Thảo luận nhóm TMU PHÂN TÍCH sự lựa CHỌN HÀNG hóa tối ưu của NGƯỜI TIÊU DÙNG sở thích của người tiêu dùng ảnh hưởng đến lựa chọn hàng hóa

Tiếp cận theo đường bàng quan, đường ngân sách 6 PHẦN II: PHÂN TÍCH SỰ LỰA CHỌN HÀNG HÓA TỐI ƯU CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG...7 I.. Người tiêu dùng luôn phải chị một khoản chi phí cơ hội, vì việ

LỜI MỞ ĐẦU 2

PHẦN I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 3

I Sở thích của người tiêu dùng .3

II Một số khái niệm cơ bản .3

1 Lợi ích 3

2 Tổng lợi ích 3

3 Lợi ích cận biên 3

4 Quy luật lợi ích cận biên giảm dần 3

5 Đường ngân sách 4

6 Đường bàng quan 4

III Thay đổi giá cả, thu nhập ảnh hưởng đến đường ngân sách 4

IV Lý thuyết lựa chọn hàng hóa tối ưu .6

1 Tiếp cận theo TU, MU 6

2 Tiếp cận theo đường bàng quan, đường ngân sách 6 PHẦN II: PHÂN TÍCH SỰ LỰA CHỌN HÀNG HÓA TỐI ƯU CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG 7

I Sở thích của người tiêu dùng ảnh hưởng đến lựa chọn hàng hóa 7

1 Sở thích của người tiêu dùng qua lợi ích cận biên .7 2 Sở thích của người tiêu dùng qua đường bàng quan 8

3 Tỷ lệ thay thế cận biên 8

II Thu nhập của người tiêu dùng ảnh hưởng đến lựa chọn

2 Thu nhập tăng hoặc giảm 12

III Sự thay đổi giá ảnh hưởng đến lựa chọn hàng hóa 13

1 Sự thay đổi giá của một trong hai loại hàng hóa 13

2 Sự thay đổi giá của cả hai hàng hóa cùng một tỷ lệ 16

17

LỜI MỞ ĐẦU

Cùng với sự phát triển của xã hội, nền kinh tế nhiều thành phần hàng hóa cũng ngày một phát triển hơn Đồng nghĩa với sự lựa chọn tiêu dùng của con người ngày một tăng lên Tuy nhiền nó lại trở thành một vấn đề đáng được quan tâm và lưu ý Tại sao lại như vậy? Như chúng ta đã biết: Mục đích của người tiêu dùng là đạt được lợi ích tối đa từ nguồn thu nhập hạn chế Người tiêu dùng luôn phải chị một khoản chi phí cơ hội, vì việc mua hàng hóa này đồng nghĩa với việc làm giảm cơ hội mua nhiều hàng hóa khác, vì vậy cần phải quyết định như thế nào để đạt được sự thỏa mãn tối đa, nói cách khác người tiêu dùng phải tìm cách để tối đa hóa lợi ích của bản

thân Mặt khác, sự lựa chọn sản phẩm của người tiêu dùng bị ràng buộc bởi yếu tố chủ quan là sở thích của họ và yếu tố khách quan là ngân sách hay thu nhập và đặc biệt là giá sản phẩm

Để hiểu hơn về lựa chọn tiêu dùng tối ưu của người tiêu dùng chúng ta sẽ phân tích rõ trong các mục sau của bài thảo luận.

PHẦN I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

I Sở thích của người tiêu dùng

Có thể nói động cơ đầu tiên khi mua sắm hay tiêu dùng môt hàng hóa, dịch vụ nào đó chính là sở thích của người tiêu dùng về hàng hóa, dịch vụ đó Nói tới sở thích của người tiêu dùng có ba giả thiết

cơ bản sau:

- Sở thích của người tiêu dùng là hoàn chỉnh.

- Sở thích của người tiêu dùng có tính bắc cầu.

- Người tiêu dùng thích nhiều hơn là ít.

II Một số khái niệm cơ bản

Là sự hài lòng, mức độ thỏa mãn mà 1 người tiêu dùng nhận được khi tiêu dùng 1 hàng hóa hoặc dịch vụ

- Hàm lợi ích của 2 loại hàng hóa X và Y có dạng: TU= f(X,Y)

3 Lợi ích cận biên (MU):

Là sự thay đổi trong tổng lợi ích khi tiêu dùng thêm 1 đơn vị hàng hóa hay dịch vụ

Công thức:

4 Quy luật lợi ích cận biên giảm dần:

Phát biểu: Khi tăng tiêu thụ 1 hàng hóa trong khoảng thời gian nhất định thì tổng lợi ích tăng lên nhưng với tốc độ chậm dần, còn lợi ích cận biên có xu hướng giảm dần

MU,P 10 5 O

5 Đường ngân sách:

Là đường tổng hợp tất cả các điểm biểu thị sự kết hợp khác nhau của các hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng để đạt cùng 1 mức lợi ích nhất định

6 Đường bàng quan:

Tập hợp các điểm mô tả các phương án kết hợp khác nhau về lượng hàng hóa, dịch vụ mà người tiêu dùng có thể mua được với mức ngân sách nhất định ( giá cả của hàng hóa hay dịch vụ

- Khi thu nhập I tăng, đường ngân sẽ tịnh tiến song song ra phía ngoài và ngược lại, khi thu nhập giảm thì đường ngân sách sẽ

tịnh tiến song song vào trong Vì mức giá tương đối giữa hai

hàng hóa được cho là không đổi, độ dốc của đường ngân sách

sẽ không đổi Đường ngân sách mới sẽ song song với đường ngân sách ban đầu Thu nhập càng tăng nhiều thì miền ràng buộc ngân sách cũng càng được nới rộng

y

A

IV Lý thuyết về lựa chọn hàng hóa tối ưu

1 Theo tiếp cận TU, MU

- Nguyên tắc lựa chọn hàng hóa nào có:

MU

- Điều kiện cần và đủ để tối đa hóa lợi ích:

2 Theo tiếp cận từ đường bàng quang, đường ngân sách:

- Giỏ hàng lựa chọn phải thỏa mãn điều kiện:

+ Tổng chi phí nằm trên đường ngân sách + Nằm trên đường bàng quan xa gốc tọa độ nhất có thể

- Điều kiện cần và đủ để lựa chọn tiêu dùng tối ưu:

PHẦN II: PHÂN TÍCH SỰ LỰA CHỌN HÀNG HÓA TỐI

ƯU CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG

Để đơn giản hóa vấn đề, giả sử người tiêu dùng chỉ mua 2 loại hàng hóa: xúc xích (X) và mỳ tôm (Y) Người tiêu dùng này có mức thu nhập I= 4 (triệu VNĐ) một tháng và chỉ tiêu toàn bộ thu nhập hàng tháng của mình cho xúc xích và mỳ tôm Giá một cái xúc xích

là P = 10000 (VNĐ) và giá của 1 gói mỳ tôm là P = 4000 (VNĐ) x y

I Sở thích của người tiêu dùng ảnh hưởng đến lựa chọn hàng hóa

1 Sở thích của NTD biểu diễn theo lợi ích – lợi ích cận biên

˗ Lợi ích cận biên (MU) là sự thay đổi trong tổng lợi ích khi tiêu

dùng thêm một đơn vị hàng hóa hay dịch vụ

MU = ∆ TU

∆ Q = TU’ (Q)

Bảng 1: mối quan hệ giữa TU và MU

˗ Nhận xét: Bảng trên cho thấy mối quan hệ giữa tổng lợi ích

và lợi ích cận biên Khi lợi ích cận biên là giá trị dương thì tổng lợi ích tăng Khi lợi ích cận biên là giá trị âm thì tổng lợi ích giảm Mặt khác, trong trường hợp lợi ích cận biên bằng không thì tổng lợi ích đạt giá trị lớn nhất Trong trường hợp

trên, lợi ích cận biên giảm dần khi số xúc xích tiêu thụ tăng,

và tổng lợi ích giảm dần sau khi tiêu thụ chiếc xúc xích thứ

4 Vậy ta có thể thấy, mức độ thỏa mãn của người tiêu dùng khi tiêu thụ hàng hóa sẽ tăng đến một giá trị nhất định rồi giảm xuống rõ rệt Ngoài ra, khi càng tiêu thụ nhiều hàng hóa, sự mong muốn của người tiêu dùng trên mỗi đơn vị hàng sẽ giảm xuống

2 Sở thích của người tiêu dùng biểu diễn theo đường bàng quan

˗ Đ ng bàng quan: Là đ ng gồồm t p h p tấất c các đi m bi u th s kếất ườ ườ ậ ợ ả ể ể ị ự

h p khác nhau c a các hàng hóa, dich v tếu dùng đ đ t cùng m t m c ợ ủ ụ ể ạ ộ ứ

˗ Đ ườ ng bàng quan càng xa gồấc t a đ th hi n m c l i ích càng l n và ọ ộ ể ệ ứ ợ ớ

ng ượ ạ c l i Các gi hàng A, B, C có m c đ th a d ng nh nhau E đ ỏ ứ ộ ỏ ụ ư ượ c yếu thích

h n U ơ 1 và U đ 1 ượ c yếu thích h n G và H ơ

3 Tỷ lệ thay thế cận biên trong tiêu dùng (MRS)

˗ Khái niệm: Tỷ lệ thay thế cận biên của hàng hóa X cho hàng hóa Y

(MRS X/Y ) cho biết lượng hàng hóa Y mà người tiêu dùng sẵn sàng từ bỏ để

có thể có thêm một đơn vị hàng hóa X mà lợi ích trong tiêu dùng không thay đổi.

˗ Để có thêm ∆X đơn vị hàng X sẵn sàng từ bỏ ∆Y đơn vị hàng Y Suy ra để

có thêm 1 đơn vị hàng X sẵn sàng từ bỏ ΔY

Nhận xét: Khi tăng tiêu dùng hàng hóa X, Y thì tổng lợi ích tăng lên nhưng lợi ích

cận biên giảm dần theo đúng quy luật.

Điều kiện để tối đa hóa lợi ích là: { X P X +Y P Y = I

M U X

P X = M U Y

P Y

Như vậy, kết hợp bảng và bảng ta thấy phương án E là phương án tiêu dùng tối ưu

khi thỏa mãn cả điều kiện cần và điều kiện đủ:

1 Sự ràng buộc về ngân sách của người tiêu dùng.

Bảng 3: Một số phương án tiêu dùng 2 hàng hóa trên

án tiêu dùng

Lượng xúc xích X

Lượng

mỳ tôm Y

Chi tiêu cho xúc xích (VNĐ)

Chi tiêu cho mỳ tôm (VNĐ)

Tổng chi tiêu (VNĐ)

˗ Tuy nhiên lượng hàng hóa X, Y mà người tiêu dùng có thể mua được còn phụ thuộc vào thu nhập và giá tiền của các hàng hóa Mọi giỏ hàng hóa mà người tiêu dùng có thể mua sắm được phải thỏa mãn điều kiện sau:

X.P x + Y.P ≤ I (1) Y

˗ Bất đẳng thức (1) thể hiện sự ràng buộc ngân sách đối với người tiêu dùng Người tiêu dùng chỉ có thể mua được những giỏ hàng hóa nhất định trong miền ràng buộc mà bất đẳng thức (1) chỉ ra Khi giỏ hàng hóa (X, Y) không thỏa mãn bất đẳng thức thì nó có thể là giỏ hàng hóa mong muốn đối với người tiêu dùng, song lại là giỏ hàng hóa không khả thi –

người tiêu dùng không thể mua được trong khả năng tài chính của mình (ràng buộc về mặt ngân sách).

˗ Có thể biểu diễn miền ràng buộc ngân sách đối với người tiêu dùng bằng hình học như sau:

2 Thu nhập tăng hoặc giảm

- Thu nhập tăng: Với mức thu nhập cao hơn cụ thể trong ví

dụ này là I = 5.000.000, người tiêu dùng có thể mua được 1

nhiều hàng hóa hơn Do vậy, sự gia tăng thu nhập làm dịch chuyển đường giới hạn ngân sách ra phía ngoài (Như hình) từ

I 0 sang I Do giá tương đối giữa 2 hàng hóa không thay đổi 1

nên độ dốc của đường giới hạn ngân sách mới cũng đúng

tăng thu nhập dẫn đến sự dịch chuyển song song của đường giới hạn ngân sách.

Nhận xét:

+ Người tiêu dùng lựa chọn tiêu dùng nhiều mì tôm và xúc xích hơn.

- Thu nhập giảm: Tương tự như trên, với mức thu nhập thấp

hơn(I 2 =3.000.000), người tiêu dùng mua được ít hàng hóa hơn.

Do vậy, thu nhập giảm làm dịch chuyển đường giới hạn ngân sách vào phía bên trong (Hình 2) từ I sang I Do giá tương đối 0 2

giữa 2 hàng hóa không thay đổi nên độ dốc của đường giới hạn ngân sách mới cũng đúng bằng độ dốc của đường ngân

L ượ ng mì

L ượ ng xúc xích 0

Gi i h n ngấn sách ban đấồu ớ ạ

Gi i h n ngấn sách m i ớ ạ ớ

A 1000

400

1250

sách ban đầu Nghĩa là thu nhập giảm dẫn đến sự dịch chuyển song song của đường giới hạn ngân sách.

+ Sự thu hẹp giới hạn ngân sách cho phép người tiêu dùng lựa chọn kết hợp ít hơn của mì tôm và xúc xích Nói cách khác, người tiêu dùng giờ đây có thể đạt được đường bàng quan thấp hơn U Với sự dịch chuyển của đường giới hạn ngân 2

sách và sở thích của người tiêu dùng được biểu thị qua đường bàng quan, điểm tối ưu của người tiêu dùng chuyển

1 Sự thay đổi giá của một trong hai loại hàng hóa

L ượ ng xúc xích

L ượ ng mì

0

I

L ượ ng xúc xích

L ượ ng mì

0

2 S thay đ i giá c a hai lo i hàng hóa cùng m t t l ự ổ ủ ạ ộ ỷ ệ

đấồu.

- Thị hiếu: Sở thích chính là một trong những ưu tiên hàng đầu của người mua trong việc đưa ra quyết định lựa chọn hàng hóa Sở thích của người tiêu dùng gồm 3 tính chất, gồm tính chất bắc cầu, tính chất hoàn chỉnh và người tiêu dùng không bao giờ thỏa mãn, thích nhiều hơn thích ít.

- Sự ràng buộc về ngân sách: Người tiêu dùng luôn không thỏa mãn với lợi ích hiện có, tuy nhiên hành vi tiêu dùng luôn bị ràng

tổ hợp hàng hóa tối đa mà họ có thể mua trong một lượng ngân sách cho trước.

- Giá cả: giá hàng hóa thay đổi sẽ làm thay đổi lựa chọn sản phẩm của khách hàng để mang lại cho họ cảm giác thỏa mãn tối đa, khiến đường ngân sách thay đổi độ dốc nếu giá cả thay đổi không cùng tỉ lệ và dịch chuyển song song nếu nó thay đổi cùng tỉ lệ.

Có thể thấy lý thuyết về hành vi của người tiêu dùng là yếu tố cơ bản quyết định sự lựa chọn của người tiêu dùng, đồng thời thể hiện

rõ phản ứng của người tiêu dùng đối với những thay đổi của môi trường bên ngoài.

Nhu cầu tiêu dùng của mọi người tiếp tục tăng, đòi hỏi họ phải cân nhắc làm thế nào để cân bằng và chi tiêu một cách hợp lý khi đưa ra các quyết định tiêu dùng Những hành vi của khách hàng trong cá hoạt động kinh tế thường ngày là một vấn đề vô cùng lớn

mà chúng em không thể nêu ra một cách đầy đủ và chi tiết trong khuôn khổ một buổi thảo luận

Do kiến thức còn rất nhiều hạn chế, chưa có nhiều kinh nghiệm nên khi làm bài sẽ không tránh khỏi những sai sót Chúng em thực sự rất mong có được sự chỉ bảo, hướng dẫn tận tình của các thầy cô giáo và sự đóng góp ý kiến của mọi người để bài thảo luận của nhóm được hoàn thiện hơn