Tiểu luận khoa học chính sách công phân tích các tiêu chí đánh giá chính sách công lựa chọn chính sách và phân tích

MỞ ĐẦU Chính sách công là công cụ hữu hiệu chủ yếu để nhà nước thực hiện chức năng , nhiệm vụ của mình phải duy trì sự tồn tại và phát triển của nhà nước , phát triển kinh tế xã hội và phục vụ người dân . Chính sách công đã giúp phát triển phù hợp những nhu cầu cơ bản của đời sống xã hội , phát triển kinh tế xã hội nói chung , phát huy mặt tích cực đồng thời khắc phục những hạn chế của nền kinh tế thị trường . Chính sách công con đảm bảo sự phát triển cân đối giữa các vùng miền của đất nước trong khi tạo nên một sự ổn định bền vững trong nền kinh tế của quốc gia nói chung . Thông qua chính sách công nhà nước cũng kiểm soát và phát triển được tải nguyên , phân bố hợp lý các nguồn lực trong xã hội để đảm bảo sự phát triển bền vững và lâu dài . Ngoài ra , chính phủ đã sử dụng chính sách công để tạo môi trường thích hợp cho các hoạt động kinh tế xã hội ví dụ như chính sách phát triển thị trường lao động , thị trường vốn thị trường khoa học và công nghệ . Thông qua quá trình chính sách cũng sẽ thúc đẩy được sự phối hợp hoạt động giữa các cơ quan nhà nước , các tổ chức chính trị xã hội , các tầng lớp nhân dân góp phần tạo nên sự nhịp nhàng đồng bộ trong hoạt động thực thi chính sách công . Vì thế , chính sách công có ý nghĩa quan trọng đối với quốc gia vị chính sách công có ý nghĩa chính trị , xã hội , pháp lý , khoa học và thực tiễn ở chỗ nó là chính sách của nhà nước , phản ảnh ý chí , quan điểm , thái độ , cách xử sự của nhà nước để phục vụ cho mục đích và lợi ích của nhà nước . Trong bài tiểu luận này , em sẽ trình bảy về tiêu chí đánh giá chính sách công . Trước khi ban hành chính sách thì người lãnh đạo sẽ phải tiến hành một quá trình là đánh giá chính sách công để kiểm tra và đánh giá xem chính sách đó có phù hợp để ban hành hay không . Quá trình này được thực hiện nghiêm túc và được đánh giá thông qua các tiêu chí cụ thể mà em sẽ để cập dưới đây . Trong bài tiểu luận này , em cũng sẽ đưa ra nghị quyết 116 của chính phủ để phân tích rõ hơn về các tiêu chí đánh giá chính sách đó .

TIỂU LUẬNMÔN: KHOA HỌC CHÍNH SÁCH CÔNG

Đề tài:

Phân tích các tiêu chí đánh giá chính sách công ? Lựa chọn một chính sách công mà anh ( chị ) quan tâm và đánh giá chính sách đó thông qua các tiêu chí đã phân tích

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2

I Chính sách công 2

II Tiêu chí đánh giá chính sách công 3

1 Tiêu chí về tính hiệu lực của chính sách 4

2 Tiêu chí về tính hiệu lực của chính sách 5

3 Tinh công bằng 6

4 Tình khả thi 7

III Đánh giá chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi dịch Covid 19 8

1 Tiêu chí về tính hiệu lực của chính sách 9

2 Tiêu chí về tính hiệu quả chính sách 11

3 Tính công bằng 13

3 Tình khả thi 15

KẾT LUẬN 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

MỞ ĐẦU

Chính sách công là công cụ hữu hiệu chủ yếu để nhà nước thực hiện chứcnăng , nhiệm vụ của mình phải duy trì sự tồn tại và phát triển của nhà nước ,phát triển kinh tế xã hội và phục vụ người dân Chính sách công đã giúp pháttriển phù hợp những nhu cầu cơ bản của đời sống xã hội , phát triển kinh tế xãhội nói chung , phát huy mặt tích cực đồng thời khắc phục những hạn chế củanền kinh tế thị trường Chính sách công con đảm bảo sự phát triển cân đối giữacác vùng miền của đất nước trong khi tạo nên một sự ổn định bền vững trongnền kinh tế của quốc gia nói chung Thông qua chính sách công nhà nước cũngkiểm soát và phát triển được tải nguyên , phân bố hợp lý các nguồn lực trong xãhội để đảm bảo sự phát triển bền vững và lâu dài Ngoài ra , chính phủ đã sửdụng chính sách công để tạo môi trường thích hợp cho các hoạt động kinh tế xãhội ví dụ như chính sách phát triển thị trường lao động , thị trường vốn thịtrường khoa học và công nghệ Thông qua quá trình chính sách cũng sẽ thúcđẩy được sự phối hợp hoạt động giữa các cơ quan nhà nước , các tổ chức chínhtrị xã hội , các tầng lớp nhân dân góp phần tạo nên sự nhịp nhàng đồng bộ tronghoạt động thực thi chính sách công Vì thế , chính sách công có ý nghĩa quantrọng đối với quốc gia vị chính sách công có ý nghĩa chính trị , xã hội , pháp lý ,khoa học và thực tiễn ở chỗ nó là chính sách của nhà nước , phản ảnh ý chí ,quan điểm , thái độ , cách xử sự của nhà nước để phục vụ cho mục đích và lợiích của nhà nước Trong bài tiểu luận này , em sẽ trình bảy về tiêu chí đánh giáchính sách công Trước khi ban hành chính sách thì người lãnh đạo sẽ phải tiếnhành một quá trình là đánh giá chính sách công để kiểm tra và đánh giá xemchính sách đó có phù hợp để ban hành hay không Quá trình này được thực hiệnnghiêm túc và được đánh giá thông qua các tiêu chí cụ thể mà em sẽ để cập dướiđây

Trong bài tiểu luận này , em cũng sẽ đưa ra nghị quyết 116 của chính phủ

để phân tích rõ hơn về các tiêu chí đánh giá chính sách đó

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Chính sách công

Chính sách công là chính sách của nhà nước đối với khu vực công cộng phản ảnh bản chất , tính chất của nhà nước và chế độ chính trị trong đó nhà nướctồn tử ; đồng thời phản ánh ý chỉ , quan điểm , thi đó , cách xử sự của đồngchính trị phục vụ cho mục đích của đồng , lợi ích và nhu cầu của nhân dân ,Chính sách công thể hiện ý chí chính trị của đảng cầm quyền , được thể hiện cụthể là các quyết sách , quyết định chính trị của nhà nước Các quyết ở nhằm duytrì tỉnh trạng xã hội hoặc giải quyết các vấn đề xã hội , đáp ứng nhu cầu củangười dân

Chính sách công là một công cụ hữu hiệu để Nhà nước dùng để quản lý

xã hội Do đó , chính sách công cũng được các quan có thẩm quyền của Nhànước xây dựng và ban hành Các cơ quan ban hành chính sách công bao gồm :Quốc hội , Chính Phủ , các Bộ , Cơ quan ngang Bộ , Chính quyền địa phươngcác cấp , … Các chính sách được nhà nước ban hành và đảm bảo thực hiện trênthực tế nhằm phát triển kinh tế , duy trì sự ổn định của xã hội

- Chính sách công có nhiều quyết định liên quan lẫn nhau

Chính sách công là một chuỗi các quyết định nhằm mục đích cuối cùng làgiải quyết một vấn đề chính sách , do một hay nhiều cấp khác nhau trong bộmáy nhà nước ban hành trong một thời gian dài Một chính sách công được banhành có thể chế hóa thành nhiều văn bản pháp luật nhằm tổ chức thực hiện chínhsách công trên thực tế ,

- Chính sách công tập trung giải quyết một vấn đề trong xã hội

Chính sách công thường là các kế hoạch , dự định , chiến lược tổng quát vềchương trình hành động bao gồm một hoặc nhiều lĩnh vực kinh tế xã hội , chínhsách công sẽ tập trung giải quyết một hoặc một số vấn đề đang đặt ra

- Chính sách công có mục đích là nhằm phục vụ lợi ích chung của cộngđồng hoặc của quốc gia

Chính sách công là một công cụ quản lý xã hội , do nhà nước ban hành vàdâm bảo thực hiện Chính sách công có mục đích để điều tiết xã hội vì mục đíchchung là sự phát triển của cộng đồng

II Tiêu chí đánh giá chính sách công

Chính sách công có nhiều quyết định liên quan lẫn nhau , nghĩa là mộtchính sách công không thể tồn tại độc lập mà còn phải đặt trong mối quan hệ vớicác chính sách công khác Bên cạnh đó các chính sách công tập trung giải quyếtcác vấn đề trong xã hội , chúng thường là các kế hoạch , dự định , chiến lượctổng quát về chương trình hành động bao gồm một hoặc nhiều lĩnh vực kinh tế

xã hội Chính sách công cũng có mục đích là phục vụ cho lợi ích cộng đồng nóichung , chính sách công được ban hành là dựa vào mục địch của cộng đồng Chính vì thế , từ khi có kế hoạch xây dựng một chính sách công đến khi chínhsách công đó được ban hành thì đó là một quá trình gọi là chu trình chính sáchcông Theo đó , một chu trình chính sách thường có 4 giai đoạn , đó là khởi sựchính sách , hoạch định chính sách , thực thi chính sách , đánh giá chính sách Mỗi giai đoạn đều có vai trở riêng , ảnh hưởng đến chất lượng của một chínhsách , trong đó đánh giá chính sách là giai đoạn rất quan trọng nhằm rút ranhững bài học kinh nghiệm để hoàn thiện hoặc thực hiện tốt hơn ở những chínhsách sau

Đánh giá tác động của chính sách là đánh giá sự ảnh hưởng của chínhsách đối với các đối tượng khác nhau trong xã hội và đối với sự phát triển chungcủa xã hội , cụ thể là đánh giá sự ảnh hưởng của chính sách đối với kinh tế , xãhội , giới tính , thủ tục hành chính , hệ thống pháp luật ,

Đánh giá tác động của chính sách được thực hiện trước khi quyết địnhchính sách và có thể đánh giá hiệu quả của chính sách sau khi được thực hiện

Mỗi chính sách khi đánh giá tác động cần đưa ra 3 phương án để phântích , đánh giá về tác động đối với kinh tế , xã hội , giới tính , thủ tục hànhchính , hệ thống pháp luật , trên cơ sở kết quả đánh giá cơ quan có thẩm quyềnlựa chọn phương án tối ưu nhất để ban hành chính sách

Theo đó , trước khi quyết định ban hành một chính sách công thì phảiđánh giá chính sách đó theo các tiêu chí cụ thể , Tiêu chỉ là thước đo , hệ giả trịđược sử dụng làm cơ sở cho quá trình đánh giá chính sách sau khi được triểnkhai vào đời sống Các tiêu chỉ bao gồm cả tiêu chỉ định tính và tiểu chỉ địnhlượng

Mỗi chính sách , tùy theo đối tượng tác động và nội dung hướng dẫn cónhững tiêu chỉ phù hợp

1 Tiêu chí về tính hiệu lực của chính sách

Tiêu chí này được thể hiện qua mức độ tác động của chính sách lên cácđối tượng trên thực tế Hiệu lực của chính sách công là khái niệm phản ảnh tácdụng địch thực của một chính sách Cụ thể thì tính hiệu lực của một chính sáchđược đánh giá bằng mức độ hiệu quả hoạt động của chính sách đó trong thực tếkhi áp dụng lên các đối tượng

Các yếu tố phản ánh tiêu chí hiệu lực của chính sách là mức độ đáp ứngcác nguồn lực , kỹ thuật , phương tiện để triển khai được chính sách và nhậnđược sự đồng thuận , chấp hành của đối tượng thực hiện chính sách , Trước khiban hành một chính sách thì chúng ta phải đánh giá tiêu chí tỉnh hiệu quả củachính sách đó bằng cách đánh giá xem các nguồn lực như nhân lực , thi nguyên ,chi phí v có thể đáp ứng được khi thực hiện chính sách này hay không , lợi ích

mà chính sách này mang lại là gì , hoặc chúng ta có đủ phương tiện và kĩ thuật

để triển khai có hiệu quả chính sách mới đó hay không , bên cạnh đó cũng phảiđánh giá tính hiệu lực của chính sách thông qua sự đồng thuận và chấp hành củađối trọng sẽ được áp dụng chính sách đó Trong tiêu chí này , cần chú ý các tiểuchỉ như lợi ích của các bên liên quan , các đối tượng , sự tương thích của nội

dung chính sách xem chính sách đó có phù hợp với hoàn cảnh hay không , đảmbảo tính răn đe , buộc đối tượng tuân thu , chấp hành và mức độ đạt được mụctiêu của chính sách Kết quả đánh giá tính hiệu lực của chính sách cho biếtchính sách có thể được thực hiện trên thực tế hay không Tóm lại , để đánh giátính hiệu lực của một chính sách thì người đánh giá cần phải chú ý đến các yếu

tố căn đánh giá là :

- Mức độ đảm bảo các nguồn lực tài chính , nhân sự

- Mức độ đáp ứng về phương tiện kỹ thuật , công nghệ cần thiết cho việcthực hiện chính sách

- Tinh toán về chi phí và lợi ích , khẳng định lợi ích có thể vượt qua các chiphí

2 Tiêu chí về tính hiệu lực của chính sách

Tiêu chí này được dựa trên cơ sở so sánh kết quả đạt được với chi phí bỏ

ra để thực hiện chính sách Trong các chính sách của Nhà nước , phần lớn chínhsách đều sử dụng ngân sách , chỉ tiêu bằng tiến công , chính vì vậy , xem xéttính hiệu quả của chính sách là xem xét điều mà khách hàng ( Nhà nước ) cóđược khi bọ bỏ tiền ra ( mùi , đầu tư , trợ cấp ) là cần thiết Tính hiệu quả củachính sách công là đã lớn của kết quả thu được từ việc sử dụng nguồn lực cốđịnh

Khi định của tỉnh hiệu quả của một chính sách có nghĩa là sẽ đánh giáhiệu quả mà chính sách đó mang lại Điều đó có nghĩa là người đánh giá phảiđánh giá và nằm được kết quả mà chính sách này mang lại có đáp ứng được kỳvọng khi chính sách này được thiết lập hay không dựa trên thực tế số liệu đánhgiá đã thu được trong quá trình đánh giá để so sánh và đưa ra kết luận về tínhhiệu quả của chính sách đó Nếu chính sách đó sau khi kiểm tra tính hiệu quả cóthể chứng minh được là có thể mang lại được mục tiêu đề ra thì sẽ được banhành , còn ngược lại nếu chính sách đó được đánh giá là không cá tính hiệu quảthì chính sách đó sẽ được sửa đổi để kiểm tra lại hoặc không thể được ban hành

Tiêu chí hiệu quả của chính sách được biểu hiện bằng khả năng đạt đượccác mục tiêu và mục đích chính sách , Các yếu tố cần đo lường để đánh giá tínhhiệu quả bao gồm :

- Số lượng các nguồn lực đầu vào ( lượng đầu vào )

- Độ dài thời gian cần hoàn thành

- Số lượng công việc cần phải làm

- Tính cần thiết của các công việc này thạn chế tối đa động tác thừa )

- Những chi phí cho các hoạt động phải làm

- Lương hiệu qua : Số lượng công việc được hoàn thành trong thời gian vàchi phí nào ;

- Tính năng suất : Hiệu suất làm việc ( mức độ tập trung đạt được chấtlượng công việc )

Chính sách của nhà nước nếu có thể đảm bảo được lại khi chung của đa sốngười dân thuộc các tầng lớp , giai cấp khác nhau trong xã hội thì khi đó chínhsách đó sẽ được sự ủng hộ , đồng thuận cao của hầu hết những người dân vịchính sách đó đảm bảo được sự công bằng cho tất cả mọi đối tượng và đảm bảođược quyền lại cho tất cả người dân thuộc các tầng lớp khác nhau Và nhờ đó ,chính sách đó có thể được thực hiện và tồn tại một cách lâu dài và có ý nghĩa Bởi vậy , tính công bằng là một trong những tiêu chí quan trọng và bắt buộc khiđánh giá chính sách , Hình thức biểu hiện của tính công bằng là tạo ra những tác

động không thiên vị cho các đối tượng trong xã hội cả về quyền lợi và nghĩa vụ Một chính sách được đánh giá và thông qua tiêu chỉ công bằng thi chính sách đóphải được xem xét trong thực tế và thu được kết quả công bằng về quyền lợi , lợiích đối với tất cả các tầng lớp , giai cấp trong xã hội

Tính khả thi phải được đánh giá “ Dựa trên nhiều yếu tố , ví yếu tố hành chính

dụ nhu yếu tố chính trị , yếu tố kinh tế , yếu tố xã hội và Vì yếu tố chính trị , khiđánh giá một chính sách thì phải đánh giá được mức độ ủng hộ của những nhà raquyết định Nếu như các thành viên thuộc tổ chức mà có quyền ban hành luậtủng hộ và thông qua chính sách mới thì chính sách đó có thể được ban hành ,còn ngược lại nếu các thành viên đó không có sự ủng hộ , nhất trí cao thì chínhsách đó không được thông qua tính khả thi về chính trị Về tính khả thi về kinh

tế thì các nhà đánh giá phải đánh giá được chính sách đó dựa trên cơ sở phântích , chi phí dự kiến và lợi ích thu được khi thực hiện chính sách đó Nếu mộtquốc gia không có đủ tiềm lực về kinh tế để thực hiện chính sách đó thì chínhsách đó chắc chắn không thể được ban hành Ngược lại , khi một quốc gia có đủtìm lực về kinh tế để có thể đáp ứng được chi phí dụ kiến cùng với đó có thểđánh giá được lợi ích thu được theo mục tiêu đã được đề ra thì chính sách đó sẽđược thông qua tính khả thi về kinh tế Về mặt xã hội , đánh giá chính sách làphải đánh giá được mức độ phù hợp của chính sách đó đối với tình hình xã hộihiện tại , đảm bảo được các yếu tố xã hội , văn hóa và con người Cuối cùng làyếu tố về hành chính Để một chính sách thông qua được đánh giả về tính khảthi hành chính thi chính sách đó phải đáp ứng được yêu cầu của hệ thống hànhchính đưa ra ví dụ như đơn giản , nhanh chóng , dễ áp dụng

III Đánh giá chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động

bị ảnh hưởng bởi dịch Covid 19

Trong đại dịch Covid 19 đã và đang có ảnh hưởng rất nghiêm trọng đốivới Việt Nam nói riêng và toàn thế giới nói chung Hiện tại dịch Covid 19 vẫnđang gây ra nhiều hậu quả lớn Đặc biệt , trong thời gian dịch Covid diễn ra thìrất nhiều người lao động đã bị mất việc làm vì số lượng các doanh nghiệp phảirút khỏi thị trường rất lớn , bên cạnh đó ở những nơi dịch Covid hoành hành thìcác doanh nghiệp , hoạt động bán buôn , bán lẻ không thể hoạt động Ở ViệtNam , theo Cục Việc làm , tỷ lệ lao động phi chính thức bị mất việc hiện nayđược ghi nhận là cao nhất trong vòng ba năm trở lại đây Với tình hình như thế ,chính phủ đã ban hành nghị quyết về chính sách hỗ trợ người lao động và người

sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid 19 từ quỹ bảo hiểm thấtnghiệp “ Cụ thể , có 2 chính sách nhằm hỗ trợ người lao động và người sửdụng lao động :

Thứ nhất là , chính sách hỗ trợ người lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịchCOVID – 19 Sử dụng khoảng 30.000 tỷ đồng từ kết du Quỹ bảo hiểm thấtnghiệp đến hết năm 2020 để hỗ trợ người lao động thuộc các đối tượng sau :

- Đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp tại thời điểm ngày 30/9/2021( không bao gồm người lao động đang làm việc tại cơ quan nhà nước , tổ chứcchính trị , tổ chức chính trị - xã hội , đơn vị vũ trang nhân dân và đơn vị sựnghiệp công lập do ngân sách nhà nước bảo đảm chỉ thường xuyên )

- Đã dừng tham gia bảo hiểm thất nghiệp do chấm dứt hợp đồng lao độnghoặc hợp đồng làm việc trong khoảng thời gian từ ngày 01/01/2020 đến ngày30/9/2021 có thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp được bảo lưu theo quy địnhcủa pháp luật về việc làm , không bao gồm người hưởng lương hưu hàng tháng Thời gian thực hiện việc hỗ trợ người lao động từ ngày 01/10/2021 và hoànthành chậm nhất vào ngày 31/12/2021

Thứ hai là chính sách hỗ trợ người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi đạidich COVID – 19 Người sử dụng lao động quy định tại Điều 43 Luật Việc làm( không bao gồm cơ quan nhà nước , tổ chức chính trị , tổ chức chính trị - xãhội , đơn vị vũ trung nhân dân và đơn vị sự nghiệp công lập do ngân sách nhànước bảo đảm “ Nghị quyết số 032021 / UBTVQH15 19 Chỉ thường xuyên )đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp trước ngày 01/10/2021 được giảm mứcđóng từ 1 % xuống bằng 0 % quỹ tiền lương tháng của những người lao độngthuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp trong thời gian 12 tháng , từ ngày01/10/2021 đến hết ngày 30/9/2022 Đây là một chính sách rất quan trọng trongtình hình hiện giờ Bởi vì , như đã nói ở trên , trong vòng ba năm trở lại đây ,đây là lần nhiều người lao động tự do bị mất việc nhất Trong một thời gian khádài hầu hết các hoạt động kinh doanh , buôn bán đều bị ngưng do dịch bệnhCovid trở nên nghiêm trọng , rất nhiều người lao động đã bị mất việc Ngoài ra ,các chủ kinh doanh hoặc chủ các hoạt động buôn bán cũng bị ảnh hưởng rấtnghiêm trọng bởi vì các hoạt động kinh doanh , buôn bán không được tiến hành Việc hỗ trợ cho những lao động mất việc và những người sử dụng lao động bịảnh hưởng nặng nề trong dịch Covid lần này là một việc cần thiết và quan trọng

để có thể giúp mọi người vượt qua được những ngày vất vả , đồng thời có thểbắt đầu lại công việc của mình Trong bài tiểu luận này , em sẽ phân tích cáctiêu chí đánh giá chính sách thông qua nghị quyết hỗ trợ người lao động vàngười sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid từ quỹ bảo hiểm thấtnghiệp

1 Tiêu chí về tính hiệu lực của chính sách

Các yếu tố phản ánh tiêu chí hiệu lực của chính sách là mức độ đáp ứngcác nguồn lực , kỹ thuật , phương tiện để triển khai được chính sách và nhậnđược sự đồng thuận , chấp hành của đối tượng thực hiện chính sách Trong tiêuchí nảy , cần chú ý các tiêu chí như lợi ích của các bên liên quan , các đốitượng , sự tương thích của nội dung chính sách xem chính sách đó có phù hợpvới hoàn cảnh hay không , đảm bảo tính răn đe , buộc đối tượng tuân thủ , chấp