Lí do chọn đề tài Chiến tranh thế giới thứ hai 1939 – 1945 kết thúc với sự thắng lợi của các nước lớn như Anh, Liên Xô, Mỹ đã thay đổi hoàn toàn cục diện chính trị thế giới, giải quyết
Trang 1TIỂU LUẬN QUAN HỆ QUỐC TẾ
Đề tài: PHÂN TÍCH XUNG ĐỘT MỸ - IRAQ 2003
Sinh viên: LÊ HƯƠNG GIANG
Giáo viên hướng dẫn: Lưu Thuý Hồng
Trang 2MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 3
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NHỮNG KHÁI NIỆM LIÊN QUAN 3
1 Khái niệm, phân loại xung đột quốc tế 3
1.1 Khái niệm xung đột quốc tế 3
1.2 Phân loại xung đột quốc tế 4
2 Nguyên nhân xung đột quốc tế 5
2.1 Nguyên nhân bên ngoài 5
2.2 Nguyên nhân bên trong 6
3 Thành phần tham gia xung đột 8
4 Cơ cấu xung đột 9
5 Quá trình diễn biến xung đột 10
6 Chiến lược các bên xung đột 11
7 Kết quả xung đột 11
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH XUNG ĐỘT MỸ - IRAQ 2003 13
1 Thành phần tham gia xung đột 13
2 Cơ cấu xung đột 13
2.1 Nguyên nhân 13
2.2 Phương tiện, phương pháp sử dụng trong xung đột 16
2.3 Mâu thuẫn giữa các bên, mức độ gay gắt của nó, mối quan hệ giữa các loại lợi ích của họ 17
3 Quá trình diễn biến xung đột 17
4 Chiến lược các bên xung đột 21
5 Kết quả xung đột 23
KẾT LUẬN 25
TÀI LIỆU THAM KHẢO 26
Trang 3PHÂN TÍCH XUNG ĐỘT MỸ - IRAQ NĂM 2003
MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945) kết thúc với sự thắng lợi của các nước lớn như Anh, Liên Xô, Mỹ đã thay đổi hoàn toàn cục diện chính trị thế giới, giải quyết xung đột trên thế giới Trong đó, Mỹ với tư cách là nước thắng trận và nhờ vào việc buôn bán vũ khí cho các nước tham chiến trong chiến tranh thì không lâu sau Mỹ đã nổi lên với vai trò là siêu cường thế giới Và nhanh chóng nắm quyền chi phối toàn bộ hệ thống chính trị quốc tế Là một nước lớn, Mỹ luôn muốn mở rộng tầm ảnh hưởng của mình, gây sức ép đối với các nước nhỏ Đặc biệt, trong nhiều thập kỷ, Mỹ là nước chi phối cục diện, từ hiện diện quân sự cho đến các nỗ lực ngoại giao ở khu vực Trung Đông Trung Đông từ lâu đã được mệnh danh là “chảo lửa” với những xung đột leo thang, giao tranh, căng thẳng chính trị giữa các nước bởi nguồn lợi dầu mỏ to lớn Cũng chính vì nguồn lợi về dầu mỏ và những lo ngại về quân sự mà từ lâu Mỹ
đã để ý đến khu vực này, luôn muốn nắm trong tay quyền kiểm soát Trung Đông để chứng tỏ sức mạnh của mình Và trong quá trình đó, Mỹ đã xảy ra xung đột với các nước ở khu vực Trung Đông Cho đến nay có lẽ người dân
Mỹ sẽ không bao giờ quên cuộc xung đột giữa Mỹ và Iraq nổ ra vào năm 2003
và nó được mệnh danh là “Chiến tranh vùng vịnh lần 2” (do Tổng thống Bush con phát động) Mặc dù đã xảy ra rất lâu nhưng cho đến nay tàn dư của cuộc chiến này vẫn còn Vì vậy nên em đã chọn đề tài “Phân tích xung đột Mỹ - Iraq” để nghiên cứu kĩ hơn về nguyên nhân, diễn biến cũng như kết quả của cuộc xung đột này
2 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu
Với việc nghiên cứu đề tài tiểu luận “Phân tích xung đột Mỹ - Iraq 2003” nhằm đạt những mục đích sau:
Trang 4- Đối với cá nhân:
+ Củng cố kiến thức và nâng cao tầm nhìn về môn quan hệ quốc tế
+ Rèn luyện kỹ năng nghiên cứu khoa học dựa trên việc nghiên cứu và tham khảo nhiều nguồn tài liệu khác nhau
- Đối với nội dung đề tài: Tập trung đi sâu vào nghiên cứu những kiến thức khách quan, cơ bản nhất về xung đột giữa Mỹ và Iraq năm 2003
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: Mỹ và Iraq trong xung đột dẫn tới chiến tranh vào năm 2003
- Phạm vi: Chiến tranh giữa hai nước tại Iraq năm 2003 và những ảnh hưởng sau đó
4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp phân tích nội dung, tổng hợp tài liệu, nghiên cứu, phân tích tài liệu
Trang 5“bạn” và ngược lại Chính vì lẽ đó mà cựu Thủ tướng Anh Winston Churchill
đã từng nói: “Thế giới này không có bạn bè hay kẻ thù vĩnh viễn, chỉ có lợi ích quốc gia là vĩnh viễn”
Và có rất nhiều cách hiểu về xung đột quốc tế Theo đó, xung đột quốc tế là sự khác biệt, mâu thuẫn về tư duy (nhận thức), quan điểm, giá trị, lợi ích và các bên đều muốn làm trung hoà, suy yếu, triệt tiêu đối thủ Hoặc cũng có thể hiểu xung đột quốc tế là sự va chạm về quan điểm, giá trị, vai trò, quyền lực và nguồn lực (lợi ích) trong đó các bên đều cố gắng làm trung hoà, suy yếu và triệt tiêu đối thủ của mình
Nhà nghiên cứu Ted Robert Gurr đã đưa ra định nghĩa về xung đột quốc tế như sau: đó là sự tương tác có tính cưỡng bức, được thể hiện rõ giữa các cộng đồng đối kháng với nhau Đồng thời ông cũng đưa ra bốn đặc trưng cơ bản của xung đột quốc tế:
1) Có hai hoặc nhiều bên tham gia 2) Họ bị lôi cuốn vào các hoạt động đối kháng
Trang 63) Họ có những hành động cưỡng bức nhằm làm tổn hại, gián đoạn, tiêu diệt hoặc điều khiển theo cách khác đối thủ
4) Sự tương tác (hay mối quan hệ đó) của họ được biểu lộ tương đối rõ ràng do vậy những người ngoài dễ dàng nhận thấy sự xuất hiện của nó
Có thể nói, đề cập đến xung đột là đề cập tới mâu thuẫn dẫn tới tranh giành, cạnh tranh và cao hơn nữa là chiến tranh giữa các bên Xung đột ở cấp độ thấp, nhỏ lẻ thường là xung đột về nguồn nước, tài nguyên, biên giới, kinh
tế - thương mại Xung đột ở mức độ cao hơn là cạnh tranh quyết liệt dẫn tới chiến tranh Chiến tranh do xung đột gây ra cũng có những dạng thức (chiến tranh lạnh hoặc chiến tranh nóng) và cấp độ khác nhau
Nhìn nhận dưới góc độ này, xung đột quốc tế có thể biểu hiện rất đa dạng, như bạo động chính trị, khởi nghĩa, cách mạng và chiến tranh giữa các dân tộc, hay các hình thức như đe doạ, cấm vận và các hình thức đối đầu khác
có thể dẫn đến cuộc chiến tranh trực tiếp
1.2 Phân loại xung đột quốc tế
Sự phân loại xung đột quốc tế là hết sức cần thiết vì bên cạnh việc tìm hiểu nguyên nhân của xung đốt sự phân loại giúp hiểu dùng đẫn hơn và cho phép tìm ra các phương pháp giải quyết cho mỗi cuộc xung đặt cụ thể Dựa trên các cách tiếp cận và tiêu chỉ khác nhau, có nhiều cách phân loại xung đột quốc tế Nhà nghiên cứu Daniel S.Papp phân xung đột quốc tế làm hai nhóm theo sách tiếp cận cách tiếp cận truyền thống và cách tiếp cận Marxit
l) Theo cách tiếp cận truyền thống, xung đột quốc tế được chia thành khủng hoảng quốc tế xung đột cường độ thấp, khủng bố; nội chiến và cách mạng; chiến tranh thế giới
2) Cách tiếp cận Marxist phân loại xung đột quốc tế thành, chiến tranh thế giới giữa các hệ thống xã hội (CNXH-CNIB), chiến tranh bảo vệ Tổ quốc XHCN;
Trang 7nội chiến; chiến tranh giải phóng dân tộc; chiến tranh giữa các nhà nước tư bản
Và cũng có thể phân loại xung đột theo cách tiếp cận phổ biến – nghĩa hẹp: xung đột quốc tế luôn tồn tại phương thức vũ lực Còn theo nghĩa rộng, phương thức thực hiện xung đột quốc tế là vũ lực – quân sự, kinh tế, ngoại giao, văn hoá, truyền thông
2 Nguyên nhân xung đột quốc tế
Có thể chia nguyên nhân dẫn đến xung đột quốc tế làm hai nhóm - nguyên nhân bản ngoài và nguyên nhân bên trong Nguyên nhân bên ngoài liên quan đến cấu trúc hệ thống chính trị thế giới, bối cảnh quốc tế và khu vực cũng như những vấn đề này sinh trong quá trình quan hệ giữa các quốc gia, các chủ thể của quan
hệ quốc tế Nguyên nhân bên trong là những nguyên nhân xuất hiện trong đời
sống chính trị của mỗi quốc gia
2.1 Nguyên nhân bên ngoài
Nguyên nhân bên ngoài dẫn đến xung đột quốc tế trước hết xuất phát từ đặc điểm cấu trúc hệ thống chính trị thế giới, bối cảnh quốc tế và khu vực hiện nay Đa số các cuộc xung đột quốc tế hiện nay đều liên quan đến sự thay đổi trật tự thế giới, sự phân bố lực lượng và các trung tâm quyền lực trên thế giới Bên cạnh đó, quá trình hình thành trật tự thế giới mới cũng là dịp để các quốc gia nhìn nhận, xem xét, đánh giá lại vị trí, vai trò của mình trong hệ thống thế giới và trong khu vực Việc cạnh tranh ảnh hưởng giữa Trung Quốc và Nhật Bản, việc nhóm các nước Nhật Bản, Ấn Độ, Đức, Brazil vận động thay đổi cơ cấu của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc thể hiện mong muốn thay đổi vị trí của mình trên thế thế giới và khu vực Các nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế đã chứng minh rằng, khi có sự mất cân bằng các chuẩn mực để xem xét vị trí của một quốc gia trong hệ thống chính trị quốc tế, khi một quốc gia có thể có vị trí cao trong hệ thống chuẩn mực này, nhưng lại có vị trí yếu hơn hoặc thấp hơn
Trang 8trong hệ thống chuẩn mực khác cũng là lúc xung đột quốc tế có thể xảy ra Nguyên nhân của xung đột quốc tế cũng xuất phát từ sự mất cân bằng cấu trúc trong hệ thống thế giới, do sự xuất hiện của các “quốc gia muốn thay đổi" Sức mạnh của các quốc gia này lớn mạnh lên đến mức gần bằng các cường quốc có vai trò chủ đạo trên thế giới, tuy nhiên ảnh hưởng chính trị của họ lại bị hạn chế
Ngoài ra, đối với các quốc gia vừa và nhỏ, bối cảnh dễ xảy ra xung đột nhất là khi sụp đổ hoặc có sự biến đổi lớn trong tương quan lực lượng quốc tế Trong các trường hợp đó, các quốc gia này bị mất sự định vị rõ ràng về vị trí của mình trong cấu trúc quan hệ quốc tế, trong việc xác định các định hướng quan hệ, tập hợp lực lượng quốc tế và có xu hướng kết thúc sự tình trạng đó
2.2 Nguyên nhân bên trong
Xung đột quốc tế còn do các nguyên nhân này sinh trong quá trình hoạt động giữa các chủ thể của quan hệ quốc tế, trước hết là giữa các quốc gia, các cộng
đồng dân tộc, tôn giáo Trong đó có những nguyên nhân cơ bản như:
- Nguyên nhân lãnh thổ: biểu hiện qua các tranh cãi về biên giới, lãnh thổ, các cuộc xâm chiếm lãnh thổ Đây là nguyên nhân phổ biến và khó giải quyết nhất hiện nay, bởi lãnh thổ, biên giới quốc gia liên quan đến không gian sinh tồn và phát triển của đất nước và là yếu tố quan trọng nhất đối mọi quốc gia
- Nguyên nhân chính trị: biểu hiện qua các cuộc xung đột liên quan đến ở sự khác biệt về hệ tư tưởng, qua sự hỗ trợ, can thiệp trực tiếp hay gián tiếp vào công việc nội bộ của nước khác, phá hoại, xuyên tạc tình hình của các trước khác; ủng hộ, giúp đỡ các nhóm đối lập, tiến hành lật đổ chính quyền, xây dựng các chính phủ bù nhìn Sự chống phá của các thế lực thù địch đối với
sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta và các nước xã hội chủ
Trang 9nghĩa, các cuộc cách mạng sắc màu, các cuộc bạo loạn, đảo chính chính trị
là những dẫn chứng tiêu biểu cho các xung đột có nguyên nhân chính trị
- Nguyên nhân tôn giáo: thể hiện qua sự xung đột giữa các cộng đồng tôn giáo; sự va chạm giữa các giá trị tôn giáo, theo dõi vì tín ngưỡng; phân biệt, ngược đãi tin ngưỡng Ngoài ra, nhiều tổ chức vũ trang, khủng bố hiện nay đang có xu hướng núp bóng dưới vỏ bọc tôn giáo, lợi dụng các vấn đề tôn giáo để thực hiện các hoạt động của mình Các cuộc xung đột tôn giáo cũng rất phức tạp và khó giải quyết do liên quan đến các chuẩn mực giá trị, đạo đức của các công đồng dân tộc, có lịch sử lâu dài và thường liên quan đến nhiều quốc gia, ở các khu vực khác nhau trên thế giới
- Nguyên nhân kinh tế: biểu hiện qua sự bao vây, cấm vận thương mại, phong toả hàng hoá, thiết lập hàng rào thuế quan, bảo hộ hàng hoá, độc quyền sản xuất, phương pháp bán hàng Các cuộc xung đột này cũng thường xuyên xảy ra giữa các trung tâm kinh tế, thương mại thế giới như Mỹ, Tây Âu, Nhật Bản, Trung Quốc
- Nguyên nhân tài nguyên, môi trường: biểu hiện qua việc tranh chấp nguồn tài nguyên thiên nhiên, nhất là nguồn lợi hải sản, khai thác dầu lửa, khi đốt thềm lục địa, gây ô nhiễm nguồn nước, xây dựng cầu cống, đập thủy lợi, thủy điện trên các dòng sông; gây ô nhiễm không khí, nạn khỏi mù; áp dụng các tiêu chuẩn môi trường khắt khe nhằm vào các hàng hóa nhập khẩu Xung đột quốc tế còn có các nguyên nhân và điều kiện phát triển từ ngay trong lỏng mỗi quốc gia Các cuộc xung đột này có nguyên nhân bên trong nhưng sớm hay muộn đều bị quốc tế hoá với sự tham gia, can thiệp trực tiếp hay gián tiếp của các nhân tố quốc tế Trong số các yếu tố trong nước dẫn đến xung đột, đặc biệt cần chú ý đến:
- Sự tồn tại trong mỗi lòng mỗi quốc gia những nhóm dân tộc, tôn giáo hoặc ngôn ngữ có sự phân chia ranh giới hành chính tương đối rõ ràng Điều này
Trang 10thường xảy ra ở các nước theo thể chế liên bang, ở các nước lập cho phép thành lập vùng dân tộc tự trị hoặc việc phân chia biên giới hành chính dựa vào các nguyên tắc lãnh thổ dân tộc hoặc ngôn ngữ, tín ngưỡng
- Sự chênh lệch phát triển giữa các địa phương kết hợp với sự tập trung cao
độ ở trung ương Trong đất nước có những vùng khác nhau tín ngưỡng, văn hoá, dân tộc, kết hợp với sự phát triển chênh lệch dễ dẫn đến hậu quả vùng
đó mất đi cảm giác "quốc gia thuần nhất” Thay thế vào đó chỉ còn cảm giác dân tộc, tôn giáo hoặc ngôn ngữ thuần nhất Những điều này là điều kiện lý tưởng cho sự xuất hiện và phát triển các tư tưởng, các tổ chức rẽ, ly khai
- Trong đất nước có sự thay đổi chính trị, kinh tế lớn, dẫn đến sự ra đời của các thế lực chính trị, kinh mới Trong nhiều trường hợp, sự xuất hiện của các thế lực này dẫn đến những bất ổn trong đời sống chính trị, kinh tế các nước do xu hướng muốn bảo vệ quyền lợi hoặc muốn tạo ra sự thay đổi có lợi cho mình Sự bất ổn về chính kinh tế lại là điều kiện tốt nhất cho các mâu thuẫn trở nên sâu sắc và phát triển thành các xung đột lớn
- Sự yếu kém của bộ máy chính quyền, sự kém phát triển của văn hóa hòa giải trong xã hội, của cơ cấu dân chủ và vai trò đảm bảo sự điều phối và giải quyết các tình huống mâu thuẫn, xung đột Đặc biệt là sự yếu kém của hệ thống luật pháp, của cơ cấu trung gian, hoà gải không giải quyết được các mâu thuẫn, xung đột khi nó mới xuất hiện
3 Thành phần tham gia xung đột
Dưới góc độ phân tích thành phần tham gia xung đột, cuộc xung đột quốc
tế đơn giản và điển hình nhất là cuộc xung đột giữa hai quốc gia với sự tham gia của toàn bộ cơ cấu chính thức của nhà nước: tổng thống, quốc hội, ngoại giao, lực lượng vũ trang, các chính đảng Đây là cuộc xung đột quốc tế đơn giản nhất với sự tham gia chỉ hai quốc gia Tuy nhiên trong thực tế, trong nội
bộ mỗi quốc gia lại có sự khác nhau về quan điểm (giữa các đảng phái), khác
Trang 11nhau về chức năng hoặc cách tiếp cận vấn đề (như giữa bộ ngoại giao và bộ quốc phòng), khác nhau về các đặc điểm của các thành phần tham gia xung đột
trong nội bộ mỗi nước
Các cuộc xung đột quốc tế hiện nay thông thường có sự tham gia của nhiều thành phần, do vậy tính chất, diễn biến phức tạp hơn rất nhiều Các thành
phần tham gia xung đột có thể là:
- Quốc gia, nhóm các quốc gia hoặc liên minh không chính thức giữa các
quốc gia
- Các thành viên độc lập của các tổ chức hoặc các khối quốc tế
- Các cơ cấu chính thức hoặc không chính thức như các phong trào, các tổ
chức công khai hoặc bí mật, các tổ chức ly khai, khủng bố, tội phạm
Việc xác định số lượng thành phần tham gia xung đột là hết sức cần thiết Sau khi đã biết các thành phần tham gia xung đột, cần xác định tiếp các thành phần khác có liên quan đến xung đột Chẳng hạn, có lực lượng nào đứng sau các thành phần trực tiếp tham gia hay không, nguồn gốc và hoạt động của các thành phần tham gia trực tiếp có độc lập hay không, hay chúng cũng chỉ được tạo ra bởi các cường quốc khác và bản thân không có nguồn hỗ trợ độc lập nào Bên cạnh những điều vừa nêu trên, một vấn đề hết lúc quan trọng là cần xác định chính xác các đặc điểm của thành phần tham gia xung đột, chẳng hạn tính pháp lý các bên, quyền hạn và giới hạn thẩm quyền của họ đến đâu Và cuối cùng là làm rõ hệ thống lợi ích của các bên tham gia xung đột Chỉ khi biết được hệ thống lợi ích của các bên xung đột mới có thể xác định được các bước tiếp theo như khả năng xoa dịu sự xung đột, ổn định sự xung đột, các vấn đề cần và có thể đàm phán
4 Cơ cấu xung đột
Đây được coi là phần trọng tâm trong phân tích mọi cuộc xung đột Phần này đòi hỏi cần phải chỉ ra nội dung bên trong của các cuộc xung đột, tức là
Trang 12làm rõ những gì đã và đang nằm trong trung tâm cuộc xung đột, hệ thống các lợi ích và quan điểm của các bên, sự tác động giữa chúng, những gì làm họ chia
rẻ hoặc ngược lại, có thể giúp họ xích lại gần nhau Cần làm rõ những nội dung:
- Nguyên nhân xung đột, khởi điểm, đặc trưng và quy mô xung đột
- Phương tiện, phương pháp sử dụng trong xung đột
- Mâu thuẫn giữa các bên, mức độ gay gắt của nó, mối quan hệ giữa các loại lợi ích của họ
5 Quá trình diễn biến xung đột
Diễn biến xung đột bao gồm quá trình này sinh mâu thuẫn, phát triển,
kịch phát và ổn định xung đột Xung đột có thể bắt đầu từ khi mâu thuẫn được
bộc phát Ngày nay bên cạnh các xung đột giữa các quốc gia, sự hạn chế lợi ích của một nhóm xã hội hoặc sắc tộc nào đó cũng có thể là nguồn gốc cho xung đột Nếu như trước đây những xung đột như vậy được coi là công việc nội bộ của một quốc gia thì ngày nay thường kéo theo sự tham gia của các quốc gia
khác và sự tham gia tích cực của các tổ chức quốc tế
Diễn biến xung đột thường biểu hiện qua hai quá trình đấu tranh vũ trang
và đồng thời với nó là quá trình ngoại giao tích cực nhằm ổn định xung đột, giải quyết các vấn đề của xung đột và tạo ra một mạng lưới lợi ích xung quanh
xung đột
Giai đoạn kịch phát xung đột có ý nghĩa rất quan trọng trong xung đột quốc tế vì nó hay phát sinh ra khủng hoảng quốc tế với sự tham gia của các cường quốc và các tổ chức quốc tế lớn như Liên hợp quốc, Liên minh Châu Âu Trong thời kỳ chiến tranh lạnh, những xung đột như vậy lập tức trở thành một bộ phận của tình trạng đối kháng giữa hai cực của thế giới Xô-Mỹ như xung đột ở đảo Síp giữa Hy lạp và Thổ nhĩ kỷ, xung đột ở Trung Đông… Giai đoạn ổn định xung đột cũng rất quan trọng Nó đánh dấu sự chấm dứt xung đột hoặc sự chuyển tiếp từ kịch phát sang giai đoạn ổn định xung đột
Trang 13Trong giai đoạn này điểm đụng độ giữa các bên xung đột được xác định với sự tham gia hoặc không tham gia của lực lượng bên ngoài
6 Chiến lược các bên xung đột
Đây là vấn đề quan trọng nhất, nó phản ánh rõ nét mục tiêu, lợi ích, lối
tư duy, phương pháp đạt mục đích và tổ chức quá trình chính trị, cách tiếp cận đối với vấn đề sử dụng sức mạnh, đàm phán cùng nhiều vấn đề khác Chiến lược của các bên xung đột được hình thành trong điều kiện có tác động qua lại với môi trường chính trị bên ngoài, đặc biệt là chiến lược của các cường quốc
Sự tác động về chiến lược của các bên xung đột với các cường quốc bên ngoài
là sự tác động hai chiều, tức là khi xung đột cục bộ, khu vực có thể leo thang thành xang đốt quốc tế khi chiến lược của các bên trực tiếp tham gia xung đột được kết hợp với chiến lược của các cường quốc đang đối dịch nhau
7 Kết quả xung đột
Kết quả xung đột không phải lúc nào cũng được quyết định bởi tương quan lực lượng về quân sự và tiềm lực kinh tế của các bên tham gia xung đột, cũng như mong muốn, quyết tâm sử dụng sức mạnh quân sự huy ý chí của các nhà lãnh đạo Cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam, cuộc chiến tranh của Liên
Xô ở Afganixtan đã chứng minh cho điều này
Ngay cả khi các hoạt động quân sự trên chiến trường đã kết thúc thì việc
ổn định tình hình sau đó cũng không phải dễ dàng và thường bị nhiều lực lượng bên ngoài can thiệp vào Sự can thiệp này nhằm trói buộc kẻ chiến thắng, không cho phép nó sử dụng các thành quả của thắng lợi quân sự để bắt đối phương phải khuất phục Tinh hinh Iraq hiện nay chứng minh rõ nét điều này, khi quân
Mỹ và liên quân vẫn đang cần đến sự ủng hộ của các nước, sự trợ giúp của các
tổ chức quốc tế trong việc ổn định tình hình sau chiến sự
Điều này đòi hỏi các nhà lãnh đạo phải cân nhắc kỹ trước khi sử dụng sức mạnh quân sự để giải quyết các mâu thuẫn, bất đồng trong đời sống chính
Trang 14trị quốc tế Tuy nhiên hiện nay, niềm tin vào việc sử dụng sức mạnh trong xung đột lại đang được nhiều nước theo đuổi
Một trong những hướng giải quyết xung đột đang được nhiều nước áp dụng hiện nay là đàm phán giải quyết xung đột Vấn đề đàm phán chiếm vị trí tương đối độc lập trong khoa học về xung đột từ những năm 60 của thế kỷ XX
Có hai khuynh hưởng đối lập nhau đã ảnh hưởng đến việc đảm phán quốc tế Một mặt, đó là các công trình về vấn đề hàa bình Mặt khác, đó là tư tưởng “đi
từ sức mạnh" Nếu khuynh hướng thứ nhất cho phép hình thành quan niệm coi đàm phán là phương tiện để giải quyết xung đột quốc tế và thiết lập hoà bình, thì khuynh hướng thứ hai lại thiên về việc tìm ra các con đường để đạt được sự
có lợi nhất nhất trong quá trình đàm phán
Ngày nay, đàm phán đang trở nên công cụ thường xuyên, đa năng trong quan hệ quốc tế Điều này tạo nên sự cần thiết phải đưa ra “chiến lược đàm phán" Theo nhiều nhà chuyên gia, chiến lược này gồm có:
- Xác định đối tượng tham gia
- Liệt kê các đặc điểm của họ trên một tiêu chí phù hợp
- Đưa ra bảng xếp thứ tự các giá trị mà các bên tự đánh giá
- Phân tích sự phù hợp giữa các mục đích cần đạt được và phương tiện mà mỗi bên có thể đưa ra
Tuy nhiên, cho đến nay không có một lý thuyết chung nào về đàm phán quốc tế mà chỉ có những nền tảng lý thuyết cơ bản về phân tích và tiến hành đàm phản Không phải vì đàm phán không chiếm vị trí độc lập trong giải quyết các vấn đề quốc tế, mà chủ yếu bởi đàm phán chưa phải là mục đích, mà chỉ là một trong các phương tiện để đạt được điều đó mà thôi