(TIỂU LUẬN) vận DỤNG QUAN điểm TOÀN DIỆN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ của các gói AN SINH xã hội của TPHCM TRONG THỜI kỳ GIÃN CÁCH

Căn cứ theo tình hình đó, nhóm xin đưa ra góc nhìn và kiến nghị về tình hình an sinh xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh trong thời kỳ giãn cách với đề tài “Vận dụng quanđiểm toàn diện của

TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC

LỚP HỌC PHẦN: 21D1PHI61000415

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 09 năm 2021

1 Nguyễn Tâm Thanh 211111114 Nhóm Trưởng

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU i

CHƯƠNG 1: NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN CỦA TRIẾT HỌC MÁC LÊ-NIN 1

1.1 Phép duy vật biện chứng 1

1.2 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến 1

1.3 Quan điểm toàn diện và việc vận dụng quan điểm toàn diện 2

CHƯƠNG 2: CÁC GÓI AN SINH XÃ HỘI CỦA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ HIỆU QUẢ DƯỚI GÓC NHÌN TỪ QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN 4

2.1 Các biện pháp giãn cách và tác động đến người 4

2.2 Những chính sách an sinh xã hội kể từ ngày 09/07/2021 6

2.3 Công tác triển khai các gói hỗ trợ 8

2.4 Vấn đề an sinh xã hội 9

2.5 Nhìn nhận các gói hỗ trợ trên quan điểm toàn diện 10

CHƯƠNG 3 NHỮNG ĐÓNG GÓP, KIẾN NGHỊ GÓP PHẦN CẢI THIỆN HIỆU QUẢ CÁC GÓI AN SINH XÃ HỘI TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG THỜI KỲ GIÃN CÁCH 12

KẾT LUẬN 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

LỜI MỞ ĐẦU

Vào tháng 12 năm 2019, Trung Quốc lần đầu tiên ghi nhận sự xuất hiện của một loạivirus mới gây ra bệnh viêm phổi cấp ở người và có khả năng lây nhiễm vô cùng nhanhchóng

Virus này sau đó được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt tên chính thức là SARS-CoV-2

và dịch bệnh do virus gây ra được gọi là COVID-19 Theo thống kê của WHO, tính đếntháng 09 năm 2021, thế giới đã có hơn 220 triệu người mắc và hơn 4 triệu người tử vong1.Trong vòng gần 2 năm, SARS-CoV-2 đã cho thế giới thấy sức tàn phá ghê gớm của nóđến không chỉ ở cơ thể con người mà còn tác động đến sức khỏe của cả một quốc gia.Những hậu quả mà các quốc gia phải gánh chịu từ những đợt bùng phát dịch COVID-19bao gồm: tổn thương kinh tế, quá tải hệ thống y tế, không đáp ứng đầy đủ các vấn đề về

an sinh xã hội cũng như an ninh, lương thực cho người dân do những đợt giãn cách kéodài và đóng cửa biên giới nhằm kiểm soát sự lây lan của dịch bệnh

Tại Việt Nam, đợt dịch thứ tư bùng phát từ ngày 27 tháng 04 năm 2021 với ca bệnh đầutiên được ghi nhận là nhân viên lễ tân của một khách sạn ở Yên Bái, bị nhiễm trong khucách ly Từ đây, dịch bắt đầu lây lan sang các tỉnh-thành như Đà Nẵng, Hà Nội, VĩnhPhúc, sau đó xuất hiện tại hai bệnh viện lớn ở Hà Nội là Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương

và Bệnh viện K, khiến hai bệnh viện này phải cách ly y tế kéo dài Và cũng từ nhữngchùm lây nhiễm đó khiến dịch bệnh bùng phát mạnh ở Bắc Ninh, Bắc Giang, Thành phố

Hồ Chí Minh Trong đó Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương bị ảnh hưởng nặng nềnhất, đây là nơi đang đóng góp 22% GDP cho nền kinh tế quốc gia và 27% cho tổng thungân sách nhà nước Với vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước, việc chống dịch ở Thànhphố Hồ Chí Minh thật sự khó khăn và phức tạp hơn nhiều so với các tỉnh thành khác vìthành phố phải đối mặt với “mục tiêu kép” là vừa làm tốt công tác phòng, chống dịch, vừađồng thời ổn định mục tiêu kinh tế

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), https://covid19.who.int

Để kiềm chế, kiểm soát có hiệu quả sự lây lan, chủ động ngăn chặn, ứng phó với dịchbệnh trên toàn quốc, bảo vệ tốt nhất cho sức khỏe, tính mạng của người dân, Chính phủ

đã đưa ra các biện pháp giãn cách xã hội nhằm khoanh vùng, dập dịch, hướng tới mụctiêu khởi động lại và tiếp tục phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh và ổn định đời sốngngười dân

Tính đến tháng 09 năm 2021, việc giãn cách xã hội đã tác động rất lớn đến đời sống vàthu nhập của người dân, nhất là người lao động tự do, người có công việc không ổn định,

… Do đó, Chính phủ và Chính quyền địa phương các cấp cũng đã có nhiều biện pháp hỗtrợ rất tích cực như thực hiện các gói hỗ trợ cho người làm thuê, người buôn bán nhỏ bịmất việc, mất thu nhập, giảm, giãn thuế đối với một số đối tượng sản xuất kinh doanh,…Bên cạnh đó, các tổ chức Chính trị - Xã hội, các hội đoàn, các mạnh thường quân,… cũng

đã có nhiều biện pháp giúp đỡ người nghèo, người khó khăn, các đối tượng bảo trợ xãhội Căn cứ theo tình hình đó, nhóm xin đưa ra góc nhìn và kiến nghị về tình hình an sinh

xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh trong thời kỳ giãn cách với đề tài “Vận dụng quanđiểm toàn diện của chủ nghĩa Mác Lê-nin để đánh giá hiệu quả của các biện pháp an sinh

xã hội tại Thành phố Hồ Chí Minh trong thời kỳ giãn cách” với những nội dung cơ bảnnhư sau:

Chương 1: Nội chung cơ bản về quan điểm toàn diện của triết học Mác Lê-nin

Chương 2: Các gói an sinh xã hội của Thành phố Hồ Chính Minh và hiệu quả dưới gócnhìn từ quan điểm toàn diện

Chương 3: Một số ý kiến đóng góp để cải thiện hiệu quả các gói an sinh xã hội tại Thànhphố Hồ Chí Minh trong thời kỳ giãn cách

CHƯƠNG 1NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN CỦA TRIẾT HỌC MÁC LÊ-NIN

1.1 Phép duy vật biện chứngNhắc đến thành tựu đỉnh cao của nền triết học cổ điển Đức không thể không đề cập đến

hệ thống triết học duy tâm khách quan do Ph.Hêghen sáng lập, ông đã hệ thống một cáchđầy đủ và chặt chẽ các tư tưởng biện chứng theo tinh thần duy tâm Với nền tảng lý luận

về học thuyết của Ph.Hêghen, khi khái quát nên hình thái vận động chung của phép biệnchứng, C.Mác và Ph.Ăngghen đã xây dựng nên phép biện chứng duy vật bằng việc đảochiều hoàn toàn những lý luận của Ph.Hêghen và tìm ra cái hạt nhân thần bí ở đằng saucái vỏ của nó C.Mác và Ph.Ăngghen đã cải tạo nên phép biện chứng duy vật từ phép biệnchứng duy tâm của Ph.Hêghen với tinh thần triết học chủ nghĩa duy vật của Phoiơbắcnhưng đồng thời cũng phê phán tư duy siêu hình, duy tâm của ông Phép biện chứng duyvật vừa là phương pháp luận biện chứng duy vật, vừa là nhận thức luận biện chứng duyvật, nó là môn khoa học về những quy luật phổ biến của sự vận động và sự phát triển của

tự nhiên, của xã hội loài người và của tư duy Phép biện chứng duy vật nhìn nhận các sựvật, hiện tượng trong đời sống tự nhiên luôn có sự chuyển hóa, tác động qua lại lẫn nhau,

nó phản ánh mối liên hệ của các sự vật, hiện tượng Mỗi nguyên lý, quy luật, phạm trùtrong phép biện chứng duy vật không chỉ thể hiện mối liên hệ, chuyển hóa mà còn kháiquát những yêu cầu về phương pháp luận trong việc nhận thức và cải tạo thế giới

Phép biện chứng duy vật là một hệ thống toàn diện được xây dựng trên cơ sở một hệthống bao gồm hai nguyên lý, ba quy luật phổ biến và sáu cặp phạm trù phản ánh bản tínhcủa vạn vật trong thế giới Dựa vào 2 nguyên lý cơ bản, xây dựng được 3 quan điểm đólà: quan điểm toàn diện, quan điểm phát triển và quan điểm lịch sử cụ thể Trong đó, quanđiểm toàn diện có vai trò hết sức quan trọng, bởi bất kỳ sự vật hiện tượng nào tồn tạitrong tự nhiên đều có muôn vàn mối liên hệ và chi phối sự tồn tại của sự vật có nhữngmối liên hệ phổ biến

1.2 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biếnQuan điểm duy vật biện chứng khẳng định rằng thế giới tồn tại như một thể thống nhất.Các sự vật hiện tượng và các quá trình cấu thành nên thế giới đó chỉ là những dạng khácnhau của một thế giới thống nhất Nhờ có tính thống nhất vật chất của thế giới mà các sựvật có mối liên hệ, tác động qua lại, chuyển hóa lẫn nhau Chính vì vậy, mối liên hệ phổbiến nêu lên mối liên hệ giữa các mặt đối lập của các sự vật, hiện tượng với nhau và cáchchúng tác động để tạo nên sự vận động, phát triển

Mối liên hiện phổ biến yêu cầu 3 tính chất: tính khách quan, tính phổ biến và tính đadạng

Tính khách quan: thế giới tồn tại một cách khách quan và các sự vật hiện tượng luôn tồntại mối liên hệ với nhau dù ít hay nhiều Chính vì thế, cho dù con người có nhìn thấy đượcmối liên hệ giữa chúng với nhau hay không thì chúng vẫn luôn tồn tại ở đó

Tính phổ biến: bởi các sự vật hiện tượng tồn tại trong thế giới khách quan như một tổngthể và có tác động qua lại với nhau, không có sự vật nào nằm biệt lập nên mối liên hệ luôntồn tại

Tính đa dạng: bởi sự đa dạng của sự vật, hiện tượng, sự đa dạng trong sự vận động vàphát triển của chúng cũng khiến cho các mối liên hệ với nhau mang tính chất đa dạng vàphong phú

Mối liên hệ phổ biến được nhìn nhận trong các cặp phạm trù: cái riêng và cái chung;nguyên nhân và kết quả; nội dung và hình thức;…

1.3 Quan điểm toàn diện và việc vận dụng quan điểm toàn diệnKhi nghiên cứu các quan điểm biện chứng duy vật về mối liên hệ phổ biến của các sự vậthiện tượng, triết học Mác – Lê-nin đúc kết ra quan điểm toàn diện trong nhận thức Trongthế giới, bất kỳ sự vật hiện tượng nào đều tồn tại trong mối liên hệ với các sự vật hiệntượng khác và mối liên hệ này rất đa dạng, phong phú Do đó, trong hoạt động nhận thức

và hoạt động thực tiễn về sự vật hiện tượng, chúng ta cần phải quán triệt và vận dụng sáng

tạo quan điểm toàn diện để khắc phục những quan điểm phiến diện, quan điểm triết trung,quan điểm ngụy biện trong hoạt động thực tiễn và nhận thức của chính mình, tránh vộivàng đưa ra kết luận về bản chất, quy luật của sự vật, hiện tượng Quan điểm toàn diệnđòi hỏi để có được nhận thức đúng đắn về sự vật, hiện tượng, chúng ta cần phải phát hiện

ra những mối liên hệ, quan hệ bên trong của chính sự vật hiện tượng đó, quan hệ bênngoài của nó với các sự vật hiện tượng khác Một mặt, tìm hiểu, phát hiện ra càng nhiềumối liên hệ, quan hệ nào đang chi phối sự tồn tại của bản thân sự vật, hiện tượng, sau đóchúng ta cần xem xét nhiều góc độ, từ nhiều phương diện của sự vật hiện tượng Mặtkhác,chúng ta phải phân loại những mối liên hệ, quan hệ nào là quan hệ bên trong, quan

hệ bên ngoài của nó Sau đó, lý giải những mối liên hệ này ra, qua đó xây dựng một hìnhảnh về sự vật như sự thống nhất các mối liên hệ, quan hệ, phát hiện ra quy luật bản chấtcủa nó

Trong hoạt động thực tiễn, theo quan điểm toàn diện, khi muốn hành động đạt được hiệuquả cao, chúng ta vừa phải chú ý tới những mối liên hệ nội tại của nó, vừa phải chú ý tớinhững mối liên hệ bên ngoài giữa sự vật ấy với các sự vật khác Để từ đó tìm kiếm và vậndụng các phương tiện, biện pháp thích hợp để tác động vào sự vật nhằm đem lại hiệu quảcao nhất Quan điểm toàn diện còn đòi hỏi trong hoạt động thực tiễn cần xem xét sự vậthiện tượng trong mối liện hệ theo đúng quy luật và phù hợp với lợi ích thực tiễn của conngười Trong mỗi thời đại, mỗi hoàn cảnh lịch sử nhất định thì con người cũng chỉ phảnánh được một số lượng hữu hạn nhất định những mối liên hệ Vì thế, tri thức mà conngười đạt được cũng chỉ là tương đối, không được đầy đủ và trọn vẹn Nhằm tránh đượcviệc tuyệt đối hóa những tri thức đã có về sự vật và tránh xem nó là những chân lý bấtbiến, tuyệt đối hóa về những tri thức đã có về sự vật, không thể bổ sung và phát triển,chúng ta cần phải nghiên cứu tất cả các mối liên hệ, xem xét tất cả mọi mặt của sự vậthiện tượng nhằm tránh mắc phải những sai lầm, cứng nhắc

Những quan điểm phiến diện, triết trung, ngụy biện chỉ xem xét một mặt, một mối quan

hệ tính chất hoặc nhiều mặt, nhiều mối liên hệ của sự vật hiện tượng, việc chú ý này vẫn

có thể là phiến diện, tùy tiện đánh giá ngang nhau những thuộc tính, những quy định khác

nhau của sự vật được thể hiện trong những mối liên hệ khác nhau đó Trong khi đó, quanđiểm toàn diện lại hoàn toàn đối lập, đòi hỏi chúng ta phải đi từ tri thức về nhiều mặt,nhiều mối liên hệ của sự vật đến chỗ khái quát để rút ra cái bản chất chi phối sự tồn tại vàphát triển của sự vật hay hiện tượng đó.

CHƯƠNG 2CÁC GÓI AN SINH XÃ HỘI CỦA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ HIỆU QUẢ

DƯỚI GÓC NHÌN TỪ QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN

Thời điểm ca nhiễm đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam, đứng trước nguy cơ bùng phát đạidịch trong nước, ngay sau đó Thủ tướng Chính phủ đã họp và ban hành các biện phápnhằm ứng phó với Covid-19:

Chỉ thị số 15/CT-TTg ban hành ngày 27 tháng 03 năm 2020 “Về quyết liệt thực hiện đợtcao điểm phòng, chống dịch COVID-19”.Hình 2.1: Lược đồ thời gian áp dụng các biện pháp giãn cách của

Thành phố Hồ Chí Minh đối với đợt dịch thứ 4

Chỉ thị số 16/CT-TTg ban hành ngày 31 tháng 03 năm 2020 “Về thực hiện các biện phápcấp bách phòng, chống dịch COVID-19”.

Chỉ thị số 19/CT-TTg ban hành ngày 24 tháng 04 năm 2020 “Về tiếp tục thực hiện cácbiện pháp phòng, chống dịch COVID-19 trong tình hình mới”

Tùy theo sự khác biệt về tình hình kinh tế, xã hội của từng địa phương mà các chỉ thị nàyđược áp dụng linh hoạt nhằm giảm áp lực cho người dân và hoạt động sản xuất, kinh tế,cũng như giảm áp lực cho ngân sách địa phương

Và vì diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 mà biến chủng Delta mang lại, từ ngày 09tháng 07, Thành phố Hồ Chí Minh đã áp dụng các biện pháp giãn cách mạnh theo chỉ thị

số 16/CT-TTg sau gần một tháng giãn cách theo chỉ thị số 15/CT-TTg và tiếp tục bổ sungthêm các chỉ thị 11 và 12 được ban hành bởi Thành Ủy Thành phố Hồ Chí Minh về tăngcường thực hiện các biện pháp thực hiện giãn cách Với khẩu hiệu “Ai ở đâu thì ở đó”,các biện pháp giãn cách này nhằm nhấn mạnh người dân không ra đường khi không cầnthiết, ngoại trừ người lao động đang làm việc trong một số lĩnh vực hiếm hoi được phép Việc áp dụng các biện pháp giãn cách mạnh mẽ và liên tục bổ sung thêm các chỉ thị mới ởcấp Thành phố cho thấy mức độ diễn biến phức tạp và khó lường của đợt dịch thứ tư dobiến chủng Delta gây ra Ngoại trừ việc áp dụng Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ,người dân không ra ngoài khi thực sự cần thiết, Thành phố Hồ Chí Minh còn tăng cườngthêm cấp độ giãn cách trên địa bàn cũng như ban hành giờ giới nghiêm kể từ ngày 26tháng 07 và đỉnh điểm sau đó một tháng, Thành phố quyết định thực hiện khẩu hiệu “Ai ởđâu thì ở đó” với sự hỗ trợ của Quân đội Nhân dân Việt Nam Với phương châm “Ai ởđâu thì ở đó” kể từ ngày 23 tháng 08, Thành phố Hồ Chí Minh đã áp dụng biện pháp giãncách gắt gao nhất từ trước đến giờ, hy sinh rất lớn về mặt kinh tế để đảm bảo cho công tácphòng chống dịch bệnh Việc người dân đi mua thực phẩm, thuốc men hoàn toàn khôngđược phép mà cung ứng lương thực sẽ được hỗ trợ thông qua các gói hỗ trợ của địaphương hoặc các mạnh thường quân, đồng thời những hộ dân có nhu cầu thêm về các nhuyếu phẩm có thể liên hệ để được đi chợ hộ thông qua các đội đi chợ hộ được thành lập

trên từng địa bàn theo khu phố hoặc phường, một số khu vực sẽ có sự trợ giúp của Quânđội Bên cạnh đó, các chốt kiểm soát được thành lập ngay cửa ngõ của từng phường trênkhắp địa bàn thành phố để kiểm soát việc di chuyển của người dân nhằm khoanh vùng,truy vết các trường hợp bị nhiễm

Các biện pháp giãn cách mạnh mẽ đã thật sự làm xáo trộn nhiều đến cuộc sống của ngườidân trên địa bàn Thành phố, trong đó những câu hỏi đặt ra về việc hỗ trợ người dân, cungứng lương thực cũng như thời gian kết thúc giãn cách liên tục được đưa ra khi mà số canhiễm dường như chưa có dấu hiệu đảo chiều rõ rệt và khu vực lây nhiễm vô cùng phứctạp Việc giãn cách kéo dài trong vòng nhiều tháng đã làm ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế,tác động đến số lượng việc làm mà nhóm đối tượng lao động tự do hay lao động không cógiao kết hợp đồng lao động bị tác động mạnh mẽ nhất khi họ dường như mất hẳn nguồnthu nhập từ công việc trong thời gian này Dù nguồn thu nhập thu hẹp thậm chí bị cắt đứtnhưng những lao động này vẫn phải trả những khoản sinh hoạt phí bao gồm phí thuê nhàtrọ, chi phí ăn uống và các chi phí thiết yếu khác Mặc dù, Thành phố Hồ Chính Minh đãphối hợp với một số tỉnh, thành khác để đưa đón người dân về quê nhưng số lượng laođộng gặp khó khăn còn ở lại vẫn rất lớn Điều này đưa vấn đề an sinh xã hội để ngườidân, người lao động yên tâm chung tay chống dịch trở thành một vấn đề vô cùng cấpthiết

2.2 Những chính sách an sinh xã hội kể từ ngày 09/07/2021

Bằng phương pháp tiếp cận duy vật biện chứng về xã hội, C.Mác và Ph.Ăngghen có rút ra các quan điểm cơ bản mang tính duy vật và biện chứng về xã hội Cụ thể như sau:

Thứ nhất, con người hiện thực trước khi làm các chuyện khác như chính trị, đạo đức giáo dục, tôn giáo thì phải sống đã […] “người ta phải có khả năng sống đã rồi mới có thể “làm ra lịch sử” Nhưng muốn sống được thì trước hết cần phải có thức ăn, thức uống, nhà ở, quần áo và

1 Tiểu ban triết học Đại học Kinh tế TP.HCM, (2021), Tài liệu học tập Triết học, NXB Kinh tế TP.HCM, trang