CÁC vụ SAI PHẠM TRONG LĨNH vực để bàn về đạo đức NGHỀ NGHIỆP TRONG LĨNH vực NGÂN HÀNG

TIỂU LUẬN MÔN: HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NGÂN HÀNG Đề tài CÁC VỤ SAI PHẠM TRONG LĨNH VỰC ĐỂ BÀN VỀ ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG NHÓM 6 GVHD: THS... Nhiều vụ án gây rúng động,

TIỂU LUẬN MÔN: HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NGÂN HÀNG

Đề tài CÁC VỤ SAI PHẠM TRONG LĨNH VỰC ĐỂ BÀN VỀ ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP

TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG

NHÓM 6 GVHD: THS LÊ THỊ ANH QUYÊN LỚP HỌC PHẦN: D09

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2022

1

1.2 Đạo đức nghề nghiệp ngân hàng 6

1.3 Trách nhiệm của nhân viên ngân hàng 6

1.4 Những hành vi biểu hiện đạo đức nghề nghiệp 6

1.4.1 Qui tắc ứng xử trong nội bộ 6

1.4.2 Quy tắc ứng xử với khách hàng và đối tác 7

1.5 Những hành vi trái đạo đức nghề nghiệp 7

1.6 Các nguyên nhân chính 8

1.7 Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của cán bộ ngân hàng 8

II CÁC VỤ ÁN VI PHẠM ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP NGÂN HÀNG: 10 2.1 Vụ án Phạm Công Danh 10

2.2 Vụ án Nguyễn Thị Hà Thành 11

III GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG KẾT LUẬN 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO

2

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 6

1 Phan Hồng Ngọc 030136200401 - Thuyết trình

- Tổng hợp luận

tiểu

2 Nguyễn Thị Vinh 030136200756 - Tìm tài liệu ( Vụ

án Phạm Công Danh)

3 Tô Minh Ngọc 030136200402 - Tìm tài liệu (Vụ

án Nguyễn Thị

Hà Thành)

4 Trần Hoàng Châu 030136200066 - Tìm tài liệu ( Vụ

án Phạm Công Danh)

5 Trương Thị Thúy

Ngân

030136200378 - Tìm tài liệu (Vụ

án Nguyễn Thị

Hà Thành)

Huyền

030136200223 - Tìm tài liệu

( Khái niệm, vai trò)

Powerpoint

kế

8 Đặng Mỹ Kỳ 030136200253 - Thuyết trình

- Tìm tài liệu ( Những hành vi biểu hiện, trái đạo đức)

9 Trần Vũ Hiền 030136200603 - Thuyết trình

nghiệp trong lĩnh vực ngân hàng)

4

LỜI MỞ ĐẦU Trong xã hội hiện nay, dù ở bất cứ lĩnh vực, ngành nghề nào cũng đòi hỏi

có những chuẩn mực mà ta gọi là đạo đức nghề nghiệp Đạo đức nghề nghiệp được thể hiện đặc thù, cụ thể trong các hoạt động nghề nghiệp

Với sự nhạy cảm, gắn chặt với tiền, dễ dẫn đến các vấn đề tiêu cực, rủi ro

về đạo đức luôn là nguy cơ cực lớn đối với các ngân hàng Trong những năm qua, sự đóng góp của ngân hàng vào phát triển kinh tế, đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa là rất lớn Những năm gần đây, trong hoạt động kinh doanh ngân hàng luôn phải đối mặt với các vấn đề rủi ro đạo đức để lại những hậu quả nặng nề Và với vai trò của ngân hàng trong nền kinh tế, hậu quả của vấn đề này không chỉ dừng lại ở mức độ hoạt động trong một ngân hàng mà còn lan rộng khắp hệ thống ngân hàng, ảnh hưởng đến cả uy tín của ngân hàng, gây ra nhiều tổn thất khổng lồ mà các ngân hàng, khách hàng và cả chính phủ đều phải gánh chịu

Hiện nay, việc vi phạm đạo đức nghề nghiệp trong lĩnh vực ngân hàng vẫn là vấn đề nóng trong nền kinh tế Nhiều vụ án gây rúng động, cùng những cán bộ ngân hàng, nhân viên tín dụng, … bị truy tố do vi phạm pháp luật và đạo đức nghề nghiệp Đây chính là hồi chuông báo động cho vấn đề đạo đức trong lĩnh vực ngân hàng

5

PHẦN 1 TÌM HIỂU VỀ ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGÂN HÀNG 1.1 Đạo đức nghề nghiệp là gì?

Đạo đức nghề nghiệp là những quan điểm, quy tắc và chuẩn mực hành vi đạo đức xã hội đòi hỏi phải tuân theo trong hoạt động nghề nghiệp, có tính đặc trưng của nghề nghiệp

1.2 Đạo đức nghề nghiệp ngân hàng:

Nghề ngân hàng cũng như bao ngành nghề khác, đều có những chuẩn mục chuẩn mực đạo đức riêng nó Những chuẩn mực này giúp cho cá nhân hay tổ chức hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng có thể tránh những hành vi cạnh tranh không lành mạnh, tăng cường chất lượng dịch vụ, đảm bảo uy tín nhằm xây dựng Hiệp hội Ngân hàng nói riêng và hệ thống ngân hàng Việt Nam nói chung phát triển lành mạnh, ổn định và bền vững

1.3 Trách nhiệm của nhân viên ngân hàng:

 Trách nhiệm của nhân viên ngân hàng đối với khách hàng: Mỗi cá nhân trong lĩnh vực ngân hàng cấn phải nêu cao tinh thần trung thực, luôn xử

lý công việc tận tâm, không mang tâm lý phân biệt đối xử đối với khách hàng của mình Đặc biệt là phải biết giữ gìn bảo mật thông tin khách hàng

 Trách nhiệm của nhân viên ngân hàng đối với ngân hàng mình làm việc:

Bảo mật thông tin và bảo vệ thương hiệu là hai điều vô cùng quan trong bắt buộc nhân viên ngân hàng phải luôn nhớ Trong quá trình làm việc,

có thể chúng ta tiếp cận với nhiều thông tin mà thông tin mật sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng Chính vì vậy, là một nhân viên trong ngân hàng chúng ta phải có trách nhiệm giữ bảo mật thông tin và đây cũng được coi là thước đo cho sự uy tín của nhân viên Việc khách hàng lựa chọn ngân hàng là khách hàng đã trao niềm tin cho ngân hàng và ngân hàng đảm bảo niềm tin đó bằng cách làm việc phải có trách nhiệm với khách hàng để bảo vệ thương hiệu đồng thời bảo vệ được sự uy tín của ngân hàng

1.4 Những hành vi biểu hiện đạo đức nghề nghiệp 1.4.1 Qui tắc ứng xử trong nội bộ:

- Cán bộ cấp dưới phải chấp hành nghiêm sự phân công nhiệm vụ, tôn trọng và ứng xử đúng mực đối với cấp trên; thực hiện đúng phận sự; không được có những hành vi gây tổn hại với uy tín của cấp trên; Mạnh dạn bày tỏ chính kiến, tham mưu, thuyết phục cấp trên khi cần thiết

- Cán bộ cấp trên cần tôn trọng, lắng nghe, khuyến khích cấp dưới bày tỏ quan điểm, ý kiến; luôn gương mẫu trong cư xử, tạo không khi hòa đồng, cởi mở, động viên, khích lệ, đối xử công bằng, bình đẳng đối với cấp dưới; chủ động hỗ trợ cấp dưới giải quyết khó khăn, vướng mắc; bảo vệ quyền lợi chính đáng của cấp dưới; không trù dập, phân biệt đối xử, làm tổn hại đến danh dự của cấp dưới; không lợi dụng chức vụ, địa vị để thu lợi cá nhân hoặc làm tổn hại đến lợi ích ngân hàng

- Đối với cán bộ đồng cấp cần giữ gìn đoàn kết nội bộ, có tinh thần tập thể, tôn trọng, tin cậy, giúp đỡ lẫn nhau Lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp, khiêm nhường tiếp thu học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp; góp ý, phân tích trên tinh thần xây dựng, không lợi dụng quan hệ cá nhận đồng nghiệp để thực hiện hành vi gian lận

1.4.2 Quy tắc ứng xử với khách hàng và đối tác:

Cán bộ ngân hàng phải thể hiện phong cách giao dịch chuyên nghiệp, thân thiện; tác phong nhanh nhẹn, chu đáo, thái độ niềm nở, tận tình, tạo ấn tượng tích cực, tin tưởng; trang phục gọn gàng, lịch sự, có thái độ nghiêm túc, đúng mực trong lúc làm việc, tôn trọng và đối xử công bằng đối với đối tác và khách hàng

1.5 Những hành vi trái đạo đức nghề nghiệp:

- Lập khống chứng từ để rút tiền tiết kiệm gửi tại Ngân hàng của khách hàng nhằm chiếm đoạt

- Cho khách hàng ký trước chứng từ khi làm thủ tục vay vốn; giả mạo chữ ký của khách hàng vay vốn nhằm chiếm đoạt tiền

- Sử dụng thông tin của khách hàng để chiếm đoạt tiền của Ngân hàng

- Lợi dụng kẽ hở trong việc quản lý, sử dụng xe chuyên dụng vận chuyển tiền từ trụ sở chính đến các chi nhánhcủa Ngân hàng nhằm chiếmđoạt

- Thành lập Công ty “ma” để lập hồ sơ vay vốn, thanh toán trả tiền mua

hàng hóa rồi chiếm đoạt tiền của Ngân hàng.

- Làm giả giấy tờ, khai khống tài sản trên đất để nâng giá trị tài sản thế chấp nhằm vay tiền của Ngân hàng lớn hơn giá trị thực tế

1.6 Các nguyên nhân chính:

- Thứ nhất, việc chủ động phát hiện tội phạm về tham nhũng trong nội

bộ tổ chức ngân hàng vẫn là khâu yếu; công tác kiểm toán, kiểm tra, thanh tra của cơ quan chức năng và kiểm soát nội bộ của các ngân hàng trong việc phát hiện tội phạm về tham nhũng chưa hiệu quả Các vụ vi phạm chỉ được phát hiện khi đã xảy ra hậu quả nghiêm trọng, mặc dù Cơ quan điều tra tích cực áp dụng các biện pháp nhằm thu hồi lại tài sản đã bị chiếm đoạt nhưng kết quả hầu như không đáng kể

- Thứ hai, về quy trình, quy định nội bộ không chặt chẽ, còn nhiều lỗ hổng như quy định về chi hoa hồng môi giới tiền gửi tiết kiệm, lãi xuất thỏa thuận… đã vô hình dung tạo điều kiện cho cán bộ nhân viên ngân hàng, tổ chức tín dụng vi phạm

- Thứ ba, do chính sách pháp luật và một số quy định trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng còn nhiều sơ hở, dễ bị các đối tượng lợi dụng Trong hoạt động cho vay, cách thu thập thông tin ở một số ngân hàng còn thiếu chặt chẽ, chấm điểm tín dụng vẫn dựa nhiều thông tin về tài sản thế chấp do khách hàng cung cấp, hoặc dựa vào sự tin tưởng trong một số giao dịch ban đầu, thiếu kiểm chứng Đây chính là nguyên nhân khiến nợ xấu trong ngành ngân hàng còn ở mức cao, thậm chí một số khoản cho vay có nguy cơ mất trắng do không có khả năng và tài sản bảo đảm để thu hồi

- Thứ tư, công tác tuyên truyền, giáo dục về PCTN trong nhiều ngân hàng chưa được quan tâm đúng mức Cán bộ làm công tác PCTN thường là kiêm nhiệm nên chưa dành nhiều thời gian cho công tác này; trách nhiệm của người đứng đầu trong một số ngân hàng về công tác PCTN chưa được phát huy đúng mức và chưa thực hiện đầy đủ các giải pháp phòng ngừa tham nhũng theo Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X) và Luật PCTN quy định như: rà soát, bổ sung về cơ chế, chính sách; công khai, m8inh bạch trong hoạt động

1.7 Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của cán bộ ngân hàng

- Tính tuân thủ: Đây là yêu cầu bắt buộc hàng đầu mà người cán bộ ngân hàng phải luôn ghi nhớ và thực hiện nghiêm túc như tuân thủ pháp luật về ngân hàng và các quy định pháp luật khác cũng như quy trình nghiệp vụ chung của Ngân hàng Nhà nước hay của từng ngân hàng Không tiếp tay, đồng lõa, làm tắt hay bỏ khâu nào trong quy trình nghiệp vụ để tránh xảy ra sai sót

- Sự cẩn trọng: Cùng với tính tuân thủ, cẩn trọng trong công việc là yêu cầu không thể thiếu Cán bộ ngân hàng phải cẩn thận, kỹ lưỡng, cân nhắc thấu đáo, lường đoán kỹ mọi rủi ro, thận trọng trong giao tiếp và giữ kỷ luật phát ngôn; không chủ quan, liều lĩnh, dễ dãi, cả tin; đề cao tinh thần tự chịu trách nhiệm, tránh xảy ra sai sót, sơ suất trong quá trình giải quyết công việc

- Sự liêm chính: Đây là yêu cầu đối với mọi ngành nghề; song đối với đặc thù của nghề ngân hàng - gắn với tiền, càng đòi hỏi người cán bộ ngân hàng phải tu dưỡng, rèn luyện, xây dựng bản lĩnh nghề nghiệp, giữ gìn sự liêm chính, minh bạch trong các mối quan hệ, trung thực, thẳng thắn, nghiêm túc; có tinh thần trách nhiệm, tránh lãnh phí, không tham ô, lợi dụng hoặc tiếp tay cho hành vi tham ô, vụ lợi

- Sự tận tâm và chuyên cần: Cán bộ ngân hàng phải tận tâm và chu đáo, sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ với nỗ lực cao; không ngừng học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, nâng cao kiến thức, rèn luyện chuyên môn nghiệp vụ;

không làm việc tắc trách, thiếu tập trung, thiếu tinh thần trách nhiệm

- Tính chủ động, sáng tạo, thích ứng: Đây là yêu cầu mới đặt ra nhằm đáp ứng đòi hỏi của bối cảnh công nghệ ngân hàng đang phát triển nhanh, mô hình hoạt động của ngân hàng đang trong thời kỳ chuyển đổi từ mô hình ngân hàng truyền thống sang ngân hàng số ứng dụng công nghệ mới Chính vì vậy, cán bộ ngân hàng cần có tinh thần sẵn sàng thay đổi, tiếp thu cái mới, mạnh dạn đổi mới sáng tạo cả trong tư duy và phong cách làm việc, nâng cao kỹ năng mềm; không ỉ lại, dựa dẫm, đẩy việc cho người người, không bảo thủ, cứng nhắc, cản trở đổi mới, sáng tạo

- Ý thức bảo mật thông tin: Bảo mật thông tin ngân hàng và khách hàng

là trách nhiệm của cán bộ ngân hàng, vì9lộ lọt thông tin có thể gây tổn hại đến tài sản, thương hiệu, uy tín của ngân hàng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động

ngân hàng Trong thời đại mà thông tin, dữ liệu là nguồn tài nguyên quý báu như hiện nay, yêu cầu về bảo mật thông tin của khách hàng, của ngân hàng và của chính từng người trở nên hệ trọng và cấp thiết Cán bộ ngân hàng tuân thủ nghiêm quy định của pháp luật và của tổ chức về bảo mật an toàn thông tin, không đưa thông tin sai lệch, thiếu chính xác, mang tính chủ quan cá nhân gây tổn hại đến tổ chức và ngành, gây hoang mai lo ngại, ảnh hưởng đến lòng tin của khách hàng Lưu trữ, bảo quản hồ sơ, tài liệu theo đúng quy định Không tùy tiện, sơ hở trong trao đổi thông tin

II CÁC VỤ ÁN VI PHẠM ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP NGÂN HÀNG:

2.1 Vụ án Phạm Công Danh:

Một trong những vụ án lớn đã gây chấn động cho ngành ngân hàng không thể không kể đến đó chính là vụ án của Phạm Công Danh Cho đến thời điểm hiện tại thì đây chính là vụ án lớn nhất với mức thiệt hại được xác định là hơn 9 nghìn tỷ đồng, gây thiệt hại lớn nhất trong lịch sử ngành ngân hàng từ trước đến nay

Phạm Công Danh (sinh năm 1965) là một doanh nhân người Việt Nam

Nguyên cựu Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Xây dựng Việt Nam (VNCB), Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tập đoàn Thiên Thanh

Ông cũng là bị cáo trong vụ án Đại án Phạm Công Danh

Cáo trạng và xét hỏi tại tòa cho thấy Phạm Công Danh, đại diện cho cổ đông Tập đoàn Thiên Thanh, đơn vị nắm gần 85% cổ phần của Ngân hàng Xây Dựng, đã dùng quyền kiểm soát để chỉ đạo hội đồng quản trị, ban điều hành, ban kiểm soát và các chi nhánh của ngân hàng để thực hiện hành vi phạm tội, gây thiệt hại hơn 9.000 tỷ đồng cho Nhà nước

Với vai trò chủ mưu, Phạm Công Danh đã bàn bạc, hướng dẫn, tổ chức thực hiện với người giúp sức đắc lực là Phan Thành Mai, nguyên Tổng giám đốc Ngân hàng Xây dựng đã lập hồ sơ khống về việc nâng cấp hệ thống Corebanking Tổ chức thực hiện khống hồ sơ cho thuê tại trụ sở số 268 Tô Hiến Thành và số 816 Sư Vạn Hạnh, Q.10, TP.HCM, chỉ đạo rút 5.190 tỷ đồng nộp cho Ngân hàng Xây dựng nhưng kh1ô0ng được sự đồng ý và không có chữ

ký của chủ tài khoản Trần Ngọc Bích trong việc ủy nhiệm và rút 300 tỷ đồng

cho Ngân hàng Xây dựng mà không có chứng từ vay Trái phiếu hướng dẫn phát hành và ủy thác đầu tư vi phạm quy định Các hành vi nêu trên của Phạm Công Danh và các đồng phạm đã gây thiệt hại cho đất nước tổng số tiền hơn 7.037 tỷ đồng Những hành vi này của bị cáo Phạm Công Danh đã phạm vào tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” cho nhà nước

Do được lãnh đạo bởi Chủ tịch Phạm Công Danh, không được đào tạo chuyên môn về ngân hàng và thậm chí sử dụng bằng cấp giả, được lãnh đạo bởi Tổng giám đốc Phan Thanh Mai, mặc dù đã được đào tạo về ngân hàng ở nước ngoài Học theo ngành Kiến trúc-Xây dựng, dễ thấy vì sao trong giai đoạn 2012-2014, Ngân hàng Xây dựng không thể kiểm soát được hoạt động của mình, dẫn đến mất cân đối thanh khoản trầm trọng Ngân hàng đứng đầu khối này đã bày ra nhiều chiêu trò để “đắp vá” Cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao và xét hỏi tại tòa đã làm rõ nhiều điều, hành vi của lãnh đạo Công đoàn cơ sở thời điểm đó như: Làm giả hồ sơ, rút tiền; sử dụng giám đốc "giả"

để lập hơn chục công ty "ma" Các công ty, chỉ vì mục đích Vay tiền, rút ruột ngân hàng; trả lãi suất trên mức giới hạn; thổi phồng giá trị của tài sản thế chấp…

Hành vi của bị cáo Phạm Công Danh và Phan Thành Mai cấu thành tội

“cố ý làm trái quy định quản lý kinh tế nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng”;

tội “vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”

quy định tại Điều 165 và 179 Bộ luật Hình sự gây hậu quả nghiêm trọng và ảnh hưởng đến an ninh tiền tệ, uy tín ngân hàng Ngày 24/1/2017, Tòa phúc thẩm bác đơn kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm ngày 9/9/2016 của Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh Theo đó, bị cáo Phan Thành Mai bị phạt 20 năm

tù về tội Vi phạm quy định cho vay trong hoạt động của tổ chức tín dụng, 18 năm tù về tội Cố ý làm trái quy định về quản lý kinh tế nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng Tổng mức án dành cho bị cáo Danh là 30 năm tù Ngoài bản án trên, tòa án xét xử còn tuyên buộc bị cáo Phạm Công Danh phải hoàn trả số tiền gốc và lãi do hành vi trái pháp luật củ1a1 mình là 6.000 tỷ đồng

2.2 Vụ án Nguyễn Thị Hà Thành: