đề tài tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH về NHÂN văn

Ba phát kiến vĩ đại của C.Mác và Ăngghen 2.1.2.1 Chủ nghĩa duy vâ h t lịch sư Trên cơ sở kế thừa “cái hạt nhân hợp lý” của phép biê •n chứng và lọc bỏquan điểm duy tâm, thần bí của Triết

GVC.ThS Đinh Huy Nhân

Hướng dẫn đề tài

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÂN VĂN

Tiểu luận môn/Nhóm

LLCT120314 – Tư tưởng Hồ Chí Minh – 32

Nhóm số: 2 Đề tài số: 02Học kỳ: 2 – Năm học: 2021 – 2021

Nhóm số: 2Tên đề tài: Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân văn

LUẬN

ĐIỂMTỔNG(A+B)/2

Giáo viên chấm điểm

GVC.ThS.Đinh Huy Nhân

MỤC LỤ

1.3 Sơ đồ mô hình kết cấu đề tài 3

CHƯƠNG 2: NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ NHÂN VĂN 4

2.1 Quan niệm về chủ nghĩa nhân văn và tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh 4

2.1.1 Chủ nghĩa nhân văn 4

2.1.2 Tư tương nhân văn 4

2.1.2.1 Cơ sở hình thành 4

2.1.2.2 Khái niệm tư tưởng nhân văn 6

2.2 Nội dung cơ bản của tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh 6

2.2.1 Con người là vốn quý nhất- nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng 6

2.2.2 Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp cách mạng 8

Con người là mục tiêu của sự nghiệp cách mạng 8

2.2.3 ‘Trồng người ‘ là chiến lược hàng đầu của cách mạng 10

2.2.4 Các cuộc vận động của đảng ta về việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức hồ chí minh và sự thể hiện tư tưởng nhân văn trong các cuộc vận động này 12

CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG VÀ KẾT 13

3.1 Vận dụng tư tưởng nhân văn HCM 13

3.1.1 Thực trạng và nguyên nhân tính nhân văn hiện nay 13

3.1.2 Học tập và vận dụng tư tưởng nhân văn HCM 14

3.2 Nhận thức của sinh viên hiện nay về nhân văn 16

3.2.1 Hiểu biết của nhóm về nhân văn Cho ví dụ 16

3.2.2 Lý giải về một quan điểm nhân văn mà nhóm tâm đắc 17

3.3 Kết luận đề tài 17

3.3.1 Khái quát nội dung đề tài 17

3.3.2 Nhận thức và liên hệ thực tiễn hiện nay 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU 1.1 Đặt vấn đề

Hơn 170 năm qua, lịch sử nhân loại nói chung, lịch sử chủ nghĩa xã hộinói riêng, cả về phương diện lý luận và thực tiễn, đã chứng kiến những biếnthiên to lớn Đến nay, chưa có học thuyết nào vượt qua được tầm vóc vĩ đại củahọc thuyết Mác - Lênin trong việc giúp cho nhân loại xóa bỏ được tình trạng dântộc này áp bức dân tộc khác, giải phóng con người thoát khỏi tình trạng nô dịch,đưa con người trở về đúng vị trí đích thực là làm chủ xã hội, làm chủ bản thân Xuất phát từ quan niệm duy vật lịch sử và học thuyết hình thái kinh tế - xãhội, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra sự phát triển xã hội loài người là quá trìnhphát triển lịch sử - tự nhiên, từ thấp đến cao, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện

Sự ra đời xã hội mới bắt nguồn từ tất yếu kinh tế và được thai nghén từ tronglòng xã hội cũ Đây là căn cứ để hai ông nghiên cứu về hình thái kinh tế - xã hộichủ nghĩa tư bản và chỉ ra tính tất yếu diệt vong của chủ nghĩa tư bản và tính tấtyếu ra đời của chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản Tất yếu này, theo các ông,bắt nguồn trực tiếp từ mâu thuẫn giữa tính chất xã hội hóa của lực lượng sảnxuất với quan hệ sản xuất tư nhân tư bản chủ nghĩa, được biểu hiện thành mâuthuẫn về mặt xã hội giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản, mà ngày nay chính

là mâu thuẫn giữa tư bản và lao động Đồng thời, từ những căn cứ trên, C.Mác

và Ph.Ăngghen đã dự báo về những đặc trưng của hai giai đoạn trong hình tháikinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa

Trong Phê phán Cương lĩnh Gô ta, C.Mác chỉ rõ: “Cái xã hội mà chúng tanói ở đây không phải là một xã hội cộng sản chủ nghĩa đã phát triển trên những

cơ sở của chính nó, mà trái lại là một xã hội cộng sản chủ nghĩa vừa thoát thai từ

xã hội tư bản chủ nghĩa, do đó là một xã hội, về mọi phương diện - kinh tế, đạo

đức, tinh thần - còn mang những dấu vết của xã hội cũ mà nó đã lọt lòng ra” vìvậy không thể tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế trong xã hội xã hội chủ nghĩa.C.Mác và Ph.Ăngghen cũng dự báo, xã hội cộng sản chủ nghĩa chỉ xuấthiện khi con người không còn phụ thuộc có tính chất nô dịch vào sự phân cônglao động của họ; không còn sự đối lập giữa lao động trí óc và lao động chân tay;lao động trở thành không những là một phương tiện để sinh sống mà bản thân nócòn là một nhu cầu bậc nhất của đời sống; sự phát triển toàn diện của các cánhân, sức sản xuất của họ ngày càng tăng lên và tất cả các nguồn của cải xã hộiđều tuôn ra dồi dào, và con người có thể vượt hẳn ra khỏi giới hạn chật hẹp củapháp quyền tư sản

Những luận điểm về sự ra đời của xã hội xã hội chủ nghĩa trên đây củachủ nghĩa Mác - Lênin vẫn giữ nguyên giá trị Loài người nhất định sẽ đi lên chủnghĩa xã hội Mặc dù, hiện nay, chủ nghĩa tư bản đã có nhiều biểu hiện mới sovới thời của C.Mác, V.I.Lênin, nhất là thời kỳ của C.Mác, nhưng bản chất củachủ nghĩa tư bản không thay đổi, những mâu thuẫn cơ bản vốn có trong lòng chủnghĩa tư bản vẫn tiếp tục diễn ra với những biểu hiện khác nhau, với tính chấtngày càng gay gắt, sâu sắc hơn, là những tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội với

sự dẫn dắt của giai cấp công nhân

1.2 Mục tiêu của đề tài

Về kiến thức: là những kiến thức cơ bản về chủ nghĩa xã hội nói chung vàchủ nghĩa xã hội khoa học của Mác, Ăng - ghen và Lênin; về sự ra đời, nhữngnội dung cơ bản và giá trị của chủ nghĩa xã hội khoa học đối với lịch sử xã hộiloài người

Về kỹ năng: sinh viên biết vận dụng những kiến thức cơ bản của chủnghĩa xã hội khoa học vào giải thích những vấn đề chính trị - xã hội hiện nay

Về tư tưởng: sinh viên có sự hiểu biết đúng đắn, tin tưởng vào chủ nghĩa

xã hội khoa học, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam nói riêng và quyluật phát triển của xã hội loài người nói chung

1.3 Sơ đồ mô hình kết cấu đề tài

2.1.1 Sự chuyển biến lập trường triết học và chính trị

2.2.3 Nội dung sự vận dụng sáng tạo sau khi Lênin qua đời 2.1.3 Tuyên ngôn của ĐCS đánh dấu sự ra đời CNXH-KH

2.1.2 Ba phát kiến vĩ đại của C.Mác và Ăngghen

3.2.2 cơ sở lý luận trong đề tài để giải thích 2.3.3 Thời kỳ sau cách mạng tháng Mười Nga 2.2.2 Từ sau công xã Pari đến năm 1895

2.2.1 Từ năm 1848 đến công xã Pari 1871

3.3.2 Nhận thức và liên hệ thực tiễn 3.3.1 Khái quát nội dung đề tài 3.2.3 Giải thích luận điểm trên

3.2.1 Nhận định này đúng (sai), vì sao? 2.3.2 Thời kỳ cách mạng tháng Mười Nga

3.1.2 Về thực tiễn 3.1.1 Về lý luận 2.3.1 Tóm tắt tiểu sử Lênin

3.2 CNXH-KH và triết học Mác - Lênin hợp thành chủ nghĩa M-LN

3.3 Kết luận đề tài

2.3 Phân tích C.Mác

và Ăngghen với phát triển CNXH-KH

3.1 Ý nghĩa của việc nghiên cứu chủ nghĩa 2.1 Phân tích vai

trò của Phriđrích Ăngghen

2.2 Phân tích C.Mác

và Ăngghen với phát triển CNXH-KH

1.3 Sơ đồ mô hình kết cấu đề tài

1.2 Mục tiêu của

đề tài 1.1 Đặt vấn đề

CHƯƠNG 2: MÁC - ĂNGGHEN - LÊNIN NHỮNG NGƯỜI SÁNG LẬP RA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC 2.1 Phân tích vai trò của Phriđrích Ăngghen

2.1.1 Sự chuyển biến lập trường triết học và chính trị

Thoạt đầu, khi bước vào hoạt đô •ng khoa học, C.Mác và Ph.Ăngghen là hai thành viên tích cực của câu lạc bô • Hêghen trẻ và chịu ảnh hưởng của quan điểm triết học của V.Ph.Hêghen và L.Phoiơbắc Với nhãn quan khoa học uyên bác, các ông đã sớm nhâ •n thấy những mặt tích cực và hạn chế trong triết học củaV.Ph.Hêghen và L Phoiơbắc Với triết học của V.Ph.Hêghen, tuy mang quan điểm duy tâm, nhưng chứa đựng “cái hạt nhân” hợp lý của phép biê •n chứng; cònđối với triết học của L.Phoiơbắc, tuy mang năng quan điểm siêu hình, song nô •i dung lại thấm nhuần quan niê •m duy vâ •t C.Mác và Ph.Ăng ghen đã kế thừa “cái hạt nhân hợp lý”, cải tạo và loại bỏ cải vỏ thần bí duy tâm, siêu hinh để xây dựng nên lý thuyết mới chủ nghĩa duy vâ •t biê •n chứng

Với C.Mác, từ cuối năm 1843 đến 4/1844, thông qua tác phẩm “Góp phầnphê phán triết học pháp quyền của Hêghen - Lời nói đầu (1844)”, đã thể hiê •n rõ

sự chuyển biến từ thế giới quan duy tâm sang thế giới quan duy vâ •t, từ lâ •p trường dân chủ cách mạng sang lâ •p trường cô •ng sản chủ nghĩa

Đối với Ph.Ăngghen, từ năm 1843 với tác phẩm “Tình cảnh nước Anh”;

“Lược khảo khoa kinh tế - chính trị” đã thể hiê •n rõ sự chuyển biến từ thế giới quan duy tâm sang thế giới quan duy vâ •t từ lâ •p trường dân chủ cách mạng sang

lâ •p trường cô •ng sản chủ nghĩa

Chỉ trong mô •t thời gian ngắn (từ 1843 -1848) vừa hoạt đô •ng thực tiễn,

Chương 2: MÁC ĂNGGHEN - LÊNIN dụng và kết luậnChương 3: VậnChương 1 Mở Đầu

-Mác - Ăngghen - Lênin Những người sáng lập ra CNXH-KH

biến lâ •p trường triết học và lâ •p trường chính trị và từng bước củng cố, dứt khoát,kiên định, nhất quán và vững chắc lâ •p trường đó, mà nếu không có sự chuyển biến này thì chắc chắn sẽ không có Chủ nghĩa xã hô •i khoa học

2.1.2 Ba phát kiến vĩ đại của C.Mác và Ăngghen 2.1.2.1 Chủ nghĩa duy vâ h t lịch sư

Trên cơ sở kế thừa “cái hạt nhân hợp lý” của phép biê •n chứng và lọc bỏquan điểm duy tâm, thần bí của Triết học V.Ph.Hêghen; kế thừa những giá trịduy vâ •t và loại bỏ quan điểm siêu hình của Triết học L.Phoiơbắc, đồng thờinghiên cứu nhiều thành tựu khoa học tự nhiên, C.Mác và Ph.Ăngghen đã sáng

lâ •p chủ nghĩa duy vâ •t biê •n chứng, thành tựu vĩ đại nhất của tư tưởng khoa học.Bšng phép biê •n chứng duy vâ •t, nghiên cứu chủ nghĩa tư bản, C.Mác vàPh.Ăngghen đã sáng lâ •p chủ nghĩa duy vâ •t lịch sử - phát kiến vĩ đại thứ nhất củaC.Mác và Ph.Ăngghen là sự khẳng định về mặt triết học sự sụp đổ của chủ nghĩa

tư bản và sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hô •i đều tất yếu như nhau

2.1.2.2 Học thuyết về giá trị thặng dư

Từ viê •c phát hiê •n ra chủ nghĩa duy vâ •t lịch sử, C.Mác và Ph.Ăngghen đi sâu nghiên cứu nền sản xuất công nghiê •p và nền kinh tế tư bản chủ nghĩa đã sáng tạo ra bô • “Tư bản”, mà giá trị to lớn nhất của nó là “Học thuyết về giá trị thặng dư - phát kiến vĩ đại thứ hai của C.Mác và Ph.Ăngghhen là sự khẳng định

về phương diê •n kinh tế sự diê •t vong không tránh khỏi của chủ nghĩa tư bản và

sự ra đời tất yếu của chủ nghĩa xã hô •i

2.1.2.3 Học thuyết về sk mê h nh lịch sư toàn thế gili của giai cấp công nhân

Trên cơ sở hai phát kiến vĩ đại là chủ nghĩa duy vâ •t lịch sử và học thuyết

về giá trị thặng dư, C.Mác và Ph.Ăngghen đã có phát kiến vĩ đại thứ ba, sứ

mê •nh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân, giai cấp có sứ mê •nh thủ tiêu chủ nghĩa tư bản, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hô •i và chủ nghĩa cô •ng sản Với phát kiến thứ ba, những hạn chế có tính lịch sử của chủ nghĩa xã hô •i không tưởng- phê phán đã được khắc phục mô •t cách triê •t để; đồng thời đã luâ •n chứng

và khẳng định về phương diê •n chính trị- xã hô •i sự diê •t vong không tránh khỏi của chủ nghĩa tư bản và sự thắng lợi tất yếu của chủ nghĩa xã hô •i

2.1.3 Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản đánh dấu sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học

Được sự uỷ nhiê •m của những người cô •ng sản và công nhân quốc tế, tháng

2 năm 1848, tác phẩm “Tuyên ngôn của Đảng Cô •ng sản” do C.Mác và Ph.Ăngghen soạn thảo được công bố trước toàn thế giới

Tuyên ngôn của Đảng Cô •ng sản là tác phẩm kinh điển chủ yếu của chủ nghĩa xã hô •i khoa học Sự ra đời của tác phẩm vĩ đại này đánh dấu sự hình thành

về cơ bản lý luâ •n của chủ nghĩa Mác bao gồm ba bô • phâ •n hợp thành: Triết học, Kinh tế chính trị học và Chủ nghĩa xã hô •i khoa học

Tuyên ngôn của Đảng Cô •ng sản còn là cương lĩnh chính trị, là kim chỉ nam hành đô •ng của toàn bô • phong trào cô •ng sản và công nhân quốc tế

Tuyên ngôn của Đảng Cô •ng sản là ngọn cờ dẫn dắt giai cấp công nhân và nhân dân lao đô •ng toàn thế giới trong cuô •c đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, giải phóng loài người vĩnh viễn thoát khỏi mọi áp bức, bóc lô •t giai cấp, bảo đảmcho loài người được thực sự sống trong hòa bình, tự do và hạnh phúc

Chính Tuyên ngôn của Đảng Cô •ng sản đã nêu và phân tích mô •t cách có hê •thống lịch sử và lô gic hoàn chỉnh về những vấn đề cơ bản nhất, đầy đủ, xúc tích

và chặt chẽ nhất thâu tóm hầu như toàn bô • những luâ •n điểm của chủ nghĩa xã

hô •i khoa học; tiêu biểu và nổi bâ •t là những luâ •n điểm:

- Cuô •c đấu tranh của giai cấp trong lịch sử loài người đã phát triển đến mô •t giai đoạn mà giai cấp công nhân không thể tự giải phóng mình nếu không đồng thời giải phóng vĩnh viễn xã hô •i ra khỏi tình trạng phân chia giai cấp, áp bức, bóc lô •t và đấu tranh giai cấp Song, giai cấp vô sản không thể hoàn thành sứ

mê •nh lịch sử nếu không tổ chức ra chính đảng của giai cấp, Đảng được hình thành và phát triển xuất phát từ sứ mê •nh lịch sử của giai cấp công nhân

- Lôgic phát triển tất yếu của xã hô •i tư sản và cũng là của thời đại tư bản chủ nghĩa đó là sự sụp đổ của chủ nghĩa tư bản và sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hô •i

là tất yếu như nhau

- Giai cấp công nhân, do có địa vị kinh tế - xã hô •i đại diê •n cho lực lượng sản xuất tiên tiến, có sứ mê •nh lịch sử thủ tiêu chủ nghĩa tư bản, đồng thời là lực lượng tiên phong trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hô •i, chủ nghĩa cô •ng sản.

- Những người cô •ng sản trong cuô •c đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, cần thiết phải thiết lâ •p sự liên minh với các lực lượng dân chủ để đánh đổ chế đô • phong kiến chuyên chế, đồng thời không quên đấu tranh cho mục tiêu cuối cùng

là chủ nghĩa cô •ng sản Những người cô •ng sản phải tiến hành cách mạng không ngừng nhưng phải có chiến lược, sách lược khôn khéo và kiên quyết

2.2 Phân tích C.Mác và Ăngghen vli phát triển CNXH-KH.

2.2.1 Từ năm 1848 đến công xã Pari 1871.

Đây là thời kỳ của những sự kiê •n của cách mạng dân chủ tư sản ở cácnước Tây Âu (1848-1852): Quốc tế I thành lâ •p (1864); tâ •p I bô • Tư bản củaC.Mác được xuất bản(1867)

Về sự ra đời của bô • Tư bản, Lênin đã khẳng định: “từ khi bô • “Tư bản” rađời… quan niê •m duy vâ •t lịch sử không còn là mô •t giả thuyết nữa, mà là mô •tnguyên lý đã được chứng minh mô •t cách khoa học; và chừng nào chúng ta chưatìm ra mô •t cách nào khác để giải thích mô •t cách khoa học sự vâ •n hành và pháttriển của mô •t hình thái xã hô •i nào đó - của chính mô •t hình thái xã hô •i, chứkhông phải của sinh hoạt của mô •t nước hay mô •t dân tô •c, hoặc thâ •m chí của mô •tgiai cấp nữa v.v , thì chừng đó quan niê •m duy vâ •t lịch sử vẫn cứ là đồng nghĩavới khoa học xã hô •i” Bô • “Tư bản” là tác phẩm chủ yếu và cơ bản trình bày chủnghĩa xã hô •i khoa học” Trên cơ sở tổng kết kinh nghiê •m cuô •c cách mạng (1848-

1852) của giai cấp công nhân, C.Mác và Ph.Ăngghen tiếp tục phát triển thêmnhiều nô •i dung của chủ nghĩa xã hô •i khoa học: Tư tưởng về đâ •p tan bô • máy nhànước tư sản, thiết lâ •p chuyên chính vô sản; bổ sung tư tưởng về cách mạngkhông ngừng bšng sự kết hợp giữa đấu tranh của giai cấp vô sản với phong tràođấu tranh của giai cấp nông dân; tư tưởng về xây dựng khối liên minh giữa giaicấp công nhân và giai cấp nông dân và xem đó là điều kiê •n tiên quyết bảo đảmcho cuô •c cách mạng phát triển không ngừng để đi tới mục tiêu cuối cùng

2.2.2 Từ sau công xã Pari đến năm 1895.

Trên cơ sở tổng kết kinh nghiê •m Công xã Pari, C.Mác và Ph.Ănghen pháttriển toàn diê •n chủ nghĩa xã hô •i khoa: Bổ sung và phát triển tư tưởng đâ •p tan bô •máy nhà nước quan liêu, không đâ •p tan toàn bô • bô • máy nhà nước tư sản nóichung Đồng thời cũng thừa nhâ •n Công xã Pari là mô •t hình thái nhà nước củagiai cấp công nhân, rốt cuô •c, đã tìm ra C Mác và Ph.Ăngghen đã luâ •n chứng sự

ra đời, phát triển của chủ nghĩa xã hô •i khoa học.Trong tác phẩm “ChốngĐuyrinh” (1878), Ph.Ăngghen đã luâ •n chứng sự phát triển của chủ nghĩa xã hô •i

từ không tưởng đến khoa học và đánh giá công lao của các nhà xã hô •i chủ nghĩakhông tưởng Anh, Pháp Sau này,V.I.Lênin, trong tác phẩm “Làm gì?” (1902) đãnhâ •n xét: “chủ nghĩa xã hô •i lý luâ •n Đức không bao giờ quên ršng nó dựa vàoXanhximông, Phuriê và Ô-oen Mặc dù các học thuyết của ba nhà tư tưởng này

có tính chất ảo tưởng, nhưng họ vẫn thuô •c vào hàng ngũ những bâ •c trí tuê • vĩ đạinhất Họ đã tiên đoán được mô •t cách thiên tài rất nhiều chân lý mà ngày naychúng ta đang chứng minh sự đúng đắn của chúng mô •t cách khoa học”

C Mác và Ph.Ăngghen đã nêu ra nhiê •m vụ nghiên cứu của chủ nghĩa xã

hô •i khoa học: “Nghiên cứu những điều kiê •n lịch sử và do đó, nghiên cứu chínhngay bản chất của sự biến đổi ấy và bšng cách ấy làm cho giai cấp hiê •n nayđang bị áp bức và có sứ mê •nh hoàn thành sự nghiê •p ấy hiểu rõ được những điều

kiê •n và bản chất của sự nghiê •p của chính họ - đó là nhiê •m vụ của chủ nghĩa xã

hô •i khoa học, sự thể hiê •n về lý luâ •n của phong trào vô sản” C.Mác vàPh.Ăngghen yêu cầu phải tiếp tục bổ sung và phát triển chủ nghĩa xã hô •i khoahọc phù hợp với điều kiê •n lịch sử mới Mặc dù, với những cống hiến tuyê •t vời

cả về lý luâ •n và thực tiễn, song cả C.Mác và Ph.Ăngghen không bao giờ tự chohọc thuyết của mình là mô •t hê • thống giáo điều, “nhất thành bất biến”, trái lại,nhiều lần hai ông đã chỉ rõ đó chỉ là những “gợi ý” cho mọi suy nghĩ và hành

đô •ng Trong Lời nói đầu viết cho tác phẩm Đấu tranh giai cấp ở Pháp từ 1848đến 1850 của C.Mác, Ph.Ăngghen đã thẳng thắn thừa nhâ •n sai lầm về dự báokhả năng nổ ra của những cuô •c cách mạng vô sản ở châu Âu, vì lẽ “Lịch sử đãchỉ rõ ršng trạng thái phát triển kinh tế trên lục địa lúc bấy giờ còn rất lâu mớichín muồi để xóa bỏ phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa” Đây cũng chính

là “gợi ý” để V.I.Lênin và các nhà tư tưởng lý luâ •n của giai cấp công nhân saunày tiếp tục bổ sung và phát triển phù hợp với điều kiê •n lịch sử mới Đánh giá

về chủ nghĩa Mác, V.I.Lênin chỉ rõ: “Học thuyết của Mác là học thuyết vạn năng

vì nó là mô •t học thuyết chính xác”

2.2.3 Nội dung sự vận dụng sáng tạo sau khi Lênin qua đời.

Sau khi V.I.Lênin qua đời, đời sống chính trị thế giới chứng kiến nhiềuthay đổi Chiến tranh thế giới lần thứ hai do các thế lực đế quốc phản đô •ng cựcđoan gây ra từ 1939-1945 để lại hâ •u quả cực kỳ khủng khiếp cho nhân loại Trong mấy thâ •p kỷ bước đầu xây dựng chủ nghĩa xã hô •i, với những thànhquả to lớn và nhanh chóng về nhiều mặt để Liên Xô trở thành mô •t cường quốc

xã hô •i chủ nghĩa đầu tiên và duy nhất trên toàn cầu, buô •c thế giới phải thừa nhâ •n

và nể trọng

Có thể nêu mô •t cách khái quát những nô •i dung cơ bản phản ánh sự vâ •ndụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa xã hô •i khoa học trong thời kỳ sau Lênin:

- Hô •i nghị đại biểu các Đảng Cô •ng sản và công nhân quốc tế họp tại Matxcơvatháng 11-1957 đã tổng kết và thông qua 9 qui luâ •t chung của công cuô •c cải tạo

xã hô •i chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hô •i Mặc dù, về sau do sự phát triểncủa tình hình thế giới, những nhâ •n thức đó đã bị lịch sử vượt qua,song đây cũng

là sự phát triển và bổ sung nhiều nô •i dung quan trọng cho chủ nghĩa xã hô •i khoahọc

- Hô •i nghị đại biểu của 81 Đảng Cô •ng sản và công nhân quốc tế cũng họp ởMatxcơva vào tháng giêng năm 1960 đã phân tích tình hình quốc tế và nhữngvấn đề cơ bản của thế giới, đưa ra khái niê •m về “thời đại hiê •n nay”; xác địnhnhiê •m vụ hàng đầu của các Đảng Cô •ng sản và công nhân là bảo vê • và củng cốhòa bình ngăn chặn bọn đế quốc hiếu chiến phát đô •ng chiến tranh thế giới mới;tăng cường đoàn kết phong trào cô •ng sản đấu tranh cho hòa bình, dân chủ vàchủ nghĩa xã hô •i Hô •i nghị Matcơva thông qua văn kiê •n: “Những nhiê •m vụ đấutranh chống chủ nghĩa đế quốc trong giai đoạn hiê •n tại và sự thống nhất hành

đô •ng của các Đảng Cô •ng sản, công nhân và tất cả các lực lương chống đế quốc”

Hô •i nghị đã khẳng định: “Hê • thống xã hô •i chủ nghĩa thế giới, các lực lượng đấutranh chống chủ nghĩa đế quốc nhšm cải tạo xã hô •i theo chủ nghĩa xã hô •i, đangquyết định nô •i dung chủ yếu, phương hướng chủ yếu của những đặc điểm chủyếu của sự phát triển lịch sử của xã hô •i loài người trong thời đại ngày nay”

- Sau Hô •i nghị Matxcơva năm 1960, hoạt đô •ng lí luâ •n và thực tiễn của các Đảng

Cô •ng sản và công nhân được tăng cường hơn trước Tuy nhiên, trong phong trào

cô •ng sản quốc tế, trên những vấn đề cơ bản của cách mạng thế giới vẫn tồn tạinhững bất đồng và vẫn tiếp tục diễn ra cuô •c đấu tranh gay gắt giữa những ngườitheo chủ nghĩa Mác - Lênin với những người theo chủ nghĩa xét lại và chủ nghĩagiáo điều biê •t phái

- Đến những năm cuối của thâ •p niên 80 đầu thâ •p niên 90 của thế kỷ XX, donhiều tác đô •ng tiêu cực, phức tạp từ bên trong và bên ngoài, mô hình của chế đô •

xã hô •i chủ nghĩa của Liên xô và Đông Âu sụp đổ, hê • thống xã hô •i chủ nghĩa tan

rã, chủ nghĩa xã hô •i đứng trước mô •t thử thách đòi hỏi phải vượt qua

Trên thế giới, sau sụp đổ của chế đô • xã hô •i chủ nghĩa ở Liên xô và Đông

Âu, chỉ còn mô •t số nước xã hô •i chủ nghĩa hoặc nước có xu hướng tiếp tục theochủ nghĩa xã hô •i, do vẫn có mô •t Đảng Cô •ng sản lãnh đạo Những Đảng Cô •ngsản kiên trì hê • tư tưởng Mác - Lênin, chủ nghĩa xã hô •i khoa học, từng bước giữ

ổn định để cải cách, đổi mới và phát triển

Trung Quốc tiến hành cải cách, mở từ năm 1978 đã thu được những thànhtựu đáng ghi nhâ •n, cả về lý luâ •n và thực tiễn Đảng Cô •ng sản Trung Quốc, từngày thành lâ •p (1 tháng 7 năm 1921) đến nay đã trải qua 3 thời kỳ lớn: Cáchmạng, xây dựng và cải cách, mở cửa

-Thực ra công cuô •c cải cách mở cửa ở Trung Quốc cũng còn nhiều vấn đề cầntrao đổi, bàn cãi Song, qua 40 năm thực hiê •n, Trung Quốc đã trở thành nước thứhai trên thế giới về kinh tế và nhiều vấn đề, nhất là về lý luâ •n “Mô •t quốc gia, haichế đô •” cũng là vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu

Ở Viê •t Nam, công cuô •c đổi mới do Đảng Cô •ng sản Viê •t Nam khởi xướng

và lãnh đạo từ Đại hô •i lần thứ VI (1986) đã thu được những thành tựu to lớn có

ý nghĩa lịch sử Trên tinh thần “nhìn thẳng vào sự thâ •t, đánh giá đúng sự thâ •t,nói rõ sự thâ •t” Đảng Cô •ng sản Viê •t Nam không chỉ thành công trong sự nghiê •pxây dựng và bảo vê • tổ quốc mà còn có những đóng góp to lớn vào kho tàng lýluâ •n của chủ nghĩa Mác - Lênin:

- Đô •c lâ •p dân tô •c gắn liền với chủ nghĩa xã hô •i là quy luâ •t của cách mạng Viê •tNam, trong điều kiê •n thời đại ngày nay;

- Kết hợp chặt chẽ ngay từ đầu đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị, lấy đổi mớikinh tế làm trung tâm, đồng thời đổi mới từng bước về chính trị, đảm bảo giữvững sự ổn định chính trị, tạo điều kiê •n và môi trường thuâ •n lợi để đổi mới vàphát triển kinh tế, xã hô •i; thực hiê •n gắn phát triển kinh tế là nhiê •m vụ trung tâm

và xây dựng Đảng là khâu then chốt với phát triển văn hóa là nền tảng tinh thầncủa xã hô •i, tạo ra ba trụ cô •t cho sự phát triển nhanh và bền vững ở nước ta;

- Xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hô •i chủ nghĩa,tăng cường vai trò kiến tạo, quản lý của Nhà nước Giải quyết đúng đắn mốiquan hê • giữa tăng trưởng, phát triển kinh tế với bảo đảm tiến bô • và công bšng xã

hô •i Xây dựng phát triển kinh tế phải đi đôi với giữ gìn, phát huy bản sắc vănhóa dân tô •c và bảo vê • môi trường sinh thái;

- Phát huy dân chủ, xây dựng Nhà nước pháp quyền Viê •t Nam xã hô •i chủ nghĩa,đổi mới và hoàn thiê •n hê • thống chính trị, từng bước xây dựng và hoàn thiê •n nềndân chủ xã hô •i chủ nghĩa bảo đảm toàn bô • quyền lực thuô •c về nhân dân;

- Mở rô •ng và phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tô •c, phát huy sức mạnh củamọi giai cấp và tầng lớp nhân dân, mọi thành phần dân tô •c và tôn giáo, mọi côngdân Viê •t Nam ở trong nước hay ở nước ngoài, tạo nên sự thống nhất và đồngthuâ •n xã hô •i tạo đô •ng lực cho công cuô •c đổi mới, xây dựng và bảo vê • tổ quốc;

- Mở rô •ng quan hê • đối ngoại, thực hiê •n hô •i nhâ •p quốc tế; tranh thủ tối đa sự

thể hợp tác nhšm mục tiêu xây dựng và phát triển đất nước theo định hướng xã

hô •i chủ nghĩa, kết hợp sức mạnh dân tô •c với sức mạnh thời đại;

- Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng Cô •ng sản Viê •t Nam - nhân

tố quan trọng hàng đầu bảo đảm thắng lợi của sự nghiê •p đổi mới, hô •i nhâ •p vàphát triển đất nước

Từ thực tiễn 30 năm đổi mới, Đảng Cô •ng sản Viê •t Nam đã rút ra mô •t sốbài học lớn, góp phần phát triển chủ nghĩa xã hô •i khoa học trong thời kỳ mới:

Một là, trong quá trình đổi mới phải chủ đô •ng, không ngừng sáng tạo trên

cơ sở kiên định mục tiêu đô •c lâ •p dân tô •c và chủ nghĩa xã hô •i, vâ •n dụng sáng tạo

và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kế thừa và phát huytruyền thống dân tô •c, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, vâ •n dụng kinh nghiê •mquốc tế phù hợp với Viê •t Nam

Hai là, đổi mới phải luôn luôn quán triê •t quan điểm “dân là gốc”, vì lợi

ích của nhân dân, dựa vào nhân dân, phát huy vai trò làm chủ, tinh thần tráchnhiê •m, sức sáng tạo và mọi nguồn lực của nhân dân; phát huy sức mạnh đoànkết toàn dân tô •c

Ba là, đổi mới phải toàn diê •n, đồng bô •, có bước đi phù hợp; tôn trọng quy

luâ •t khách quan, xuất phát từ thực tiễn, bám sát thực tiễn, coi trọng tổng kết thựctiễn, nghiên cứu lý luâ •n, tâ •p trung giải quyết kịp thời, hiê •u quả những vấn đề dothực tiễn đặt ra

Bốn là, phải đặt lợi ích quốc gia - dân tô •c lên trên hết; kiên định đô •c lâ •p,

tự chủ, đồng thời chủ đô •ng và tích cực hô •i nhâ •p quốc tế trên cơ sở bình đẳng,cùng có lợi; kết hợp phát huy sức mạnh dân tô •c với sức mạnh thời đại để xâydựng và bảo vê • vững chắc Tổ quốc Viê •t Nam xã hô •i chủ nghĩa

Năm là, phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao năng lực

lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng đô •i ngũ cán bô •, nhất là đô •i ngũcán bô • cấp chiến lược, đủ năng lực và phẩm chất, ngang tầm nhiê •m vụ; nâng caohiê •u lực, hiê •u quả hoạt đô •ng của Nhà nước, Mặt trâ •n Tổ quốc, các tổ chức chínhtrị - xã hô •i và của cả hê • thống chính trị; tăng cường mối quan hê • mâ •t thiết vớinhân dân

Ngoài những cống hiến về lý luâ •n do Đảng Cô •ng sản Trung Quốc vàĐảng Cô •ng sản Viê •t Nam tổng kết, phát triển trong công cuô •c cải cách, mở cửa,đổi mới và hô •i nhâ •p, những đóng góp của Đảng Cô •ng sản Cu Ba, Đảng Nhândân cách mạng Lào và của phong trào cô •ng sản và công nhân quốc tế cũng cógiá trị tạo nên sư bổ sung, phát triển đáng kể vào kho tàng lý luâ •n của chủ nghĩaMác- Lênin trong thời đại mới

2.3 Phân tích Lênin trong sự phát triển CNXH-KH.

2.3.1 Tóm tắt tiểu sư Lênin Tiểu sư của Lênin

V.I Lenin sinh ngày 22/4/1870 ở Simbirsk (nay là Ulianovsk) Tên thậtcủa ông là Vladimir Illyich Ulianov (Lenin) Lenin là người tổ chức Đảng Cộngsản Liên Xô và thành lập nhà nước Xô Viết

Ông mất tháng 1 năm 1924, thi hài được lưu giữ trong lăng Lenin trênQuảng trường Đỏ, Moskva

Ông là một người theo chủ nghĩa tự do Lenin là người có dòng máu lai từthời tổ tiên Là người Nga nhưng ông có dòng máu của người Kalmyk qua ôngnội, của người Đức Volga qua bà ngoại (là một người theo thuyết Luther), và củangười Do Thái qua ông ngoại (người đã cải theo đạo Thiên chúa giáo) Leninđược rửa tội trong Nhà thờ chính thống Nga Ông nổi tiếng về tài ăn học, ông

học rất giỏi tiếng Latin và tiếng Hy Lạp Lenin đã lựa chọn chủ nghĩa Marx đểtiếp cận tới cách mạng nhân dân, thay vì những phương pháp vô chính phủ cánhân Khi Lenin bắt đầu quan tâm tới chủ nghĩa Marx, ông tham gia vào cáccuộc phản kháng của sinh viên và cuối năm đó bị bắt Sau đó ông bị đuổi khỏiĐại học Kazan Ông tiếp tục học tập một mình và tới năm 1891 đã có giấy phéphành nghề luật.Tháng 7 năm 1898, ông cưới Nadezhda Krupskaya, một ngườihoạt động xã hội

- Sự nghiệp cách mạng vĩ đại của ông.

Sau khi tốt nghiệp Lenin vào làm trợ lý cho một luật sư Ông làm việcnhiều năm tại Samara, Nga, sau đó vào năm 1893 chuyển tới Sankt-Peterburg.Thay vì tìm kiếm một công việc hợp pháp ổn định, ông ngày càng tham gia sâuvào các hoạt động tuyên truyền cách mạng và nghiên cứu chủ nghĩa Marx Ngày

7 tháng 12 năm 1895, ông bị nhà chức trách bắt giam 14 tháng sau đó trục xuấttới một làng tại Shushenskoye ở Siberia Tháng 4 năm 1899, ông xuất bản cuốnsách Sự phát triển của Chủ nghĩa Tư bản tại Nga Ông cũng viết một số bài báo

và cuốn sách về phong trào cách mạng Trong giai đoạn này, ông đã bắt đầu sửdụng nhiều bí danh, cuối cùng lấy tên Lenin Khi Thế chiến thứ nhất xảy ra năm

1914, và các đảng Dân chủ Xã hội lớn tại Châu Âu (khi đó họ tự coi họ là theochủ nghĩa Marx), gồm cả những người có uy tín như Karl Kautsky, ủng hộnhững nỗ lực chiến tranh của chính phủ nước mình, Lenin đã rất sửng sốt, đầutiên từ chối tin ršng những người của Đảng Dân chủ Xã hội Đức đã bỏ phiếuủng hộ chiến tranh Điều này khiến ông bị chia rẽ lần cuối cùng với Quốc tế Thứhai, gồm các đảng đó Lenin đã chấp nhận một lập trường "không yêu nước",cho ršng mục đích là để đánh bại chính phủ Sa hoàng trong chiến tranh Năm

1900, thời kỳ đi đày chấm dứt Sau cuộc Cách mạng tháng Hai năm 1917 tạiNga và cuộc lật đổ Sa hoàng Nikolai II, Lenin biết ršng ông cần sớm trở lại

đang ở giai đoạn cao trào và không thể dễ dàng đi qua Châu Âu Tuy nhiên, FritzPlatten, người cộng sản Thụy Sĩ đã tìm cách đàm phán với chính phủ Đức đểLenin và những người của ông có thể đi bšng tàu hỏa kín qua nước Đức Tôitừng bị một tòa án tại Đức kết án tám tháng tù vì tội đấu tranh chống chủ nghĩaquân phiệt Đức Điều này tất cả mọi người đều biết Đừng ai trong phòng nàynói ršng chúng ta là những kẻ làm thuê của Đức Lenin từng bị một tòa án tạiĐức kết án tám tháng tù vì tội đấu tranh chống chủ nghĩa quân phiệt Đức Điềunày tất cả mọi người đều biết Đừng ai trong phòng này nói ršng chúng ta lànhững kẻ làm thuê của Đức.

Sau cuộc nổi dậy bất thành của công nhân vào tháng 7, Lenin bỏ trốn tớiPhần Lan Ông quay trở lại vào tháng 10, hô hào một cuộc cách mạng vũ trangvới khẩu hiệu "Tất cả quyền lực về tay Xô Viết!" chống lại Chính phủ Lâm thời Ngày 8 tháng 11, Lenin được Đại hội Xô viết Nga bầu làm Chủ tịch Hộiđồng Dân ủy Lenin nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đưa điện tới mọi vùngnước Nga và hiện đại hóa công, nông nghiệp Ông rất quan tâm tới việc tạo ramột hệ thống chăm sóc sức khỏe miễn phí và toàn diện cho mọi người dân, giảiphóng phụ nữ và dạy cho những người dân mù chữ Nga biết đọc, viết Nhưngtrước hết, chính phủ Bolshevik mới cần đưa nước Nga ra khỏi Thế chiến thứnhất Đối mặt với mối đe dọa xâm lăng từ nước Đức, Lenin cho ršng Nga cầnngay lập tức ký kết một hiệp ước hòa bình

Ngày 30 tháng 8 năm 1918, Fanya Kaplan, một thành viên của Đảng Cáchmạng Xã hội chủ nghĩa, tiếp cận Lenin sau khi ông tham dự một buổi mít-tinh

và đang quay ra xe hơi Bà gọi tên Lenin, ông quay lại trả lời Bà ngay lập tứcbắn ba phát, hai phát trúng Lenin ở khuỷu tay và lưng Lenin được đưa về căn

hộ tại Kremlin, từ chối tới bệnh viện bởi ông tin ršng những kẻ ám sát khácđang rình rập ở đó Các bác sĩ được triệu tới, nhưng cho ršng sẽ là quá nguy