của chị thì ngoài công việc cơ quan, chị còn phải lo toan chăm sóc gia đình: nào là đưa con đến trường, dạy con học bài rồi cả giặt giũ Điều mà người phụ nữ này trăn trở là công việc nhà quá bận rộn nên thời gian chăm sóc cho con không nhiều Sau đó là đoạn dẫn đến tính năng và công dụng của sản phẩm
o Tuy nhiên có thể thấy, quảng cáo downy một lần xả thể hiện sự bất bình đẳng giới Người phụ nữ trong quảng cáo phải đảm đương tất cả công việc gia đình mà không thấy đâu sự sẻ chia trách nhiệm của người đàn ông – người chồng – trụ cột gia đình Dẫu vẫn biết thiên chức của người phụ nữ trong gia đình là làm vợ, làm mẹ ; người phụ nữ phải lo toan, chăm sóc, vun vén cho hạnh phúc gia đình Song chúng ta đang hướng tới một xã hội tốt đẹp, nam nữ bình quyền ; bởi vậy việc chăm sóc, thu vén hạnh phúc gia
Trang 7đình không phải là trách nhiệm của riêng người phụ nữ mà cần cả sự đồng cảm, chia sẻ, chung tay gánh vác của người đàn ông.
o Thay vì mặc định những công việc này là của phụ nữ, nhà sản xuất hoàn toàn
có thể để them hình ảnh người chồng trong đoạn phim quảng cáo trên Ở đó người chồng
có những hành động, việc làm cụ thể biểu hiện sự quan tâm, chung tay sẻ chia trách nhiệm trong công việc gia đình; ví như khi người phụ nữ đang giặt quần áo thì người chồng dạy con trai học bài, hay khi người vợ ngâm áo quần vào chậu nước có downy một lần xả xong thì người chồng vui vẻ ra vắt và phơi áo quần giúp người vợ Đến khi quần
áo khô, cả gia đình (gồm cả bố, mẹ và con) cùng ra thu và cất những bộ áo quần quyện hương downy thơm mát trong từng sợi vải.
Link phim: https://www.studyphim.vn/movies/hidden-figures-2017
Bình luận về phim
o Trong xã hội, sự phân biệt giữa nam và nữ luôn tồn tại trong suốt thời gian lịch sử Mặc dù mọi người đều được giáo dục về sự bình đẳng đối với mọi giới tính, tuy nhiên sự bất bình đẳng giới luôn tồn tại trong xã hội Sự bất bình đẳng giới đã trở thành chủ đề cho những bộ phim nổi tiếng để khắc họa một cách chân thực nhất vấn đề này
o Cụ thể, bộ phim “Bộ ba siêu việt” (Hidden Figures) xoay quanh ba người phụ
nữ là Katherine Johnson, Dorothy Vaughan và Mary Jackson Cả ba nười đều là những người phụ nữ tài ba với trí tuệ hơn người, họ đều là những nhân viên năng lực trong tổ chức NASA Tuy nhiên, trong những năm 60 của thế kỷ XX, chưa kể đến sự phân biệt chủng tộc, sự bất bình đẳng giới vẫn là vấn đề gay gắt trong xã hội.
o Bộ phim đã khắc họa một cách chân thực và chi tiết sự bất công trong cách đối
xử của mọi người đối với ba cô gái: Năng lực của họ hơn người nhưng luôn bị cấp trên và đồng nghiệp khinh thường, họ phải ăn chỗ ăn riêng, đi nhà vệ sinh riêng dành cho phụ nữ cách xa tận 700m Những ngày làm việc họ phải sống trong cảnh chịu đựng sự phân biệt
từ mọi người Những nhờ vào trí tuệ siêu việt sẵn có, cả ba cô gái quyết tâm vượt qua khó khăn, đứng lên dành lại công bằng Bộ phim đã kết thúc bằng một cái kết rất đẹp: Ba cô gái chinh phục được tất cả mọi người bằng chính tài năng của mình, trở thành những người phụ nữ da màu đầu tiên nắm quyền điều hành của NASA.
Trang 8 QUY LUẬT CƠ BẢN CỦA CẢM GIÁC:
1 Quy luật về “sức ỳ” và “quán tính của cảm giác.
2 Quy luật “bù trừ”
3 Quy luật về ngưỡng cảm giác và độ nhạy cảm
4 Quy luật về sự thích ứng của cảm giác.
5 Quy luật về sự tác động qua lại giữa các cảm giác
VÍ DỤ: Người bán điện thoại của apple khi tiếp xúc với khách hàng sẽ cho khách hàng chiêm ngưỡng những sản phẩm khác như của samsung trước khi đưa cho khách hàng sản phẩm mà mình muốn bán ra là iphone 12, và người bán sẽ nhấn mạnh những mặt hạn chế của điện thoại samsung so với iphone 12 và đẩy giá điện thoại samsung lên cho gần với giá con iphone 12 Sự tác động đấy sẽ tác dụng lên tâm lý người mua, làm giảm cảm giác đắt đỏ cho iphone 12, sẽ ép người mua phải lựa chọn sản phẩm mình muốn bán là iphone 12.
Trang 9 QUY LUẬT CƠ BẢN CỦA TRI GIÁC:
1 Tính đối tượng của tri giác.
2 Tính trọn vẹn của tri giác.
3 Tính lựa chọn của tri giác.
4 Tính ý nghĩa của tri giác.
5 Tính ổn định của tri giác.
6 Tổng giác.
7 Ảo giác.
VÍ DỤ: Người tiêu dùng thường chú ý giá của sản phẩm mà mình mua
nhưng ít người chú ý đến con số 99 ở tận cùng Và vì vậy người bán hàng thường chọn mức giá thấp hơn 1 đồng Ví dụ với giá 99.900 đồng nếu đọc từ trái qua phải, chữ số đầu tiên sẽ gây ấn tượng nhiều với khách hàng Cho nên người dùng thường chọn sản phẩm 99.900 đồng hơn là các sản phẩm bán giá 100.000 đồng dù chẳng khác gì nhau về chất lượng, đơn giản có thể nhìn thấy số 99 sẽ thấp hơn số 10.
Trang 10BÀI TẬP THỰC HẬNH NHÓM SÓ 3
Môn: Tâm lý học ứng dụng - Mã lớp: 126274
Giảng viên: Nguyễn Văn Hạnh
Đ
Ề TÀI : Trên cương vị là một kỹ sư hãy đề xuất những thay đổi trên máy bán hàng
tự động tại trường Bách Khoa để tăng khả năng chú ý của người tiêu dùng.
Máy bán hàng tự động - Ảnh minh họa
PHÂN TÍCH MÁY BÁN HÀNG TỰ ĐỘNG Ở BÁCH KHOA
Hạn chế:
Không có tính năng hoàn lại tiền thừa
Một số vị trí đặt máy bán hàng chưa hợp lý
Một số máy gặp lỗi nhập số và không nhả hàng
Khe để sản phẩm còn nhỏ và chật, đôi lúc sản phẩm bị vướng vào kính bảo
vệ và không rơi xuống
Giá thành cao hơn thị trường
Hàng bổ sung lúc bị thiếu còn chậm
Số lượng sản phẩm còn ít, chưa đa dạng
Giải pháp:
Bổ sung thêm tính năng hoàn lại tiền
Đặt máy ở những chỗ đông sinh viên qua lại như sân vận động, sảnh C1,
Trang 11C2, … và những chỗ dễ nhìn thấy
Cải thiện chất lượng sản phẩm
Tăng diện tích khe để sản phẩm
Bảo dưỡng máy theo định kỳ
Tham khảo giá thị trường để đưa ra giá cả phù hợp
Bổ sung nguồn hàng nhanh chóng hơn
Tăng diện tích máy bán hàng, số lượng sản phẩm và thêm các sản phẩm mới, độc, lạ kích thích sự tò mò của sinh viên
CÁC GÓP Ý VÀ Ý TƯỞNG ĐỂ THU HÚT THÊM SỰ CHÚ Ý VỚI MÁY
BÁN HÀNG
Sửa đổi màu sắc và hình dạng máy cho phù hợp và hấp dẫn sinh viên hơn.
Loại chú ý đã áp dụng: Chú ý không chủ định , gây ra do độ mới lạ trong thiết kế máy, đồng thời màu đỏ là màu có tính tương phản và cường độ kích thích tương đối mạnh, có thể thu hút được sự quan tâm của mọi người.
Do đó nên lựa chọn màu đỏ làm màu chủ đạo của máy, đi kèm với các hình ảnh vui nhộn, tươi sáng.
Phân phối tỉ lệ các kiểu mặt hàng theo mong muốn người mua.
Thêm tính năng tích điểm mua hàng theo mã số sinh viên.
Loại chú ý đã áp dụng: Chú ý sau chủ định , Khách hàng thường có xu hướng bị thu hút bởi những chính sách tích điểm đổi quà, do đó điều này lôi cuốn con người vào việc mua hàng tới mức khoái cảm để đạt được cảm giác khi nhận được quà tặng.
Đặt những sản phẩm tốt nhất, với giá ở khoảng giữa sản phẩm giá cao nhất
và sản phẩm giá thấp nhất ở những kệ ang chính giữa.
Thuộc tính sự phân phối của chú ý kết hợp quy luật tính lựa chọn: Mắt ta chỉ tập trung vào một vài sản phẩm nhất định, nằm trong phạm vi của mắt, do đó những sản