CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH I.Phân loại rủi ro trong kinh doanh du lịch VD: “Các bãi biển dọc miền Trung được biết là đẹp nhất của Việ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH PHÂN HIỆU VĨNH LONG
BÀI TIỂU LUẬN
MÔN: Quản trị rủi ro
ĐỀ TÀI: Rủi ro và xây dựng chiến lược quản lí rủi ro các doanh
nghiệp hoạt động trong ngành du lịch Giảng viên hướng dẫn : Nguyễn Kim Nam Lớp học phần : Kế toán doanh nghiệp Khóa/Hệ : K46, Đại học chính quy Niên khóa : 2022
Người thực hiện : Nhóm 4
Nguyễn Thị Kim Tuyền
Lý Kim Ngân
Tạ Võ Trúc Linh Nguyễn Anh Dũng Trần Nguyễn Minh Hiếu
Trang 2A.MỞ ĐẦU 1
B.NỘI DUNG 2
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT.……… 2
I.Các khái niệm liên quan 2
1.Khái niệm rủi ro 2
2.Quản trị rủi ro 2
2.1 Khái niệm 2
2.2 Mục tiêu 3
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH……….……….3
I Phân loại rủi ro trong kinh doanh du lịch 3
1.Nguồn gốc của rủi ro 3
2.Theo môi trường tác động 5
3.Theo đối tượng rủi ro 6
4.Một số phân loại rủi ro khác 8
II Rủi ro bên trong và rủi ro bên ngoài kinh doanh du lịch 8
1.Rủi ro bên trong ngành du lịch 8
2.Rủi ro bên ngoài doanh nghiệp kinh doanh du lịch 10
III Kế hoạch quản trị rủi ro ở kinh doanh ngành du lịch… 11
IV Ngành du lịch ở Việt Nam ……… 15
1.Thực trạng ……… ……… …………15
2.Phương án khắc phục ……….……….… 16
C KẾT LUẬN ……… …18
Tài liệu tham khảo ……… 19
Trang 3A.MỞ ĐẦU:
Du lịch – một ngành kinh tế tổng hợp, đóng vai trò quan trọng trong sựnghiệp phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia. Ngành du lịch không chỉ manglại nguồn thu nhập khổng lồ cho một đất nước mà còn tạo ra nhiều việc làm cho xãhội, là đòn bẩy thúc đẩy các ngành kinh tế khác cùng phát triển. Phát triển ngành
du lịch là phát triển sự tiến bộ của xã hội, đem lại một thị trường tiêu thụ hàng hóarộng lớn, nâng cao dân trí, mở rộng tình hữu nghị, sự hiểu biết lẫn nhau về truyềnthống, lịch sử giữa các quốc gia trên thế giới , tạo nên sự hòa bình trên toàn nhânloại
Tuy nhiên, trong 2 năm vừa qua, tác động của đại dịch Covid-19 đã gây hệlụy ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển ngành du lịch Việt Nam nói riêng và toàncầu nói chung. Ảnh hưởng này đã làm cho doanh thu, lợi nhuận từ ngành du lịchcủa quốc gia bị chững lại, thậm chí là giảm, gây khủng hoảng thiếu việc làm chongười lao động, làm nền kinh tế bị trì trệ, suy thoái trầm trọng
Chính vì thế, để ứng phó với những rủi ro bất ngờ như đại dịch Covid-19
thì việc xây dựng chiến lược quản trị rủi ro cho ngành du lịch là rất cần thiết.
Điều này không những giúp doanh nghiệp du lịch ứng phó được biến động xấu dorủi ro mang lại mà còn chủ động nắm bắt được những cơ hội tiềm tàng do rủi romang lại, góp phần đẩy nhanh tiến độ phục hồi sau đại dịch cho ngành du lịch nóiriêng và kinh tế toàn cầu nói chung
Trang 4B NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC
DOANH NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH I.Các khái niệm liên quan
1.Khái niệm rủi ro
Rủi ro được biết đến là mối nguy hại khiến chúng ta không muốn nóxuất hiện dù cho có là rủi ro lớn hay nhỏ. Không riêng gì những người kinh doanhrủi ro là điều mà họ luôn gặp phải trong quá trình làm việc hay kinh doanh. Nóxuất hiện một cách bất ngờ hoặc xảy ra tiếp khi chúng ta không đề phòng hoặc lênmột kế hoạch thật kỹ lưỡng. Ví dụ như những rủi ro mà chúng ta hay mọi ngườiđều mắc phải trong việc thường ngày là đang đi xe trên đường thì vô tình cán trúngđinh nhưng nếu không có chỗ vá xe thì chúng ta phải dắt bộ về đến nhà, hoặc đơnthuần là những sự xui rủi khi đang đi trên đường và vô tình bị người điều khiển xebất cẩn khiến chúng ta bị thương, Vì vậy chúng ta phòng rủi ro còn hơn để nóxảy ra
Có rất nhiều những nội dung phân tích về rủi ro, có những nội dungnói sâu về rủi ro và có những nội dung chỉ đơn thuần là kêu chúng ta nên phòngtránh một cách an toàn. Sau khi học môn quản trị rủi ro thì nhóm em có khái niệm
Trang 52.Quản trị rủi ro 2.1 Khái niệm
Quản trị rủi ro là một quá trình mà trong đó chúng ta thành lập những cáchthức, đưa ra những ý kiến quan điểm, và đề xuất ra cách xử lý khi gặp một sự cốnào đó nó có thể đang xảy ra trong tương lai hoặc hiện tại cũng có thể đến bất ngờ
mà chúng ta không lường trước được. Quản trị rủi ro là những biện pháp nên đượcxuất hiện trong các doanh nghiệp nhỏ hoặc lớn, nó sẽ giúp cho chúng ta cải thiệnđược một phần nào đó, cách ứng phó kịp thời
Rủi ro trong doanh nghiệp được biết đến khi một tình huống xảy ra mộtcách gián tiếp hoặc trực tiếp khiến cho doanh nghiệp ảnh hưởng đến quá trình làmviệc của công ty theo một kế hoạch, mục tiêu mà doanh nghiệp đó đang hướng tới
Những rủi ro này xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau nó tập trung lại và xảy ra rủi
ro như sự không chắc chắn về bộ phận quản lý, về mặt doanh thu của công ty haycòn gọi là tài chính, sự thiếu hiểu biết của nhà quản lý, không quyết đoán khi xử lýrủi ro,
Bên cạnh đó rủi ro có thể xuất phát từ bản thân doanh nghiệp có thể là vấn
đề về mặt đạo đức, văn hóa, cách ứng xử, chế độ đãi ngộ đối với nhân viên. Trongthời đại hiện tại chúng ta nên bắt kịp những xu hướng, phong cách hoặc những lítưởng mà con người đang sống.
2.2 Mục tiêu
Xác định rủi ro nào có thể xảy ra. Làm giảm tổn thất từ các rủi ro đột ngột.
Bao gồm đo lường, xác định các rủi ro thông qua kiểm tra, rà soát các lỗ hổng, lập
Trang 6ro, đảm bảo giải quyết rủi ro một cách tốt nhất và nhanh nhất
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC DOANH
NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH
I.Phân loại rủi ro trong kinh doanh du lịch
VD: “Các bãi biển dọc miền Trung được biết là đẹp nhất của Việt Nam từtrước đến nay các công ty du lịch kinh doanh rất tốt. Nhưng hiện nay, các điểm đến
du lịch bị thu hẹp do bị bão và lũ lụt. Trong khi đó vùng biển phía bắc như HạLong sắp bước vào mùa lạnh nên không thích hợp cho du lịch. Nói chung, ngành
du lịch năm nay coi như không thể nào có cơ hội phục hồi được, tình trạng chếtlâm sàng sẽ tiếp tục và chuyển sang chết hẳn”
+ Rủi ro môi trường văn hóa
Là những rủi ro do không tương đồng về nền văn hóa, thiếu hiểu biết về vănhóa các vùng, miền như phong tục, tập quán, lối sống, tín ngưỡng… dẫn đến cáccách ứng xử không phù hợp, mất niềm tin, thiện cảm ở du khách. Ngoài ra đối với
Trang 7VD : Trong đợt cách ly covid 19, việc một nhóm du khách đã bày tỏ thái độ
không tốt khi được cấp phát bánh mì. Họ không hiểu rõ về món bánh mì truyềnthống ở Việt Nam
+ Rủi ro môi trường xã hội
Những rủi ro xuất hiện từ việc thay đổi các chuẩn mực của xã hội, các hành vicon người, các cấu trúc xã hội, các định chế…
VD: Những năm qua, du lịch Khánh Hòa đã có bước phát triển vượt bậc,lượng khách quốc tế tăng nhanh. Bên cạnh những mặt tích cực, ngành du lịch tỉnhvẫn tồn tại một số hạn chế cần nhanh chóng khắc phục như: tình trạng “chặt chém”
vào những ngày cao điểm, ứng xử với du khách chưa đúng mực, du khách ăn mặcphản cảm khi đến các cơ sở tôn giáo. Dẫn đến mất cái nhìn tốt về các khu du lịch ởViệt Nam
+ Rủi ro về pháp luật
Tất cả hoạt động kinh doanh du lịch của doanh nghiệp phải tuân thủ các quyđịnh của pháp luật về hoạt động tổ chức du lịch, cơ sở lưu trú, xuất nhập cảnh,phương tiện vận chuyển…Doanh nghiệp có thể gặp rủi ro nếu gian lận, hay sơ xuấtcác yếu tố trên
VD: Năm 2016 vụ việc 59 khách du lịch bỏ trốn ở Jeju (Hàn Quốc) có nhiều
công ty lữ hành uy tín của Việt Nam “dính phốt”. Sau vụ việc, các doanh nghiệpđưa khách cho biết đã duyệt đi duyệt lại hồ sơ của khách nhưng vẫn có một vàikhách trốn. Nhưng chỉ cần một vài trường hợp thôi cũng đủ để doanh nghiệp làm
ăn chân chính điêu đứng, thậm chí bị đình chỉ quyền làm visa đoàn (vụ 8 công ty bịđình chỉ hoặc hủy bỏ quyền làm visa đoàn đi Nhật Bản vừa qua)
+ Rủi ro do môi trường kinh tế
Trong quá trình hội nhập kinh tế thế giới. Mọi sự biến đổi dù nhỏ vẫn gây ranhững ảnh hưởng với xã hội và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Chẳng
Trang 8VD: Lương tăng dẫn đến nhu cầu du lịch nhiều hơn, lương giảm nhu cầu du
lịch giảm
Cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 đã làm ảnh hưởng nặng đến du lịch ở nước ta
Theo thống kê của bộ văn hóa và du lịch Việt Nam, năm 2009 cả nước chỉ đón3,77 triệu lượt khách, giảm so với năm 2008 (10,9%)
2.Theo môi trường tác động
Bao gồm:
+ Rủi ro môi trường bên trong
Đây là những rủi ro có ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường bên trong củadoanh nghiệp. Một số rủi ro nội bộ như: rủi ro quản trị (hoạch định, tăng trưởng,giám sát…), Marketing (quảng bá, giá, khu vực, trào lưu của du khách …)
Những yếu tố gây nên rủi ro nội bộ là do năng lực quản lý của các nhà quảntrị cấp cao như giám đốc, các ban quản lý…
+ Rủi ro môi trường bên ngoài
Các hoạt động kinh doanh của công ty cơ bản phụ thuộc vào các yếu tố từbên ngoài. Rủi ro bên ngoài là rủi ro do các yếu tố từ bên ngoài doanh nghiệp ảnhhưởng. Thường là các rủi ro bất khả kháng, rủi ro thị trường, rủi ro pháp lý…
3.Theo đối tượng rủi ro.
Bao gồm:
+ Rủi ro tài chính
Đây là rủi ro phổ biến, thường xuyên gặp phải trong quá trình hoạt động kinhdoanh của các công ty du lịch
Trang 9VD: Công ty cổ phần Vinpearl tổng kết nửa đầu năm 2020 với mức lỗ ròng
5.096 tỷ lợi nhuận sau thuế, cao gấp 3 lần so với mức lỗ năm trước. Doanh nghiệpphải ghi nhận lỗ dù doanh thu cao, nguyên nhân được đưa ra do không còn bàngiao nhiều condotel và biệt thự biển.
+ Rủi ro nhân lực
Nguồn nhân lực trong doanh nghiệp như: chủ doanh nghiệp, hội đồng quảntrị, ban quản lý doanh nghiệp, nhân viên…
Rủi ro nhân lực bắt nguồn từ những mâu thuẫn, bất đồng giữa các nguồn nhânlực với nhau và nội bộ của nhân lực đó hay gọi là mâu thuẫn nội bộ
Việc xảy ra rủi ro đó đem đến hậu quả cho việc quản lý nội bộ doanh nghiệp,quản lý điều hành nhất là ở các vị trí quản lý cấp cao
+ Rủi ro năng suất
Năng suất ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của doanh nghiệp hoạt động dulịch. Không thể tăng năng suất sẽ làm hạn chế khả năng phát triển của doanhnghiệp. Sẽ làm doanh nghiệp đi chậm lại so với nền kinh tế thị trường
VD: Theo như báo cáo của Tổng cục thuế , cuối năm 2020, việc đóng cửa
biên giới để ngăn chặn dịch bệnh covid 19, lượng khách quốc tế đến Việt Nam dulịch chỉ khoảng 3.7 triệu lượt, giảm so với năm 2019 79.5%. Khách trong nước đạt
56 triệu lượt đi, giảm 34.1%. Có khoảng 95% các công ty du lịch quốc tế dừng hoạtđộng. Tháng 5/2020, chỉ một số hoạt động du lịch trong nước được phục hồi, tuyvậy vào tháng 8/2020, các công ty du lịch lại phải đóng cửa. Từ đó các khách sạnliên kết với du lịch cũng buộc phải đóng cửa
+ Rủi ro thương hiệu
Trang 10Việc đăng ký bảo hộ thương hiệu cũng là vấn đề quan trọng
+ Rủi ro trách nhiệm pháp lý
Là những rủi ro liên quan đến vấn đề trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp
4.Một số phân loại rủi ro khác
Ngoài những ý trên, rủi ro còn được phân loại theo:
Tính chất rủi ro Bao gồm:
+ Rủi ro suy đoán, còn được gọi là rủi ro đầu cơ, rủi ro suy tính. Rủi ro nàymang đến cả cơ hội phát triển sinh lời và nguy cơ lỗ. Loại rủi ro này gắn với cáckhoản đầu tư… Chẳng hạn như mua cổ phiếu, đầu tư vào xây dựng cơ sở vật chấtphục vụ du khách, đầu tư phát triển phương tiện di chuyển…
+ Rủi ro riêng biệt: Là rủi ro xảy ra bởi các nguyên nhân chủ quan và kháchquan của từ người, từng tổ chức xã hội. Nó xảy ra chỉ ảnh hưởng đến lợi ích củachính cá nhân, tổ chức dẫn đến rủi ro đó. Nếu một doanh nghiệp gặp phải rủi ronày sẽ là một hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến doanh nghiệp đó. Tuy vậy,
Trang 11III.Rủi ro bên trong và rủi ro bên ngoài kinh doanh du lịch
1.Rủi ro bên trong ngành du lịch
Nguồn nhân lực
Rủi ro xuất hiện trong kinh doanh du lịch do nhiều nguyên nhân như: nhân viêngian lận, thiếu trung thực trong kinh doanh; thiếu trình độ chuyên môn; thiếu kinhnghiệm; nội bộ không đoàn kết; những thiệt hại do nhân viên gây ra cần phải đềnbù,…
VD: Công ty lữ hành Saigontourist, người lãnh đạo phải thường xuyên giải
quyết mối quan hệ giữa các bộ phận trực tuyến và các bộ phận chức năng. Nhữngngười lãnh đạo chức năng lại có nhiều ý kiến khác nhau, người lãnh đạo phải họpbàn, tranh luận căng thẳng, ra quyết định không kịp thời, hiệu quả quyết định thấp
Nhà cung cấp dịch vụ
Kinh doanh du lịch là ngành cần nhiều nhà cung ứng các dịch vụ nhỏ lẻ để và kếtnối chúng lại để bán cho khách hàng nhưng việc doanh nghiệp có thể kiểm soát cácnhà cung ứng hay không vẫn còn là một vấn đề nan giải, một thách thức lớn chocác nhà quản trị cũng như doanh nghiệp đó. Việc kiểm soát nhà cung ứng giúp chodoanh nghiệp có được những nguồn sản phẩm chất lượng tránh tình trạng gặp phảisản phẩm kém chất lượng làm giảm uy tín của doanh nghiệp và một số những vấn
đề khác như: điểm đến đó bị quá tải do có nhiều khách hàng đặt, không đáp ứngđược yêu cầu của khách hàng,…
Khách hàng
Xảy ra một số vấn đề như: do lý do nào đó từ nhân viên hay từ doanh nghiệp làmcho khách hàng không hài lòng dẫn đến việc khách hàng đưa ra các khiếu nại với
Trang 12 Cạnh tranh với các đối thủ
Doanh nghiệp kinh doanh du lịch phải đối mặt không chỉ là cạnh tranh với cácdoanh nghiệp chung ngành trong nước mà còn cạnh tranh với các doanh nghiệpngoài nước và các nước láng giềng về các mặt như: giá cả, chất lượng, sự độc lạ từcác dịch vụ của đối thủ,…
Nguồn lực về tài chính của doanh nghiệp
Doanh nghiệp có thể thiếu vốn để đầu tư vào các loại hình du lịch mới, thiếu tiềncọc cho các nhà cung cấp dịch vụ, nguồn tiền dự trữ không đủ cho những mùa ítkhách du lịch, không có đủ khả năng đầu tư vào việc đào tạo nhân viên mới,…
Thương hiệu và uy tín của doanh nghiệp
Uy tín là một mắt xích quan trọng bậc nhất trong việc xây dựng hình tượng cũngnhư là thương hiệu của doanh nghiệp. Do đó những ảnh hưởng của uy tín tác độngrất mạnh mẽ đến hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh du lịch như: nhân viênkhông làm tốt nhiệm vụ của mình làm ảnh hưởng đến khách hàng khiến cho kháchhàng không hài lòng, một số thủ đoạn từ các đối thủ cạnh tranh gây tác động đến sựtín nhiệm của các khách hàng đối với doanh nghiệp,…
Chiến lược kinh doanh du lịch
Để doanh nghiệp ngày càng phát triển và lớn mạnh cần có một kế hoạch, chiếnlược đầy đủ, hoàn hảo về mọi mặt cũng như có thể ứng phó được các tình huốngxấu xảy ra một cách bất chợt. Nhưng dù có hoàn hảo đến đâu thì cũng sẽ có lúc vấpphải một số vấn đề như: các nhà cung cấp tăng giá cho các dịch vụ cung ứng chodoanh nghiệp, đầu tư cho thiết bị cần thiết cho hoạt động tăng,…
2.Rủi ro bên ngoài doanh nghiệp kinh doanh du lịch
Ngoài những rủi ro bên trong thì doanh nghiệp còn phải đối phó với cả các rủi
ro xảy ra bên ngoài doanh nghiệp như:
Trang 13 Môi trường tự nhiên và dịch bệnh
Ở Việt Nam khí hậu không có khắc nghiệt lắm, có thể phục vụ khách du lịch quanhnăm. Tuy nhiên địa hình Việt Nam chiếm ¾ là đồi núi và thời tiết khí hậu mỗivùng miền rất khác nhau và vì ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên như bão, lũ lụt,…
càng ngày xuất hiện càng nhiều do hiện tượng nóng lên toàn cầu làm cho có thảmhọa thiên nhiên xuất hiện ngày càng nhiều và cũng khắc nghiệt hơn ngoài ra dạogần đây còn chịu ảnh hưởng tự đại dịch Covid-19 và một số loại dịch bệnh khác đãlàm ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng đến doanh nghiệp kinh doanh du lịch
Văn hóa- xã hội
Du lịch là ngành chịu ảnh hưởng từ các tài nguyên thiên nhiên ( địa hình, conngười, thiên nhên, khí hậu,…) do đó đây được coi là một ngành đặc thù vì nếukhông tìm ra được các địa điểm có thiên nhiên đẹp, mộng mơ, hữu tình, người dânthân thiện,… hay không mang màu sắc riêng thì không thể thu hút được khách đến
du lịch. Hoặc các điểm đến đã bị thay đổi do thời gian không còn giữ được nét đẹpvăn hóa cũng như hoang sơ như lúc đầu, tình hình tệ nạn xã hội ngày một tăng,…
Chính trị
Để có thể phát triển bền vững thì các doanh nghiệp đề cần có sự ổn định của chínhtrị để kinh doanh. Ngoài ra thì sự thay đổi của chính sách cũng như chính trị đemđến những ảnh hưởng rất lớn và làm xáo trộn các hoạt động kinh doanh của cácdoanh nghiệp. Ví dụ, hiện nay chiến sự giữa Nga và Ukraine làm cho tình hìnhchính trị bất ổn không chỉ hai nước đang giao tranh mà còn ảnh hưởng đến toàn thếgiới, như Nga là cường quốc về cung cấp xăng dầu nên kh xảy ra chiến sự nguồnxăng dầu không được cung cấp dẫn đến việc giá xăng tăng cao, vì thế giá dịch vụcủa các doanh nghiệp kinh doanh du lịch tăng theo kèm theo những chi phí kháccũng tăng dẫn đến việc giảm nguồn khách du lịch,…
Pháp luật
Bất cứ hoạt động kinh doanh nào cũng phải tuân theo pháp luật quy định về hoạtđộng du lịch, xuất cảnh hay nhập cảnh,…Vì du lịch là ngành kinh doanh mang tính