(TIỂU LUẬN) THẢO LUẬN học PHẦN KINH tế KHU vực và ASEAN đề tài tổng quan về myanmar

Hiện tại, nước xuấtkhẩu lớn nhất của Myanmar là Nhật Bản, Đức đứng thứ hai., tiếp sau đó là Hoa Kỳ,Hàn Quốc, Nhật Bản… đều là những quốc gia đang đối mặt với dịch covid - 19,hạn

Trang 1

BÁO CÁO TỔNG HỢP

ĐỀ TÀI THẢO LUẬN HỌC PHẦN

“KINH TẾ KHU VỰC VÀ ASEAN”

Đề tài: Tổng quan về Myanmar

Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Thị Thùy Dương Lớp HP: H2102FECO2031

Thực hiện: Nhóm 8

HÀ NỘI – 2021

Trang 2

thảo luận này

Vì thời gian có hạn và trình độ bản thân còn nhiều hạn chế, cho nên bài thảo luận củanhóm không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý quý báu của côcùng toàn thể các bạn trong lớp để bài thảo luận của nhóm được hoàn thiện hơn

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

Trang 3

I Thương mại của Myanmar

II Đầu tư của Myanmar

III Lao động của Myanmar

C Hợp tác kinh tế

I Hợp tác kinh tế giữa Myanmar và Singapore

II Hợp tác kinh tế giữa Myanmar và Việt Nam

Trang 4

Myanmar là một quốc gia thuộc vùng Đông Nam Á, có biên giới với Bangladesh,

Ấn Độ, Trung Quốc, Lào và Thái Lan Một phần ba tổng chu vi của Myanmar làđường bờ biển giáp với vịnh Bengal và biển Andaman Nước này nằm dọc theo mảng

Ấn Độ và mảng Á-Âu, phía đông nam của dãy Himalaya, về phía tây là Vịnh Bengalvà phía nam là biển Andaman Đây là vị trí chiến lược, nằm gần các tuyến đường vậntải chính của Ấn Độ Dương Thủ đô của Myanmar là Naypyidaw

2 Khí hậu

Myanmar mang khí hậu gió mùa với 3 mùa chính trong năm Mùa hè từ tháng 3đến tháng 6: Đây là khoảng thời kì nóng nhất, mưa ít hoặc không mưa Mùa mưa củatháng 7 đến tháng 9: Ở Yangon thời gian này, trời mưa cả ngày lẫn đêm, còn tạiBangan và Mandalay trời lại siêu ít mưa, đây cũng là khoảng thời gian rất ít khách dulịch đến Myanmar Mùa thu từ tháng 10 tới tháng 2 năm sau, đây là thời khắc ưa thíchcho du lịch ở Myanmar hơn cả Với khí hậu ôn hòa, trời ít mưa, số đông khách du lịchlựa chọn mùa thu để tới với Myanmar

3 Diện tích

Myanmar có diện tích 676.577 km2, là quốc gia lớn thứ hai Đông Nam Á, chỉ sauIndonesia

4 Tài nguyên thiên nhiên

Myanmar giàu tài nguyên thiên nhiên Với hơn 50% diện tích là rừng trở thànhquốc gia có sản lượng gỗ tếch lớn nhất thế giới, mỗi năm Myanmar cung cấp cho thếgiới khoảng 40 triệu m3 gỗ Điểm nổi bật của Myanmar so với các nước Đông Nam Á

đó là tại Myanmar vàng ở khắp mọi nơi và rất dễ tìm thấy, chính vì vậy Myanmarđược gọi là “vùng đất phủ đầy vàng” Đây cũng là nước sản xuất đá quý đứng thứ nhấtchâu Á với sự đa dạng về thể loại, đặc biệt là hồng ngọc Myanmar cũng dồi dào cáckhoáng sản khác như sắt, thép và đồng, có trữ lượng dầu và khí tự nhiên rất lớn, đứng

Trang 5

Người môn được cho là nhóm người đầu tiên di cư tới vùng hạ lưu châu thổ sôngAyeyarwady (ở phía nam Myanmar) và tới khoảng giữa thập niên 900 trước Côngnguyên họ đã giành quyền kiểm soát khu vực này Sau đó, vào thế kỷ 1 trước Côngnguyên, người Pyu di cư tới đây và tiến tới xây dựng các thành bang có quan hệthương mại với Ấn Độ và Trung Quốc.

Vào khoảng trước những năm 800, người Bamar (người Miến Điện) bắt đầu di cưtới châu thổ Ayeyarwady từ Tây Tạng hiện nay Người Miến điện đã 03 lần tạo dựngnên Đế chế Miến Điện tại Myanmar vào thế kỷ thứ 12 (vương quốc Pagan), thế kỷ thứ

16 (Vương quốc Toungoo) và đầu thế kỷ 18 (Triều đại Konbaung) Cùng với đó, lịch

sử Myanmar có các giai đoạn bị xâm lược bởi Mông Cổ, Trung Quốc

Trong thế kỷ 19, thực dân Anh đã 3 lần xâm chiếm và đánh vào Myanmar:

- Chiến tranh Anh – Miến lần thứ nhất (1824 – 1826): Miến Điện thua trận, phảinhượng cho Anh các vùng lãnh thổ Rakhine, Taninthayi và Atxam và bồi thườngchiến tranh cho Anh 1 triệu Sterling

- Chiến tranh Anh – Miến lần thứ hai (1852 – 1853): Thực dân Anh mở rộng vùngđất chiếm đóng tới toàn bộ Yangon, Toungoo và vùng đồng bằng Irrawaddy rộnglớn

- Chiến tranh Anh – Miến lần thứ ba (1885): Thực dân Anh hoàn tất việc đặt cai trịtrên toàn bộ lãnh thổ Miến Điện 1886 sáp nhập Miến Điện thành 1 bang của Ấn

Độ thuộc Anh

Đấu tranh giành độc lập: Trong Chiến tranh thế giới thứ hai Miến Điện trở thànhmột mặt trận chính tại Mặt trận Đông Nam Á Quân đội Miến Điện độc lập dướiquyền chỉ huy của Aung San và Quân đội quốc gia Arakan đã chiến đấu với Nhật Bản

từ 1942-1944, nhưng đã nổi lên chống lại người Nhật năm 1945 Năm 1947, AungSan trở thành Phó chủ tịch Uỷ ban hành pháp Miến Điện, một chính phủ chuyển tiếp.Tuy nhiên, trong tháng 7 năm 1947, các đối thủ chính trị đã ám sát Aung San và nhiều

Trang 6

thành viên chính phủ khác Ngày 4 tháng 1 năm 1948, quốc gia này trở thành mộtnước cộng hòa độc lập, với cái tên Liên bang Myanmar, với Sao Shwe Thaik là tổngthống đầu tiên và U Nu là thủ tướng.

III Văn hóa

Tính đến tháng 6/2021, dân số hiện tại của Myanmar là 54.790.115 Myanmar đadạng về chủng tộc dân cư: Người Bamar chiếm khoảng 68% dân số, người San 10%,người Kayin 7%, người Rakhine 4%, người Hoa gần 3%, người Môn 2%, người Ấn2% Số còn lại là người Kachin, Chin và các nhóm thiểu số khác

Văn hóa nổi bật: là Phật giáo và Bamar bởi vì Gần 90% dân số Myanmar đi theo

đạo Phật nên hình ảnh những ngôi chùa có lẽ là đặc trưng nổi bật nhất khi bạn ghéthăm quốc gia này Nằm ở phía tây bắc bán đảo Trung – Ấn, Myanmar là đất nướcPhật giáo với hàng vạn ngôi đền, chùa tháp, cùng bề dày lịch sử và văn hóa truyềnthống được bảo tồn và lưu giữ nguyên vẹn Ngoài ra Hồi giáo và Thiên Chúa giáo đềuchiếm 4% dân số và còn lại là các tôn giáo khác

Quốc kỳ: được sử dụng từ năm 2010 có ba sọc ngang từ trên xuống gồm: Màu

vàng tượng trưng cho tình đoàn kết dân tộc - Màu xanh lá cây là hòa bình và vẻ đẹpcủa thiên nhiên đất nước - Màu đỏ tượng trưng cho dũng cảm và quyết đoán của ngườidân Myanmar Ngôi sao năm cánh màu trắng tượng trưng cho sự hòa hợp dân tộc Lá

cờ này thay cho lá cờ cũ (bên phải trong hình ảnh dưới) vào ngày 21/10/2010

Quốc hoa: loài hoa thơm mọc thành từng chùm nhỏ có màu vàng - Padauk Đối

với người Myanmar, loài hoa này là biểu tượng của tình yêu, sự lãng mạn và tuổi trẻ

Trang 7

Chính vì vậy, trong rất nhiều lễ hội truyền thống của Myanmar không thể thiếu loàihoa này.

Ngôn ngữ: tiếng Miến điện hay tiếng Myanmar là tiếng mẹ đẻ của người Bamar và

là ngôn ngữ chính thức của Myanmar, về mặt ngôn ngữ học có liên quan tới tiếng TâyTạng và tiếng Trung Quốc Nó được viết bằng ký tự gồm các chữ hình tròn và nửahình tròn, có nguồn gốc từ ký tự Môn Ngoài ra tiếng anh cũng rất phổ biến tại quốcgia này

Ẩm thực: Myanmar bị ảnh hưởng nhiều từ ẩm thực Ấn Độ, Trung Quốc, Thái Lan,

và các nền văn hóa ẩm thực của các dân tộc thiểu số khác Món chủ yếu trong ẩm thựcMyanmar là gạo, tôm, cá, patê cá lên men, thịt lợn và thịt cừu Thịt bò, bị coi là móncấm kỵ, rất hiếm được sử dụng

Quốc ca: bài hát quốc ca của Myanmar có tên là Gaba Majay Bama Payay Nội

dung là: chúng ta mãi mãi yêu nồng nàn đất mẹ Myanmar Chúng ta hiến thân vị Liênbang, chúng ta có chủ quyền, chúng ta hiến dâng vì Liên bang, gánh vác trọng trách,đoàn kết nhất trí, bảo vệ vùng đất thiêng liêng này”

Quốc phục: tồn tại từ lâu đời trong xã hội, các công sở nhà nước và doanh nghiệp,

đàn ông và phụ nữ đều mặc trang phục gọi là Longyi gồm áo kín cổ và váy quấn, đidép hai quai chéo Áo của đàn ông gồm 2 lớp, có cổ liền, khuy vải, ban ngày mặc áomàu sáng, buổi tối mặc áo màu đen, trên đầu đội khăn quấn màu trắng nhô ra một gócnhọn như hình chiếc lá Phụ nữ không quấn khăn Các dân tộc thiểu số mặc trang phụctruyền thống của họ

Trang 8

Quốc huy: quốc huy của Myanmar có một hoa văn hình tròn gồm bánh xe 14 răng

và bản đồ Myanmar tại vị trí trung tâm, bao quanh vòng tròn là bông lúa vàng Bánh

xe tượng trưng cho công nghiệp; 14 răng tượng trưng cho 14 bang và vùng; bản đồbiểu thị hình dạng biên giới của Myanmar; bông lúa vàng tượng trưng Myanmar là đấtnước có nền nông nghiệp trồng lúa nước Hai bên hình tròn có hai con thánh sư màuvàng canh gác

Trang 9

Tín ngưỡng quốc gia: là Phật giáo Trong Phật giáo, thánh sư là biểu tượng của sự

tốt lành, còn là hóa thân của thần bảo hộ, tượng trưng cho việc bảo vệ quốc gia, bảo vệ

tổ quốc Trên đỉnh chính giữa quốc huy có ngôi sao năm cánh, tượng trưng cho việcbảo vệ quốc gia, bảo vệ tổ quốc Trên đỉnh chính giữa quốc huy có ngôi sao năm cánh,tượng trưng cho độc lập dân tộc của đất nước Phía dưới quốc huy là một dải trang trímàu vàng, trên đó dòng chữ “Cộng hoà Liên bang Myanmar” bằng tiếng Myanmar.Quốc huy này được chế định đồng thời với quốc kỳ năm 1974, khi đó có dòng chữtrên dải trang trí phía dưới quốc huy là “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Liên bang MiếnĐiện” Tháng 5-1989, đổi thành “Liên bang Myanmar” Ngày 22-11-2010, đổi thành

“Cộng hòa Liên bang Myanmar”

Di sản văn hóa được UNESCO công nhận là Di sản thế giới:

- Thánh địa Phật giáo Bagan là một di tích lịch sử nổi tiếng ở vùng Mandalay, khuvực đồng bằng miền trung đất nước Myanmar Đây là một thành phố cổ do tầng lớpthượng lưu Bagan đã cho xây dựng hàng ngàn đền thờ và tu viện trên bình nguyênBagan Có khoảng hơn 10.000 ngôi chùa tháp Phật giáo đã được xây dựng trongkhoảng diện tích 100 km vuông ở vùng đồng bằng trung tâm Myanmar dưới triềuđại Bagan, biến nơi đây thành điểm hành hương linh thiêng của những tín đồ đạoPhật

- Tại Bagan, đứng ở vị trí nào cũng thấy những ngôi chùa tháp cổ kính, nguy nga.Cảnh tượng này gây ấn tượng mạnh mẽ với những người được chứng kiến Trongthời hoàng kim, Bagan đã trở thành một trung tâm nghiên cứu tôn giáo và thế tụccủa toàn thế giới Các tu sĩ và học giả từ khắp nơi như Ấn Độ, Sri Lanka và ngườiKhmer đến Bagan để nghiên cứu ngôn điệu, ngữ âm, ngữ pháp, chiêm tinh học,thuật giả kim, y học và pháp luật

Trang 10

- Ngoài ra với đặc điểm là vùng đất dát vàng, Myanmar rất nổi tiếng với các ngôichùa được dát vàng Shwedagon – Ngôi chùa dát vàng, đính kim cương nổi tiếng ởMyanmar Là một trong những ngôi chùa nổi tiếng nhất Đông Nam Á Shwedagongây ấn tượng bởi chiều cao 99 m nằm trên đồi Singuttara Đây cũng là ngôi chùaPhật giáo linh thiêng nhất Myanmar, sở hữu các di tích đặc trưng của 4 vị Phật lớn.Đặc biệt, bảo tháp chính của ngôi chùa được mạ vàng (khoảng 90 tấn vàng) Trênđỉnh trang trí 5448 viên kim cương và 2317 viên hồng ngọc Một viên kim cương

có giá trị tới 76 karat (tương đương 15 triệu USD) (khoảng 15 gram) được gắn trêncùng tăng sự lung linh cho bảo tháp

IV Con người

Nói chung, hầu hết người dân Miến Điện là vô cùng thân thiện và lịch sự, và sẽlàm hết sức mình để làm cho bạn cảm thấy được chào đón tại đất nước của họ

Người dân Myanmar rất hiền lành, hiếm khi nhìn thấy cảnh người ta to tiếng cãi vãnhau trên phố Ở Myanmar cũng rất ít tội phạm trộm cắp hay cướp giật NgườiMyanmar đa số theo đạo Phật nên họ sống hướng thiện và có quan niệm không lấynhững gì không phải của mình Người mảnh đất này cũng rất trọng chữ tín (nói là làm,hẹn là đúng giờ) Họ luôn tôn trọng những người có học thức, học hàm, học vị caonhất là các vị sư

Người Myanmar sống chậm, thong dong, tự tại, không bon chen, luôn thông cảm,chia sẻ với nhau, hỗ trợ nhau Họ đi lễ chùa chỉ cầu mong an lành chứ không mong

Trang 11

giàu sang, thăng tiến Tâm nguyện của người Myanmar là làm đủ để ăn và dành mộtkhoản để công đức đi xây chùa hay mua những miếng vàng lá và tiến cúng để dáttượng Phật Chính vì vậy, người Myanmar thường xuyên đi chùa, già trẻ, gái trai đủ

cả Thậm chí, nhiều em bé chưa đầy 1 tuổi cũng được cha mẹ đưa đi chùa

V Chính trị

Ngày 4 tháng 1 năm 1948, quốc gia này trở thành một nước cộng hòa độc lập, vớicái tên Liên bang Myanmar, với Sao Shwe Thaik là tổng thống đầu tiên và U Nu làthủ tướng Giai đoạn dân chủ kết thúc năm 1962 với một cuộc đảo chính quân sự doTướng Ne Win lãnh đạo, ban đầu là một quốc gia dân chủ, song nằm dưới chế độ độctài quân sự Ông này cầm quyền trong 26 năm và theo đuổi chính sách xã hội chủnghĩa Năm 1974, Myanmar lấy quốc hiệu mới là Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Liênbang Miến Điện Cùng năm này, đám tang của U Thant dẫn tới một cuộc biểu tìnhchống chính phủ đẫm máu

Năm 1988, quân đội Myanmar đã dùng vũ lực đàn áp các cuộc biểu tình phản đối

sự quản lý kinh tế yếu kém và sự áp bức chính trịNăm 2011, chính quyền quân sự chính thức giải tán sau tổng tuyển cử năm 2010,và một chính phủ dân sự trên danh nghĩa nhậm chức Điều này cùng với hành độngphóng thích Aung San Suu Kyi và các tù nhân chính trị, đã cải thiện hồ sơ nhân quyềnvà quan hệ ngoại giao của Myanmar, kéo theo nới lỏng các chế tài mậu dịch và kinh tếkhác

Ngày 8 tháng 11 năm 2015, hàng chục triệu người dân Myanmar đã đi bỏ phiếuvới kỳ vọng vào tương lai trong cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên kể từ năm 1990 Chiềungày 10 tháng 11 năm 2015, bà Aung San Suu Kyi, lãnh đạo đảng Liên đoàn Quốc gia

vì dân chủ (NLD) Myanmar tuyên bố đảng của bà giành khoảng 75% trong tổng sốghế Quốc hội Trong đó, NLD có 96 ghế, bao gồm 49 ghế hạ viện Đảng Đoàn kếtphát triển liên bang (USDP) cầm quyền chỉ có 3 ghế hạ viện Tuy nhiên, quân độiMyanmar vẫn sẽ nắm giữ nhiều quyền lực chính trị Ngày 30 tháng 3 năm 2016,ông Htin Kyaw, một đồng minh thân cận của bà Aung San Suu Kyi chính thức trở

Trang 12

thành tổng thống dân sự đầu tiên của Myanmar, chấm dứt gần 50 năm đất nướcMyanmar nằm dưới sự cai trị của giới độc tài quân sự.

Vào ngày 1 tháng 2 năm 2021, một cuộc đảo chính diễn ra ở Myanmar, quânđội Myanmar đã bắt giữ các đảng viên khác, bao gồm Cố vấn Nhà nước Aung SanSuu Kyi và Tổng thống Win Myint Cuộc đảo chính quân sự mới nhất đã làm nổi bậthai sự chia rẽ trên chính trường quốc gia Đầu tiên, có sự chia rẽ giữa đa số ngườiBurmans, đặc biệt là người lao động và Đảng Đoàn kết và Phát triển Liên minh(USDP), đảng sau này ủng hộ quân đội Từ đây, quan hệ giữa hai lực lượng đại lụcthay đổi và căng thẳng leo thang dẫn đến một cách tiếp cận chia rẽ hơn, chia rẽ hơnđối với một bộ phận thứ hai sẽ chia cắt một phần ba trong số 54 triệu người của đấtnước và những người không phải là người Miến Điện sống dọc theo biên giới của đấtnước

- Nguyên nhân dẫn đến đảo chính 01/02/2021:

Ngày 1/2, quân đội Myanmar bất ngờ bắt giữ Cố vấn Nhà nước Aung San SuuKyi, Tổng thống Win Myint và các quan chức trong Chính phủ do Đảng Liên đoànQuốc gia vì Dân chủ (NLD) cầm quyền

Quân đội Myanmar (Tatmadaw) cáo buộc đã có gian lận trong cuộc tổng tuyển cửtháng 11/2020 và cho biết đây là lý do dẫn đến chính biến Cáo buộc này đã bị Ủy banbầu cử Myanmar bác bỏ Trước đó, NLD đã giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển

cử và giành 83% số ghế được đưa ra bỏ phiếu Đảng Đoàn kết và Phát triển Liên bang(USDP) do quân đội hậu thuẫn chỉ giành được 33 trong số 476 ghế và yêu cầu tiếnhành kiểm phiếu lại, nhưng yêu cầu này đã bị từ chối

Vào ngày 26/1, Tatmadaw cảnh báo họ sẽ "hành động" nếu những lời kêu gọi điềutra danh sách cử tri không được chú ý Tuy nhiên, một người phát ngôn của quân độinói rằng “Chúng tôi không nói Tatmadaw sẽ giành quyền lực Chúng tôi chỉ làm theonhững gì luật pháp hiện hành, trong đó có cả Hiến pháp, cho phép”

Phát biểu trước quốc gia vào ngày 1/2, quân đội Myanmar đã đổ lỗi cho Ủy banbầu cử Myanmar vì đã không giải quyết các cáo buộc gian lận cử tri Quân đội

Trang 13

Myanmar cho rằng điều này vi phạm Hiến pháp và có thể dẫn đến "sự tan rã của khốiđoàn kết dân tộc" và đây là lý do dẫn tới việc chuyển giao quyền lực cho quân đội.

- Tình hình chính trị sau đảo chính: Cuộc đảo chính Myanmar năm 2021 bắt đầu vàosáng ngày 1 tháng 2 khi các chính khách dân cử thuộc đảng cầm quyền, Liên minhQuốc gia vì Dân chủ, trong chính phủ dân sự của Myanmar bị Tatmadaw - tứcQuân đội Myanmar - phế truất và trao lại quyền lực cho chính quyền quân phiệt.Tatmadaw ban bố tình trạng khẩn cấp kéo dài một năm và tuyên bố quyền lãnh đạođất nước thuộc về Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Min Aung Hlaing Cuộc đảochính xảy ra một ngày trước khi các thành viên được bầu trong cuộc tổng tuyển cửvào tháng 11 năm 2020 tuyên thệ trước Quốc hội Myanmar, khiến cho quá trìnhnày không thể diễn ra

- Các cuộc biểu tình đã nổ ra:

Một làn sóng biểu tình phản đối chính quyền quân sự đã liên tiếp nổ ra trong suốthơn 3 tháng qua với quy mô ngày càng rộng trên khắp lãnh thổ Myanmar, với sựtham gia của nhiều tầng lớp, từ sinh viên cho đến bác sĩ, người lao động dưới nhiềuhình thức khác nhau

 Phong trào bất tuân dân sự và đình công

Ngày 2 tháng 2 năm 2021, nhân viên y tế và công chức ở khắp nơi trên đất nước,bao gồm tại thủ đô Naypyidaw, phát động phong trào bất tuân dân sự toàn quốc để

phản đối cuộc đảo chính Một nhóm trên Facebook với tên gọi ''Civil Disobedience Movement'' (Phong trào Bất tuân Dân sự) thu hút hơn 230.000 người theo dõi kể từ

khi thành lập vào ngày 2 tháng 2 năm 2021 Min Ko Naing, một lãnh đạo của Cuộc

nổi dậy 8888, đã kêu gọi công chúng theo lập trường "không công nhận, không tham gia" đối với chính quyền quân đội.

Nhân viên y tế từ hàng chục bệnh viện và cơ sở nhà nước bắt đầu đình công từngày 3 tháng 2 năm 2021 Chỉ trong ngày đầu tiên, nhân viên y tế tại hơn 110 bệnhviện và cơ quan y tế đã tham gia phong trào này Sáu trong số 13 thành viên của Ủyban Phát triển Thành phố Mandalay, bao gồm phó thị trưởng, đã từ chức vào ngày 3tháng 2 để phản đối cuộc đảo chính Người tham gia đình công phải đối mặt với sự uy

Trang 14

hiếp và đe dọa từ phía cấp trên Đến ngày 9 tháng 2, việc tiêm chủng COVID-19 đã bịđình chỉ và hầu hết bệnh viện ở Myanmar đều đóng cửa Một nhóm giáo viên mặcđồng phục biểu tình ở Hpa-an ngày 9 tháng 2 năm 2021.

Phong trào đình công đã nhanh chóng lan sang các lĩnh vực khác Bảy tổ chức giáoviên, trong đó bao gồm Liên đoàn Giáo chức Myanmar với 100.000 thành viên, đãcam kết tham gia đình công Nhân viên trong Bộ Ngoại giao do Suu Kyi lãnh đạotrước đây cũng tham gia đình công Ngày 4 tháng 2, tại Naypyidaw, công chức làmviệc tại Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi và Thủy lợi đã tổ chức một cuộc biểu tình Ngày

5 tháng 2, 300 thợ mỏ tại các mỏ đồng ở Kyisintaung đã tham gia chiến dịch đìnhcông

 Chiến dịch tẩy chay quân đội

Bia Myanmar trở thành mục tiêu của chiến dịch tẩy chay quân đội do có mối liên hệ

với quân đội Myanmar.

Trang 15

Ngày 3 tháng 2, tại Myanmar nổi lên phong trào tẩy chay có tên gọi là chiến dịchStop Buying Junta Business (Ngừng mua sản phẩm của doanh nghiệp đảo chính), kêugọi tẩy chay các sản phẩm và dịch vụ có liên quan đến quân đội Myanmar Trongdanh sách doanh nghiệp trọng điểm của quân đội Myanmar, các hàng hóa và dịch vụ

bị nhắm đến gồm hãng viễn thông quốc gia Mytel, bia Myanmar, bia Mandalay và biaDagon, một số nhãn hiệu cà phê và trà, hãng phim 7th Sense Creation do con gái củaMin Aung Hlaing đồng sáng lập, các tuyến xe buýt Hưởng ứng phong trào tẩy chay,

71 kỹ sư làm việc cho Mytel ở vùng Sagaing đã từ chức để bày tỏ phản đối Một sốcửa hàng bán lẻ đã bắt đầu rút bia Myanmar khỏi cửa hàng

 Phong trào đập nồi chảo

Kể từ khi cuộc đảo chính bắt đầu, cư dân ở các trung tâm đô thị như Yangon đã tổchức ''cacerolazos'' - vốn là một hoạt động đập xoong nồi đồng âm vào mỗi buổi tốinhư một hành động tượng trưng để xua đuổi tà ác Họ sử dụng hình thức này như mộtphương pháp bày tỏ sự phản đối quân đảo chính Ngày 5 tháng 2, 30 người ởMandalay đã bị buộc tội theo Mục 47 của Luật Cảnh sát vì đập nồi và đồ dùng nhàbếp

 Biểu tình công khai

Ngày 6 tháng 2, những cuộc biểu tình quy mô lớn đầu tiên diễn ra tại Myanmar.Những cuộc biểu tình này không có người lãnh đạo mà do các cá nhân tự tổ chức.20.000 người đã tham gia một cuộc biểu tình đường phố tại Yangon chống lại quânđội đảo chính, kêu gọi trả tự do cho bà Aung San Suu Kyi Một trong những khẩu hiệu

sử dụng là: "Độc tài quân đội, thất bại, thất bại Dân chủ, chiến thắng, chiến thắng".Các tài xế bấm kèn xe để ủng hộ Cảnh sát vây bắt người biểu tình tại giao lộ đườngInsein–Hledan, ngăn cản họ di chuyển xa hơn Tham gia vào biểu tình có các côngnhân từ 14 tổ chức công đoàn Các hãng truyền thông lớn và nhà báo cố gắng pháttrực tiếp hình ảnh các cuộc biểu tình nhưng gặp trở ngại vì giới hạn đường truyềninternet ước tính đã bị giảm xuống chỉ còn 16% vào 14:00 giờ địa phương Cảnh sát

đã điều xe vòi rồng và dựng rào chắn ở một số địa điểm Buổi chiều cùng ngày, biểu

Trang 16

tình lan rộng đến Mandalay và Pyinmana gần thủ đô Naypyidaw Đến đầu buổi tối,cảnh sát đã kiểm soát được tình hình.

Ngày 7 tháng 2, biểu tình phát triển về mặt quy mô và lan sang các thành phố kháctrên cả nước Cuộc biểu tình lớn nhất ở Yangon thu hút ít nhất 150.000 người thamgia, tập trung tại giao lộ Hledan và xung quanh chùa Sule ở khu trung tâm Yangon.Người biểu tình yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho Suu Kyi và Win Myint, hô vangkhẩu hiệu và kêu gọi chế độ độc tài sụp đổ Các cuộc biểu tình công khai cũng được tổchức khắp nhiều thành phố ở Thượng Miến và Hạ Miến

Người biểu tình chống lại đảo chính quân sự ở Yangon

Ngày 8 tháng 2, các cuộc biểu tình tiếp tục thu hút người tham gia Tại thủ đôNaypyidaw, cảnh sát chống bạo động triển khai phun vòi rồng vào người biểu tình đểdọn đường, đánh dấu lần đầu tiên vòi rồng được sử dụng từ khi biểu tình bắt đầu.Trước áp lực công chúng ngày càng tăng, đài MRTV của chính phủ đã phát cảnh báorằng việc phản đối chính quyền là phi pháp và báo hiệu có thể xảy ra một cuộc đàn ápngười biểu tình Đài này còn tuyên bố rằng "cần có hành động pháp lý chống lại cáchành vi gây tổn hại đến sự ổn định của nhà nước, an ninh công cộng và pháp quyền

"Tối cùng ngày, thiết quân luật và lệnh giới nghiêm ban đêm được áp đặt tại các thành

Trang 17

phố và thị trấn lớn, bao gồm Yangon và Mandalay, đồng thời cấm tụ tập nhóm trên 5người.

Ngày 9 tháng 2, bất chấp thiết quân luật, người dân tiếp tục tổ chức các cuộc biểutình công khai lớn hơn trên khắp đất nước Cảnh sát bắt đầu đàn áp các cuộc biểu tình,bắn đạn thật và đạn cao su, sử dụng vòi rồng để giải tán đám đông Những thương tíchnghiêm trọng do các hành động này gây ra đã khiến văn phòng Liên hợp quốc tạiMyanmar phát ra một tuyên bố nhấn mạnh rằng việc sử dụng vũ lực không cân xứngvới người biểu tình là điều không thể chấp nhận được

Theo nhóm hoạt động Hiệp hội Hỗ trợ Tù nhân Chính trị (AAPP), tính đến hếtngày 17/5, đã có 802 người thiệt mạng trong các cuộc biểu tình chống lại lực lượng anninh "Đây là con số được xác minh bởi AAPP, số người chết thực tế có thể cao hơnnhiều", nhóm này cho biết trong một tuyên bố AAPP cũng cho biết, 4.120 người hiệnđang bị giam giữ, trong đó có 20 người đã bị kết án tử hình Chính quyền quân sựMyanmar hiện chưa lên tiếng về thông tin này Song trước đó, chính quyền quân sựtừng đưa ra thông tin về việc hàng chục thành viên lực lượng an ninh đã thiệt mạngtrong các vụ biểu tình

- Khả năng giải quyết khủng hoảng đảo chính trong tương lai:

Trả lời phỏng vấn Sputnik, chuyên gia về Myanmar, nhà nghiên cứu cấp cao tạiViện an ninh và Quan hệ Quốc tế của Đại học Chulalongkorn Bangkok, bà GwenRobinson cho rằng lệnh trừng phạt quốc tế hay nổi dậy không vũ trang theo kiểu

“cách mạng màu” sẽ không giải quyết được nhiệm vụ nhanh chóng trả lại quyền lựccho các chính trị gia dân sự Myanmar

Theo bà Robinson, tình huống trớ trêu là ở Myanmar có 26 đội quân dân tộc vũtrang với 50 năm kinh nghiệm chiến đấu trong cuộc nội chiến chống chính quyềntrung ương, nhưng hiện nay tất cả những công dân Myanmar đang tham gia các hoạtđộng đường phố đều không có vũ khí, vì vậy rất dễ bị bởi lực lượng quân đội vũ trangđàn áp Tuy nhiên, nói rộng hơn, cuộc biểu tình dưới hình thức chiến dịch bất tuân dân

sự đang diễn ra ở Myanmar đang dần dần khiến cho toàn bộ hệ thống chính quyền củađất nước bị sụp đổ "Hiện giờ ngân hàng, dịch vụ thu gom rác trong thành phố, cơ

Trang 18

quan thuế không hoạt động, giao thông công cộng gián đoạn ở nhiều nơi, kể cả đườngsắt Cuộc đình công cũng đã lan ra ngành sản xuất và phân phối điện trong nước Cóthể điều hành đất được bao lâu trong tình hình như vậy? Người dân biết rõ điều này, vìvậy, đình công hàng loạt là vũ khí lợi hại trong tay người dân, theo thời gian sẽ có khảnăng bắt chính quyền quân đội nhượng bộ".

Và cho đến nay, rất khó có thể dự đoán tình hình Myanmar sẽ rẽ theo hướng nàovà các chỉ dấu dường như cho thấy mọi khả năng đều có thể xảy ra Nhưng với việclực lượng quân đội bị bất ngờ trước quy mô của các cuộc biểu tình phản đối cũng nhưthế yếu của Đảng NLD trong tương quan so sánh sức mạnh với quân đội, không bênnào có thể dễ dàng thay đổi cục diện hiện nay Có lẽ một lúc nào đó lực lượng quânđội và Đảng NLD của bà Aung San Suu Kyi sẽ phải kiếm một giải pháp thỏa hiệp.Việc Ủy ban bầu cử do quân đội chỉ định đã gặp gỡ các đảng phái chính trị để traođổi về việc thay đổi hệ thống bầu cử, cũng như những tiếp xúc của đại diện lực lượngquân đội với bộ trưởng ngoại giao Indonesia và Thái Lan ở Bangkok dường như chothấy quân đội cũng muốn tìm kiếm một giải pháp có thể chấp nhận được Nhưng có lẽ

ít nhất từ nay cho đến khi quân đội và Đảng NLD có thể ngồi lại với nhau và thậm chísau đó, bất ổn nhiều khả năng sẽ trở thành "bình thường mới" của Myanmar

Và như vậy, cho dù kịch bản nào có xảy ra, điều chắc chắn nhất là cuộc khủnghoảng này sẽ kéo lùi đất nước Myanmar, vốn đã là một trong những nước nghèo nhất

ở Đông Nam Á, lại nhiều năm, thậm chí hàng thập niên Đồng thời, vấn đề Myanmar

sẽ là bài thuốc thử cho ASEAN - vốn đang phải đối mặt với nhiều thách thức, cả trongkhối cũng như bên ngoài Có lẽ cuộc khủng hoảng Myanmar sẽ chưa thể sớm kết thúc

Tội ác diệt chủng của chế độ độc tài quân sự cũ ở Myanmar (1962-2010)

Chính quyền Myanmar không công nhận người Rohingya là công dân của nướcnày Người Rohingya đã bị từ chối quyền công dân Myanmar kể từ khi ban hành Luậtcông dân 1982 Người Rohingya cũng không được phép di chuyển mà không có sựcho phép, bị cấm sở hữu đất đai và phải ký cam kết không có nhiều hơn hai con Đếntháng 7 năm 2012, người Rohingya vẫn không nằm trong danh sách hơn 130 dân tộctại Myanmar của chính phủ, kể từ năm 1982 họ được chính phủ Myanmar phân loại là

Trang 19

người Hồi giáo Bengali không quốc tịch có nguồn gốc từ Bangladesh - do đó, chínhphủ Myanmar tuyên bố rằng những người Rohingya không được cấp quốc tịchMyanmar.

Kể từ khi quá trình chuyển đổi sang nền dân chủ bắt đầu vào năm 2011, bạo lựcvẫn tiếp tục xảy ra khi 280 người Rohingya thiệt mạng và 140.000 người buộc phảichạy trốn khỏi nhà của họ ở bang Rakhine

Bạo động tại bang Rakhine năm 2012 là một loạt các cuộc xung đột đang diễn rachủ yếu giữa những người Phật tử Rakhine và những người Hồi giáo Rohingya ở bangRakhine phía bắc của Myanmar, dù đến tháng 10 năm 2012 thì người Hồi giáo thuộctất cả các dân tộc khác ở quốc gia này đã bắt đầu trở thành mục tiêu bị tấn công.Chính phủ Myanmar phản ứng bằng cách áp đặt lệnh giới nghiêm và bằng cách triểnkhai quân đội ở khu vực Ngày 10 tháng 6, tình trạng khẩn cấp đã được loan báo trongRakhine, cho phép quân đội tham gia vào việc quản lý khu vực Đến thời điểm 22tháng 8 năm 2012, chính thức đã có 88 trường hợp bị giết chết – 57 người Hồi giáo và

31 người theo Phật giáo Ước tính có khoảng 90.000 người đã bị dời chỗ ở do bạođộng Khoảng 2.528 ngôi nhà bị đốt cháy, và của những người, 1.336 ngôi nhà thuộcngười Rohingya và 1192 ngôi nhà thuộc về người Rakhine

Cuộc khủng hoảng người tị nạn Rohingya 2015 là sự cố gắn liền với sự di dân bấthợp pháp của hàng nghìn người Rohingya từ Myanmar, Theo ước tính có khoảng140.000 người trong số từ 800.000-1,1 triệu người Rohingya đã buộc phải tìm nơi ẩnnáu tại các trại di dời sau cuộc bạo loạn bang Rakhine năm 2012 Để thoát khỏi sựtrấn áp và chính sách khủng bố

Cuộc đàn áp người Rohingya tại Myanmar 2016-17: Theo báo cáo của chínhquyền Myanmar vào ngày 09 Tháng Mười 2016, một số cá nhân có vũ trang đã tấncông nhiều trạm cảnh sát biên phòng ở bang Rakhine khiến chín nhân viên cảnh sát tửvong Sau sự kiện trạm cảnh sát, quân đội Miến Điện đã bắt đầu một chiến dịch đàn áplớn trong các làng mạc phía bắc của bang Rakhine Trong cuộc hành quân khởi đầu,hàng chục người đã thiệt mạng và nhiều người đã bị bắt giữ

VI Kinh tế

Trang 20

Kinh tế Myanmar là một trong những nền kinh tế kém phát triển nhất thế giới vớihàng thập kỷ ở trong tình trạng trì trệ, quản lý kém và bị cô lập.

Ở thời thuộc địa Anh, Myanmar là một trong những nước giàu có nhất vùng ĐôngNam Á Tuy vậy Myanmar bị liệt vào hạng nước kém phát triển nhất năm 1987 Từ

1992, khi Than Shwe lên lãnh đạo, chính phủ đã khuyến khích du lịch Trong nhữngnăm gần đây, cả Trung Quốc và Ấn Độ đều nỗ lực phát triển quan hệ với chính phủnước này vì mục tiêu lợi ích kinh tế Nhiều quốc gia, trong đó có Hoa Kỳ, Canada, EU

đã áp đặt lệnh cấm vận thương mại và đầu tư đối với Myanmar Đầu tư nước ngoàichủ yếu từ Trung Quốc, Singapore, Hàn Quốc, Ấn Độ và Thái Lan

Từ năm 2011, Myanmar đã đại tu nền kinh tế nhằm thu hút đầu tư nước ngoài vàhòa nhập với nền kinh tế thế giới Myanmar đã thu hút thêm được nhiều FDI Nềnkinh tế tăng tốc mạnh vào 2013 và 2014 Mặc dù đã có những tiến bộ rõ rệt, mức sốngcủa đại đa số người dân tại vùng nông thôn không được cải thiện Những chính sáchvà cách quản lý kinh tế của Chính phủ trước đã làm Myanmar có hệ thống hạ tầng cơ

sở kém, tham nhũng, kém phát triển nguồn nhân lực, không tiếp cận được với nguồnvốn Năm 2015, tăng trưởng của Myanmar chậm lại vì bất ổn chính trị, lũ lụt và cácyếu tố bên ngoài T10/2016, Myanmar thông qua luật đầu tư nước ngoài sửa đổi hợpnhất các quy định về đầu tư và làm thuận lợi hóa quá trình phê duyệt đầu tư và năm

2017 thông qua luật về các công ty làm giảm các quy tắc về sở hữu nước ngoài củadoanh nghiệp

Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, GDP của Myanmar đạt 76,09 tỷ đô la Mỹnăm 2019, chiếm 0,06% nền kinh tế thế giới nhưng thấp hơn so với năm 2018 đạt76,17 tỷ đô la Mỹ Cùng với ảnh hưởng của dịch covid-19, Ngân hàng Phát triển Châu

Á dự báo kinh tế Myanmar sẽ tăng trưởng 1,8% tính đến tháng 9/2020, tuy nhiên GDP

sẽ giảm 4,5% Theo khảo sát mới nhất, 7% doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệpphải đóng cửa 12% trong lĩnh vực sản xuất; 19% trong lĩnh vực bán lẻ và bánbuôn; Lên đến 43% trong lĩnh vực dịch vụ Ngoại trừ lĩnh vực nông nghiệp, số lượngđóng cửa tạm thời ngày càng nhiều và lĩnh vực dịch vụ bị ảnh hưởng nặng nề

Làn sóng thứ hai của COVID-19 tác động đến các doanh nghiệp trên khắpMyanmar đã làm giảm doanh số bán hàng hơn 90% trong tháng 9; Dòng tiền không

Trang 21

quá 30%; Giảm khả năng tiếp cận tín dụng hơn 20%; Thiếu hụt nguyên liệu đầu vàotrên 20%; Hơn 25% khó trả các khoản vay và nợ kinh doanh khác; Trên 10% đơn xinphá sản; Mức giảm lao động đã tăng lên hơn 20 phần trăm So với tháng 8, ngoại trừdòng tiền tăng nhẹ thì tình hình còn tệ hơn.

Tệ hơn là hai tháng sau cuộc đảo chính quân sự 2/2021, nền kinh tế Myanmar đanggần như tê liệt Bạo lực, biểu tình đã khiến các hoạt động kinh tế của Myanmar giảmchóng mặt Tình hình sẽ càng trở nên tệ hơn một khi phương Tây triển khai các biệnpháp trừng phạt đối với Myanmar để đáp trả việc quân đội nước này trấn áp ngườibiểu tình Dữ liệu về di chuyển từ Google Maps cho thấy vào thời điểm cuối tháng 3,giao thông đi bộ tại các địa điểm bán lẻ và giải trí ở Myanmar giảm tới 85% so vớimốc cơ sở trước đại dịch Covid-19, và giảm 80% tại nơi làm việc Hôm 24/3, mộtcuộc "biểu tình im lặng" được hưởng ứng bằng việc đóng cửa tất cả các siêu thị và cửahàng tiện ích ở Myanmar, khiến quân đội phải tìm cách buộc các cơ sở này mở cửa trởlại Hoạt động kinh tế sụt giảm có ảnh hưởng nặng nề đến các cơ sở kinh doanh nhỏcủa Myanmar, chẳng hạn một cửa hiệu bán hoa quả ở một khu vực đang bị thiết quânluật ở Yangon "Bình thường người qua lại rất nhiều Bây giờ, tôi phải đóng cửa ngay

từ buổi trưa vì chẳng có khách", chủ cửa hiệu nói Dòng chảy hàng hóa quốc tế ra, vàoMyanmar cũng sụt giảm chóng mặt Số liệu của Chính phủ Myanmar cho thấy trongtuần kết thúc vào ngày 12/3, giá trị xuất khẩu của nước này đạt 252 triệu USD và nhậpkhẩu đạt 254 triệu USD, giảm 30% so với mức bình quân hàng tuần trong tháng12/2020 và tháng 1/2021 Chi nhánh các ngân hàng tư nhân ở Myanmar đều đã đóngcửa từ giữa tháng 2 nhằm ngăn tình trạng khách hàng rút tiền số lượng lớn hoặcchuyển tiền ra nước ngoài Các máy rút tiền tự động (ATM) được đổ tiền trở lại từgiữa tháng 3, nhưng số tiền được rút bị giới hạn Một số ngân hàng giới hạn số tiềnmỗi khách được rút mỗi ngày từ ATM ở mức 200.000 Kyat, so với mức trần 500.000Kyat mà Ngân hàng Trung ương nước này đặt ra

Chính biến ở Myanmar đe dọa kéo thụt lùi đà khởi sắc mà nền kinh tế nước này cóđược trong thập kỷ qua sau nhiều năm Myanmar bị cô lập vì lệnh trừng phạt quốc tế.Ngân hàng Thế giới mới đây dự báo kinh tế Myanmar suy giảm 10% trong năm nay,

Trang 22

một sự đảo ngược mạnh mẽ so với mức dự báo tăng 5,9% đưa ra hồi tháng 10 nămngoái.

Niềm tin doanh nghiệp ở Myanmar đã giảm mạnh Chỉ số nhà quản trị mua hàngIHS PMI của Myanmar trong tháng 3 giảm còn 27,5 điểm, thấp hơn rất nhiều so vớimức phản ánh sự đi ngang là 50 điểm "Biểu tình toàn quốc, các nhà máy đóng cửa vàbấp bênh chính trị đặt ra trở ngại lớn cho triển vọng tăng trưởng của Myanmar",chuyên gia kinh tế Shreeya Patel của IHS Market nhận định trong một báo cáo

Với lệnh trừng phạt của các nước phương Tây đối với Myanmar liên quan đếncuộc đảo chính mới đây ở nước này, triển vọng kinh tế Myanmar khó sớm được cảithiện

B Kinh tế Myanmar

I Thương mại

1 Thương mại hàng hóa

Bảng số liệu tổng kim ngạch của Myanmar những năm gần đây (tỷ USD) Năm Xuất khẩu Nhập khẩu Tổng kim ngạch

Trang 23

Năm 2017, tổng kim ngạch thương mại tại Myanmar đạt 33 tỷ USD với tổng kimngạch xuất khẩu 13,8 tỷ USD và kim ngạch nhập khẩu là 19,2 tỷ USD Tổng kimngạch thương mại của năm 2018 đạt 35,9 tỷ USD cao hơn năm 2017 2,9 tỷ USD và cótổng kim ngạch xuất khẩu đạt 16,6 tỷ USD, còn kim ngạch nhập khẩu lên đến 19,3 tỷUSD Trong khi đó vào năm 2019, tổng kim ngạch thương mại Myanmar đạt khoảng36,7 tỷ USD gồm tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 18,1 tỷ USD so với kim ngạch nhậpkhẩu là 18,6 tỷ USD Theo Bộ Thương mại, do ảnh hưởng của tình hình dịch bệnhCOVID-19 bùng phát, tổng kim thương mại trong năm tài chính 2020 là 35,5 tỷ USD,thấp hơn 1,2 tỷ USD so với năm 2019

1.1 Nhập khẩu

(Đơn vị: tỷ USD) Nguồn: UN Comtrade

Biểu đồ thể hiện giá trị nhập khẩu của Myanmar từ 2009 - 2020

Gía trị nhập khẩu của Myanmar trong giai đoạn 2009 - 2020 không ổn định, mứcnhập khẩu thấp nhất vào 2010 là 4,1 (tỷ USD) và đạt mức cao nhất vào năm 2018 là19,3 (tỷ USD) Giai đoạn từ 2018 – 2020 có xu hướng giảm đi từ 19,2 (tỷ USD)xuống còn 17,9 (tỷ USD) Giá trị nhập khẩu hàng hóa vào Myanmar đạt 17,9 tỷ

USD vào năm 2020 Nhập khẩu hàng hóa tổng thể sang Myanmar giảm 3,47% so với

Trang 24

năm 2019 Nhập khẩu hàng hóa giảm 646 triệu USD (giá trị nhập khẩu hàng hóa vàoMyanmar bằng 18,6 tỷ USD năm 2019)

Về xu hướng giảm nhập khẩu, tuy không quá ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tếnhưng nhập khẩu giảm cũng phần nào cho thấy nền kinh tế đang chậm lại do nhiềucông ty đang cắt giảm đầu tư vào việc mở rộng hoạt động kinh doanh, còn người tiêudùng thì chi tiêu ít hơn đối với những sản phẩm họ cần đến Bên cạnh đó, Myanmarcũng mua thép ít hơn cho lĩnh vực xây dựng, mua ít máy móc hơn cho lĩnh vực sảnxuất và nông nghiệp và ít mua hàng hóa tiêu dùng như đồ điện tử, thuốc uống, tất cảnhững yếu tố này đã góp phần vào xu hướng giảm nhập khẩu của đất nước Đồng thờitrong giai đoạn này Chính phủ Myanmar đưa ra những quy định về hạn chế nhập khẩunhững sản phẩm xa xỉ trong năm 2018 khiến lượng nhập khẩu giảm

1.2 Xuất khẩu

(Đơn vị: tỷ USD) Nguồn: UN Comtrade

Biểu đồ thể hiện giá trị xuất khẩu của Myanmar trong giai đoạn 2009 - 2020

Xuất khẩu tại Myanmar trong giai đoạn từ 2009 - 2020 có ít sự biến động hơn sovới nhập khẩu, xuất khẩu qua các tháng tương đối đồng đều, đạt mức xuất khẩu lớnnhất vào 2019 là 18,1 tỷ USD Xuất khẩu trong giai đoạn này được thúc đẩy nhờ nhu

Trang 25

cầu cao hơn đối với hàng dệt may Myanmar và gas tự nhiên được sản xuất trong nước.Tổng giá trị xuất khẩu của 2 lĩnh vực này đạt đến 7,7 tỷ USD, chiếm gần một nửatrong tổng kim ngạch xuất khẩu của năm

Giá trị xuất khẩu hàng hóa từ Myanmar đạt 16,9 tỷ USD vào năm 2020 Xuất khẩuhàng hóa tổng thể từ Myanmar giảm 6,49% so với năm 2019 Xuất khẩu hàng hóagiảm 1,17 tỷ USD (giá trị xuất khẩu hàng hóa từ Myanmar lên tới 18,1 tỷ USD năm2019)

Bên cạnh đó, lĩnh vực nông nghiệp cũng đóng góp đáng kể vào kim ngạch thươngmại của Myanmar Với hơn 2 triệu tấn gạo và các loại hạt cùng hơn 1,5 triệu tấn bắpđược xuất khẩu bằng đường biển và các tuyến biên giới, doanh thu lĩnh vực nôngnghiệp đã đạt gần 1,6 tỷ USD Trong khi đó, doanh thu xuất khẩu từ lĩnh vực khoángsản và lâm nghiệp có dấu hiệu giảm đi đáng kể

Cán cân thương mại từ tháng 10/2018 đến tháng 9/2019 (triệu USD)

(Đơn vị: triệu USD)

Biểu đồ thể hiện cán cân thương mại giai đoạn 10/2018 đến 09/2019

Nhìn chung cho thấy, cán cân thương mại của Myanmar giai đoạn tháng 10/2018đến tháng 9/2019 đều ghi nhận thâm hụt thương mại Cụ thể đạt mức thâm hụt lớn

Trang 26

nhất vào tháng 10/2018 đạt -310,2 triệu USD và ít nhất vào tháng 7/2019 đạt -5,7 triệuUSD.

Tuy nhiên, giai đoạn này Myanmar cũng thu được thặng dư thương mại ở tháng1/2019, 3/2019 và 8/2019 Với mức thặng dư lớn nhất vào tháng 3/2019 đạt 254 triệuUSD

Đến trong tuần đầu tháng 3/2021, Do ảnh hưởng của cuộc đảo chính 1/ 2 Myanmarchỉ ghi nhận 252 triệu USD xuất khẩu và 254 triệu USD nhập khẩu, giảm 30% so vớimức trung bình hàng tuần trong tháng 12 và tháng 1 Với việc nhiều quan chức hải

quan và các doanh nghiệp vận tải tham gia cuộc đình công, "có rất nhiều container bị tồn đọng tại các cảng", đại diện một công ty hậu cần Nhật Bản cho biết.

1.3 Những mặt hàng xuất nhập khẩu chính

a, Những mặt hàng xuất khẩu

Những mặt hàng xuất khẩu chính như nhiên liệu, dầu, sản phẩm chưng cất, cáchàng may mặc, ngũ cốc hay ngọc trai, đá quý… chiếm tỉ trọng lớn trong hoạt độngxuất khẩu của Myanmar Chính phủ Myanmar đã và đang nỗ lực đưa ra các chínhsách và khuyến khích các doanh nghiệp xuất khẩu Dầu và khí đốt tự nhiên thống trịxuất khẩu của Myanmar Các mặt hàng xuất khẩu khác bao gồm rau, gỗ, cá, quần áo,cao su và trái cây,

- Myanmar nổi tiếng giàu tài nguyên đá quý đắt đỏ nhất thế giới như đá ruby màu đỏthẫm, ngọc bích Giá loại đá quý này ở Myanmar đã tăng vọt thời gian qua do nhucầu của Trung Quốc Trong năm tài khóa 2010-2011, xuất khẩu ngọc bích củaMyanmar đạt kim ngạch 1,75 tỷ USD, chiếm 1/5 tổng kim ngạch xuất khẩu củanước này Myanmar cung cấp khoảng 70% trữ lượng ngọc bích toàn cầu, 80%lượng hồng ngọc trên thế giới Hiện tại, mỏ ngọc bích lớn nhất thế giới nằm tại thịtrấn Hpakant thuộc quốc gia này Ngành khai thác đá quý của nước này ước tính cógiá trị hơn 30 tỷ USD mỗi năm, tức gần bằng một nửa tổng sản phẩm quốc nội(GDP) của Myanmar Mặt hàng này của Myanmar được xuất khẩu chủ yếu sang haithị trường chính Trung Quốc và Ấn Độ Tuy nhiên, thị trường lớn nhất Trung Quốcnày lại đánh thuế rất cao Chính vì vậy 70% tổng lượng ngọc cao cấp đều phải tiêu

Trang 27

thụ sang Chiang Mai (Thái Lan) sau đó mới theo con đường khác xuất khẩu đếncác thị trường khác Trong 8 tháng đầu năm 2020, hơn 420 triệu tấn ngọc bích đãđược xuất khẩu, thu về hơn 420 triệu USD, tăng 560 tấn so với cùng kỳ năm ngoái,thu về hơn 100 triệu USD,

- Vàng: Dự trữ vàng của Myanmar được báo cáo là 413,190 triệu USD vào tháng 6năm 2020 Con số này tăng lên so với con số trước đó là 402,310 triệu USD vàotháng 5 năm 2020 nhưng lượng vàng dự trữ vẫn ổn định ở mức 7,3 tấn Tuy nhiên,

cơ sở hạ tầng kinh doanh vàng vẫn chưa phát triển do nhiều hoạt động, bao gồm cảcác thủ tục giải quyết, hiện không được quy định nghiêm ngặt, cụ thể Vì quá trìnhphân loại độc lập không nghiêm ngặt nên độ tinh khiết của vàng khác nhau tùythuộc vào nguồn gốc

- Ngành dệt may chiếm phần lớn kim ngạch xuất khẩu của Myanmar, tuy nhiên do

xu hướng giảm mạnh của ngành dệt may, sản xuất sản phẩm xuất khẩu trong 3 quýđầu năm tài chính 2019 - 2020 giảm 4,4% so cùng kỳ làm cho 114 nhà máy đãđóng cửa hoặc tạm thời đóng cửa trong COVID - 19, và hiện chỉ có 606 nhà máymay mặc đang hoạt động, 90% trong số đó chủ yếu hướng đến xuất khẩu Trongnăm tài chính 2019 - 2020, hàng may mặc đạt doanh thu gần 4,8 tỷ USD, giảm sovới hơn 63 triệu USD cùng kỳ năm ngoái, theo Bộ Thương mại Hiện tại, nước xuấtkhẩu lớn nhất của Myanmar là Nhật Bản, Đức đứng thứ hai., tiếp sau đó là Hoa Kỳ,Hàn Quốc, Nhật Bản… đều là những quốc gia đang đối mặt với dịch covid - 19,hạn chế thương mại tự do dẫn đến nền kinh tế Myanmar khó tiếp cận nguồn nguyênliệu trong ngành may mặc cũng như các đơn đặt hàng bị giảm hoặc bị đình chỉ vàchậm hoặc không nhận được thanh toán Coronavirus đe dọa an ninh lương thựctrong nước, để ổn định giá cả hàng hóa, Bộ Thương mại ngày 7/4 thông báo rằngcác nhà xuất khẩu gạo sẽ phải bán 10% lượng gạo xuất khẩu của họ dưới dạng gạo

dự trữ nhà nước

- Trước đây, chè được xuất khẩu trực tiếp sang Hoa Kỳ, phương Tây, bao gồm cả

Úc, đã tăng lên, nhưng xuất khẩu hầu như bị đình chỉ kể từ tháng 3 dẫn tới kimngạch xuất khẩu giảm, với tình trạng thiếu lao động trong nước và khó khăn trongviệc vận chuyển hàng hóa đến các thị trấn

Trang 28

- Ngành nông nghiệp Myanmar ít bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid - 19 hơn các lĩnhvực khác và được hỗ trợ nhờ nhu cầu mạnh mẽ trong và ngoài nước và thời tiếttương đối thuận lợi Tăng trưởng xuất khẩu nông sản, chủ yếu gạo và các loại đậu,trong 3 quý đầu năm tài chính hiện tại tăng 19,5% so cùng kỳ.

Mặc dù ảnh hưởng của dịch covid, tuy nhiên do giá tăng cao dẫn đến giá trị xuấtkhẩu Myanmar năm 2020 tăng đột biến: Xuất khẩu thủy sản tăng đáng kể do giá tăngcao mặc dù hai thị trường xuất khẩu chính của Myanmar là Trung Quốc và Thái Lan –thực hiện chính sách phong tỏa do dịch covid (chiếm 55% kim ngạch xuất khẩu) lênhơn 850 triệu USD – tăng hơn 100 triệu USD so với năm 2019 Cùng với đó là xuấtkhẩu ngô tăng từ 1,5 triệu tấn hàng năm lên 2,5 triệu tấn so với năm 2019

Cuộc chính biến ngày 1/2 ở Myanmar, kéo theo là Phong trào Bất tuân dân sự(CDM) đã khiến hàng chục nghìn công nhân, cả trong các doanh nghiệp nhà nước và

tư nhân, đồng loạt đình công cho đến khi nền dân chủ được khôi phục ở nước này.Tuy nhiên, hai tháng sau cuộc đảo chính quân sự hôm 1/2, nền kinh tế Myanmar đanggần như tê liệt Các tài xế xe tải, nhân viên hải quan, nhân viên tại các cảng và các cơquan công quyền cũng như bán công quyền, những người vẫn phụ trách việc cấp cácgiấy tờ cần thiết để xuất nhập khẩu hàng hóa, đều ngừng làm việc Giao thương đườngbiển bị đình trệ Việc các tài xế xe tải, quan chức và nhân viên ngân hàng đình công

đã khiến giao thương quốc tế qua các cảng của Yangon rơi vào bế tắc, với xuất khẩuước tính giảm tới 90% kể từ ngày 1/2 Các đại lý làm thủ tục hải quan và các quanchức thuộc Hiệp hội Xe tải Container Myanmar (MCTA) đầu tháng 3 cho biết, khốilượng hàng hóa xuất khẩu qua các cảng của Yangon đã giảm tới 90%, trong khi nhậpkhẩu qua hải quan giảm khoảng 80%

Xuất khẩu và thị trường hàng hóa trong nước bị trì trệ do hậu quả của cuộc biểutình ngày 01/02/2021 với việc đóng của các ngân hàng dịch vụ tài chính thương mại,không thể xuất khẩu cây trồng Khi đến mùa thì gặp phải khó khăn về tài chính và giá

đã giảm trung bình 10% với một số cây trồng được giao dịch thường xuyên trên thịtrường tiêu dùng thường xuyên

Trang 29

1 Nhiên liệu, dầu, sản phẩm chưng cất 3420

2 Các mặt hàng may mặc không đan móc 3260

4 Ngọc trai, đá quý, kim loại, tiền xu 942

5 Các mặt hàng may mặc, đan hoặc móc 1150

9 Cá, động vật thân mềm, không xương sống 779

10 Trái cây, vỏ các loại cam quýt, dưa 624

Dầu là nguồn cung cấp nhiên liệu chính, chiếm 98% nhu cầu trong nước và nếucác ngân hàng và cơ quan hải quan không hoạt động trong tình hình dịch bùng phát,tình trạng thiếu nhiên liệu sẽ xảy ra trong những tháng cuối năm 2020

Trang 30

Mặc dù hoạt động xuất khẩu nông sản và các mặt hàng dễ hỏng sang Trung Quốcvẫn hoạt động bình thường bất chấp phong trào biểu tình đang diễn ra, tuy nhiên hoạtđộng nhập khẩu từ thị trường này gặp nhiều khó khăn vì các đại lý phụ trách hàngnhập khẩu tại các trạm thương mại biên giới đang tham gia vào phong trào biểu tình,dẫn đến chậm trễ các giao dịch hàng ngày và 100 xe tải các sản phẩm nhập khẩu bịcấm vào khu vực buôn bán và bị kẹt tại khu giao dịch Cùng với đó xuất khẩu trái câycủa Myanmar cũng gă ̣p trở ngại, xuất khẩu bơ, dưa hấu và gừng sang thị trường Anhvà EU đang bị đình chỉ.

1 Nhiên liệu, dầu khoáng, sản phẩm chưng cất 2740

3 Phương tiện khác ngoài đường sắt, xe điện 1180

6 Chất dẻo và các sản phẩm của chúng 773

Nguồn: Trendeconomy

Bảng thể hiện cơ cấu nhập khẩu sang Myanmar năm 2020

1.4 Thị trường xuất nhập khẩu chính

Trang 31

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Myanmar và thương mại của nướcnày với Myanmar chiếm tới 1/3 tổng kim ngạch ngoại thương của Myanmar - thịtrường đứng đầu về cả giá trị xuất và nhập khẩu của nước này Tuy thương mại vớiNhật Bản, Mỹ và châu Âu ngày càng tăng, nhưng Trung Quốc vẫn là nhà xuất khẩu

lẫn nhập khẩu lớn nhất của Myanmar, chiếm hơn 30% kim ngạch thương mại của

2 Thương mại dịch vụ II.1 Dịch vụ du lịch

Lĩnh vực khách sạn và du lịch Myanmar đã nhanh chóng tham gia vào quá trình

mở cửa nền kinh tế và chính trị của đất nước Với nhiều ngôi chùa Phật giáo và

di tích các khu vực, Myanmar có nhiều kiến trúc Phật giáo biểu trưng độc đáo

như chùa vàng Shwedagon (Yagon) – ngọn tháp vàng cao 99m là biểu tượng đặc trưng của Myanmar hay đền Ananda (Bagan), Mahamuni Ngoài ra còn có một

số bãi biển đẹp như: Ngapali – thuộc vịnh Bengal, Ngwe Saung - Bãi biển Bạc

Trang 32

(Đơn vị: triệu người) Bảng số liệu thống kê khách quốc tế giai đoạn 2011 – 2019

Năm 2019, Myanmar đón 4,4 triệu lượt khách du lịch đến thăm, tăng mạnh 23% sovới năm 2018 (3,55 triệu người) và tăng 28% so với năm 2018, trong đó có khoảng120.000 khách du lịch châu Âu – giảm 1% so với cùng kì năm trước Từ tháng 1 đếntháng 5 năm 2019, 1,8 triệu khách du lịch nước ngoài đã đến thăm đất nước này, tạo radoanh thu 1,14 tỷ đô la Mỹ Trong cùng kỳ năm 2020, 83.2094 khách du lịch nướcngoài đã đến thăm Myanmar, tạo ra doanh thu 523 triệu đô la Mỹ

Các khách du lịch từ Trung Quốc nhiều nhất, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng tăngđáng kể khi chính phủ Myanmar nới lỏng các yêu cầu thực thi cho khách du lịch củaquốc gia này vào tháng 10 năm 2018:

- Thực thi nhập cảnh sân bay có hiệu lực cho hơn 50 quốc gia tại các sân bayquốc tế Myanmar như Yangon, Mandalay và Nay Pyi Taw: thực thi này cho phép

du khách ở lại Myanmar tới 28 ngày

Trang 33

- Ngày 1/10/2019 chính phủ Myanmar gia hạn thực thi này với du khách từ Đức,Nga, Tây Ban Nha, Thụy Sỹ, Ý và Úc nhằm nỗ lực thu hút nhiều khách du lịchđến từ phương Tây.

Ảnh hưởng của dịch covid: Myanmar phụ thuộc lớn vào du lịch, với du lịch và cáclĩnh vực liên quan đến vận tải chiếm tới 11,2% GDP và con số này có thể còn lớn hơnnếu tính đến các dịch vụ cư trú và lương thực Dịch bệnh ảnh hưởng sâu sắc đếnngành du lịch của nước này:

- Số lượng khách du lịch giảm đáng mạnh do phong tỏa nhằm ngăn chặn lâynhiễm Covid-19 từ bên ngoài Mất nguồn khách du lịch lớn nhất là Trung Quốc:Trung Quốc là nước phát hiện có dịch đầu tiên trên thế giới và tất cả các hoạt độngbao gồm cả du lịch của người dân trong nước này đều bị cấm

- Dịch covid bùng nổ vào ‘mùa du lịch’ tại Myanmar (từ tháng 10 đến tháng 4năm sau): trong khi tại Myanmar dịch covid bùng nổ đợt 1(tháng 3), đợt 2 (tháng8) năm 2020

- Dữ liệu về di chuyển từ Google Maps cho thấy vào thời điểm cuối tháng3/2021, giao thông đi bộ tại các địa điểm bán lẻ và giải trí ở Myanmar giảm tới85% so với mốc cơ sở trước đại dịch Covid-19, và giảm 80% tại nơi làm việc Theo chương trình hỗ trợ của chính phủ để vực dậy các doanh nghiệp bị ảnh hưởngbởi Covid-19, khoản vay một năm được cung cấp với lãi suất 1%/ năm để giúp cácdoanh nghiệp và doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng tiếp tục hoạtđộng Aung Aye Han cho biết chính phủ cho đến nay đã cung cấp khoản vay 15,15triệu USD trong tổng số 70 triệu USD trong quỹ hỗ trợ để duy trì hoạt động du lịch.Gần một nửa số doanh nghiệp ở Yangon phải tạm thời đóng cửa 35% số công ty chobiết, họ sẽ chỉ tồn tại được ba tháng Các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ vẫn bị ảnhhưởng nghiêm trọng, mặc dù một số doanh nghiệp đã giảm thiểu tác động của việchạn chế đi lại bằng cách tận dụng các cơ hội thương mại điện tử

2.2 Dịch vụ viễn thông

Trang 34

Hiện tại việc sử dụng các dịch vụ viễn thông tại Myanmar còn khó khăn Theothông tin từ các đơn vị đã tham gia đầu tư tại Myanmar, ở Myanmar điện thoại diđộng rất rẻ nhưng sim cực đắt Số người sử dụng Internet trong 4 tuần sau khi dịchbùng phát ở Myanmar tăng 25% để thu nhập thông tin và tuyên bố về virut corona trêntoàn cầu Khi cuộc đảo chính xảy ra, chính phủ quân sự đặt lệnh giới nghiêm vào banđêm và ngắt kết nối Internet từ 1 giờ sáng đến 9 giờ sáng gây khó khăn cho các doanhnghiệp trực tuyến.

Ngày 04/06/2020, sau 2 năm chính thức kinh doanh, Mytel – thương hiệu của Tậpđoàn Viettel tại Myanmar, đã vượt mốc 10 triệu thuê bao, đang vươn lên vị trí thứ 2và gấp 2,5 lần nhà mạng đứng thứ tư tại Myanmar Kể từ khi gia nhập thị trường viễnthông, Mytel đã giúp phổ cập dịch vụ Internet tại đất nước này với mật độ tăng từ 31%(tháng 6/2018 -thời điểm Mytel cung cấp dịch vụ) lên 55% (tháng 9/2019) đồng thờinâng số lượng khách hàng lên 1,5 triệu người sử dụng dịch vụ

2.3 Dịch vụ hàng không

Ngành dịch vụ hàng không của Myanmar, được coi là biên giới cuối cùng ở châu

Á Thị trường hàng không nội địa của Myanmar đã tăng trưởng 150% trong thập kỷnày và có tiềm năng rất lớn Nhưng thị trường tiếp tục bị dư thừa và thiếu khả năngsinh lời Tính đến cuối 5/2018 có chín hãng hàng không đang cạnh tranh trên một thịtrường nội địa với quy mô dưới 3 triệu hành khách, trong đó có 3 hãng hàng không tưnhân nội địa là Air Mandalay, Air Bagan và Yangon Airways và một hãng hàngkhông quốc gia là Myanmar Airways Theo thông báo từ Cục Hàng không Dân dụngngày 31 tháng 12 năm 2020, các hạn chế trước đó đối với tất cả các hãng hàng khôngquốc tế khai thác dịch vụ hàng không đến và đi từ Sân bay Quốc tế Yangon đã đượcgia hạn thêm đến ngày 31 tháng 1 năm 2021 để tiếp tục ngăn chặn sự lây lan củaCOVID-19 ở Myanmar một cách hiệu quả, trong khi hãng hàng không nội địa đượckhai thác lại vào 16/12/2020 để phục vụ nhu cầu của người dân trong nước Ngày 2-2ảnh hưởng của cuộc đảo chính, báo Myanmar Times đưa tin tất cả chuyến bay đến vàrời khỏi Myanmar đều đã bị tạm ngưng, tất cả giấy phép trước đây cho hạ cánh và cấtcánh ở Myanmar đều đã bị thu hồi Quyết định này ảnh hưởng tới cả các chuyến baycứu trợ quốc tế và nội địa

Trang 35

3 Chính sách thương mại 3.1 Chế độ thương mại

Myanmar đang trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trungsang nền kinh tế định hướng thị trường với một số cải cách cơ chế, chính sách, cơ cấukinh tế; ban hành các đạo luật phát triển nền kinh tế thị trường nhiều thành phần; cácnhà đầu tư nước ngoài và trong nước đều có quyền đầu tư, kinh doanh ở Myanmar.Chính phủ Myanmar nhận thấy rằng trong nền kinh tế định hướng thị trường, khuvực tư nhân đóng vai trò chính yếu trong cơ chế thị trường và quan tâm phát triển nó.Chính phủ Myanmar đã khuyến khích khu vực tư nhân phát triển ngoại thương và hỗtrợ họ trong hoạt động kinh doanh xuất - nhập khẩu Chính phủ Myanmar đã đề ra cácgiải pháp phát triển thương mại như sau:

(1) Đổi mới cơ chế, chính sách kinh tế - thương mại, khu vực tư nhân và các doanhnghiệp tư nhân được tham gia kinh doanh xuất - nhập khẩu - là lĩnh vực mà trước đâyNhà nước độc quyền

(2) Phát triển thương mại biên giới theo đúng luật pháp để phát triển và tăng cườngquan hệ thương mại song phương với các nước láng giềng (Trung Quốc, Ấn Độ,Bangladesh, Thái Lan, Lào)

(3) Tổ chức lại các thủ tục xuất - nhập khẩu(4) Giảm bớt các hàng rào kỹ thuật trong thương mại và đơn giản hóa các thủ tụcnhằm mục tiêu thuận lợi hóa hoạt động của doanh nghiệp và đẩy mạnh hoạt độngngoại thương

(5) Khuyến khích các nhà xuất khẩu bằng cách cho phép các nhà xuất khẩu được phépnhập khẩu hàng hóa toàn bộ số ngoại tệ mà họ thu được từ hoạt động xuất khẩu hànghóa

(6) Khai báo thương mại theo các luật lệ cần thiết đã ban hành phù hợp với môitrường kinh doanh trong nước và quốc tế

Trang 36

(7) Miễn thuế doanh thu và thuế nhập khẩu đối với một số hàng hóa nhập khẩu như:phân bón, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp, thuốc trừ sâu, tân dược vànguyên - vật liệu phục vụ sản xuất

(8) Tổ chức lại và nâng cao vai trò hoạt động của Liên đoàn Phòng Thương mại vàCông nghiệp Myanmar (UMFCCI) để xúc tiến thương mại và công nghiệp của khuvực tư nhân

Tuy thực hiện nền kinh tế định hướng thị trường, nhưng chính sách thương mạicủa Myanmar cũng rất độc lập Myanmar có thể phát triển thương mại với bất cứ nướcnào trên thế giới ngoại trừ một số nước thực hiện cấm vận Myanmar theo Nghị quyếtcủa Liên Hợp Quốc hoặc một vài nước và vùng lãnh thổ không có quan hệ ngoại giaovới Myanmar Myanmar tin rằng tự do hóa thương mại đồng nghĩa với thương mại tự

do và công bằng trên thế giới Myanmar là một trong những thành viên sáng lậpGATT - và hiện nay là thành viên của WTO Do đó, chính sách ngoại thương củaMyanmar nhằm thực hiện theo hệ thống thương mại đa phương trên cơ sở luật phápquốc tế

Tuy Myanmar đang trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tậptrung sang nền kinh tế định hướng thị trường, nhưng hiện nay nền kinh tế Myanmarvẫn còn mang nặng cơ chế quản lý hành chính tập trung, quan liêu, bao cấp; quản lýkinh tế bằng mệnh lệnh hành chính là chủ yếu Chính phủ Myanmar vẫn còn bao cấpqua giá đối với một số hàng hóa tiêu dùng thiết yếu như: nhà ở cho công chức, điện,nước sinh hoạt, cước phí điện thoại, giá xăng dầu, cước phí vận tải công cộng, …Hiện nay Chính phủ Myanmar vẫn đang thực hiện cơ chế hai loại giá khác nhauđối với người dân trong nước và người nước ngoài đối với giá cả một số mặt hàngnhư: giá điện, cước phí điện thoại, giá nước sinh hoạt, giá dịch vụ khách sạn, giá thuênhà, giá một số dịch vụ vận tải, …; sự chênh lệch giá này là khá cao Người nướcngoài thường phải trả giá cao hơn nhiều lần so với người dân trong nước

Tính đến cuối năm 2005, ở Myanmar có 46.352 công ty đang hoạt động, chủ yếulà doanh nghiệp nhỏ và vừa Bộ Kế hoạch và Phát triển kinh tế quốc gia Myanmar cấpgiấy phép thành lập công ty cho các doanh nghiệp Myanmar Trong số đó có hơn

Trang 37

17.000 doanh nghiệp là thành viên của Liên đoàn Phòng Thương mại và Công nghiệpLiên bang Myanmar (UMFCCI).

3.2 Chính sách xuất khẩu hàng hóa

Chính sách xuất khẩu của Myanmar là xuất khẩu những sản phẩm có lợi thế và đadạng hóa thị trường nước ngoài bằng cách sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiênvà nguồn nhân lực trong nước Tăng nhanh, đa dạng hóa hoạt động xuất khẩu và nângcao chất lượng sản phẩm là những mục tiêu chính của chính sách xúc tiến xuất khẩu.Myanmar đã cố gắng nỗ lực để phát triển Ngành Nông nghiệp cũng như toàn bộnền kinh tế quốc dân Một số ngành công nghiệp chế biến đã được chú trọng phát triểntrong vài năm qua Những sản phẩm xuất khẩu chính là nông sản, gỗ, lâm sản, hải sản,quặng và kim loại, đá quý và một số hàng công nghiệp chế biến như: dệt may, giàydép, sản phẩm gỗ, hàng thủ công mỹ nghệ, …

Các doanh nghiệp đã đăng ký kinh doanh xuất - nhập khẩu được quyền kinh doanhthương mại ở trong nước; được quyền nhập khẩu hàng hóa bằng toàn bộ số ngoại tệmà họ thu được khi tham gia xuất khẩu Cơ chế quản lý xuất - nhập khẩu củaMyanmar vẫn còn nhiều thủ tục hành chính như: giấy phép kinh doanh xuất - nhậpkhẩu trực tiếp, giấy phép xuất - nhập khẩu từng chuyến hàng

Điều kiện kinh doanh xuất - nhập khẩu hàng hóa

Trong số 46.352 công ty của Myanmar đang hoạt động (tính đến cuối năm 2005)thì chỉ có khoảng hơn 2.000 công ty được phép tham gia kinh doanh xuất - nhập khẩutrực tiếp Trong số hơn 2.000 công ty tham gia kinh doanh xuất - nhập khẩu trực tiếpthì chủ yếu là doanh nghiệp có vốn trong nước, một số ít là doanh nghiệp có vốn đầu

tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Doanh nghiệp trong nước được phép kinh doanh cả xuất khẩu và nhập khẩu hànghóa Doanh nghiệp FDI chỉ được phép xuất khẩu hàng hóa, không được phép nhậpkhẩu hàng hóa (ngoài việc nhập khẩu nguyên - phụ liệu phục vụ sản xuất hàng xuấtkhẩu)

Để được tham gia kinh doanh xuất - nhập khẩu hàng hóa, doanh nghiệp Myanmarcần phải có giấy phép kinh doanh xuất - nhập khẩu hàng hóa do Bộ Thương mại

Trang 38

Myanmar cấp Số lượng doanh nghiệp được cấp giấy phép kinh doanh xuất - nhậpkhẩu hàng hóa tăng lên hàng năm là rất ít

Sau khi ký kết hợp đồng kinh tế với đối tác nước ngoài, doanh nghiệp kinh doanhxuất - nhập khẩu hàng hóa của Myanmar còn phải làm thủ tục xin giấy phép xuất -nhập khẩu từng chuyến hàng do Tổng vụ Thương mại, Bộ Thương mại Myanmar cấpgiấy phép và hạn ngạch theo thông lệ buôn bán quốc tế cho các hoạt động xuất - nhậpkhẩu hàng hóa chính ngạch Vụ Thương mại biên giới, Bộ Thương mại Myanmar cấpgiấy phép và hạn ngạch cho các hoạt động thương mại biên giới bằng đường bộ vớicác nước láng giềng

3.3 Chính sách nhập khẩu hàng hóa

Chính sách nhập khẩu hàng hóa không được cản trở hoạt động xuất khẩu hàng hóamà là phục vụ hoạt động xuất khẩu hàng hóa; thực hiện cân bằng thương mại, khôngđược nhập siêu hàng hóa Các doanh nghiệp đã đăng ký kinh doanh xuất - nhập khẩuđược quyền nhập khẩu hàng hóa bằng toàn bộ số ngoại tệ mà họ thu được khi thamgia xuất khẩu

Các doanh nghiệp tư nhân được khuyến khích nhập khẩu hàng hóa thiết yếu; côngnghệ, máy móc, thiết bị; nguyên vật liệu phục vụ sản xuất và một số hàng hóa tiêudùng thiết yếu mà sản xuất trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu trong từng thời điểm.Giấy phép xuất - nhập khẩu từng chuyến hàng do Tổng Vụ Thương mại, BộThương mại Myanmar ký có giá trị trong vòng 3 tháng kể từ ngày cấp phép Giấyphép xuất khẩu từng chuyến hàng không phải trả lệ phí với bất cứ loại hàng hóa xuấtkhẩu nào, kể cả nông sản Tất cả hàng hóa nhập khẩu đều phải trả lệ phí cấp giấy phépnhập khẩu từng chuyến hàng, thuế nhập khẩu hàng hóa và thuế doanh thu

Thuế nhập khẩu cùng với thuế doanh thu được nộp tại cửa khẩu hải quan khi thôngquan hàng hóa nhập khẩu Thuế nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất ở trongnước và hàng hóa thiết yếu với mức thuế suất rất thấp, trong khi thuế nhập khẩu hànghóa xa xỉ thì có mức thuế suất cao nhất Thuế doanh thu được thu theo biểu thuế củaĐạo Luật Thuế Doanh thu năm 1991, và mức thuế rất khác nhau tùy thuộc vào loạihàng hóa và dịch vụ Đối với những loại hàng hóa không được miễn thuế doanh thu,

Trang 39

mức thuế nhập khẩu hàng hóa là 5%, 10%, 20%, 25% theo tính chất của hàng hóa.Những loại thực phẩm đặc biệt, có ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng như thuốclá, rượu, … thì mức thuế trên 25%.

Đánh giá thuế nhập khẩu hàng hóa được dựa trên giá trị có thể đánh giá của hànghóa, đó là tổng số giá CIF và các chi phí bốc dỡ hàng hóa (0,5% của giá CIF) đối vớihàng hóa đã nhập khẩu Thuế doanh thu cùng với thuế nhập khẩu được tập hợp và nộptại cửa khẩu thông quan hàng hóa nhập khẩu

3.4 Thanh toán xuất - nhập khẩu hàng hóa (Ngân hàng thanh toán)

Do bị Mỹ và EU thực hiện cấm vận nên hiện nay việc thanh toán trong hoạt độngxuất - nhập khẩu hàng hóa giữa doanh nghiệp Myanmar với doanh nghiệp nước ngoài(trong đó có doanh nghiệp Việt Nam) tương đối khó khăn, chủ yếu thông qua một sốngân hàng ở Singapore Các doanh nghiệp Việt Nam thường thanh toán qua các Ngânhàng United Overseas Bank (UOB) và Ngân hàng HSBC tại Singapore hoặc chinhánh của hai ngân hàng này tại thành phố Hồ Chí Minh

Các doanh nghiệp Myanmar thường thanh toán qua các Ngân hàng ở Yangon,Myanmar Có 3 ngân hàng thương mại nhà nước là: Ngân hàng Ngoại thươngMyanmar (Myanma Foreign Trade Bank – MFTB), Ngân hàng Thương mại và Đầu tưMyanmar (Myanma Investment and Commercial Bank – MICB) và Ngân hàng Kinh

tế Myanmar (Myanma Economic Bank – MEB), hướng dẫn, quản lý các giao dịchngoại thương của Liên bang Myanmar MEB mở các Văn phòng Chi nhánh tại cácđiểm thông quan trao đổi thương mại hàng hóa bằng đường bộ với các nước lánggiềng

Ba ngân hàng trên của Myanmar đều có quan hệ hợp tác kinh doanh, trao đổinghiệp vụ với các ngân hàng United Overseas Bank (UOB) và Ngân hàng HSBC tạiSingapore

Do quy mô xuất - nhập khẩu của Myanmar còn nhỏ bé (Năm 2008 kim ngạch xuấtkhẩu hàng hóa đạt 6.604,8 triệu USD; kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 3.795 triệuUSD) nên các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp Myanmar rất thiếu ngoại tệmạnh Các doanh nghiệp kinh doanh xuất - nhập khẩu hàng hóa của Myanmar chỉ có

Trang 40

thể nhập khẩu hàng hóa bằng số tiền mà họ thu được khi tham gia xuất khẩu hàng hóa;

họ không thể mua ngoại tệ mạnh ở các ngân hàng thương mại của Myanmar mà chỉ cóthể mua ngoại tệ mạnh ở thị trường chợ đen do các ngân hàng thương mại củaMyanmar rất thiếu ngoại tệ mạnh như USD, Euro, bảng Anh, Yên Nhật, …

Myanmar đang trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trungsang nền kinh tế định hướng thị trường; Nền kinh tế vẫn còn mang nặng tính chất cơchế quản lý hành chính, tập trung, quan liêu, bao cấp; Các doanh nghiệp Myanmar vẫncòn phải xin giấy phép kinh doanh xuất - nhập khẩu, giấy phép xuất - nhập khẩu từngchuyến hàng Bởi vậy, sau khi ký kết hợp đồng kinh tế, doanh nghiệp cả hai phía (bánhàng và mua hàng) đều phải chờ đợi các thủ tục hành chính của các cơ quan chứcnăng Myanmar rất lâu, thường từ 2 – 3 tháng

Nền kinh tế Myanmar vẫn còn mang nặng tính chất nền kinh tế đóng cửa, khép kín,

tự cung tự cấp là chính, mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế còn ở trình độ thấp, sức muacủa người dân trong nước còn thấp, …; Bởi vậy, giá cả trên thị trường trong nước vàgiá hàng hóa xuất khẩu của Myanmar thường thấp hơn nhiều so với giá cả thị trườngthế giới

Cải tổ mới nhất mà chính quyền Myanmar thực hiện là việc công bố kế hoạch thiếtlập khu kinh tế đặc biệt (SEZ) với cảng nước sâu tại bang Mon, nằm trên chặng hànhtrình kết nối Yangon và Bangkok Tuy nhiên, việc thiết lập các đặc khu kinh tế củaMyanmar được đánh giá là diễn ra chậm, gây nhiều tranh cãi khi gắn liền với chiếnlược “Một vành đai, một con đường” và “Con đường tơ lụa” trên biển của TrungQuốc

Kế hoạch phát triển kinh tế quốc gia mới của Myanmar được đề ra trên cơ sở đón đầuviệc Mỹ sẽ tái lập Hệ thống ưu đãi phổ cập (GSP) dành cho quốc gia Đông Nam Ánày trong năm 2016

II Đầu tư

1 Môi trường đầu tư

Tiêu đề	Tổng Quan Về Myanmar
Tác giả	Nhóm 8
Người hướng dẫn	ThS. Nguyễn Thị Thùy Dương
Trường học	Trường Đại Học Thương Mại
Chuyên ngành	Kinh Tế Và Kinh Doanh Quốc Tế
Thể loại	Báo Cáo Tổng Hợp
Năm xuất bản	2021
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	82
Dung lượng	1,94 MB