Nghiên cứu khảo sát về quan điểm của sinh viên trường đại học kinh tế thành phố hồ chí minh về cyberbullying (bắt nạt trên mạng xã hội) trong xã hội hiện nay

Bảng 4: Tần số thể hiện suy nghĩ của người tham gia khảo sát về trang mạng xã hội mà hiện tượng “bắt nạt trên mạng” thường xảy ra.. Bảng 6: Phân phối tần số thể hiện đánh giá của sinh vi

BÀI LUẬN BÁO CÁO THỐNG KÊ

Đề tài: Nghiên cứu khảo sát về quan điểm của sinh viên trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh về

“Cyberbullying” (Bắt nạt trên mạng xã hội) trong xã hội

hiện nay

Giảng viên : TS Chu Nguyễn Mộng Ngọc

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

LỜI MỞ ĐẦU 2

LỜI CẢM ƠN 3

DANH MỤC BẢN BIỂU 5

A GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 6

1 Lý do chọn đề tài 6

2 Bối cảnh nghiên cứu 6

3 Mục đích nghiên cứu 6

4 Phạm vi nghiên cứu 7

5 Ý nghĩa bài nghiên cứu 7

B CƠ SỞ LÝ THUYẾT 7

1 Giới thiệu sơ lược về “bắt nạt trên mạng xã hội” 7

2 Thực tiễn trên thế giới 8

3 Thực trạng ở Việt Nam 9

4 Nguồn thông tin tham khảo 9

C THÔNG TIN CẦN THU THẬP 9

D PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 10

E PHÂN TÍCH DỮ LIỆU 10

1 Thông tin của đối tượng khảo sát 10

2 Sự quan tâm của mọi người về vấn đề “bắt nạt trên mạng xã hội” 11

3 Quan điểm của sinh viên đối với vấn đề “bắt nạt qua mạng xã hội” 14

4 Phản ứng của người chưa từng bị bắt nạt đối với người thân 19

5 Vấn đề mà người bị bắt nạt gặp phải và phản ứng của họ 21

F THẢO LUẬN 24

2 Mối liên hệ giữa giới tính và khả năng bị bắt nạt 27

G KẾT QUẢ 28

Kết luận 28

Kiến nghị 28

Hạn chế của đề tài: 29

BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT: 30

“Thống kê trong Kinh tế và Kinh doanh” - một môn học quan trọng và thiết thực, cung cấp cho sinh viên và người học một cái nhìn tổng quát về thống kê và những ứng dụng của thống kê trong đời sống xã hội Việc ứng dụng các công cụ và phương pháp thống kê sẽ giúp người học biết cách thiết lập, trình bày dữ liệu trong các tài liệu văn bản và thông qua các kết quả thống kê để đưa ra những quan điểm và tìm ra cách giải quyết vấn đề.

Trong thời đại công nghệ 4.0 hiện nay, khoa học công nghệ đang phát triển ngày càng mạnh mẽ và nhanh chóng Các ứng dụng công nghệ được phát hành để đáp ứng các nhu cầu của con người như kết nối với bạn bè, giải trí, học tập, v.v Tuy nhiên, lại có những người thông qua những ứng dụng này để thực hiện các hành vi gây hại đến đời sống của người khác, đó là hành vi “Bắt nạt trên mạng” Để tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này, chúng tôi đã thực hiện một cuộc khảo sát vào khoảng 150 sinh viên đang theo học tại Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh để xây dựng một đề tài nghiên cứu quan điểm của sinh viên về vấn

đề “Bắt nạt trên mạng” hiện nay Thông qua các phương pháp phân tích dữ liệu đã được học

từ môn Thống kê ứng dụng trong Kinh tế và Kinh doanh, chúng tôi đưa ra những quan điểm, suy nghĩ và xem xét những nhận định đó của sinh viên Qua đó, rút ra kết luận và đề xuất các giải pháp.

LỜI CẢM ƠN

Để có thể hoàn thành tốt bài luận về đề tài “Nghiên cứu quan điểm của sinh viên UEH

về Bắt nạt trên mạng” không chỉ có riêng sự cố gắng của các thành viên trong nhóm mà còn nhờ vào sự hỗ trợ rất nhiều của giảng viên và các bạn sinh viên Chúng tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến:

- Cô Chu Nguyễn Mộng Ngọc - Giảng viên bộ môn Thống kê trong Kinh tế và Kinh doanh - đã tận tình hướng dẫn chúng tôi về cách thức tiến hành cuộc nghiên cứu để có thể hoàn thành tốt bài báo cáo dự án này.

- Các anh/chị, các bạn sinh viên của trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã không ngần ngại giúp đỡ, thực hiện bài khảo sát của nhóm trong thời gian thực hiện dự án vừa qua thông qua các kênh xã hội trực tuyến.

Để hoàn thành bài báo cáo này, chúng tôi đã phân công công việc như sau:

BẢNG PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC NHÓM

1 Nguyễn Bình Phương Thùy Khảo sát, lập bảng biểu, vẽ biểu đồ, tổng hợp nội

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1: Tần số thể hiện giới tính của người tham gia khảo sát.

Bảng 2: Tần số thể hiện độ tuổi của người tham gia khảo sát.

Bảng 3: Tần số thể hiện các mạng xã hội người tham gia khảo sát thường dùng.

Bảng 4: Tần số thể hiện suy nghĩ của người tham gia khảo sát về trang mạng xã hội

mà hiện tượng “bắt nạt trên mạng” thường xảy ra.

Bảng 5: Tần số thể hiện sự quan tâm của người tham gia khảo sát đến hiện tượng

“bắt nạt trên mạng”

Bảng 6: Phân phối tần số thể hiện đánh giá của sinh viên UEH về hiện tượng “Bắt

nạt trên mạng xã hội”

Bảng 7: Phân phối tần số thể hiện lý do mà sinh viên UEH cho rằng đó là quan trọng

nhất khiến cho một người đi “bắt nạt trên mạng” người khác.

Bảng 8: Phân phối tần suất thể hiện lý do chọn thực hiện hành vi bắt nạt qua mạng xã

hội

Bảng 9: Cho thấy hành động mà đối tượng sẽ chọn để thực hiện khi chứng kiến “bắt

nạt trên mạng”

Bảng 10: Tần số thể hiện việc người tham gia khảo sát khi bị “bắt nạt trên mạng” có

báo với người thân hay không.

Bảng 11: Tần số thể hiện lý do quan trọng nhất sinh viên UEH không nói với người

thân nếu bị “bắt nạt trên mạng”

Bảng 12: Tần số thể hiện vấn đề quan trọng nhất sinh viên UEH gặp phải khi bị bắt

nạt qua mạng

Bảng 13: Tần số thể hiện phản ứng của sinh viên UEH khi bị “bắt nạt trên mạng” Bảng 14: Số lượng mạng xã hội mà sinh viên UEH đang sở hữu (đơn vị: tài khoản) Bảng 15:Thời gian trung bình sinh viên UEH sử dụng mạng xã hội trong một ngày (đơn

vị: giờ)

Bảng 15: Bảng chéo thể hiện mối liên hệ giữa giới tính và khả năng bị bắt nạt của

sinh viên (đơn vị: phần trăm)

A GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm gần đây, tình trạng bị bắt nạt qua mạng (bắt nạt ảo) đã trở thành một vấn đề phổ biến Bắt nạt qua mạng là hành động sử dụng công nghệ thông tin bằng các thiết bị điện thoại di động, phương tiện truyền thông xã hội hoặc Internet nói chung… để làm tổn hại hay quấy rầy người khác một cách có chủ ý Một nghiên cứu tiết lộ trẻ bị bắt nạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, kinh tế và ảnh hưởng tinh thần lâu dài cho tương lai Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển như vũ bão, mạng lưới Internet rộng khắp thế giới khiến cho bất kì ai cũng có thể là nạn nhân của bắt nạt qua mạng Thêm vào đó tình hình dịch Covid -19 đang lan rộng với xu hướng online hóa công việc hàng ngày bất kể mọi đối tượng càng khiến cho hiện tượng này bành trướng trong xã hội, gây ra một mối nguy hại to lớn cho thế hệ trẻ tương lai Nhằm nghiên cứu những đặc điểm của hiện tượng bắt nạt trên mạng và góc nhìn về vấn đề trên của sinh viên Trường Đại học Kinh tế TP HCM chúng em mạnh dạn chọn đề tài:

“Nghiên cứu quan điểm của sinh viên UEH về Bắt nạt trên mạng”.

2 Bối cảnh nghiên cứu

Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, mọi người ngày càng tiếp cận được nhiều hơn với các thiết bị công nghệ ngày càng hiện đại, và phương tiện giải trí ngày càng trở nên đa dạng và phổ biến đặc biệt là các trang mạng xã hội Các bạn trẻ hiện nay hầu hết đều dành rất nhiều thời gian trên mạng xã hội, không những để giải trí mà còn để tìm kiếm việc làm và học tập, song với mục đích giải trí và mở rộng mối quan hệ càng phổ biến hơn Đặt biệt là trong mùa dịch Covid-19 như hiện tại, thì việc liên lạc với các bạn học và người thân qua mạng ngày càng phổ biến, vì đây là một phương tiện hữu ích, tiện lợi và có thể kết nối nhanh chóng Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, thì vẫn còn những nguy cơ xuất hiện như quấy rối, bắt nạt, đe dọa qua mạng xã hội cũng ngày càng phổ biến Chính vì lý do này, nhóm mong muốn thực hiện một cuộc khảo sát để tìm hiểu về sự hiểu biết của mọi người, ở đây đối tượng là sinh viên trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, về vấn nạn “bắt nạt qua mạng xã hội” từ đó rút ra được kết luận về sự quan tâm của mọi người và nêu ra các biện pháp có thể giúp để ngăn chặn tình trạng bị “bắt nạt qua mạng xã hội”.

 Hoàn thành báo cáo theo tiêu chuẩn môn học Thống kê ứng dụng trong Kinh

5 Ý nghĩa bài nghiên cứu

Đây là đề tài có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc về vấn nạn gây nhức nhối, nổi lên một cách báo động trong thời đại công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ hiện nay.

Chúng tôi chọn đề tài này vì muốn có cái nhìn trực diện, tổng quát vào thực trạng

“bắt nạt qua mạng” và hiểu rõ hơn về quan niệm, thái độ, nhận thức của các bạn sinh viên đối với vấn đề này cũng như tư duy hành động của các bạn khi đối mặt với nó Các số liệu thống kê, kết quả phân tích tổng hợp được từ bài nghiên cứu sẽ thể hiện rõ nét hơn những nhận định trên.

B CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1 Giới thiệu sơ lược về “bắt nạt trên mạng xã hội”

Với sự phát triển của xã hội và công nghệ, “bắt nạt trên mạng” ngày càng trở nên phổ biến đối với mọi người, đặc biệt là các bạn thanh thiếu niên “Bắt nạt trên mạng

là hành động sử dụng công nghệ thông tin để đe dọa, xâm hại, làm nhục, xấu hổ hay quấy rối đối với người khác có chủ đích Đây là hành vi ảnh hưởng nghiêm trọng tới

cá nhân nào đó trên không gian mạng ở bất cứ nơi đâu và Việt Nam không phải ngoại lệ.

Những hình thức cơ bản của “bắt nạt qua mạng”:

- Quấy rối (Harassment): Nó bao gồm các hành động như: gửi các

thông điệp công kích, thô lỗ, và tin nhắn xúc phạm hay để bạo hành, lạm dụng Viết những bình luận, gửi tấm hình làm khó chịu hay gây xấu hổ trong các phòng trò chuyện trên không gian mạng

- Phỉ báng (Denigration): Đây là khi một người nào đó gửi các thông tin

giả mạo, gây tổn hại và không đúng sự thật về người khác Chia sẻ hình ảnh về một người nào đó với mục đích chế giễu, lan truyền các tin đồn và lời thị phi không đúng sự thật Điều này có thể diễn ra trên bất cứ trang mạng hay ứng dụng nào Chúng ta thường chứng kiến những người hay gửi các hình ảnh về người khác và đăng các bài viết lên mạng với mục đích bắt nạt

- Gây đau khổ (Flaming): Điều này diễn ra khi một người nào đó cố

tình sử dụng ngôn ngữ khắc nghiệt và công kích và tiến hành các cuộc chiến tranh luận trên mạng Những kẻ đó làm điều này để mong thấy sự phản ứng và hưởng thụ khi việc làm này gây đau khổ cho người khác

- Mạo danh (Impersonation): Đây là khi một người nào đó đột nhập vào

tài khoản email hoặc mạng xã hội của ai đó và sử dụng danh tính trên mạng (vừa đột nhập) để gửi hay đăng các tin khiêu dâm phóng đãng, hoặc các tài liệu (bài viết, hình ảnh, đoạn ghi âm, video clips…) đáng xấu hổ cho người khác Nó cũng có thể là việc lập một trang/hồ sơ giả mạo trên các trang mạng

xã hội, ứng dụng và những nơi trên mạng khác, điều này thực sự rất khó khăn

để loại bỏ

- Phát tán và lừa đảo (Outing and Trickery): Đây là khi một ai đó chia

sẻ các thông tin cá nhân hoặc lừa đảo để lấy các thông tin bí mật rồi chuyển tiếp cho người khác Chúng cũng có thể làm điều này với những hình ảnh và video riêng tư

- Bám theo trên mạng (Cyberstalking): Đây là hành động lặp đi lặp lại

việc gửi các thông điệp, tin nhắn bao gồm: đe dọa làm tổn thương, các tin nhắn quấy rối và đe dọa, hoặc tham gia vào các hoạt động trực tuyến khác, làm cho một cá nhân lo sợ cho sự an toàn của bản thân Những hành động này

có thể coi là bất hợp pháp, phụ thuộc vào việc họ làm là gì

- Loại bỏ, cô lập (Exclusion): Điều này là khi một ai đó cố ý loại bỏ một

cá nhân khỏi nhóm chẳng hạn như nhóm nhắn tin chung, những ứng dụng trên mạng, các trang mạng chơi game,và những hình thức tham gia trên mạng khác Đây cũng là dạng bắt nạt trên mạng rất phổ biến

2 Thực tiễn trên thế giới

Theo thống kê trên trang Bullyingstatistics.org, cứ 1 trong 3 trẻ trên toàn thế giới

hứng chịu việc bắt nạt ảo và con số này vẫn chưa dừng lại.Việc bắt nạt ảo có thể xảy

ra 24/7 trên môi trường mạng Internet Những hình thức bắt nạt ảo có thể xảy ra vô danh, khó có thể truy ra được và bị phát tán với tốc độ rất nhanh trên mạng Thậm chí ngay cả khi những bài viết, những tin nhắn quấy rối đã bị xoá đi, cũng vẫn sẽ để lại hậu quả nghiêm trọng.

“Bắt nạt trên mạng” thường để lại những hậu quả nặng nề cho các nạn nhân đặc

biệt là các bạn trẻ Những người đó có thể bị các triệu chứng như lo âu, sợ hãi, trầm cảm, chịu những vết thương về tinh thần Không ít người đã tìm đến cái chết sau khi

là nạn nhân của “bắt nạt trên mạng” một thời gian và để lại biết bao sự nuối tiếc cho những người ở lại

3 Thực trạng ở Việt Nam

“Bắt nạt trên mạng” đã và đang ngày càng diễn biến phức tạp trên mạng xã hội ở

các nước trên thế giới nói chung và đất nước chúng ta nói riêng Ở Việt Nam, ta không hiếm gặp những hành động “bắt nạt trên mạng” bằng những tin nhắn, video clip được lan truyền nhanh chóng và rộng rãi Những sự việc đã xảy ra như 01/11/2017 sinh viên N.T.M.H năm nhất của Đại Học Ngoại ngữ-ĐHĐN đã quay lén các bạn nữ sinh tắm trong thời gian học quân sự rồi đăng tải lên mạng Sáng 14/2/2018, Trường đã ban hành quyết định thôi học với sinh viên này Đây chỉ là một

trong những sự việc đã xảy ra và là lời cảnh tỉnh đối với tác hại của “Bắt nạt trên

mạng” tại Việt Nam

4 Nguồn thông tin tham khảo

The 10 types of Cyberbullying

https://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/guong-mat-tre/nam-sinh-dh-ngoai-ngu-da-nang-bi-C THÔNG TIN CẦN THU THẬP

- Độ tuổi.

- Giới tính.

- Các trang mạng xã hội và thời gian sử dụng mạng xã hội của đối tượng khảo sát?

- Sự quan tâm và góc nhìn của người tham gia khảo sát về hiện tượng “bắt nạt trên mạng”.

- Lý do mà người “bắt nạt” thực hiện hành vi “bắt nạt trên mạng” và tạo sao họ chọn mạng “bắt nạt” trên mạng.

- Hành động của họ khi người thân cận bị “bắt nạt”.

- Nếu đặt trong trường hợp bị “bắt nạt” thì người tham gia khảo sát sẽ có hành động gì và tại sao.

D PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Xây dựng một bộ 12 câu hỏi khảo sát liên quan đến chủ đề nghiên cứu bằng Google Form.

Thu thập dữ liệu khảo sát thông qua việc gửi biểu mẫu cho các bạn sinh viên UEH, mục tiêu đạt 150 mẫu khảo sát.

Sử dụng phần mềm Microsoft Excel và máy tính cầm tay để xử lý và tính toán số liệu thu được.

Phân tích số liệu và kết quả thu được sau đó tiến hành trình bày báo cáo trên kết quả thu được trên Microsoft Word.

 Độ tuổi của đối tượng tham gia khảo sát

10 20 30 40 50 60 70 80 90

2 Sự quan tâm của mọi người về vấn đề “bắt nạt trên mạng xã hội”

 Mạng xã hội mà sinh viên thường sử dụng

Bảng 3: Tần số thể hiện các mạng xã hội người tham gia khảo sát thường dùng.

 Nền tảng mạng xã hội mà sinh viên UEH cảm thấy là nơi hiện tượng “bắt nạt

trên mạng” thường xảy ra

Bảng 4: Tần số thể hiện suy nghĩ của người tham gia khảo sát về trang mạng xã hội

mà hiện tượng “bắt nạt trên mạng” thường xảy ra.

Nhận xét:

Từ số liệu thu thập được, cho thấy rằng hầu hết tất cả những sinh viên tham gia khảo sát gần như đều sử dụng ít nhất hai nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là Facebook với gần như mọi

người đều sử dụng, kế đó là Instagram với khoảng 69.3% người tham gia khảo sát sử dụng,

xếp sau đó là Zalo (60%) và Tiktok (42%) Những trang mạng xã hội này có thể được coi là

phổ biến và thân quen với mọi người ngày nay, đặc biệt là đối với Gen Z.

Song, bên cạnh việc là những nền tảng mạng xã hội phổ biến nhất thì đó cũng là những nơi mà hiện tượng “bắt nạt trên mạng” xảy ra nhiều nhất Bảng 4 cho thấy sự thật Facebook

là một nền tảng có nguy cơ xảy ra hiện tượng “bắt nạt trên mạng” cao nhất với phần trăm

lựa chọn gần như tuyệt đối (98%), kế đó là Tiktok, dù không phải là nền tảng được nhiều người sử dụng thường xuyên như Instagram hay Zalo (theo Bảng 3), điều này cho thấy

rằng, Tiktok, một trang mạng xã hội mới phổ biến hiện nay có khả năng cao sẽ trở thành nơi

mà hiện tượng “bắt nạt” trở nên phổ biến, vấn đề này có thể được giải thích là do người dùng thường đăng hình ảnh hay những video cá nhân, hay có sự xuất hiện của bản thân lên những trang mạng này, tạo điều kiện cho những tên “bắt nạt” thực hiện hành vi của mình

 Sự quan tâm của sinh viên về hiện tượng bắt nạt trên mạng xã hội

Nhận xét:

Bảng 5 cho thấy: trong 150 sinh viên thực hiện khảo sát, chỉ có 46% quan tâm đến hiện

thấy sự thật là không có nhiều người thật sự quan tâm đến vấn đề này Trong khi có chưa tới

một phần hai số người tham gia khảo sát tỏ vẻ quan tâm đến vấn đề này, thì đã có 28,7%

người cảm thấy đây là vấn đề bình thường, không quan trọng đến mức khiến họ quan tâm

đến Hơn nữa, có hơn 20% người không quan tâm đến vấn đề này Từ những số liệu trên có

thể suy luận rằng không phải tất cả mọi người đều biết đến hiện tượng “bắt nạt trên mạng xã hội” cho dù sự thật rằng nó xảy ra rất thường xuyên và rất phổ biến trên mọi nền tảng mạng

xã hội.

Từ nhận xét trên có thể thấy rằng mọi người hầu như không quá rõ ràng về vấn đề này,

và nhóm nghĩ rằng cần phải có một biện pháp nào đó để cải thiện tình trạng này, mọi người cần được biết nhiều hơn về vấn đề này để có cách phòng tránh cũng như phản kháng mỗi khi gặp phải.

3 Quan điểm của sinh viên đối với vấn đề “bắt nạt qua mạng xã hội”

 Bạn cảm thấy hành vi “bắt nạt trên mạng xã hội” là hành vi như thế nào?

Tồi tệ Sai trái Bình thường Có vẻ hợp lý Thú vị 0

10 20 30 40 50

Thông qua biểu đồ, chúng ta thấy được số người cảm thấy hành vi bắt nạt là việc tồi tệ

(55.3%) và số người cảm thấy đây là hành vi sai trái (40.7%) chiếm một phần lớn trong

tổng số 150 người Chỉ có một số ít sinh viên cảm thấy đây là việc bình thường hoặc thú vị Cho thấy hầu hết sinh viên UEH đang có cái nhìn đúng đắn về việc “bắt nạt trên mạng" là hành động cần được lên án và quan tâm nhiều hơn Chỉ có một ít thiểu số vẫn chưa nhìn nhận đúng đắn về vấn đề này

 Theo bạn lý do nào khiến một người thực hiện hành vi “bắt nạt trên mạng xã

Bảng 7: Phân phối tần số thể hiện lý do mà sinh viên UEH cho rằng đó là quan

trọng nhất khiến cho một người đi “bắt nạt trên mạng” người khác.

nhất để một người thực hiện hành vi “bắt nạt mạng” mà đa số các bạn sinh viên chọn là

“Muốn gây sự chú ý”, đi cùng với sự phát triển mạnh mẽ của mạng Internet trong cuộc sống của con người hiện nay là sự tương tác giữa người với người trên các trang mạng xã hội ngày càng được chú trọng, nhiều người có xu hướng tâm lý mong muốn bản thân có được nhiều sự chú ý hơn dẫn đến những thành phần tiêu cực trong môi trường mạng Cụ thể như những kẻ bắt nạt cảm thấy bản thân được quan tâm, được chú ý nhiều hơn khi họ bắt nạt người khác, nhằm đạt được mong muốn tăng sự tương tác trên nền tảng mạng xã hội mà họ đang hoạt động hoặc thu hút được sự chú ý của nạn nhân.

 Theo bạn, lý do người “bắt nạt” lựa chọn thực hiện hành vi đó trên mạng xã