(TIỂU LUẬN) phân tích nội dung cơ bản của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở việt nam hiện nay nêu ví dụ

Muốn đẩy mạnh sự Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ta cầnphải phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất; xây dựng một cơ cấu kinh tế hợp lý,hiện đại và hiệu quả; củng cố và tăng cường địa vị chủ

TIỂU LUẬN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC – LÊ NIN

Đề tài: Phân tích nội dung cơ bản của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay? Nêu ví dụ

Giảng viên: Đồng Thị Tuyền Nhóm 10 Lớp: Kinh tế chính trị Mác - Lê-nin_1.1(14.FS).5_LT

Năm học 2021 – 2022

Hà Nội, ngày 18 tháng 11 năm 2021

MỞ ĐẦU

Nền kinh tế của nước ta trong quá trình phát triển gặp rất nhiều khó khăn:Chịu sự tàn phá nặng nề của chiến tranh, sự chủ quan,ỷ lại của lãnh đạo trongkhôi phục kinh tế sau chiến tranh bằng máy móc dập khuôn mô hình kinh tế Liên

Xô cũ Bởi vậy, trong một thời gian nền kinh tế nước ta đã lâm vào tình trạng trìtrệ và lạc hậu Sự nghiệp Công nghiệp hóa, hiện đại hóa lại được tiến hành saumột loạt nước trong khu vực và trên thế giới Đó là một khó khăn và thiệt thòilớn nhưng đồng thời nó cũng tạo ra cho chúng ta những thuận lợi nhất định Khókhăn là trang thiết bị của chúng ta đã bị lạc hậu đến 40; 50 năm so với các nướctiên tiến trên thế giới Còn thuận lợi được thể hiện trước hết ở chỗ thông quanhững kinh nghiệm thành công và không thành công của các nước trong khu vực

và trên thế giới, chúng ta có thể rút ra những bài học bổ ích cho sự nghiệp Côngnghiệp hóa- Hiện đại hóa đất nước

Trong thời đại Cách mạng Công nghiệp 4.0, các doanh nghiệp nói riêng vàNhà nước nói chung luôn luôn phải tập trung vào phát triển tiềm lực, trình độ kĩthuật cũng như tầm ảnh hưởng của bản thân Điều đó dẫn đến sự cạnh tranh giữacác doanh nghiệp, góp phần đẩy mạnh quá trình Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ởViệt Nam hiện nay Muốn đẩy mạnh sự Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ta cầnphải phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất; xây dựng một cơ cấu kinh tế hợp lý,hiện đại và hiệu quả; củng cố và tăng cường địa vị chủ đạo của quan hệ sản xuất

xã hội chủ nghĩa và tiến tới xác lập địa vị thống trị của quan hệ sản xuất xã hộichủ nghĩa trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân

MỤC LỤC

Trang

Nhận xét & đánh giá của giảng viên 1

I MỞ ĐẦU 2

II MỤC LỤC 3

III NỘI DUNG 4

1 Khái niệm về CNH, HĐH 4

2 Tính tất yếu của CNH, HĐH ở Việt Nam 5

3 Nội dung cơ bản của CNH, HĐH 8

4 Ví dụ 19

5 Kết quả sau 35 năm đổi mới 22

IV KẾT LUẬN 27

V TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

NỘI DUNG

1 Khái niệm công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

nhất về sản xuất cơ khí với máy dựa vào động cơ hơi nước

hai về sản xuất hàng loạt với máy dựa vào năng lượng điện

xuất tự động với máy tính, điện tử và cách mạng số hóa

các đột phá của công nghệ số

 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện cáchoạt động kinh tế và quản lý kinh tế- xã hội từ sử dụng sức lao động thủ công làchính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ,phương tiện, phương pháp tiên tiến, hiện đại nhằm tạo ra năng suất lao động xãhội cao

2 Tính tất yếu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam

bao gồm:

 Một là: Lý luận và thực tiễn cho thấy, công nghiệp hóa là quy luật

phổ biến của sự phát triển lực lượng sản xuất xã hội mà mọi quốcgia đều trải qua dù ở các quốc gia phát triển sớm hay các quốc gia

đi sau

Công nghiệp hóa là quá trình tạo ra động lực mạnh mẽ cho nền kinh

tế, là đòn bẩy quan trọng tạo sự phát triển đột biến trong các lĩnhvực hoạt động của con người Thông qua công nghiệp hóa cácngành, các lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân được trang bị những tưliệu sản xuất, kỹ thuật công nghệ ngày càng hiện đại, từ đó nâng caonăng suất lao động, tạo ra nhiều của cải vật chất, đáp ứng nhu cầungày càng cao và đa dạng của con người

Mỗi phương thức sản xuất có một cơ sở vật chất - kỹ thuật tươngứng Cơ sở vật chất - kỹ thuật của một phương thức sản xuất là hệthống các yếu tố vật chất của lực lượng sản xuất xã hội, phù hợp vớitrình độ kỹ thuật mà lực lượng lao động xã hội sử dụng để tiến hànhquá trình lao động sản xuất Cơ sở vật chất - kỹ thuật được xem làtiêu chuẩn để đánh giá mức độ hiện đại của một nền kinh tế, nócũng là điều kiện quyết định để xã hội có thể đạt được một năng

suất lao động nào đó Bất kỳ quốc gia nào đi lên chủ nghĩa xã hộiđều phải thực hiện nhiệm vụ hàng đầu là xây dựng cơ sở vật chất kỹthuật cho chủ nghĩa xã hội Cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa

xã hội phải là nền kinh tế hiện đại: có cơ cấu kinh tế hợp lý, có trình

độ xã hội hóa cao dựa trên trình độ khoa học và công nghệ hiện

 Hai là: đối với các nước có nền kinh tế kém phát triển quá độ lên

chủ nghĩa xã hội như nước ta, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuậtcho chủ nghĩa xã hội phải thực hiện từ đầu thông qua công nghiệphóa, hiện đại hóa Mỗi bước tiến của quá trình công nghiệp hoá,hiện đại hoá là một bước tăng cường cơ sở vật chất - kỹ thuật chochủ nghĩa xã hội, phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất và gópphần hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, trên cơ sở đótừng bước nâng dần trình độ văn minh của xã hội

Thực hiện công nghiệp hoả, hiện đại hoá ở Việt nam, trước hết lànhằm xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật cho nền kinh tế dựa trênnhững thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến, hiện đại Mỗi bướctiến của quả trình công nghiệp hoá, hiện đại hóa, là một bước tăngcường cơ sở vật chất - kỹ thuật của CNXH, đồng thời củng cố vàhoàn thiện quan hệ sản xuất XHCN, làm cho nền sản xuất xã hộikhông ngừng phát triển, đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần củangười dân không ngừng được nâng cao

- Công nghiệp hoá, hiện đại hoá để phát triển lực lượng sản xuất,nhằm khai thác, phát huy và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực

trong và ngoài nước, nâng các diễn tính độc lập, tự chủ của nền kinh

tế Đồng thời, thúc đẩy sự liên kết, hợp tác giữa các ngành, các vùngtrong nước và một rộng quan hệ kinh tế quốc tế, tham mô vào quátrình nhân công lao động và hợp tác quốc tế ngày càng hiệu quả

- Quá trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá làm cho khốiliền minh công nhân, nông dân và tri thức ngày càng được tăngcường, củng cố Đồng thời nâng cao vai trò lãnh đạo của giai cấpcông nhận

- Công nghiệp hóa, hiện đại hoá được thực hiện cũng sẽ tăng cườngtiềm lực cho an ninh, quốc phòng, góp phần nâng cao sức mạnh của

an ninh, quốc phòng, đồng thời tạo điều kiện vật chất và tinh thần đểxây dựng nền văn hoá nuôi và con người mới xã hội chủ nghĩa

 Như vậy, có thể nói công nghiệp hoá, hiện đại hoá là nhân tốquyết định sự thắng lợi của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội màĐảng và nhân dân ta đã lựa chọn

- Công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam có những đặc điểm chủyếu sau đây:

- Công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo định hướng xã hội chủ nghĩa, thựchiện mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công hàng, văn minh".-Công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa Công nghiệp hoá, hiện đại hoa trong bối cảnhtoàn cầu hoá kinh tế và Việt Nam đang tích cực, chủ động hội nhập kinh

tế quốc tế

3 Nội dung cơ bản của công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

3.1 Tạo lập những điều kiện để thực hiện chuyển đổi, phát triển kinh tế.

Thứ nhất,tạo vốn cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Công nghi p hóa, hi n i hóa nh m phát tri n l c l ng s n xu t, xây d ng c s v t ệ ệ đạ ằ ể ự ượ ả ấ ự ơ ở ậ

ch t - k thu t ngày m t hi n i, òi h i ph i có nhi u v n trong và ngoài n c, trong ấ ỹ ậ ộ ệ đạ đ ỏ ả ề ố ướ

ó ngu n v n trong n c là quy t nh, ngu n v n bên ngoài là quan tr ng

Tích lu v n t n i b n n kinh tỹ ố ừ ộ ộ ề ế được th c hi n trên c s hi u qu s n xu t,ngu n ự ệ ơ ở ệ ả ả ấ ồ

c a nó là ủ lao ng th ng d c a ng i lao ngđộ ặ ư ủ ườ độ thu c t t c các thành ph n kinh t ộ ấ ả ầ ếCon đường c b n gi i quy t v n tích lu v n trong n c là ơ ả để ả ế ấ đề ỹ ố ướ t ng n ng su t lao ă ă ấ

ng xã h i trên c s ng d ng ti n b khoa h c và công ngh , h p lý hoá s n xu t,

khai thác và s d ng có hi u qu m i ngu n l c c a t n c, th c hi n ti t ki mử ụ ệ ả ọ ồ ự ủ đấ ướ ự ệ ế ệ

Ngu n ồ v n bên ngoàiố được huy ng t các độ ừ n c trên th gi iướ ế ớ d i nhi u hình th c ướ ề ứkhác nhau: v n vi n trố ệ ợ c a các n c, các t ủ ướ ổ ch c kinh t - xã h i; v n vay ng n h nứ ế ộ ố ắ ạ , dài h n v i các m c lãi su t khác nhau c a các n c và các t ch c kinh t ; v n u t ạ ớ ứ ấ ủ ướ ổ ứ ế ố đầ ư

c a n c ngoài vào ho t ng s n xu t kinh doanh, ủ ướ ạ độ ả ấ lien doanh liên k t Bi n pháp c ế ệ ơ

b n ả để t n d ng, thu hút v nậ ụ ố bên ngoài là: y m nh m r ng các hình th c h p tácđẩ ạ ở ộ ứ ợ

qu c t ; t o ố ế ạ môi tr ng u t thu nườ đầ ư ậ l i cho các nhà s n xu t kinh doanh n c ngoài, ợ ả ấ ướtranh th m i s giúp c aủ ọ ự đỡ ủ các t ch c qu c t , vay v n các n c ổ ứ ố ế ố ở ướ

n c ta hi n nay, ngu n v n trong n c còn

Ở ướ ệ ồ ố ướ h n h p,ạ ẹ nên ph i t n d ng,khai thác ả ậ ụngu n v n t bên ngoài Tuy nhiên, t o ngu n v n ph i g n ch t v i qu n lý s d ng ồ ố ừ ạ ồ ố ả ắ ặ ớ ả ử ụ

t t, có hi u qu cao, khai thác t i a kh n ng v n ã có.ố ệ ả ố đ ả ă ố đ

Thứ hai,đào tạo nguồn nhân lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa

S nghi p công nghi p hóa, hi n i hóa là s nghi p cách m ng c a qu n chúng, ự ệ ệ ệ đạ ự ệ ạ ủ ầtrong ó l c l ng cán b khoa h c và công ngh , khoa h c qu n lý và công nhân lành đ ự ượ ộ ọ ệ ọ ảngh óng vai trò c bi t quan tr ng Trong quá trình phát tri n, công nghi p hóa, ề đ đặ ệ ọ ể ệ

hi n i hóa òi h i ph i có y ngu n nhân l c v sệ đạ đ ỏ ả đầ đủ ồ ự ề ố l ng, m b o v ch t l ngượ đả ả ề ấ ượ

và có trình cao độ Để đ áp ng òi h i ó ph i ứ đ ỏ đ ả coi tr ng con ng i và t con ng i ọ ườ đặ ườvào v trí trung tâm c a s phát tri n kinh t ị ủ ự ể ế

Ph i coi vi c u t cho giáo d c, ào t o là m t trong nh ng h ng chính c a u t ả ệ đầ ư ụ đ ạ ộ ữ ướ ủ đầ ưphát tri n; ể giáo d c và ào t o ph i th t s tr thành qu c sách hàng uụ đ ạ ả ậ ự ở ố đầ Ph i có quy ả

ho ch, k ho ch ào t o, b i d ng th ng xuyên ngu n nhân l c, m b o c c u, t c ạ ế ạ đ ạ ồ ưỡ ườ ồ ự đả ả ơ ấ ố

và quy mô phát tri n h p lý, áp ng yêu c u c a m i th i k trong quá trình công

nghi p hóa, hi n i hóa ệ ệ đạ Đồng th i, ph i ờ ả b trí, s d ng t t ngu n nhân l c ã ố ử ụ ố ồ ự đ được

ào t o

đ ạ ; ph i phát huy y kh n ng, s tr ng và nhi t tình lao ng sáng t o c a ả đầ đủ ả ă ở ườ ệ độ ạ ủ

m i ng i h t o ra n ng su t, ch t l ng và hi u qu kinh t cao, óng góp x ng ỗ ườ để ọ ạ ă ấ ấ ượ ệ ả ế đ ứáng vào s nghi p công nghi p hóa, hi n i hóa t n c

N c ta quá lên ch ngh a xã h i t m t n n kinh t kém phát tri n nên ti m l c v ướ độ ủ ĩ ộ ừ ộ ề ế ể ề ự ềkhoa h c và công ngh còn y u kém Mu n ti n hành công nghi p hóa, hi n i hóa ọ ệ ế ố ế ệ ệ đạthành công v i t c nhanh thì ph i xây d ng m t ti m l c khoa h c và công ngh ớ ố độ ả ự ộ ề ự ọ ệthích ng v i òi h i c a nhi m v ây là m t công vi c r t khó kh n và lâu dài, ứ ớ đ ỏ ủ ệ ụ Đ ộ ệ ấ ă

nh ng tr c m t chúng ta c n t p trung gi i quy t các v n sau:ư ướ ắ ầ ậ ả ế ấ đề

- V n d ng sáng t o và phát tri n ch ngh a Mác-Lênin, t t ng H Chí Minhậ ụ ạ ể ủ ĩ ư ưở ồ xây để

d ng c s khoa h c cho vi c ho ch nh và tri n khai ự ơ ở ọ ệ ạ đị ể đường l i, ch tr ng công ố ủ ươnghi p hóa, hi n i hóa t hi u qu cao v i t c nhanh.ệ ệ đạ đạ ệ ả ớ ố độ

- Đẩy m nh công tác nghiên c u khoa h cạ ứ ọ ánh giá chính xác tài nguyên qu c gia, để đ ố

n m b t các công ngh caoắ ắ ệ cùng nh ng ữ thành t uự m iớ v khoa h c c a th gi i; h ng ề ọ ủ ế ớ ướ

m nh vào vi c nâng cao n ng su t lao ng, i m i s n ph m, nâng cao n ng l c c nhạ ệ ă ấ độ đổ ớ ả ẩ ă ự ạtranh c a hàng hóa trên th tr ng.ủ ị ườ

- Xây d ng ti m l c nh m phát tri n m t n n khoa h c tiên ti n, bao g m: ự ề ự ằ ể ộ ề ọ ế ồ đẩy m nh ạcác hình th c ào t o và s d ng cán b khoa h cứ đ ạ ử ụ ộ ọ , chuyên gia; t ng c ng c s v t ă ườ ơ ở ậ

ch t k thu t cho các ngành khoa h c và công nghấ ỹ ậ ọ ệ; xây d ng và th c hi n t t c ch , ự ự ệ ố ơ ếchính sách t o ng l c cho s phát tri n khoa h c và công ngh ; y m nh h p tác ạ độ ự ự ể ọ ệ đẩ ạ ợ

qu c t trong nghiên c u khoa h c và công ngh ố ế ứ ọ ệNâng cao n ng l c và hi u qu ho t ng khoa h c công nghă ự ệ ả ạ độ ọ ệ bao g m ồ phát tri n khoaể

h c xã h i; phát tri n khoa h c t nhiên và khoa h c công ngh ;ọ ộ ể ọ ự ọ ệ i m i c ch qu n đổ ớ ơ ế ả

lý khoa h c và công ngh ; ph n u n n m 2010, n ng l c khoa h c và công ngh ọ ệ ấ đấ đế ă ă ự ọ ệ

n c ta t trình c a các n c tiên ti n trong khu v c m t s l nh v c quan tr ng.ướ đạ độ ủ ướ ế ự ở ộ ố ĩ ự ọ

Thứ tư,mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại.

Ngày nay, cu c cách m ng khoa h c và công ngh cùng v i xu h ng toàn c u hoá ộ ạ ọ ệ ớ ướ ầkinh t ang t o ra m i liên h và s ph thu c l n nhau gi a các n n kinh t c a các ế đ ạ ố ệ ự ụ ộ ẫ ữ ề ế ủ

n c Do ó ướ đ vi c m r ng quan h kinh t gi a n c ta v i các n c khác tr thành ệ ở ộ ệ ế ữ ướ ớ ướ ở

m t t t y u kinh tộ ấ ế ế, t o ra kh n ng và i u ki n các n c ch m phát tri n tranh th ạ ả ă đ ề ệ để ướ ậ ể ủ

v n, k thu t, công ngh , kinh nghi m t ch c qu n lố ỹ ậ ệ ệ ổ ứ ả ý y nhanh công nghi p để đẩ ệ

hóa, hi n i hóa t n cệ đạ đấ ướ Quan h kinh t i ngo i càng m r ng và có hi u qu baoệ ế đố ạ ở ộ ệ ảnhiêu, thì s nghi p công nghi p hóa, hi n i hóa càng thu n l i và nhanh chóng b y ự ệ ệ ệ đạ ậ ợ ấnhiêu.

Tuy nhiên, ó m i ch là kh n ng đ ớ ỉ ả ă Để kh n ng tr thành hi n th c, chúng ta ph i có ả ă ở ệ ự ả

m t ộ đường l i kinh t i ngo i úng n v a t hi u qu kinh t cao, k t h p ố ế đố ạ đ đắ ừ đạ ệ ả ế ế ợ được

s c m nh dân t c v i s c m nh th i iứ ạ ộ ớ ứ ạ ờ đạ ; v a gi v ng ừ ữ ữ đượ độ ậc c l p, ch quy n dân ủ ề

t c, xây d ng thành công ch ngh a xã h i n c ta.ộ ự ủ ĩ ộ ở ướ

Thứ năm, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước.

ây là

Đ ti n quy t nh th ng l i c a s nghi p công nghi p hóa, hi n i hóa n cề đề ế đị ắ ợ ủ ự ệ ệ ệ đạ ở ướ

ta Công cu c công nghi p hóa, hi n i hóa t n c là nhi m v trung tâm trong su tộ ệ ệ đạ đấ ướ ệ ụ ố

th i k quá lên ch ngh a xã h i n c ta nên nó là m t cu c u tranh gian kh , ờ ỳ độ ủ ĩ ộ ở ướ ộ ộ đấ ổ

ph c t p D nhiên, công nghi p hóa, hi n i hóa là s nghi p c a toàn dân Th ứ ạ ĩ ệ ệ đạ ự ệ ủ ế

nh ng s nghi p ó ph i do ư ự ệ đ ả m t ộ Đảng C ng s n tiên phong, dày d n kinh nghi m, t ộ ả ạ ệ ự

i m i không ng ng lãnh o và m t Nhà n c c a dân, do dân và vì dân, trong s ch,

v ng m nh và có hi u l c qu n lýữ ạ ệ ự ả , thì công nghi p hóa, hi n i hóa t n c m i có ệ ệ đạ đấ ướ ớ

th hoàn thành t t p ể ố đẹ

3.2 Thực hiện các nhiệm vụ để chuyển đổi, phát triển kinh tế.

- Đẩy mạnh ứng dụng những thành tựu khoa học, công nghệ mới, hiện đại.

- Đối với những nước còn kém phát triển, trình độ kỹ thuật công nghệ của sảnxuất còn lạc hậu, thì nhiệm vụ trọng tâm là thực hiện cơ khí hoá nhằm thaythế lao động thủ công bằng lao động sử dụng máy móc, để nâng cao năngsuất lao động Tuy nhiên, trong những ngành n ghề và lĩnh vực của nền kinh

tế khi điều kiện và khả năng cho phép, vẫn có thể ứng dụng ngay nhữngthành tựu khoa học, công nghệ mới hiện đại để rút ngắn khoảng cách với cácnước phát triển

- Để phát triển lực lượng sản xuất, từng bước xây dựng nền kinh tế có tính độclập tự chủ cao, quá trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đòi hỏi xâydựng và phát triển ngành công nghiệp sản xuất tư liệu sản xuất (sản xuất máycái), vì đây là ngành có vị trí quan trọng quyết định cho sự phát triển của cácngành khác Khi nghiên cứu lý luận về tái sản xuất trong CNTB, V I Lênin

đã rút ra quy luật: cần phải ưu tiên phát triển sản xuất tư liệu sản xuất để chếtạo ra tư liệu sản xuất Nếu thực hiện được điều này, thì cũng chính là quátrình xây dựng nền kinh tế có tính độc lập, tự chủ cao

- Quá trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đòi hỏi phải ứng dụngnhững thành tựu khoa học công nghệ mới hiện đại vào tất cả các ngành, cácvùng, các lĩnh vực của nền kinh tế Tuy nhiên, cần phải có sự lựa chọn chophù hợp với khả năng, trình độ và điều kiện thực tiễn trong từng giai đoạn,không chủ quan, nóng vội cũng như không trì hoãn, cản trở việc ứng dụngkhoa học, công nghệ mới, hiện đại trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đạihoá

- Thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá cũng đòi hỏi phải phát triển cácngành công nghiệp bao gồm: công nghiệp nhẹ, công nghiệp hàng tiêu dùng,công nghiệp thực phẩm theo hướng hiện đại, dựa trên cơ sở những thành tựukhoa học, công nghệ mới Đồng thời, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoánông nghiệp, nông thôn, ứng dụng những thành tựu khoa học, công nghệ mớivào sản xuất nông nghiệp để nâng cao năng suất lao động, xây dựng nền nôngnghiệp xanh, sạch, từng bước nâng cao đời sống người nông dân, gắn với xâydựng nông thôn mới