Đặc biệt, khi giải quyết các vụ án liên quan tới bồi thường thiệt hại do xâm phạm sức khỏe vẫn còn nhiều hạn chế và chưa giải quyết hợp lý, dẫn đến tranh cãi giữa hai bên không sau khi q
Trang 1BÀI TẬP NHÓM
MÔN: LUẬT DÂN SỰ 2
đến xác định thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm mà theo quan điểm của nhóm các phán quyết đưa ra trong bản án là chưa phù hợp và giải quyết các yêu cầu.
Trang 3BIÊN BẢN XÁC ĐỊNH MỨC ĐỘ THAM GIA
VÀ KẾT QUẢ THAM GIA LÀM BÀI TẬP NHÓM
Ngày: 01/11/2021 Điạ điểm: Trường Đại học Luật Hà Nội.
Tổng số sinh viên của nhóm: 8
Tên môn học: Luật Dân sự 2.
Tên bài tập số 18: Hãy sưu tầm một bản án sơ thẩm liên quan đến xác định thiệt hại do sức
khỏe bị xâm phạm mà theo quan điểm của nhóm các phán quyết đưa ra trong bản án là chưa phù hợp và giải quyết các yêu cầu.
- Xác định mục tiêu cần đạt được;
- Tóm tắt bản án;
- Chỉ ra phán quyết chưa hợp lý của Tòa án;
- Hướng giải quyết điểm chưa hợp lý;
- Kiến nghị hoàn thiện quy định của hệ thống pháp luật hiện hành.
Xác định mức độ tham gia và kết quả tham gia của từng sinh viên trong việc thực hiện bài tập nhóm số 1 Cụ thể như sau:
S
T
T
Đánh giá
kí tên
Đánh giá của GV
1 452001 Phạm Hương Ly X
2 452002 Mã Trung Thế X
3 452003 Trần Thị Diệu Ly X
4 452004 Lê Văn Hiếu X
5 452005 Hoàng Nhật Dương X
6 452006 Phan Thị Thanh Huệ X
7 452007 Lò Nhật Cường X
8 452008 Hà Thị Mai X
Hà Nội, ngày 01 tháng 11 năm 2021
- Kết quả bài viết:
+ Giáo viên chấm 1:……… NHÓM TRƯỞNG
Hiếu
Lê Văn Hiếu + Giáo viên chấm 2:………
- Kết quả thuyết trình:
+ Giáo viên chấm TT:………….
- Điểm kết luận cuối cùng:……
Trang 4Đề 18: Hãy sưu tầm một bản án sơ thẩm liên quan đến xác định thiệt hại do
sức khỏe bị xâm phạm mà theo quan điểm của nhóm các phán quyết đưa ra trong bản án là chưa phù hợp và giải quyết các yêu cầu:
1 Từ bản án đã sưu tầm, hãy tóm tắt nội dung vụ việc dưới dạng tình huống
2 Hãy chỉ ra phán quyết mà Tòa án đưa ra chưa phù hợp ở những nội dung nào và giải thích tại sao
3 Hãy đưa ra quan điểm của nhóm về việc giải quyết tranh chấp phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành
4 Từ việc phân tích vụ án, nhóm hãy đưa ra kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật hiện hành
CÁC TỪ VIẾT TẮT: BLDS: Bộ luật dân sự; BLTTDS: Bộ luật tố tụng dân sự
MỤC LỤC
Trang
1 Tóm tắt bản án 1
2 Phán quyết chưa hợp lý của Tòa án và giải thích 3
2.1 Bất cập trong xác định thiệt hại do tổn thất về tinh thần 3 2.2 Chưa xác định thu nhập bị mất của nguyên đơn 4 2.3 Chi phí bị đơn phải trả cho người chăm sóc chưa hợp lý 5 2.4 Chưa xem xét đến giảm mức bồi thường thiệt hại 6
3 Hướng giải quyết tranh chấp phù hợp với pháp luật hiện hành 6
4 Hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành 8
4
Trang 5BÀI LÀM
MỞ ĐẦU
Sức khỏe là tài sản gắn liền với nhân thân của mỗi cá nhân trong xã hội, việc bảo vệ sức khỏe có ý nghĩa rất quan trọng và có mối quan hệ chặt chẽ với các quan
hệ xã hội khác Quyền đối với sức khỏe được Hiến pháp nước ta ghi nhận, bảo vệ và coi đó là quyền bất khả xâm phạm của công dân nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Việc bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nói chung hay bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do xâm phạm sức khỏe nói riêng là những chế định pháp luật ra đời từ rất sớm trong lịch sử lập pháp của nước ta Trong Bộ luật Dân sự năm 2015 của Việt Nam, chế định về bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm được quy định tại Chương XX, cụ thể tại Điều 590 và Điều 593 Các vụ việc liên quan tới bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm xảy ra rất thường xuyên và phổ biến, bởi vậy có thể thấy đây là một chế tài vô cùng quan trọng và cần thiết trong cuộc sống Tuy nhiên, Bộ luật Dân sự năm 2015 ra đời vẫn còn nhiều vướng mắc và gây tranh cãi trong việc áp dụng quy định trong bồi thường thiệt hại do xâm phạm sức khỏe Đặc biệt, khi giải quyết các vụ án liên quan tới bồi thường thiệt hại do xâm phạm sức khỏe vẫn còn nhiều hạn chế và chưa giải quyết hợp lý, dẫn đến tranh cãi giữa hai
bên không sau khi quyết định của Tòa án được đưa ra Bản án số 49/2019/DSST
ngày 30/09/2019 của Tòa án Nhân dân huyện Đông Anh, Hà Nội là một ví dụ
điển hình
NỘI DUNG
1 Tóm tắt bản án.
Các đương sự trong vụ án: Nguyên đơn: Bà Dương Thị N, sinh năm 1960 và
người đại diện: Chị Đào Thị L Bị đơn: Cháu Dương Bá S, sinh năm 2002 và người
đại diện: Ông Dương Bá T và bà Đào Thị T là cha mẹ ruột của S
Trang 6Nội dung vụ án: Ngày 01/01/2019, cháu S điều khiển xe máy đâm vào bà N,
khiến bà phải đi cấp cứu tại Bệnh viện Xanh Pôn Quá trình cấp cứu gia đình cháu S
đã hỗ trợ bà N 6.000.000 đồng Trong quá trình chữa trị, hai bên không thống nhất được số tiền chữa trị cho bà N, vì vậy bà đã khởi kiện yêu cầu bồi thường số tiền là 60.000.000 đồng, bao gồm tiền: Tiền viện phí: 40.000.000 đồng; Tiền cho người chăm sóc: 1.000.000 đồng; Tiền bồi thường tinh thần, sức khỏe: 10.000.000 đồng; Tiền những ngày không đi làm được: 9.000.000 đồng Gia đình cháu S đã bồi thường số tiền là 6.000.000 đồng nên bà N yêu cầu bồi thường số tiền còn lại là 54.000.000 đồng
Lời khai và quan điểm của các bên trong vụ án: Bà T đồng ý với lời khai của
chị L về việc cháu S đã gây tai nạn cho bà N Hiện nay gia đình bà T đang gặp khó khăn về kinh tế, số tiền bà N yêu cầu bồi thường 54.000.000 đồng là quá lớn Nay gia đình cháu S đồng ý bồi thường tiếp cho gia đình bà N số tiền là 19.000.000 đồng, tính cả số tiền đã đưa trước 6.000.000 đồng tổng cộng = 25.000.000 đồng
Nhận định của tòa án: Về quan hệ pháp luật: Tòa án thụ lý đơn khởi kiện theo
quy định tại Khoản 1 Điều 28 BLTTDS; Về nội dung: Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ
án được thẩm tra tại phiên toà, kết quả giải quyết tai nạn giao thông của cơ quan Công an và kết quả tranh luận tại phiên toà; Chấp nhận các yêu cầu của nguyên đơn với số tiền cháu S phải bồi thường cho bà N là 60.000.000 đồng, bao gồm các khoản chi phí đã nêu trên; Áp dụng quy định tại Khoản 2 Điều 586 BLDS về năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại thì: ông T và bà T là cha mẹ của cháu S có trách nhiệm bồi thường số tiền còn lại cho bà N
Quyết định của Tòa án: Căn cứ Khoản 1 Điều 28, Điều 48, Điều 147, Điều
271 BLTTDS; Điều 584, 585, 586, 588, 590 Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị Quyết
số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án Chấp nhận đơn khởi kiện về việc “Bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm” của bà N đối với cháu S; Buộc cháu S và bố mẹ cháu bồi thường cho bà N tổng số
2
Trang 7tiền là 60.000.000 đồng; Xác nhận cháu S và gia đình đã bồi thường cho bà N 6.000.000 đồng; số tiền còn lại phải bồi thường tiếp cho bà N là 54.000.000 đồng;
Về án phí: Buộc cháu S, ông T và bà T phải nộp 2.540.000đ tiền án phí dân sự sơ thẩm để sung ngân sách Nhà nước; Án xử sơ thẩm công khai, các đương sự đều có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án
2 Phán quyết chưa hợp lý của Tòa án và giải thích.
2.1 Bất cập trong xác định thiệt hại do tổn thất về tinh thần.
Theo nhận định của Tòa án, ngày 01/01/2019 cháu Dương Bá S điều khiển xe moto BKS 29X1-1152 lưu thông trên đường liên xã chiều LH - TL khi đến địa phận
BK, TL xe của cháu S va chạm với xe đạp do bà Dương Thị N điều khiển đi phía trước cùng chiều Hậu quả bà N bị thương, bà N đã phải điều trị tại Bệnh viện Xanh Pôn từ ngày 07/01/2019 đến ngày 10/01/2019 Tỷ lệ tổn hại sức khỏe của bà N là 25% (theo bản kết luận giám định pháp y thương tích số 1310/C09-TT1 ngày 01/04/2019 của Viện khoa học Hình sự - Bộ công an) Dựa vào các tài liệu có trong
hồ sơ vụ án và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà thì bà Dương Thị N không
có lỗi trong vụ tai nạn Căn cứ theo điều 590 BLDS năm 2015, bà N yêu cầu cháu S bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm là có căn cứ Sau khi xảy ra tai nạn gia đình cháu S đã bồi thường cho bà N số tiền là 6.000.000 đồng, bà N không đồng
ý nên đã làm đơn khởi kiện yêu cầu gia đình cháu S bồi thường tổng số tiền
60.000.000 đồng, trong đó có tiền bồi thường tổn hại về tinh thần, sức khỏe là
10.000.000 đồng Căn cứ vào kết quả giám định, xác định bà N bị ảnh hưởng đến tinh thần và sức khỏe, Tòa án chấp nhận có xảy ra thiệt hại do tổn thất về tinh thần đối với bà Dương Thị N
Việc cháu S phải bồi thường do tổn thất về tinh thần đối với bà N là có căn cứ
nhưng chưa thuyết phục vì: theo Nghị quyết số 03/2006/ NQ-HĐTP “Thiệt hại do
tổn thất về tinh thần của cá nhân được hiểu là do sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm mà người bị thiệt hại hoặc do tính mạng bị xâm phạm mà người thân thích gần gũi nhất của nạn nhân phải chịu đau thương, buồn phiền, mất mát về
Trang 8tình cảm, bị giảm sút hoặc mất uy tín, bị bạn bè xa lánh do bị hiểu nhầm và cần phải được bồi thường một khoản tiền bù đắp tổn thất mà họ phải chịu” Vụ án chỉ
nêu ra được tổn thương về mặt sức khỏe của bà N, không hề có thêm chi tiết, yếu tố dẫn đến tổn thất về tinh thần như danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm mà bà N hoặc người thân thích gần gũi nhất của bà N phải chịu đau thương, buồn phiền, mất mát về tình cảm
Khoản tiền “bù đắp tổn thất về tinh thần” không phải là đại lượng để xác định những thiệt hại về tinh thần mà người bị thiệt hại hoặc người thân thích của họ bị tổn thất Bởi lẽ, những tổn thất về tinh thần không thể xác định được một cách chính xác hoặc tương đối chính xác như thiệt hại về vật chất; mức độ tổn thất về tinh thần nhiều hay ít không phụ thuộc vào tính chất nguy hiểm của hành vi xâm phạm và cũng không phụ thuộc vào hình thức lỗi của người xâm phạm (cố ý hay vô ý), mà nó hoàn toàn phụ thuộc vào mức độ đau thương, buồn phiền, mất mát về tình cảm, con người của người bị thiệt hại hoặc người thân thích của nạn nhân Mức độ đau thương, buồn phiền, mất mát về tình cảm cũng là vấn đề khó xác định, ta không thể đưa ra các tiêu chí chung, đối tượng bị thiệt hại hoặc loại bị thiệt hại cho mọi trường hợp, mà tuỳ từng trường hợp cụ thể mà xác định Do đó, khi xác định mức độ tổn thất tinh thần, trên thực tế đánh giá một khác nên dẫn đến áp dụng mức bồi thường tổn thất tinh thần cũng sẽ có phần khác
2.2 Chưa xác định thu nhập bị mất của nguyên đơn.
Căn cứ Nghị quyết số 03/2006/NQ-HĐTP về quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại, cháu S mặc dù chưa đủ tuổi để điều khiển phương tiện có dung tích xi lanh 50m3 trở lên và không có giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe
cơ giới nhưng vẫn cố tình điều khiển phương tiện dẫn đến việc gây tai nạn cho bà N, gây tỷ lệ tổn hại sức khỏe cho bà N là 25%, bà N không có lỗi trong vụ tai nạn Cơ quan Công an huyện Đông Anh đã xử phạt hành chính đối với cháu S, do vậy bà N yêu cầu cháu S bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm là đúng, căn cứ theo Điều 590 BLDS năm 2015 Trong quá trình chữa trị cho bà N thì phát sinh thêm chi
4
Trang 9phí nhưng gia đình cháu S không thống nhất được về số tiền chữa trị cho bà N, vì vậy bà đã khởi kiện yêu cầu cháu S và gia đình bồi thường tổng số tiền là 60.000.000 đồng Trong đó, bồi thường về khoản chi phí những ngày không đi làm được là: 9.000.000 đồng Tại bản án số 49/2019/DSST ngày 30/09/2019, Tòa án đã quyết định: Chấp nhận khoản chi phí mất thu nhập của bà N đưa ra là 9.000.000 đồng và bên bị đơn phải bồi thường cho bà N về khoản này
Việc cháu S phải bồi thường khoản chi phí mất thu nhập cho bà N là không có
cơ sở Bởi trong bản án chưa đề cập rõ ràng về khoản chi chí này cụ thể như về mức lương, mức thu nhập, số ngày mất thu nhập của người bị thiệt hại hay mức thu nhập của người đó có ở mức ổn định hay không, hay mức thu nhập thực tế không ổn định, mỗi tháng có thu nhập khác nhau,…Căn cứ Nghị quyết số 03/2006/NQ-HĐTP về xác định thiệt hại, các cơ quan có thẩm quyền phải xác định rõ ràng về mức thu nhập thực tế và số ngày bị mất thu nhập của người bị thiệt hại
2.3 Chi phí bị đơn phải trả cho người chăm sóc chưa hợp lý.
Bên nguyên đơn trình bày: những ngày nằm viện, bà N có thuê người chăm sóc, bởi vậy bà đã yêu cầu tòa xét tới số tiền mà bên bị đơn cần phải thanh toán cho người chăm sóc là 1.000.000 đồng Trên thực tế, số tiền mà bà N đưa ra là không có căn cứ, không xác định được người này chăm sóc trong khoảng thời gian bao lâu, không chứng minh được tiền công mà bà N đã trả cho người chăm sóc, hay mức thu nhập bị mất của người chăm sóc trong khoảng thời gian chăm lo cho bà N Căn cứ theo Điều 590 BLDS năm 2015 và Nghị quyết số 03/2006/NQ-HĐTP về chi phí hợp
lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại Theo đó Tòa án có nhiệm vụ tính toán chi phí hợp lý để bên bị đơn thanh cho người chăm sóc
Sau khi phân tích, nghiên cứu và xem xét bản án để đưa ra phán quyết cuối cùng Tòa án đã đồng ý yêu cầu của bà N, vì vậy đây là hướng giải quyết chưa thỏa đáng Tòa chỉ đơn phương chấp nhận yêu cầu của bà N mà không xem xét để tính
Trang 10toán đúng số tiền mà người chăm sóc bị mất trong khoảng thời gian này là bao nhiêu Dẫn tới quyết định không hợp lý về khoản chi phí hợp lí mà bên bị đơn cần phải trả cho người chăm sóc Phán quyết này có thể đem lại lợi ích cho bên nguyên đơn (số tiền này có thể lớn hơn mức thu nhập trong cùng khoảng thời gian mà người chăm sóc có được) Việc không xác định mức thu nhập của người chăm sóc cũng gây bớt lợi cho bên bị đơn, hoàn cảnh gia đình bị đơn đang khó khăn về kinh tế lại phải chịu nhiều hơn số tiền mà mình phải trả
2.4 Chưa xem xét đến giảm mức bồi thường thiệt hại.
Căn cứ tại Khoản 2 Điều 585 quy định: “Người chịu trách nhiệm bồi thường
thiệt hại có thể được giảm mức bồi thường nếu không có lỗi hoặc có lỗi vô ý và thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế của mình” Theo đó, tại bản án số
49/2019/DSST của Toà án nhân huyện Đông Anh thì trường hợp của bị đơn Dương
Bá S đáp ứng đủ hai điều kiện để Toà án xem xét giảm mức bồi thường thiệt hại
Thứ nhất, bị đơn Dương Bá S điều khiển máy có biển kiểm soát 29X1-1152 đâm
vào bà Dương Thị N, khiến bà N phải đi cấp cứu Xét thấy đây là lỗi vô ý, khi S không lường trước và không có mục đích khiến hành vi của mình sẽ gây ra thiệt hại
cho chủ thể khác Thứ hai, chị Đào thị T, là mẹ S, người đại diện theo pháp luật trình
bày: Hiện gia đình bà T đang gặp khó khăn về kinh tế: ông T là bố cháu S hiện đang lao động tự do, không có thu nhập ổn định; bà T hiện nay đang làm tại công ty khoá Việt Tiệp, thu nhập khoảng 5.000.000 đồng một tháng, con trai lớn của bà cũng vừa tai nạn phải phẫu thuật khớp gối; cháu S hiện vẫn đang đi học, kinh tế vẫn phụ thuộc vào gia đình Như vậy, xét tại thời điểm bồi thường thiệt hại thì S và gia đình không
có khả năng đề bồi thường toàn bộ thiệt hại đã gây ra Gia đình đã có nguyện vọng xin giảm mức bồi thường thiệt hại và đại diện viện sát cũng đã đề nghị giảm S 1/3 số tiền phải bồi thường trên nhưng toà án chưa điều tra, xác minh hoàn cảnh cụ thể của
S đã buộc phải bồi thường thiệt hại toàn bộ là chưa đủ căn cứ, gây ảnh hưởng đến quyền lợi bên phía bị đơn
6
Trang 113 Hướng giải quyết tranh chấp phù hợp với pháp luật hiện hành.
Thứ nhất, Về xác định thiệt hại do tổn thất về tinh thần gây ra: Theo nhận định
của Tòa án, số tiền mà gia đình cháu S phải bồi thường cho bà Dương Thị N tổng cộng là 60.000.000 đồng, trong đó số tiền bồi thường tổn hại về tinh thần, sức khỏe 10.000.000 đồng chưa được hợp lý Dựa vào vấn đề nêu ra ở trên, ta thấy không thể xác định được mức độ tổn thất tinh thần của bà N Bà N cần phải làm rõ tổn thất về tinh thần ở đây là những gì, mức độ tổn hại và ảnh hưởng ra sao rồi dựa vào đó để đánh giá một cách khách quan và yêu cầu số tiền bồi thường phù hợp Ngoài ra, cần
có sự nhìn nhận toàn diện hơn về thể trạng, tinh thần, sức khỏe của bà N trong quá trình điều trị phục hồi ở bệnh viện và sau khi xuất viện, cũng như tinh thần của những người thân tích gần gũi với bà N để xác định khoản bồi thường thiệt hại về tổn thất về tinh thần, chứ không thể chỉ dựa vào mức giám định thương tật 25% Vì thế theo quan điểm của nhóm tôi, quyết định không chấp nhận mức yêu cầu bồi thường thiệt hại sức khỏe bà N với số tiền là 10.000.000 đồng, toà án cần xem xét mức bồi thường thiệt hại sao cho phù hợp
Thứ hai, Chưa xác định cụ thể mức lương, mức thu nhập, số ngày mất thu
nhập của người bị hại: Đối với khoản chi phí này, Tòa án phải xác định rõ ràng chi phí thu nhập, số ngày bị mất thu nhập của bà N cũng như xác định mức ổn định về thu nhập của bà N Tòa án phải thực hiện các thủ tục về việc xác định thiệt hại, xác định thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại theo Nghị quyết
số 03/2006/NQ- HĐTP, dựa trên các tiêu chí và các bước cụ thể như: thời gian điều trị, tiền lương, tiền công, mức thu nhập trung bình bị giảm sút của người bị thiệt hại hay người thiệt hại chưa làm việc và chưa có thu nhập thực tế,…
Thứ ba, không hợp lý trong khoản chi phí mà bị đơn phải trả cho người chăm sóc: Để xác định chi phí hợp lý cho người chăm sóc, Tòa án cần áp dụng đúng
nội dung của Nghị quyết số 03/2006/NQ-HĐTP để xác định mức phí hợp lý Xác
định thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại phải căn cứ theo