- Quyền lực cứng Hard power - Quyền lực mềm Soft power Quyền lực cứng là khả năng ép buộc chủ thể khác thực hiện điều mình muốn còn chủ thể kia không muốn bằng lực lượng quân sự hay bằng
Trang 1TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
NHẬP MÔN QUAN HỆ QUỐC TẾ
Giảng viên hướng dẫn: TS PHAN THỊ ANH THƯ Sinh viên thực hiện: Thái Vũ Hoà
Mã số sinh viên: 1956040057
Thành phố Hồ Chí Minh, 02/07/2021
Trang 2quyền lực xuất hiện ngày càng phổ biến trong các lĩnh vực đời sống chính trị - xã hội Ngày nay, quyền lực được biểu hiện đa dạng với nhiều mức độ khác nhau Trong mối quan hệ quốc
tế quyền lực có tầm quan trọng ngày càng cao
Theo nghĩa hẹp, quyền lực là “khả năng của chủ thể này thuyết phục hoặc ép buộc chủ thể khác thực hiện điều mà mình mong muốn” Xuất phát từ sự phát triển trong quan hệ quốc
tế, khi các nước lớn không thể hoàn toàn áp đặt ý muốn của mình lên các nước vừa và nhỏ Các nước vừa và nhỏ vẫn có quyền lực của riêng mình Quyền lực có thể mang tính hai chiều
vì vậy “quyền lực là năng lực thực hiện mục đích của chủ thể trong quan hệ quốc tế” Tức
khả năng duy trì độc lập và lợi ích của một quốc gia trong mối quan hệ quốc tế thể hiện qua quyền lực hay năng lực
Về mặt bản chất, quyền lực gồm năng lực và quan hệ Năng lực làm nên quyền lực và là công cụ để thực hiện quyền lực Chủ thể chỉ có quyền lực khi có năng lực Quyền lực chỉ xuất hiện trong quan hệ hay sự tương tác giữa các chủ thể Không có quan hệ tức năng lực không được thể hiện qua quyền lực Đến thế kỉ XX, bản chất quyền lực được bổ sung thêm yếu tố là cấu trúc khi hệ thống quốc tế phát triển thành một hệ thống phức tạp với nhiều chủ thể, lĩnh vực, những vấn đề liên quan chặt chẽ với nhau
Về mặt hình thức, quyền lực được hiểu là sức mạnh và sự cưỡng ép, tức là có sức mạnh
đủ để cưỡng ép chủ thể khác làm điều mà mình muốn dù họ không mong muốn Chẳng hạn: cảnh sát giao thông xử phạt người vi phạm giao thông; giáo viên trừ điểm sinh viên vì không làm bài tập; Mĩ cấm vận Cuba, quyền lực là sự ảnh hưởng của chủ thể này đối với chủ thể khác
Có năm cách phân loại quyền lực, đầu tiên là dựa trên cơ sở thời gian; thứ hai là dựa trên hình thức biểu hiện; thứ ba là dựa trên lĩnh vực hoạt động; thứ tư là dựa trên phạm vi hoạt động; và thứ năm là dựa trên phương thức thực hiện quyền lực Trong đó, cách phân loại thứ
năm là khá phổ biến dù vừa mới xuất hiện cách đây không lâu
Phân loại dựa trên phương thức thực hiện quyền lực giúp hiểu thêm thực tiễn quan hệ quốc tế hiện nay cả về năng lực lẫn phương cách sử dụng năng lực Theo đó, quyền lực được chia làm hai loại:
Trang 3- Quyền lực cứng (Hard power)
- Quyền lực mềm (Soft power)
Quyền lực cứng là khả năng ép buộc chủ thể khác thực hiện điều mình muốn còn chủ thể kia không muốn bằng lực lượng quân sự hay bằng trừng phạt kinh tế như can thiệp quân sự,
sử dụng vũ lực, trừng phạt kinh tế, bao vây, cấm vận …Tương tự, thông qua giảm rào cản thương mại, cung cấp an ninh quân sự hoặc lời đề nghị có lợi cho quốc gia mạnh ảnh hưởng đến các quốc gia yếu hơn
Một quốc gia có năng lực quân sự và kinh tế mạnh mẽ thường tạo ảnh hưởng của họ đối
với các quốc gia có năng lực yếu kém hơn Theo Joseph Nye, “quyền lực cứng là khả năng
sử dụng cà rốt và gậy của sức mạnh kinh tế và quân sự để đối phương làm theo ý của mình Quyền lực cứng là sự cưỡng bức, ép buộc” Một quốc gia với quy mô, năng lực và chất
lượng tài nguyên Quyền lực cứng được thể hiện thông qua khả năng sử nguồn tài nguyên đó.Vd: Mỹ, EU áp đặt lệnh trừng phạt đối với Trung Quốc liên quan đến vấn đề Tân Cương (3/2021), cấm vận thương mại với Cuba, Iran, Iraq trong thế kỉ 20; Mỹ cấm vận Việt Nam (1975); Mỹ xâm lược Iraq (2003),… là những biểu hiện của quyền lực cứng Quyền lực cứng
là biện pháp được sử dụng phổ biến trong lịch sử và hiện nay vẫn được xem là công cụ phổ biến và có hiệu quả được các quố gia sử dụng và chưa thể thay thế Vì thế, quyền lực cứng là công cụ, chính sách đối ngoại được các quốc gia có năng lực mạnh áp dụng với các quốc gia yếu kém hơn
Trái ngược với quyền lực cứng, quyền lực mềm với là quyền lực tinh tế và nhẹ nhàng hơn Khái niệm quyền lực mềm được Joseph Nye đưa ra đầu tiên trong quyển sách được phát hành năm 1990, Bround to Lead: The Changing Nature of American Power và được giải thích rõ hơn trong quyển sách được phát hành 2004, Soft Power: The Means to Success
in World Politics Theo Joseph Nye, “Quyền lực mềm là một loại năng lực, có thể giúp đạt được mục đích thông qua sức hấp dẫn chứ không phải ép buộc hoặc dụ dỗ Sức hấp dẫn này đến từ quan điểm giá trị về văn hóa, chính trị và chính sách ngoại giao của một nước”.
Là khả năng dùng ảnh hưởng hay sự hấp dẫn để thuyết phục chủ thể khác làm theo ý mình Trái với sự cưỡng bức của quyền lực cứng, quyền lực mềm không chỉ là sự thuyết phục mà còn là khả năng lôi cuốn và hấp dẫn khiến người khác tự nguyện quy thuận và đi theo
Trang 4Cả quyền lực cứng và quyền lực mềm đều đại diện cho các dạng quyền lực được thực hiển bởi các quốc gia Quyền lực cứng và quyền lực mềm có liên hệ với nhau bởi chúng là hai khía cạnh của khả năng giành được một tiêu của một người bằng việc tác động lên hành
vi của người khác Đôi khi con người sẽ bị thu hút bởi những điều khiển hoang đường mà
học không thể đánh bại, Osama bin Laden từng nói: “khi mọi người nhìn thấy một con ngựa khỏe mạnh và một con ngựa yếu, theo tự nhiên, họ sẽ thích con ngựa khỏe mạnh” Đối với
quan hệ giữa người với người cũng thế, chúng ta sẽ bị thu hút bởi những kẻ hăm dọa có danh tiếng và tầm nhìn
Tuy nhiên, không phải một cá nhân hay một tổ chức nào cũng đủ mạnh mẽ để bắt ép người khác Vì vậy, hầu như các nhà lãnh đạo đều cần một sự chắc chắn của quyền lực mềm Machiavelli có thể đúng khi cho rằng tốt hơn hết cho một quân vương là bị mọi người sợ hãi hơn là yêu mến, nhưng trái ngược với yêu mến một người không phải là sợ hãi, mà là căm hận và Machiavelli đã chỉ rõ rằng một quân vương nên tránh sự căm hận một cách cẩn trọng Khi một người đi trộm tiền anh ta chỉa súng vào bạn và đe dọa hãy đưa tiền cho anh ta hoặc anh ấy thuyết phục bạn rằng cha anh ấy đang cần tiền để chữa bệnh Cách làm đầu tiên với phương thức ép buộc, cưỡng bức, cách làm thứ hai mang tính thuyết phục, thu hút, đồng cảm Nhưng dù sử dụng cách thức nào cũng bắt nguồn từ việc anh ấy là một kẻ trộm Vì vậy,
dù sử dụng quyền lực mềm hay quyền lực cứng đều nhằm đạt được một mục đích nhất định Quyền lực cứng sử dụng các công cụ vật chất, hữu hình, dựa trên quyền lực quân sự hay kinh tế để tiếp cận một cách cưỡng chế với các mối quan hệ quốc tế và sử dụng sức mạnh quân sự hoặc kinh tế để đạt được kết quả mong muốn Quyền lực mềm chủ yếu dựa trên công
cụ vô hình và dựa trên ba nguồn lực, đó là văn hóa, các giá trị chính trị và chính sách đối ngoại tiếp cận các mối quan hệ quốc tế một cách tinh tế hơn Cũng như quyền lực cứng quyền lực mềm cũng nhằm hướng đến đạt được mục đích mong muốn, tuy nhiên quyền lực cứng mang tính thuyết phục, có ảnh hưởng đế sở thích và lợi ích của quốc gia khác Cuộc thăm dò quyền lực mềm của tạp chí Monocle năm 2014 Hoa Kì, Đức, Anh, Nhật Bản, Pháp, Thụy Sĩ, Úc, Thụy Điển, Đan Mạch và Canada là 10 quốc gia sử dụng hiệu quả quyền lực mềm như một công cụ đối ngoại trong quan hệ quốc tế
Quyền lực cứng với cách tiếp cận gượng ép với sự phô trương sức mạnh quân sự, kinh tế trong các mối quan hệ quốc tế để đạt được hiệu quả, mang tính trực tiếp ảnh hưởng đến mối quan hệ quốc tế Ngược lại, quyền lực mềm thể hiện cách tiếp cận một cách tinh tế hơn xuất phát từ sự công nhận của các nước trong mối quan hệ quốc tế Các quốc gia sử dụng quyền lực mềm như một chính sách mềm dẻo để đạt được điều họ mong muốn, mang tính gián tiếp,
Trang 5hòa hoãn hơn trong mối quan hệ quốc tế Để có được điểu này các quốc gia phải có khả năng truyền đạt quan điểm và giá trị của mình bằng những phương thức tình cảm, có sức hút
Cả quyền lực mềm và quyền lực cứng đôi khi đều can thiệp và củng cố lẫn nhau Đa số các nhà lãnh đạo đều nắm chắc quyền lực mềm Việc kết hợp khôn khéo giữa hai loại quyền lực này ngày càng trở nên phong phú Năm 2004, Joseph Nye đã bổ sung thêm thuật ngữ
“quyền lực thông minh” Vì vậy, dù mang nhiều điểm khác nhau về bản chất, chức năng nhưng cả hai sử dụng quyền lực như một phương tiện để đạt được mục đích trong mối quan
hệ quốc tế
Hiện nay, khi vấn đề hội nhập quốc tế trở thành xu thế, việc sử dụng quyền lực mềm được các chủ thể quan hệ quốc tế ưu ái hơn trong mối quan hệ giữa các quốc gia khi các cuộc chiến tranh không còn chỉ dựa trên súng đạn và binh lực mà còn liên quan đến các vấn đề ý tưởng, giá trị, văn hóa Thay vì việc sử dụng vũ khí để làm cho vấn đề trở nên căng thẳng hơn, các nước luôn hướng đến xu thế hòa hoãn thông qua các chính sách mềm dẻo bằng những công cụ tạo nên quyền lực mềm như kênh phát thành, đài truyền hình, báo chí,…đây
là “vũ khí” sắc bén với tốc độ chóng mặt trên phạm vi rộng lớn mà các chủ thể có thể tiếp nhận một cách hiệu quả
Thay vì, sử dụng quyền lực cứng tạo nên căng thẳng giữa các chủ thể, các quốc gia hiện nay đều hướng đến sự mềm dẻo trong đường lối ngoại giao để đạt được mong muốn của bản thân mà không ảnh hưởng đến mối quan hệ quốc tế của mình Lịch sử nhân loại đã chứng kiến rất nhiều cuộc chạy đua vũ trang, nhằm nâng cao năng lực quân sự Điển hình, cuộc chạy đua vũ trang giữa hải quân Anh - Đức trước Chiến tranh thế giới thứ nhất hay cuộc chạy đua hạt nhân Xô - Mỹ trong Chiến tranh lạnh Điều này đã dẫn đến những căng thẳng trong mối quan hệ quốc tế gây nhiều thiệt hại không chỉ hai bên chủ thể mà còn các chủ thể khác Vấn đề này đã được thực tế lịch sử chứng minh Joseph Nye cho rằng sức mạnh mềm chính
là loại sức hấp dẫn tác động một cách gián tiếp vào hành vi của người khác Những lợi ích
mà quyền lực mềm mang lại cho một quốc gia không phải là lợi ích có thể thấy được ngay, nhưng nó lại mang đến những tác dụng ngoài mong muốn
Hiện nay, trào lưu học hỏi theo văn hóa, ẩm thực Hàn Quốc ngày càng được nhiều bạn trẻ nhiều nước trên thế giới ưa chuộng Như thế, đã nâng tầm ảnh hưởng to lớn nền văn hóa của “xứ sở kim chi” trong các mối quan hệ quốc tế Joseph Nye cho rằng trong quan hệ quốc
Trang 6tế, một quốc gia có thể tác động vào một quốc gia khác một cách tự nhiên thông qua các giá trị như ý chí, kĩ năng ngoại giao, khả năng huy động sự ủng hộ nội bộ hay hệ tư tưởng tôn giáo sẽ dễ dàng gây ảnh hưởng lên hành vi của các quốc gia khác
Quyền lực mềm với sức hấp dẫn của văn hóa và ý thức không cưỡng ép, trừng phạt kinh
tế và quân sự, không mang tính độc quyền Do đó, quyền lực mềm không thể bị một tổ chức quốc tế hay quốc gia nào độc quyền bởi sức mạnh vô hình Sự ảnh hưởng của quyền lực mềm vô hình nhưng lại rất sâu sắc Chẳng hạn, khi Kpop trở thành hiện tượng toàn cầu, Việt Nam cũng không ngoại lệ với các nhà hàng theo phong cách Hàn Quốc ngày xuất hiện nhiều hơn, học hỏi theo phong cách Hàn Quốc nhiều hơn đã đưa đến sự du nhập mạnh mẽ văn hóa Hàn vào xã hội Việt Nam Điều này, đã mang đến nhiều nguồn lợi rất lớn thông qua quyền lực mềm
Thông qua đa phương tiện truyền thông các quốc gia tuyên truyền ý chí, sức ảnh hưởng của mình trong quan hệ quốc tế, thông qua nâng uy tín quốc gia trên trường quốc tế Theo đánh giá của Brand Finance về chỉ số quyền lực mềm toàn cầu năm 2021 Việt Nam là quốc gia duy nhất trong khối Asean được thăng hạng quyền lực mềm từ 50 lên 47 Điều này cho thấy, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng thăng hạng và vững chắc Tính cốt lỗi của quyền lực mềm là tính hấp dẫn, tạo nên sức hấp dẫn, thu hút sự ngưỡng mộ, kính phục của các cộng đồng thế giới dành cho quốc gia đó bao gồm giá trị căn bản của xã hội, văn hóa, mô hình nhà nước, các chính sách hợp pháp, đầy đủ thẩm quyền và hợp đạo đức Một quốc gia nếu có thể thực hiện giá trị mà các quốc gia khác quan tâm, thì quốc gia đó ít phải có công sức để giành được mục đích của mình
Quyền lực cứng với sức mạnh then chốt về quân sự và kinh tế Ở quyền lực mềm, văn hóa là một yếu tố với mức độ được chấp nhận phổ biến, là nhân tố then chốt của quyền lực mềm Một văn hóa được chấp nhận rộng rãi thì khả năng đạt được mong muốn của quốc gia
đó được tăng cường Bởi đã phần nào đưa đến nét chung trong văn hóa giữa các chủ thể từ
đó dễ dàng đạt được lợi ích hơn
Dù là quyền lực cứng hay quyền lực mềm đều không mang tính tuyệt đối, bởi nó không
là giải pháp cho tất cả các vấn đề Tự bản thân quyền lực mềm không phải tự thân nó lúc nào cũng tốt và tốt hơn quyền lực mềm Bản thân mỗi người không ai lại thích những kẻ đe dọa nhưng cũng không phải ai cũng thích những kẻ lôi kéo dù cho đó có là quyền lực mềm đi chăng nữa Quyền lực có thể đưa ta đạt đến mục đích tốt hoặc xấu nhưng mục đích đó có thể thay đổi bởi cách nhìn của người khác Điển hình trong thời gian gần đây khi các nhóm lãnh đạo Trung Quốc liên tiếp giúp đỡ, ủng hộ châu Phi thông qua việc xóa nợ 1 tỷ USD và triển khai hơn 900 dự án xây dựng sân vận động, đường xá, bệnh viện và trường học Đã mang
Trang 7đến sự hoài nghi về ý đồ của Trung Quốc đối với châu Phi Hay Bin Laden có rất nhiều quyền lực mềm nhưng không phải các hành động của ông đều trở nên tốt đẹp trong mắt người Mỹ Khi hội nhập quốc tế trở thành xu thế toàn cầu, nhận thấy tầm quan trọng của một môi trường hòa bình, an ninh tạo tiền đề cơ sở cho sự hợp tác giữa các quốc gia, khu vực vấn
đề sử dụng quyền lực mềm ngày càng được lòng các nhà lãnh đạo Một ví dụ điển hình, Hoa
Kỳ dưới thời tổng thống Obama sử dụng quyền lực mềm được các nước ưu tiên hàng đầu trong mối quan hệ ngoại giao đặc biệt là, quyền lực mềm được sử dụng như một công cụ hiệu quả trong việc thực thi các chính sách ngoại giao
Do vậy, sử dụng “vũ khí” vô hình là một phương pháp tốt và được nhiều quốc gia tán thành nhưng trong một vài trường hợp quyền lực mềm đôi khi không còn phù hợp, đôi khi còn phản tác dụng Do đó, trong đường lối ngoại giao các nhà lãnh đạo cần phải cân bằng giữa quyền lực mềm và quyền lực cứng Luôn tăng cường quyển lực mềm và củng cố quyền lực cứng Một nhà lãnh đạo chỉ trở thành một nhà lãnh đạo thực thụ khi anh ta sử dụng một cách thông minh,chính xác, hiệu quả giữa quyền lực cứng và quyền lực mềm
Câu2:
Nói về mối tương quan giữa công tác ngoại giao với thế lực của đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Thực lực là cái chiêng mà ngoại giao là cái tiếng Chiêng có to thì tiếng mới lớn” Đây cũng chính là lời khẳng định về vị trí và vai trò của công tác ngoại giao, thể hiện mối tương quan chặt chẽ, keo sơn giữa kết quả trong công tác ngoại giao với thế và lực của đất nước Vậy để hiểu rõ và có cái nhìn bao quát hơn về lời khẳng định ấy của Bác, bài làm của tôi xin được trình bày về các luận điểm “thế”, “lực” và kết quả của quá trình quan hệ ngoại giao mà nước ta gặt hái được ở TK XXI
Đại hội XIII của Đảng (2021) đã đánh giá: “Nhìn lại 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới,
30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội,
lý luận về đường lối đổi mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Việt Nam ngày càng hoàn thiện và từng bước được hiện thực hóa Đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện so với những năm trước đổi mới Quy mô, trình độ nền kinh tế được nâng lên Đời sống nhân dân cả về vật chất và tinh thần được cải thiện rõ rệt Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay” 1 Vậy “thế” và “lực” của nước ta được thể hiện cụ
thể như thế nào?
1 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb.CTQG, HN, 2021, tập 1, tr.103-104.
Trang 8Xét về “lực”, được hiểu như “tiềm lực” hay “năng lực” của quốc gia, của dân tộc Việt Nam.
Đầu tiên, tiềm lực kinh tế Về công nghiệp, trong TK XXI và cụ thể là ở những năm trở lại
đây, số lượng doanh nghiệp ở nước ta tăng nhanh Trong giai đoạn 2015-2019, đã có hơn 601,2 nghìn doanh nghiệp được thành lập mới (tăng bình quân 13,1% so với các cụm kỳ trước đó2) Hiện có 1,4 triệu doanh nghiệp đã hình thành một số ngành công nghiệp có quy
mô lớn, có khả năng cạnh tranh và vị trí vững chắc trên thị trường quốc tế3
Một số doanh nghiệp công nghiệp trong nước có năng lực cạnh tranh tốt có thể kể đến như Tập đoàn VinGroup, Trường Hải, Thành Công trong lĩnh vực sản xuất, lắp ráp ôtô; Vinamilk, TH True Milk trong lĩnh vực sản xuất, chế biến thực phẩm; Tập đoàn Hoa Sen, Tập đoàn Hòa Phát, Công ty trách nhiệm hữu hạn Hòa Bình Minh, Công ty thép Pomina, Công ty cổ phần thép Nam Kim trong lĩnh vực sắt thép, kim khí
Về nông nghiệp, có hơn 52.000 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản4
Nông nghiệp công nghệ cao đang ngày một phát triển mạnh Về du lịch, dịch vụ. Nước ta có
nhiều lợi thế và tiềm năng về du lịch, hiện đã trở thành một địa điểm du lịch hàng đầu của khu vực, thu hút nhiều sự quan tâm chú ý trên thế giới khi vinh dự có 39 di sản được UNESCO ghi nhận (trong đó có 8 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, 12 di sản văn hóa phi vật thể, 7 di sản tư liệu, 9 khu dự trữ sinh quyển thế giới và 3 công viên địa chất toàn cầu); 363 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; 191 hiện vật và nhóm hiên vật được công nhận bảo vật quốc gia; 3.528 di tích quốc gia; 122 di tích quốc gia đặc biệt; 175 bảo tàng thường xuyên lưu giữ và trưng bày hơn 3 triệu tài liệu hiện vật Nhờ vậy, du khách quốc tế đến Việt Nam tăng từ 8 triệu lượt (2015) lên 18% (2019) Năm 2019, du lịch Việt Nam được vinh danh, trao tặng nhiều giải thưởng danh giá của du lịch thế giới, như “Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới năm 2019”, “Điểm đến Golf tốt nhất thế giới năm 2019”, “Điểm đến hàng đầu châu Á năm 2019”, “Điểm đến Ẩm thực hàng đầu châu Á năm 2019”, “Điểm đến Văn hóa hàng đầu châu Á năm 2019”, v.v 5
Thứ hai, tiềm lực khoa học và công nghệ Tiềm lực khoa học và công nghệ của đất nước
được tăng cường Hiện nay, cả nước đã có hơn 4.000 tổ chức khoa học và công nghệ, ba khu công nghệ cao quốc gia, 13 khu nông nghiệp ứng dụng cao, 8 khu công nghệ thông tin tập
2 Phạm Viết Thông (2021), Cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của nươc ta hiện nay, Nhận từ
3 Phạm Viết Thông (2021), Cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của nươc ta hiện nay, Nhận từ
4 Phạm Viết Thông (2021), Cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của nươc ta hiện nay, Nhận từ
5 Phạm Viết Thông (2021), Cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của nươc ta hiện nay, Nhận từ
Trang 9trung và gần 67.000 cán bộ nghiên cứu Hạ tầng nghiên cứu một số lĩnh vực trọng điểm như công nghệ sinh học, hóa dầu, vật liệu, năng lượng tự động hóa, nanô, công nghệ tính toán, y học được tăng cường Việt Nam liên tục thăng hạng về Chỉ số đổi mới sáng tạo năng lượng toàn cầu Năm 2020, Việt Nam xếp hạng 42/131 quốc gia nền kinh tế, đứng thứ ba trong khu vực ASEAN (sau Singapore và Malaysia)
Thứ ba, tiềm lực con người Nếu như dân số năm 1945 chỉ với hơn 22 triệu người thì ở thời
điểm năm 2020 đã cán mốc 97,58 triệu người, trong đó có 54,61 triệu lao động Số có trình
độ đại học trở lên hơn 6 triệu người Và có khoảng 5,3 triệu người Việt Nam tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có hơn 500.000 người có trình độ đại học trở lên, nhiều người là kỹ sư, chuyên gia hàng đầu trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kinh tế, tài chính và một số đã tham gia hệ thống chính trị của các nước Hằng năm, có khoảng 400 - 500 lượt chuyên gia, trí thức trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học - công nghệ ở Việt Nam Có gần 3.000 doanh nghiệp của kiều bào từ Hoa Kỳ, Canada, Australia, Nga, Pháp, Séc, Hà Lan, đang hoạt động tại 50/63 tỉnh, thành phố với số vốn 4 tỷ USD Lượng kiều hối gửi về nước tăng qua các năm 10 năm qua lên tới
112 tỷ USD Điều đó cho thấy nguồn lực về nhân lực ở nước ta đang ngày một được cải thiện
và mang lại nhiều kết quả rõ rệt6
Thứ tư, tiềm lực quốc phòng, an ninh được tăng cường Xét trong quân đội Nếu như năm
1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân có 34 cán bộ, chiến sĩ Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (1945) quân số lực lượng Vệ quốc đoàn (tên gọi trước đây của Quân đội nhân dân Việt Nam) chỉ khoảng 50.000 người7, đến nay Quân đội nhân dân Việt Nam bao gồm bộ đội chủ lực (lục quân, phòng không, không quân, hải quân, biên phòng, bộ
tư lệnh tác chiến không gian mạng, cục giữ gìn hòa bình Việt Nam); bộ đội địa phương; các quân khu, quân đoàn, binh chủng; hệ thống các đơn vị bảo đảm hậu cần, kỹ thuật, nhà
trường, viện nghiên cứu và các đơn vị kinh tế - quốc phòng Xét trong công an Lực lượng
công an được tổ chức chính quy, chặt chẽ, phân cấp từ Trung ương tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh xã, phường, thị trấn Các cục, lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Những năm qua, Đảng, Nhà nước luôn quan tâm, đầu tư, nâng cao tiềm lực quốc phòng, an ninh, tăng
6 Trần Nguyên (2020), Năm 2020, dân số trung bình đạt 97,3 triệu người, Nhận từ
7 Báo Nhân Dân (2014), Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân - đội quân chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân việt Nam (22-12-1944), đánh thắng hai trận đầu (Phai Khắt, Nà Ngần), Nhận từ https://nhandan.vn/tin-tuc-su-kien/doi-viet-nam-
Trang 10cường sức mạnh tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu của các lực lượng, nhất là các địa bàn trọng điểm; đầu tư trang thiết bị, vũ khí hiện đại, chủ động nghiên cứu phát triển trang bị,
vũ khí công nghệ cao
“Thế” trong “vị thế” mà nước ta xây dựng đã giúp Việt Nam ngày càng có vị thế quan
trọng trong các tổ chức quốc tế.
Ở TK XX, vào đầu những năm 1950, Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc, Liên Xô và các nước XHCN Từ 1951-1975, nước ta lâm vào tình thế vô cùng khó khăn khi kinh tế và xã hội bị ảnh hưởng nặng nề sau những năm chiến tranh tàn khốc và sự bao vây, cô lập, cấm vận của Hoa Kỳ và phương Tây Sau quá trình nổ lực và cố gắng, nước
ta đã thiết lập quan hệ ngoại giao với nhiều nước (năm 1975 Việt Nam có quan hệ ngoại giao với 90 nước) Trong giai đoạn năm 1976-1995 Ngày 20/9/1977, Việt Nam được chính thức công nhận là thành viên thứ 149 của Liên hợp quốc Tháng 11/1991, Việt Nam và Trung Quốc chính thức bình thường hóa quan hệ ngoại giao Tháng 7/1995, Việt Nam và Hoa Kỳ chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao Từ 1995 đến nay, Việt Nam đã tham gia sáng lập ASEM (1996), tham gia APEC (1998), gia nhập WTO (2006); hai lần đảm nhận vai trò Ủy viên không thường trực Bảo an Liên hợp quốc (các nhiệm kỳ 2003-2004 và 2020-2021) Đến nay Việt Nam đã thiết lập ngoại giao với 189/193 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới Quan hệ đối tác chiến lược với 17 nước, đối tác toàn diện với 13 nước, trong đó có tất cả năm nước Ủy viên Thường trực Liên hợp quốc8
Trên bình diện đa phương, Việt Nam có nhiều đóng góp hiệu quả và đảm nhiệm thành công vai trò chủ chốt tại các tổ chức và diễn đàn, đặc biệt là Liên hợp quốc, ASEAN Có nhiều đóng góp tích cực trong việc tổ chức thành công nhiều sự kiện quốc tế lớn, nhất là vị trí nước chủ nhà của Hội nghị cấp cao Pháp ngữ (1997), ASEAN (1998, 2010, 2020), ASEM (2005), APEC (2006, 2007) Việt Nam cũng chủ động đưa ra nhiều ý tưởng, sáng tạo ở hầu hết các
tổ chức, diễn đàn quốc tế quan trọng, nhất là ASEAN, ASEM, APEC, Liên hợp quốc, nhóm các nước G7, G20, Việt Nam cũng trở thành mắt xích quan trọng trong nhiều liên kết kinh
tế khu vực và toàn cầu9
Có thể thấy, bước sang TK XXI của thời kỳ hội nhập và phát triển của quá trình ngoại giao,
vị thế quốc tế của Đảng Cộng sản Việt Nam từng bước được nâng cao Các đảng, các nước
(kể cả các nước từng có quan hệ thù địch trước đây với Việt Nam như Hoa Kỳ, Anh, Pháp )
8 Phạm Viết Thông (2021), Cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của nươc ta hiện nay, Nhận từ
9 Phạm Viết Thông (2021), Cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của nươc ta hiện nay, Nhận từ