Báo cáo chuyên đề tổ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ có sử DỤNG THÍ NGHIỆM

Ở mức độ khám phá này, GV là người cung cấp câu hỏi/vấn đề nghiên cứu, tiến trình nghiên cứu, và kết luận cần rút ra từ việc tiến hành thí nghiệm.. Khám phá theo kế hoạch structured inqu

Thực hiện: nhóm 2 GVHD: TS Thái Hoài Minh

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ

CÓ SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM Báo cáo chuyên đề:

46.01.401.019 46.01.401.024 46.01 401.042 46.01.401.253

46.01.401.321 46.01.401.266

Kiều Minh Bảo

Nguyễn Thị Châm

Nguyễn Thành Duy

Lê Văn Thông

Nguyễn Văn Vinh

Trương Thị Thanh Thúy

Nội dung chính

01

01

Khái niệm

Khái niệm

Phương pháp dạy học khám phá

Ưu điểm của dạy học khám phá

Vai trò của thí nghiệm trong dạy học

Phương pháp dạy học khám phá

Khám phá Người học đặt câu hỏi, thu thập, điều tra, phân tích dữ liệu  Hoạt động chủ động, tích cực  Tìm ra kiến thức mới

Khám phá có hướng dẫn

guided inquiry

Khám phá xác nhận

confirmation

Khám phá

open inquiry

Mô hình 4 cấp độ khám phá

Khám phá theo

kế hoạch

structured inquiry

Khám phá xác nhận (confirmation)

HS xác nhận nguyên lí, kiến thức cần học thông qua tiến hành thí nghiệm đã biết trước kết quả Ở mức độ khám phá này, GV là người cung cấp câu hỏi/vấn đề nghiên cứu, tiến trình nghiên cứu, và kết luận cần rút ra từ việc tiến hành thí nghiệm

Nêu kết quả thí nghiệm và yêu cầu

HS thực hiện

Xác nhận nguyên lí, kiến thức cần học thông qua tiến hành thí nghiệm có kết quả trước.

Khám phá theo kế hoạch (structured inquiry)

HS tìm kiếm câu trả lời cho vấn đề do GV đề xuất theo tiến trình nghiên cứu cho sẵn Cấp

độ này tương tự như Cấp độ 1, nhưng nó liên quan đến việc phát triển nền tảng cho các kỹ năng tìm hiểu và tư duy phản biện.

Đặt vấn đề, để ngỏ phương pháp giải Tìm câu trả lời cho vấn đề do GV đề

xuất theo tiến trình nghiên cứu có sẵn.

Khám phá có hướng dẫn (guided inquiry):

HS tiến hành nghiên cứu vấn đề do GV đề xuất Tuy nhiên, các em phải tự xây dựng tiến trình nghiên cứu để trả lời câu hỏi đưa ra Ở cấp độ thứ ba, giáo viên là người

“hướng dẫn tìm hiểu” HS ít được hỗ trợ hơn so với các cấp trước

Nêu các hoạt động để HS thực hiện

Tiến hành nghiên cứu vấn đề do GV đề xuất Tự nghiên cứu để trả lời câu hỏi đưa

ra.

Khám phá (open inquiry)

HS tự đề xuất vấn đề cần nghiên cứu và xây dựng tiến trình để giải quyết vấn đề đó Đây cấp độ thứ tư ,là cấp cao nhất, xuất phát từ kinh nghiệm của các cấp độ trước đó, cấp độ này là cấp độ gần nhất với "tìm hiểu khoa học"

Theo dõi và hướng dẫn HS

thực hiện

Tự đề xuất vấn đề cần nghiên cứu và xây dựng tiến

trình để giải quyết vấn đề.

Quy

trình dạy

học

khám

phá

Đặt câu hỏi thực tế

Tìm kiếm các nguồn tài liệu

Diễn giải

Báo cáo kết quả

Tôi muốn biết gì về chủ đề này?, tôi hiểu gì về câu hỏi của giáo viên (hoặc học sinh)?, làm thế nào để tôi hiểu về vấn đề?, tôi cần biết những gì?, câu trả lời có thể là gì?

Những loại tài liệu nào có thể giúp ích cho mình?, tôi tìm chúng ở đâu?, làm thề nào để tôi biết tài liệu này có thông tin hợp lệ, đáng tin?, Ai chịu trắc nhiệm về nguồn tài liệu, thông tin nào khác có trong đó?

Làm thế nào để điều này có liên quan đến câu trả lời của tôi? phần nào sẽ hỗ trợ cho câu trả lời của tôi, phần nào sẽ không hỗ trợ cho câu trả lời của tôi?, điều này có đưa ra những câu hỏi mới không?

Ý chính của tôi là gì?, đối tượng tôi báo cáo là ai?, điểm nào khác là quan trọng, làm thế nào để nó liên kết được, làm thế nào để tôi sử dụng các phương tiện để thể hiện phần báo cáo của tôi?

Phương pháp dạy học khám phá

Dạy học khám phá Người học khám phá tri thức mới qua các hoạt động dưới sự định hướng, hướng dẫn của GV  PPDH tích cực

Khảo sát và giải quyết

vấn đề để hình thành,

khái quát hoá kiến

thức

Khuyến khích liên kết kiến thức mới vào vốn kiến thức của người

học

Hoạt động dựa trên sự hứng thú, HS xác định được trình tự, thời

gian

Đặc điểm

Vai trò của thí nghiệm trong

dạy học

Nguồn cung cấp kiến thức cho học sinh Phương tiện tổ chức các hoạt động tích cực Cầu nối giữa lí thuyết và thực tiễn Phương tiện hình thành và phát triển kĩ năng,

tư duy ở học sinh

Ưu điểm của dạy học khám phá

Phát huy được nội lực của học sinh

tư duy tích cực – độc lập – sáng tạo

Là động cơ kích thích ham mê học tập

Hợp tác làm việc nhóm, tự đánh giá, điều chỉnh vốn

tri thức  Cơ sở hình thành phương pháp tự học

Giải quyết các vấn đề nhỏ, vừa  Hình thành, giải quyết các vấn đề có nội dung rộng hơn Phát triển khả năng giao tiếp

2

Thực hiện nhiệm

vụ học tập khám

phá

4

Xác định nhiệm vụ,

Tổng kết, kết luận

Quan sát, đặt

câu hỏi khám phá

Quy trình thực hiện

3

Ví dụ minh hoạ

Thang đo pH (CTGDPT 2018 môn KHTN, tr.45)

Tiến hành được một số thí nghiệm đo pH (bằng giấy chỉ thị) một số loại thực phẩm (đồ uống, hoa quả, )

HĐ 1: Mở đầu

HĐ 2: Thực hành đo pH một số loại thực phẩm

Cốc 1: 20mL nước cất

Cốc 2: 17mL nước cất + 3mL cốt chanh

Cốc 3: 20mL nước cất + 3g đường

GV cho lớp quan sát bằng mắt thường, chỉ định 3

HS kiểm tra màu sắc trên giấy (quỳ tím) đã được

tẩm qua 3 chất

HS phát biểu xây dựng bài

HS viết vào tập các câu hỏi cần trao đổi

qua hoạt động mở đầu

GV gọi xung phong hoặc chỉ định 4 HS phát biểu, các HS khác bổ sung (nếu có)

GV cùng HS chốt một số câu hỏi có liên quan tới bài học cần làm rõ

GV nhận định: “muốn giải quyết chúng thì cần phải tiến hành thí nghiệm kiểm tra”

Hoạt động 1

GV chia lớp = 8 nhóm, yêu cầu thảo luận và hoàn

thành cột A (cách thực hiện) [*]

GV yêu cầu các nhóm thực hiện đo pH một số

thực phẩm trên cơ sở kết quả đã thảo luận trước

đó và hoàn thành cột B (hiện tượng), cột C (pH)

[*]

HS thảo luận nhóm và ghi vào cột A [*]

Các nhóm thực hiện thí nghiệm đo pH một

số thực phẩm và hoàn thành cột B, cột C [*]

GV chỉ định 2 nhóm lên trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét, bổ sung (nếu có)

GV nhận xét, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ từng nhóm theo bảng kiểm.

GV cùng HS chốt nội dung về thang pH, pH một số thực phẩm

HS chép bài vào tập cá nhân

Hoạt động 2

Phụ lục

PHIẾU HỌC TẬP ĐO pH MỘT SỐ LOẠI THỰC PHẨM Thực phẩm Cách thực hiện

(A) Hiện tượng (B) (C) pH Nước chanh

Pepsi Sữa Giấm Rượu Nước Dưa hấu

Tài liệu tham khảo

[1] Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh (2020) Sử dụng phương pháp dạy

học, giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực học sinh Trung học cơ sở môn Khoa học tự nhiên.

[2] Linh, B T N., Quỳnh, T T M., Hiền, Đ T M., Yến, P L H., & Quynh, T N (2020)

Tiềm năng của thí nghiệm trong dạy học sinh học theo định hướng phát triển năng lực người học Tạp chí Khoa học Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, 17(11), 1996.

[3] Trung, L Đ., Quỳnh, Đ K (2019) Quy trình dạy học khám phá khoa học trong môn

Khoa học tự nhiên - chủ đề Tế bào thực vật lớp 6 trung học cơ sở Tạp chí Khoa học Đại học

Sư phạm Hà Nội, tập 64, trang 132-141.

[4] Bộ Giáo dục và Đào tạo (2018) Chương trình giáo dục phổ thông - Chương trình môn

Khoa học tự nhiên Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12

năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

[5] Hoàng, L H (2020) Phát triển năng lực dạy học thí nghiệm cho sinh viên sư phạm hoá

học thông qua dạy học học phần Thí nghiệm thực hành phương pháp dạy học hoá học ở trường phổ thông (Luận án tiến sĩ, Đại học Sư phạm Hà Nội)

Bao.cao.chuyen.de.to.CHUC.HOAT.DONG.KHAM.PHA.co.su.DUNG.THI.NGHIEMBao.cao.chuyen.de.to.CHUC.HOAT.DONG.KHAM.PHA.co.su.DUNG.THI.NGHIEMBao.cao.chuyen.de.to.CHUC.HOAT.DONG.KHAM.PHA.co.su.DUNG.THI.NGHIEMBao.cao.chuyen.de.to.CHUC.HOAT.DONG.KHAM.PHA.co.su.DUNG.THI.NGHIEMBao.cao.chuyen.de.to.CHUC.HOAT.DONG.KHAM.PHA.co.su.DUNG.THI.NGHIEMBao.cao.chuyen.de.to.CHUC.HOAT.DONG.KHAM.PHA.co.su.DUNG.THI.NGHIEMBao.cao.chuyen.de.to.CHUC.HOAT.DONG.KHAM.PHA.co.su.DUNG.THI.NGHIEMBao.cao.chuyen.de.to.CHUC.HOAT.DONG.KHAM.PHA.co.su.DUNG.THI.NGHIEM