chất lượng giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay

3.2 Nguyên nhân và một số vấn đề đặt ra đối với nâng caochất lượng giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng chohọc viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, Chương 4 YÊU CẦU VÀ NHỮN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận án

là trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Nguyễn Duy Hoan

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ

1.1 Các công trình khoa học ở nước ngoài đã công bố liên

1.2 Các công trình khoa học ở trong nước đã công bố liên

1.3 Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan đối với đề

tài luận án và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu 29

Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ CHẤT

LƯỢNG GIÁO DỤC, RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO HỌC VIÊN ĐÀO TẠO SĨ QUAN CẤP PHÂN ĐỘI Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN

2.1 Học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội và những vấn

đề cơ bản về giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạngcho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học

2.2 Quan niệm, biểu hiện, những yếu tố quy định và tiêu chí

đánh giá chất lượng giáo dục, rèn luyện đạo đức cáchmạng cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các

Chương 3 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ

ĐẶT RA ĐỐI VỚI NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC, RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO HỌC VIÊN ĐÀO TẠO SĨ QUAN CẤP PHÂN ĐỘI Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI 913.1 Thực trạng chất lượng giáo dục, rèn luyện đạo đức cách

mạng cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các

3.2 Nguyên nhân và một số vấn đề đặt ra đối với nâng cao

chất lượng giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng chohọc viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện,

Chương 4 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT

LƯỢNG GIÁO DỤC, RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO HỌC VIÊN ĐÀO TẠO SĨ QUAN CẤP PHÂN ĐỘI Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN

4.1 Những yếu tố tác động và yêu cầu nâng cao chất lượng

giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho học viên đàotạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, trường sĩ quan

4.2 Những giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện

đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phânđội ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay 134

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

1 Công tác đảng, công tác chính trị CTĐ, CTCT

4 Học viện, trường sĩ quan HV, TSQ

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài luận án

Đạo đức cách mạng (ĐĐCM) có vai trò, quan trọng, là yếu tố nền tảng trongphẩm chất, nhân cách người cán bộ, đảng viên Đạo đức cách mạng đối với ngườicán bộ, đảng viên được Chủ tịch Hồ Chí Minh ví như “mạch nguồn” của dòngsông, như “gốc rễ” của cây cối, có ĐĐCM được xem như có “nguồn sức mạnh”

để “gánh nặng và đi xa” Do vậy, bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện, nâng caoĐĐCM cho đội ngũ cán bộ, đảng viên là công việc hệ trọng, là nhiệm vụ thườngxuyên, liên tục, kiên trì, bền bỉ của toàn Đảng từ Trung ương đến cơ sở

Trước yêu cầu ngày càng cao của tình hình nhiệm vụ, Đảng ta đã có nhiềunghị quyết, chỉ thị đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và cả hệ thống chínhtrị; tăng cường giáo dục, rèn luyện, nâng cao ĐĐCM cho đội ngũ cán bộ, đảngviên; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm những cán bộ, đảng viên suythoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống Văn kiện Đại hội Đại biểu toànquốc lần thứ XIII của Đảng đã chỉ rõ:

Nêu cao tinh thần tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của cán bộ,đảng viên Đẩy mạnh giáo dục đạo đức cách mạng, thực hiện thườngxuyên, sâu rộng, có hiệu quả việc học tập và làm theo tư tưởng, đạođức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với việc thực hiện các nhiệmchính trị [45, tr 83]

Các học viện, trường sĩ quan quân đội (HV, TSQ) là những trung tâm

GD, ĐT và nghiên cứu khoa học của quân đội, có vai trò rất quan trọng đàotạo, bồi dưỡng cán bộ quân đội, góp phần xây dựng quân đội vững mạnh đápứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN trong tình hìnhmới Học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội (SQCPĐ) là đối tượng được đàotạo cơ bản, chuyên sâu để trở thành người sĩ quan quân đội, người đảng viêntheo mô hình, mục tiêu đào tạo, do vậy, trong quá trình đạo tạo ở các HV,TSQ phải đặc biệt coi trọng giáo dục, rèn luyện, phát triển toàn diện cả vềphẩm chất và năng lực của người cán bộ quân đội cách mạng Giáo dục, rèn

luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội đượcxác định là một nội dung quan trọng, một nhiệm vụ xuyên suốt để hình thành,phát triển, hoàn thiện phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, thúc đẩy sự pháttriển, hoàn thiện nhân cách người cán bộ cấp phân đội, đáp ứng mô hình, mụctiêu đào tạo của các HV, TSQ quân đội Mặt khác Một trong những nội dungquan trọng trong công tác xây dựng Đảng hiện nay, đó là cần phải nâng caoĐĐCM cho cán bộ, đảng viên nói chung làm cơ sở để cán bộ, đảng viên nângcao bản lĩnh chính trị, hoàn thiện nhân cách, góp phần hoàn thành tốt nhiệm

vụ được giao Giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng là nhiệm vụ chính trịquan trọng, trực tiếp xây dựng các cấp ủy, tổ chức đảng, trong sạch vữngmạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ

Nhận thức rõ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của giáo dục, rèn luyện ĐĐCM,những năm qua cấp ủy, tổ chức đảng các HV, TSQ quân đội luôn quan tâm lãnhđạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viêngóp phần xây dựng, hoàn thiện phẩm chất, nhân cách người học viên, xâydựng các tổ chức đảng trong HV, TSQ vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạođức, tổ chức và cán bộ; ngăn ngừa từ sớm, từ xa những biểu hiện suy thoái về

tư tưởng chính trị, đào đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tựchuyển hóa” Tuy nhiên, hiện nay chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM chohọc viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội còn có phần hạn chế: Nhậnthức, trách nhiệm của một số cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì và cơ quanchức năng đối với hoạt động giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạoSQCPĐ ở các HV, TSQ có lúc, có thời điểm chưa thực sự đúng đắn, đầy đủ;một số nội dung, hình thức biện pháp giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viênđào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ còn chậm đổi mới, chưa sát đối tượng, có nộidung còn mang tính hình thức, hiệu quả chưa cao; phẩm chất đạo đức, lối sống

và kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ của một số học viên đào tạo SQCPĐ ởcác HV, TSQ quân đội còn hạn chế, chưa thực sự bền vững

Trước yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội trong thời

kỳ mới; cần phải tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho

học viên đào tạo SQCPĐ, vừa góp phần nâng cao chất lượng đào tạo cán bộtheo quan điểm đổi mới căn bản, toàn diện GD, ĐT, vừa tạo nền tảng vữngchắc để ngăn ngừa từ sớm, từ xa những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chínhtrị, đạo đức, lối sống, góp phần xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, đápứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.

Vì vậy, lựa chọn vấn đề: “Chất lượng giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ ngành Xây

Nhiệm vụ nghiên cứu

Tổng quan các công trình nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước liên quanđến đề tài luận án; rút ra giá trị lý luận, thực tiễn đối với đề tài luận án và xácđịnh những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu

Làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về chất lượng giáo dục, rèn luyệnĐĐCM cho học viên ở các HV, TSQ quân đội

Đánh giá đúng thực trạng chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM chohọc viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội, chỉ rõ nguyên nhân và xácđịnh một số vấn đề đặt ra đối với nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyệnĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội

Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng giáodục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên ở các HV, TSQ quân đội hiện nay

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ởcác HV, TSQ quân đội

Phạm vi nghiên cứu

Luận án tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn chấtlượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV,TSQ quân đội

Phạm vi điều tra khảo sát thực tế tập trung chủ yếu ở một số HV, TSQtrực thuộc Bộ Quốc phòng, một số HV, TSQ trực thuộc quân, binh chủng(Học viện Hậu cần, Học viện Hải quân, Học viện Kỹ thuật quân sự, Trường

Sĩ quan Lục quân 1, Trường Sĩ quan Chính trị, Trường Sĩ quan Pháo binh) cóchức năng, nhiệm vụ đào tạo SQCPĐ

Các tư liệu, số liệu sử dụng trong đề tài luận án được giới hạn chủ yếu từnăm 2017 đến nay

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận

Luận án được triển khai nghiên cứu dựa trên lý luận chủ nghĩa Mác Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sảnViệt Nam về xây dựng Đảng, cán bộ, công tác cán bộ; đạo đức cách mạng,giáo dục rèn luyện ĐĐCM và nâng cao ĐĐCM của người cán bộ, đảng viên

-Cơ sở thực tiễn

Thực tiễn giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ởcác HV, TSQ quân đội; nghiên cứu các báo cáo, sơ, tổng kết có liên quan đếngiáo dục, rèn luyện ĐĐCM của các cơ quan chức năng, nhất là các báo cáo củađảng ủy các HV, TSQ quân đội trong thực hiện Chỉ thị 03; Chỉ thị 05 của BộChính trị về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

và các tài liệu, tư liệu, số liệu điều tra, khảo sát thực tế của nghiên cứu sinh

* Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, kết hợp

sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của các khoa học liên ngành

và chuyên ngành; trong đó chú trọng các phương pháp: phân tích và tổng hợp;lôgíc và lịch sử; thống kê và so sánh; điều tra, khảo sát; tổng kết thực tiễn

5 Những đóng góp mới của luận án

Xây dựng và làm rõ quan niệm, những yếu tố quy định chất lượng giáodục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội

Xác định một số vấn đề đặt ra đối với nâng cao chất lượng giáo dục, rènluyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội

Đề xuất một số nội dung, biện pháp mang tính đột phá trong các giảipháp nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạoSQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của đề tài

Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần làm rõ những vấn đề lý luận

và thực tiễn về chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạoSQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội; cung cấp luận cứ khoa học phục vụ cấp ủy,

tổ chức đảng, cơ quan chính trị, cán bộ chủ trì các cấp trong Quân đội, trựctiếp là cấp ủy, cơ quan chức năng, cán bộ chủ trì ở các HV, TSQ quân độitrong lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM chohọc viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội hiện nay

Luận án có thể được dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu khoahọc, giảng dạy và học tập (về ĐĐCM nói chung và ĐĐCM của học viên đàotạo SQCPĐ) ở các HV, TSQ quân đội hiện nay

7 Kết cấu của luận án

Luận án gồm: Mở đầu; 4 chương (9 tiết); kết luận; danh mục tài liệutham khảo, phụ lục và danh mục các công trình khoa học của tác giả đã công

bố liên quan đến đề tài luận án và phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Các công trình khoa học ở nước ngoài đã công bố liên quan đến đề tài luận án

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên và bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện, nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên

Chương Tử Nghị (1987), Giáo trình Công tác Chính trị [101] Trong

cuốn sách, tác giả đã trình bày về mối quan hệ giữa đức - tài và sự cần thiếtphải có của mỗi người cán bộ cách mạng trong quá trình hiện đại hóa Tác giảcho rằng, cả đức và tài là yếu tố cần phải có, là một chỉnh thể thống nhấtkhông thể tách rời và cũng không thể bỏ đi yếu tố nào, không thể coi trọnghoặc tuyệt đối hóa yếu tố này mà xem nhẹ yếu tố kia, là cái phải luôn đi cùngvới nhau của một người cán bộ Giữa đức và tài thì đức được đề cập đến trước

và ở vị trí số một Bởi vì theo tác giả: Không có đức thì không thể kiên trìđịnh hướng XHCN, không thể toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân; trọng dụngngười tài mà không có đức thì sẽ nguy hiểm rất lớn đến quá trình hiện đạihóa Đồng thời, tác giả cũng nhấn mạnh về vai trò của yếu tố đạo đức khi đềcập tới mối quan hệ giữa đức và tài trong quân đội, tác giả cho rằng, trongquân đội, bất kỳ lúc nào cũng chuẩn bị sẵn sàng hy sinh thân mình vì Tổquốc Vì thế khó có thể tưởng tượng một người ham sống sợ chết lại có thểcầm quân thắng trận

Hà Ninh Sinh (2001), “Đức trị và xây dựng đạo đức cán bộ” [117].Trong bài viết, tác giả đã đặc biệt nói lên tầm quan trọng sự ảnh hưởng rất lớncủa quan đức (đạo đức cán bộ) trong đạo đức xã hội, bởi vì, quan đức đại diện

và ảnh hưởng trực tiếp đến đạo đức toàn xã hội Tác giả cho rằng, nhiệm vụhàng đầu của đức trị là phải quản lý Đảng và Nhà nước cho nghiêm, xây dựng

cơ chế tự ràng buộc mình, đồng thời nỗ lực nâng cao đạo đức của cán bộ, xây

dựng đạo đức cán bộ phù hợp với kinh tế thị trường, tiến tới sử dụng đầy đủvai trò gương mẫu của cán bộ đối với dân chúng và dùng quan phong tốt tạodựng dân phong tốt, lấy sức mạnh đạo đức, nhân cách của cán bộ để thúc đẩyđạo đức toàn xã hội phát triển Với vai trò to lớn của quan đức đối với đạođức xã hội như vậy, tác giả cho rằng, nhiệm vụ cấp bách là phải bồi dưỡng vàtăng cường đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ của Đảng và chính quyền, khiến

họ trở nên cần, kiệm, liêm, chính Vì vậy phải nhanh chóng xây dựng hệ tiêuchuẩn đạo đức mới phù hợp với kinh tế thị trường và coi đó là tiêu chuẩn đạođức cụ thể để chỉ đạo lời nói và hành động của cán bộ đối với dân chúng

Bunma KếtKêson (2003), Nâng cao đạo đức cách mạng của cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh nước Cộng hòa dân chủ Nhân dân Lào [211] Trong luận

án của mình, tác giả đã chỉ ra quan điểm của Đảng Nhân dân cách mạng Lào vềĐĐCM, đó là đạo đức mới, đạo đức của những người cách mạng chân chính,tiêu biểu, cao đẹp nhất cho những phẩm chất tiêu biểu của giai cấp công nhân vànhân dân các bộ tộc Lào Trong đó, Đảng Nhân dân cách mạng Lào luôn khẳngđịnh: Đạo đức cách mạng là cái gốc, là nền tảng của người cán bộ lãnh đạo, đòihỏi người cán bộ phải không ngừng rèn luyện, phấn đấu Đồng thời, tác giả cũngchỉ ra đặc trưng ĐĐCM của cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở Lào là: Trung thành vàquyết tâm phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu lý tưởng của Đảng, của giai cấpcông nhân và nhân dân các bộ tộc Lào; sự thống nhất động cơ với hành động vàyêu cầu hiệu quả; yêu thương quý trọng con người là phẩm chất cơ bản về đạođức của người cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh ở Lào; cần, kiệm, liêm, chính,chí công vô tư; tinh thần quốc tế trong sáng Tác giả khẳng định, trong điều kiệnmới, việc nâng cao ĐĐCM của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở Lào là đòi hỏitất yếu để thực hiện mục tiêu độc lập dân tộc, dân chủ và thịnh vượng ở Lào

WuCanXin (2003), Sự hình thành, củng cố và phát triển đạo đức [144].

Cuốn sách được tác giả đi sâu phân tích, nghiên cứu, làm rõ về vị trí, vai trò,tầm quan trọng của đạo đức cộng sản chủ nghĩa trong xã hội Trung Quốc Tácgiả cũng chỉ ra những yếu tố tác động đến sự phát triển của đạo đức xã hội,

đạo đức cán bộ, công chức trong xã hội và thường xuyên được củng cố,trong đó tác giả nhấn mạnh việc tu dưỡng đạo đức Tác giả khẳng định: tudưỡng về nhận thức đạo đức là một quá trình tự giáo dục, tự học tập,thông qua khâu này để nâng cao năng lực lựa chọn và năng lực nhận thức,phân biệt cái thiện với cái ác của hành vi đạo đức Tác giả đã phân tích sâu sắcquá trình hình thành, củng cố, phát triển đạo đức, đặc biệt nhấn mạnh yếu tốquan trọng là tu dưỡng đạo đức và làm rõ hơn nhiều khía cạnh có liên quan đếnquá trình tu dưỡng đạo đức.

La Quốc Kiệt (2003), Tu dưỡng đạo đức, tư tưởng [77] Trong cuốn

sách, tác giả đã nêu khái quát và tập trung luận giải, phân tích, làm rõ nhữngvấn đề cơ bản được đưa ra, trong đó tập trung vào: bồi dưỡng phẩm chất đạođức tốt; kế thừa và phát huy truyền thống đạo đức tốt đẹp; kiên trì và tudưỡng, bồi dưỡng nhân cách cao thượng Bên cạnh đó, tác giả cũng nêu kháiquát các nội dung để giáo dục đạo đức cho thanh niên như: sứ mệnh lịch sửcủa thanh niên, mục tiêu lý tưởng vì sự nghiệp hiện đại hóa xã hội; phân tíchnhững phẩm chất cần thiết cho sinh viên cần rèn luyện như: lập chí cần cù họctập, khiêm tốn, kỷ luật, giữ chữ tín, công bằng, vô tư Cho đến nay, công trìnhnày vẫn có nhiều giá trị trong việc nghiên cứu về đạo đức cho thanh niên ViệtNam nói chung và cho đội ngũ học viên trong quân đội nói riêng đáp ứng vớiyêu cầu, nhiệm vụ

Khămphăn Vông-pha-chăn (2013) “Rèn luyện đạo đức cán bộ lãnh đạo ởLào trong điều kiện kinh tế thị trường” [79] Trong bài viết của mình, tác giảchỉ ra, ĐĐCM là một tiêu chuẩn, yếu tố cần thiết phải có của cán bộ, đảngviên nói chung, cán bộ lãnh đạo nói riêng Đối với Đảng Nhân dân cách mạngLào tác giả cho rằng “chỉ làm tròn nhiệm vụ và xứng đáng với vai trò đội tiênphong khi Đảng xây dựng được đội ngũ cán bộ, đảng viên có nhận thức vànăng lực, có ĐĐCM” Đó là những cán bộ có phương pháp lãnh đạo, tráchnhiệm cao với nhiệm vụ, không tham lam, không lợi dụng chức vụ, quyềnhạn, kiên định, thuỷ chung, trong sáng với lý tưởng của Đảng, với Tổ quốc và

nhân dân Tác giả cũng đưa ra một số giải pháp rèn luyện ĐĐCM đối với độingũ cán bộ lãnh đạo ở Lào trong điều kiện kinh tế thị trường.

Phu Mi Vông Vị Chít (2013), Phẩm chất mới và đạo đức cách mạng

[109] Cuốn sách đã nêu bật những chuẩn mực đạo đức của con người mớiXHCN, ý nghĩa của việc giáo dục ĐĐCM trong việc hình thành con ngườimới đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước Tác phẩm nêu lên những yêu cầumới đối với việc nâng cao ĐĐCM, như: đạo đức cách mạng phải đáp ứngđược mục tiêu phấn đấu để hoàn thành chế độ dân chủ nhân dân Lào,chống chủ nghĩa cá nhân, hiện tượng lợi dụng chức quyền để thực hiệnhành vi vô đạo, bảo vệ các quan hệ đạo đức đích thực, giữ gìn phong cách,lối sống của người cán bộ cách mạng; sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đạihóa đưa đất nước từng bước đuổi kịp các nước phát triển đòi hỏi phải nângcao ĐĐCM cho cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh ở Lào

Hồ Thành Quốc (2016), Đạo làm quan [127] Trong cuốn sách, tác giả

nghiên cứu về tu dưỡng đạo đức cán bộ theo quan điểm của Đảng Cộng sảnTrung Quốc gồm các nội dung: nâng cao phẩm chất nhân cách, tăng cường

tu dưỡng đạo đức; tăng cường phẩm chất ý chí, nâng cao năng lực cầmquyền; kiên quyết phòng chống thoái hóa, biến chất, xây dựng vững chắcmặt trận tư tưởng; xây dựng đạo đức tác phong trong Đảng; sáng tạo môitrường hài hòa Khi bàn về tu dưỡng đạo đức cán bộ, tác giả cho rằng: việctăng cường xây dựng đạo đức làm quan của đội ngũ cán bộ hiện nay phảidốc sức thực hiện được “mười điều thận trọng”: “Thận trọng ngay từ đầu,thận trọng từ việc nhỏ, thận trọng khi ăn nói, thận trọng với thị hiếu, thậntrọng với ham muốn, thận trọng với quyền lực, thận trọng khi bình yên,thận trọng khi chỉ có một mình, thận trọng với bạn bè và thận trọng vớigiây phút cuối cùng” [127, tr.118]

Trường Lưu (2017), “Công tác xây dựng Đảng của Đảng Cộng sảnTrung Quốc trong giai đoạn hiện nay” [80] Trong bài viết, tác giả đã làm

rõ những điểm nổi bật trong công tác xây dựng Đảng của Đảng Cộng sản

Trung Quốc, trong đó đặc biệt: phải kiên định niềm tin lý tưởng, giữ vững

lý tưởng của người cộng sản, tức là trung thành với chủ nghĩa Mác, niềmtin đối với chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản là linh hồn chính trị củangười cộng sản Nhằm mục tiêu đó, Đảng phải tăng cường công tác tưtưởng lý luận, giáo dục phẩm chất đạo đức cho cán bộ, đảng viên Đặc biệttác giả nhấn mạnh chiến dịch chống tham nhũng với phương châm “kết hợpphòng và chống”

Tập Cận Bình (2019) Tập Cận Bình về quản lý đất nước Trung Quốc [14] là tập hợp các bài viết, các bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch

nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình Quyển sách chia làm

18 nội dung với 631 trang, là một chỉnh thể thống nhất hữu cơ, tập trungphản ánh mạch phát triển và nội dung chủ yếu của tư tưởng Tập Cận Bình

về CNXH đặc sắc Trung Quốc thời đại mới, ghi lại một cách sinh độngthực tiễn Đảng Cộng sản Trung Quốc do đồng chí Tập Cận Bình làm hạtnhân lãnh đạo, hạt nhân đoàn kết dẫn dắt toàn đảng và nhân dân xây dựng

và phát triển đất nước Trong nội dung Tiêu chuẩn cán bộ tốt, trong bàiphát biểu tại Hội nghị công tác tổ chức toàn quốc, đồng chí Tập Cận Bình

đã đề xuất “Năm tiêu chuẩn” về “cán bộ tốt” đó là: Kiên định niềm tin;phục vụ nhân dân; cần mẫn thiết thực; dám gánh vác trách nhiệm; trongsạch liêm khiết Đặc biệt tiêu chuẩn về trong sạch liêm khiết đó là: Cán bộphải luôn luôn tự kiểm điểm và tự khuyến khích, làm người thật thà, làmviệc thiết thực, làm quan trong sạch, mãi mãi giữ gìn bản sắc thuần khiếtcủa Đảng viên Đảng cộng sản, giữ mình không chạm vào “đường dây caoáp”, không vượt qua ranh giới đỏ, không từ bỏ mức giới hạn thấp nhất.Thoong-Xạ-Lít Măng-No-Mệc (2020), “Xây dựng Đảng Nhân dân Cáchmạng Lào trong sạch, vững mạnh” [130] Trong bài viết của mình, tác giả đãluận giải những thành quả trong công tác xây dựng Đảng Nhân dân Cáchmạng Lào trong sạch vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, phương thứclãnh đạo và lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị Trong đó tác giả nêu bậtlên việc bồi dưỡng, đào tạo, rèn luyện phẩm chất chính trị của đội ngũ cán bộ,

đảng viên hiện nay cần tập trung vào một số nội dung như: Kiến thức sâu vềchủ nghĩa Mác - Lê-nin và đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng; tintưởng tuyệt đối vào lý tưởng xã hội chủ nghĩa; có lập trường bạn - thù rõràng; trách nhiệm cao đối với nhiệm vụ được giao phó; tin tưởng vững chắcđối với sức mạnh và trí tuệ của quần chúng; tôn trọng và thực hiện nghiêmĐiều lệ Đảng và pháp luật của Nhà nước Từ đó tác giả đưa ra một số giảipháp chủ yếu nhằm xây dựng Đảng thực sự trong sạch nhất là trong điều kiện

và môi trường mới hiện nay

Các công trình khoa học trên đây đã nghiên cứu, luận giải những vấn

đề như vai trò của đạo đức và sự cần thiết phải giáo dục, bồi dưỡng về đạođức cho đội ngũ cán bộ, đồng thời phải xây dựng tiêu chuẩn đạo đức phùhợp; vai trò của đạo đức cộng sản chủ nghĩa trong xã hội; các yếu tố tácđộng đến đạo đức cộng sản của nghĩa; chuẩn mực đạo đức của con ngườimới XHCN… Các công trình mặc dù không chuyên sâu về chất lượng giáodục, rèn luyện ĐĐCM, song có một số vấn đề gợi mở cho nghiên cứu sinhphát triển ý tưởng khoa học, luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn vềchất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các

HV, TSQ quân đội hiện nay

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về đạo đức cách mạng của người quân nhân cách mạng và bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện, nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trong quân đội

Đ.A Vôncôgônốp (1977), Thế nào là quân nhân có đạo đức [28].

Trong cuốn sách, tác giả đã giới thiệu những khái niệm cơ bản về đạo đứchọc Mác - Lênin, đồng thời phân tích, làm rõ những nội dung đạo đức cơbản của người quân nhân cần phải có, chỉ ra những biểu hiện của đạo đức vàcác quy tắc đạo đức của chiến sĩ quân đội Xô viết như: lòng yêu nước, chủnghĩa anh hùng cách mạng, trách nhiệm đạo đức, lương tâm và danh dự,nghĩa vụ quân nhân, ý thức công dân, ý thức kỷ luật Đồng thời tác giả cũng

đã chỉ ra những cách thức, biện pháp tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạođức, nhân cách của một người quân nhân cách mạng Tác giả đã khẳng định:

Hoạt động quân sự đặt ra yêu cầu rất cao đối với phẩm chất đạo đứccủa các thành viên trong các lực lượng vũ trang Trong quá trìnhphục vụ trong quân đội, trong chiến đấu và đôi khi trong cả thờibình, có thể xảy ra tình huống trong đó, để làm tròn nhiệm vụ, ngườichiến sĩ, người chỉ huy phải sẵn sàng hy sinh đời mình [28, tr 7].

A.X Mi-lô-vi-dốp (1979), Đạo đức cộng sản chủ nghĩa và nghĩa vụ của quân nhân [2] Trong cuốn sách, tác giả đã bàn về mục tiêu, phương

pháp giáo dục đạo đức Tác giả đã trình bày về đạo đức cộng sản chủnghĩa, đồng thời cho rằng đạo đức cộng sản chính là cơ sở, nền tảng đểngười cách mạng thấy rõ và nhận thức được trách nhiệm, nghĩa vụ củamình đối với sự nghiệp cách mạng Tác giả cũng nêu lên mục tiêu giáodục đạo đức là “nhằm xây dựng một quan điểm sống tích cực, xây dựngmột thái độ tự giác với nghĩa vụ xã hội, khi thống nhất giữa lời nói vàviệc làm trở thành tiêu chuẩn trong cuộc sống hàng ngày” [2, tr.3] Trên

cơ sở mục tiêu giáo dục đạo đức, tác giả cũng đã đưa ra phương pháp đểgiáo dục đạo đức trong đó, tác giả nhấn mạnh phương pháp giáo dục bằnggương sáng của cá nhân

Người chỉ huy cần phải là tấm gương cho cấp dưới trong việcchấp hành nghiêm chỉnh các tiêu chuẩn đạo đức và thẩm mỹ củahành vi, hoàn thành tốt nhất các yêu cầu của pháp luật Xô viết,của lời thề quân nhân, điều lệnh quân đội và nghĩa vụ phục vụmình [2, tr.36]

P.I Các-pen-cô (1981), Công tác đảng - chính trị trong lực lượng vũ trang Xô viết [107] Cuốn sách đã trình bày một số vấn đề lý luận và thực

tiễn về công tác đảng - công tác chính trị ở đơn vị cơ sở Tác giả đã luậngiải một cách khoa học những vấn đề mang tính lý luận chặt chẽ và thựctiễn sâu sắc, phong phú Đồng thời, trong cuốn sách này cũng rất coi trọngviệc giáo dục đạo đức, trên cơ sở phát triển sự sáng tạo trong phát triển cácphương pháp giáo dục cộng sản chủ nghĩa và huấn luyện chiến đấu cho cán

bộ, chiến sĩ Theo tác giả, thông qua việc giáo dục đạo đức hình thành lập

trường sống của mỗi người, mỗi quân nhân, để họ tự giác nhận và thựchiện nhiệm vụ có thái độ rõ ràng, đấu tranh chống những biểu hiện, hành vitiêu cực trong đơn vị

A.Skrulnich (1985), Phong cách sống tích cực, mục đích và phương tiện giáo dục đạo đức [1] Trong quá trình nghiên cứu về đạo đức cộng sản tác giả

đã luận giải khá rõ về mục đích, yêu cầu và phương pháp của giáo dục đạođức cộng sản Theo tác giả:

Mục đích của giáo dục đạo đức là xây dựng phong cách sống tíchcực, do đó nội dung, bản chất của nó là tạo cho con người, chiến sĩnhững phẩm chất đạo đức cao đẹp, thái độ trung thực đối với việcthực hiện chức trách của mình Vì vậy, trên quan điểm đạo đức củamỗi người chỉ huy phải nhìn thấy trong mỗi cấp dưới của mình conngười với những ưu điểm và thiếu sót, những mặt mạnh và yếu dựavào đó tạo ra một không khí đạo đức cần thiết trong tập thể Trong

cơ cấu giáo dục đạo đức cần phân biệt rõ hai mặt: thứ nhất là việcnắm hiểu các nguyên tắc đạo đức cộng sản; thứ hai là trên cơ sở đóxây dựng nên phong cách sống tích cực [1, tr.4]

Với nhiều cách tiếp cận khác nhau, các công trình của các nhà khoa họcnêu trên của các tác giả nước ngoài đã đề cập tới một số vấn đề như: vai tròcủa đạo đức cộng sản chủ nghĩa; nội dung đạo đức cơ bản của người quânnhân cách mạng; mục đích, yêu cầu, phương pháp giáo dục đạo đức cộng sản,

có một số công trình luận giải về quan điểm ĐĐCM; vai trò ĐĐCM đối vớicán bộ, đảng viên; các giải pháp giáo dục, rèn luyện ĐĐCM đối với cán bộ,đảng viên Mặc dù các công trình của các tác giả nước ngoài nêu trên chưabàn luận, đề cập sâu về chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM, song có một

số vấn đề gợi mở cho nghiên cứu sinh nghiên cứu, tham khảo và phát triển ýtưởng khoa học, luận giải rõ hơn những vấn đề lý luận và thực tiễn về chấtlượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV,TSQ quân đội hiện nay

1.2 Các công trình khoa học ở trong nước đã công bố liên quan đến đề tài luận án

1.2.1 Các công trình nghiên cứu về đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên; giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng và nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên của Đảng

Nguyễn Duy Quý (2006), Đạo đức xã hội ở nước ta hiện nay - Vấn đề

và giải pháp [116] Trong cuốn sách, tác giả đã trình bày sâu sắc đạo đức xã

hội và thực trạng đời sống đạo đức xã hội ở nước ta kể từ khi chuyển đổi nềnkinh tế tập trung, quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướngXHCN Đặc biệt, các tác giả đã phân tích và chỉ ra những biểu hiện cụ thể của

sự biến đổi và sự suy thoái đạo đức xã hội ở nước ta trong tất cả các lĩnh vựcnhư: lao động, giao tiếp và lối sống; gia đình và trong đội ngũ cán bộ, đảngviên, công chức, thanh niên, Một trong những nguyên nhân cơ bản củanhững hiện tượng tiêu cực trong đời sống đạo đức xã hội ở nước ta nhữngnăm qua là do chúng ta chưa quan tâm đúng mức tới công tác giáo dục, rènluyện ĐĐCM cho các đối tượng, nhất là cán bộ, đảng viên

Ngô Văn Thạo (2008), Giáo dục đạo đức cách mạng trong thời kỳ mới

[127] Cuốn sách trình bày khái niệm, cấu trúc, các yếu tố qui định chuẩn mựcđạo đức, vai trò và chức năng của đạo đức; khái quát truyền thống đạo đức quýbáu của dân tộc Việt Nam, đồng thời nêu lên tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

và giáo dục đạo đức, khẳng định quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò có tínhquyết định của công tác giáo dục, rèn luyện ĐĐCM đối với quá trình hình thành,phát triển, hoàn thiện các chuẩn mực, giá trị ĐĐCM cho cán bộ, đảng viên vànhân dân trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theođịnh hướng XHCN Cuốn sách cũng xác định những nội dung cơ bản, phân tíchnhững yếu tố tác động và đề xuất những giải pháp có tính định hướng nhằmnâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục ĐĐCM ở Việt Nam

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia (2013) Tư cách người cách mạng [102].

Trong cuốn sách gồm 6 tác phẩm quan trọng nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh

viết trực tiếp về ĐĐCM Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm và đặt lênhàng đầu việc giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho cán bộ, đảng viên và nhân dân

ta, đồng thời, Người luôn là một tấm gương mẫu mực về thực hành ĐĐCM.Cuốn sách là cơ sở lý luận quan trọng để Đảng ta định hướng công tác giáodục, rèn luyện đạo đức cho cán bộ, đảng viên, nhất là trước tình hình hiện nay;

do vậy, hơn lúc nào hết, nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa sống còn đốivới Đảng, với chế độ ta là tăng cường công tác xây dựng Đảng về đạo đức

Nguyễn Thị Hoài Phương (2014), Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và sự vận dụng của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay [111] Trong

cuốn sách, tác giả trình bày 2 chương: Những quan điểm cơ bản của Chủ tịch

Hồ Chí Minh về ĐĐCM; tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong xây dựngĐảng Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, theo tác giả, ĐĐCM giữ vaitrò quan trọng nhất, là nền tảng của đạo đức mới ở Việt Nam Đối với cáchmạng Việt Nam, Đảng ta luôn khẳng định tầm quan trọng của ĐĐCM, đồngthời đề ra những chủ trương trong thực hiện giáo dục, rèn luyện ĐĐCM chođội ngũ cán bộ, đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh Tác giả cho rằng, quátrình xây dựng Đảng cần phải tiếp tục quán triệt và thực hiện, vận dụng sángtạo tư tưởng Hồ Chí Minh một cách cụ thể, sâu sắc, có sự kế thừa trong cáchoạt động xây dựng Đảng Theo tác giả, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên

có đủ phẩm chất, năng lực, theo tiêu chuẩn ĐĐCM cần, kiệm, liêm, chính,chí công, vô tư theo đúng tư tưởng Hồ Chí Minh là yêu cầu cơ bản, có tínhnguyên tắc trong xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng đáp ứng yêu cầu sựnghiệp cách mạng trong giai đoạn hiện nay

Dương Quang Hiển (2015), Giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng của cán bộ đảng viên thời kỳ mới [68] Trong cuốn sách, tác giả đã trình bày một số

nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh như: “trí, dũng, nhân, tín, liêm, trung” Tác giảcho rằng, trong điều kiện đảng cầm quyền hiện nay, việc bồi dưỡng ĐĐCMtheo 5 đức tính “trí, dũng, nhân, tín, liêm, trung” là vấn đề cực kỳ quan trọng

và có ý nghĩa sống còn của chế độ xã hội ở nước ta hiện nay Việc bồi dưỡng

ĐĐCM cho cán bộ, đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh giúp thực hiện tốtviệc xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ; đồng thời sẽ phát huy được nhữngmặt tích cực, khắc phục những tiêu cực, mặt trái của kinh tế thị trường hiệnnay; tác giả cũng đưa ra một số giải pháp trong đó nhấn mạnh việc thườngxuyên giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho cán bộ, đảng viên hiện nay.

Vũ Văn Phúc (2016), “Phòng chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạođức, lối sống của cán bộ, đảng viên là một yêu cầu bức thiết hiện nay” [110].Trong bài viết, tác giả cho rằng tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống là nềntảng và động lực tinh thần để phát triển xã hội Đạo đức là gốc của mỗi conngười Do vậy, Đảng ta đã ý thức sâu sắc về vai trò đặc biệt quan trọng của tưtưởng chính trị, đạo đức, lối sống của đảng viên cũng như của toàn xã hội đốivới sự phát triển của cách mạng Việt Nam Tác giả cũng đã chỉ rõ những biểuhiện của sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảngviên hiện nay; các nguyên nhân khách quan, chủ quan của sự suy thoái đó Từ

đó, tác giả đã làm rõ hệ thống các nhóm giải pháp nhằm phòng, chống suy thoái

về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên hiện nay

Vũ Văn Hiền (2017) “Chuẩn mực đạo đức mới của đảng viên” [66].Trong bài viết, tác giả đã đưa ra quan niệm về chuẩn mực đạo đức mới củađảng viên và đây chính là căn cứ để tác giả đánh giá đảng viên với người ngoàiĐảng Trong đó, tác giả đặc biệt nhấn mạnh về lập trường giai cấp, bản lĩnhchính trị, đây chính là cơ sở để khẳng định lòng trung thành với Đảng, Tổ quốc

và nhân dân, là phẩm chất cần thiết nhất của đảng viên và là biểu hiện đặctrưng nhất của đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Đạo đức cách mạng đòihỏi đảng viên phải có thái độ đúng đắn, tích cực, đi đầu trong thực hiện cácnhiệm vụ do công cuộc đổi mới đặt ra; đảng viên cần ủng hộ nhân tố mới, tíchcực tham gia chống tiêu cực và tệ nạn xã hội, phê phán những biểu hiện mơ hồ,cực đoan, tư tưởng sai lệch

Vũ Đình Đắc, Nguyễn Văn Phương (2017), “Một số giải pháp ngăn chặn,đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng

viên hiện nay” [57] Trong bài viết của mình, tác giả đã đưa ra vấn đề về thựctrạng suy thoái về đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên và nguy cơ của nó,đồng thời, tác giả nhận định để ngăn chặn, đẩy lùi thực trạng trên cần kiênquyết, kiên trì thực hiện đồng bộ một số giải pháp như: Nâng cao nhận thức,trách nhiệm và tăng cường sự lãnh đạo của tổ chức đảng các cấp; xác định rõvai trò, phát huy trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị; nâng caohiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của các cấp ủy đảng, các tổ chức chính trị

- xã hội và nhân dân; tăng cường giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho mỗi cán bộ,đảng viên gắn với thực hiện nghiêm túc Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị

Đoàn Minh Huấn (2018), “Giáo dục, rèn luyện nghĩa vụ đạo đức cáchmạng cho đảng viên - một nội dung quan trọng của xây dựng Đảng về đạođức” [72] Trong bài viết của mình, tác giả cho rằng xây dựng nghĩa vụ đạo đức

là yếu tố chủ yếu cấu tạo nên chuẩn mực đạo đức và chi phối đến thực hànhđạo đức Tác giả đã đi sâu phân tích từng góc cạnh về nghĩa vụ đạo đức.Trong đó, tác giả nêu ra những chuẩn mực về nghĩa vụ đạo đức của đảng viênnhư: trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; trung thực với Đảng; tuyệtđối phục tùng kỷ luật tổ chức, cương lĩnh, điều lệ, nghị quyết, nguyên tắc củaĐảng; giữ gìn đoàn kết, thống nhất trong Đảng; tham gia xây dựng Đảng; gắn

bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng nhân dân, chăm lo và bảo vệ nhân dân;

có ĐĐCM và lối sống lành mạnh; thường xuyên học tập, nâng cao trình độmọi mặt, rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, lối sống; hoàn thành nhiệm vụ đượcgiao; tự phê bình và phê bình; đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, cục

bộ, tham nhũng, quan liêu và những biểu hiện tiêu cực khác…

Đặng Thái Bình (2018), Khắc phục tình trạng tha hóa về đạo đức của một bộ phận cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam hiện nay [13] Luận án chỉ

ra những nhân tố tác động đến việc khắc phục tình trạng tha hóa về đạo đứccủa một bộ phận cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam hiện nay bao gồm cảđiều kiện khách quan và nhân tố chủ quan, trong đó, tác giả nhấn mạnh: việckhắc phục tình trạng tha hóa đạo đức của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý

phụ thuộc trước hết ở hệ thống luật pháp, những cán bộ lãnh đạo, quản lý có ýthức đạo đức cá nhân tốt cũng là người nghiêm chỉnh thực hiện pháp luật.Đây cũng chính là công cụ để khắc phục tình trạng tha hóa về đạo đức của độingũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam, làm cơ sở để nâng cao ĐĐCM, đạođức công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức

Lê Minh Sơn (2018), Giải pháp đổi mới công tác cán bộ trong giai đoạn hiện nay theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XII của Đảng [98] Trong bài viết,

tác giả cho rằng, cán bộ và công tác cán bộ luôn giữ vị trí, vai trò cơ bản,đặc biệt quan trọng, là nhân tố quyết định đến sự thành bại của cách mạng,gắn liền với vận mệnh của Đảng và chế độ, là khâu then chốt của công tácxây dựng Đảng Đảng ta đã xây dựng được một hệ thống quy chế, quy trìnhcông tác cán bộ Tuy nhiên, để bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị,trong thời gian trước mắt cũng như lâu dài, cấp ủy và cán bộ lãnh đạo cáccấp tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ đổi mới với những giải pháp cụ thể: Đổimới phương thức lãnh đạo và hoàn thiện công tác đánh giá, quy hoạch, luânchuyển đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ; Đồng thời bồi dưỡng rèn luyện phẩmchất, ĐĐCM cho cán bộ, đảng viên

Nguyễn Nguyên Hùng (2021), Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở thành phố Hà Nội hiện nay [70] Luận án đã luận giải,

làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộchủ chốt cấp huyện ở thành phố Hà Nội Trong đó, tác giả đã chỉ ra yêu cầu

về phẩm chất đạo đức, lối sống đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở thànhphố Hà Nội đó là: Mẫu mực về phẩm chất đạo đức; sống trung thực, khiêmtốn, chân thành, trong sáng, giản dị, bao dung; cần, kiệm, liêm chính, chícông vô tư Tuyệt đối không tham vọng quyền lực, có nhiệt huyết và tráchnhiệm cao với công việc; là trung tâm đoàn kết, gương mẫu về mọi mặt.Không tham nhũng, cơ hội, vụ lợi và kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi

sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tựdiễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; thực hiện nghiêm các nguyên tắc

tổ chức, kỷ luật của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình

và phê bình; công khai, minh bạch, khách quan, dân chủ trong công tác cánbộ

Dưới nhiều cách tiếp cận khác nhau, các công trình khoa học trên đâycủa các tác giả đã đề cập tới một số vấn đề lý luận, thực tiễn về giáo dục, rènluyện, xây dựng ĐĐCM của cán bộ, đảng viên Hầu hết các công trình khoa họcđều khẳng định tầm quan trọng và sự cần thiết phải giáo dục, rèn luyện ĐĐCMcủa cán bộ, đảng viên Một số công trình đã nghiên cứu, luận giải, làm rõ vai trò,bản chất, nguyên tắc trong xây dựng ĐĐCM của con người Việt Nam theo tưtưởng đạo đức Hồ Chí Minh; xây dựng các chuẩn mực đạo đức mới của ngườiđảng viên Đánh giá đúng thực trạng, những yếu tố tác động đến ĐĐCM, đồngthời đề xuất những giải pháp trong giáo dục, rèn luyện ĐĐCM của cán bộ, đảngviên trong điều kiện kinh tế thị trường, định hướng XHCN hiện nay

1.2.2 Các công trình nghiên cứu về đạo đức cách mạng của người quân nhân cách mạng; giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trong trong quân đội

Nguyễn Quang Phát (2006), Quan điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về đức - tài trong xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội [108] Trong cuốn sách, trên cơ sở hệ

thống hóa quan điểm, tư tưởng Hồ Chí Minh về đức - tài, tác giả đã đi vào làm rõ

cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng, đề ra giải pháp nâng cao đạo đức, phát triển tàinăng của đội ngũ cán bộ quân đội hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Tác giả đã nhận định

Người cán bộ tốt là người có phẩm chất toàn diện về mọi mặt, cóphẩm chất chính trị đạo đức, lối sống, cả trình độ hiểu biết, chuyênmôn, nghiệp vụ Những phẩm chất nhân cách đó được Hồ Chí Minhkhái quát ngắn gọn trong hai chữ “đức” và “tài” [108, tr.99]

Như vậy có thể thấy yêu cầu đối với người cán bộ cần phải có đủ phẩmchất đạo đức và trình độ năng lực đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ trong từng

giai đoạn cách mạng, đó là những người cán bộ vừa “hồng” vừa “chuyên”,những đảng viên kiên trung của Đảng.

Phạm Văn Nhuận (2007), Chuẩn mực đạo đức quân nhân của Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay [103] Trong cuốn sách, tác giả đã trình bày

một số vấn đề lý luận và thực tiễn về đạo đức, đưa ra hệ thống các chuẩnmực về đạo đức của người quân nhân cách mạng Theo các tác giả, nội dungquan tâm hàng đầu trong các chuẩn mực đạo đức trong nhân cách ngườiquân nhân của quân đội ta hiện nay là: Trung với Đảng, trung với nước, hiếuvới dân; yêu nước XHCN; có lệnh là đi, có địch là đánh, nhiệm vụ nào cũnghoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng; dũngcảm, kiên cường, mưu trí, sáng tạo; đoàn kết, dân chủ, kỷ luật; khiêm tốn,giản dị; hết lòng yêu thương đồng chí, đồng đội; ham học hỏi, cầu tiến bộ;chủ nghĩa tập thể; tinh thần quốc tế vô sản

Phạm Văn Nhuận (2008) Giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng theo

tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong quân đội hiện nay

[104], trong cuốn sách, tác giả đã tập trung làm rõ nội dung tư tưởng, tấmgương Hồ Chí Minh thể hiện ở trung với nước, hiếu với dân; cần, kiệm,liêm, chính và tình yêu thương con người Tác giả cũng trình bày nội dung

tư tưởng Hồ Chí Minh về ĐĐCM của người cán bộ quân đội với nhữngquan điểm cơ bản, những phẩm chất và hình thức, biện pháp cơ bản nângcao ĐĐCM của người cán bộ quân đội Đặc biệt, tác giả đã đưa ra nhữngvấn đề có tính nguyên tắc về giáo dục ĐĐCM cho đội ngũ cán bộ quân đội:Thường xuyên kết hợp học tập tư tưởng với thực hành đạo đức; xác địnhđúng các tiêu chí đạo đức ở đơn vị mình; biến quá trình giáo dục, rèn luyệnđạo đức thành tự giáo dục, tự rèn luyện của mỗi cán bộ trong quân đội; xâydựng môi trường văn hóa đạo đức quân nhân lành mạnh Đi sâu phân tíchtoàn diện các yếu tố tác động, trên cơ sở đó, các tác giả đề xuất phươnghướng, nội dung nâng cao ĐĐCM của người cán bộ quân đội hiện nay theo

tư tưởng Hồ Chí Minh

Nguyễn Quốc Chiến (2011), Nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cách mạng trong đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên hậu cần ở Học viện hậu cần hiện nay [22] Trong cuốn sách, tác giả đã xây dựng hệ thống các quan

niệm cơ bản về ĐĐCM, đi sâu vào phân tích làm rõ vai trò quan trọng củaĐĐCM trong nhân cách cán bộ, nhân viên hậu cần Đồng thời, tác giả trìnhbày có hệ thống những chuẩn mực về ĐĐCM của đội ngũ cán bộ, nhân viênhậu cần quân đội là: trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với nhân dân vớicách mạng, với Đảng; làm “Kiểu mẫu cần, kiệm, liêm, chính”; tự giác,nghiêm ngặt về kỷ luật nghiệp vụ trong hoạt động bảo đảm hậu cần; lòngnhân ái yêu thương bộ đội Trên cơ sở phân tích, làm rõ những vấn đề cơbản về ĐĐCM, tác giả đã phân tích rất sâu sắc giải pháp liên quan đến chấtlượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM như: đổi mới nội dung, phương phápgiáo dục ĐĐCM; chủ động hướng học viên vào hoạt động thực tiễn trongquá trình đào tạo để giáo dục ĐĐCM; phát huy tính tự giác rèn luyệnĐĐCM của chính người học viên trong quá trình đào tạo

Bùi Nam Hưng (2016), Bồi dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ hậu cần ở Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, thành phố giai đoạn hiện nay [75] Luận án của tác giả đã đưa ra quan niệm về ĐĐCM của đội

ngũ cán bộ hậu cần ở Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, thành phố Đồng thời đưa

ra được những chuẩn mực ĐĐCM của đội ngũ cán bộ hậu cần ở Bộ chỉhuy quân sự tỉnh, thành phố: trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc,hết lòng, hết sức phục vụ Nhân dân và bộ đội; hết lòng thương yêu đồngchí, đồng đội thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ đối với ngành hậu cần;thực sự tiêu biểu về “cần, kiệm, liêm, chính,”; có tinh thần trách nhiệm và

ý thức tổ chức kỷ luật cao trong hoạt động bảo đảm hậu cần Tác giả đãtập trung làm rõ quan niệm, nội dung, hình thức bồi dưỡng, rèn luyệnĐĐCM của đội ngũ cán bộ hậu cần ở Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, thành phố;phân tích các yếu tố quy định chất lượng bồi dưỡng, rèn luyện ĐĐCM vàxây dựng được bộ tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động bồi dưỡng, rènluyện ĐĐCM của đội ngũ cán bộ hậu cần ở Bộ chỉ huy quân sự tỉnh,

thành phố Do đó hoạt động bồi dưỡng, rèn luyện ĐĐCM của đội ngũ cán

bộ hậu cần ở Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, thành phố phải tuân theo hệ thốngtiêu chí để tiến hành có hiệu quả

Đỗ Anh Vinh (2018), Giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ hậu cần quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn hiện nay [142] Trong luận án của mình, tác giả đã xây dựng hệ thống các quan

niệm về ĐĐCM; giáo dục, rèn luyện ĐĐCM; đưa ra hệ thống các chuẩnmực ĐĐCM của đội ngũ cán bộ hậu cần quân đội, đó là: “cần, kiệm, liêm,chính”; tận tâm, tận lực; hết lòng phục vụ bộ đội Đồng thời, tác giả chorằng ĐĐCM chính là nhân tố quan trọng hàng đầu, là cơ sở để nhận thứcđúng mục tiêu, lý tưởng cách mạng góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụđược giao Theo đó, luận án đề cập vai trò, chủ thể, nội dung, hình hìnhthức tiến hành giáo dục, rèn luyện ĐĐCM của đội ngũ cán bộ hậu cầnquân đội Đồng thời đánh giá thực trạng, xác định yêu cầu và đề ra cácgiải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục, rèn luyện ĐĐCMcủa đội ngũ này trong giai đoạn hiện nay

1.2.3 Các công trình nghiên cứu về giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng và nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, giảng viên, học viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội

Đoàn Quốc Thái (2002), Vấn đề phát triển giá trị đạo đức của học viên

sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay [126] Trong cuốn sách, tác

giả cho rằng, phát triển giá trị đạo đức của học viên chính là quá trình thúcđẩy sự phát triển của đạo đức xã hội, đạo đức của người quân nhân cáchmạng thành những giá trị đạo đức riêng của mỗi học viên; chính là quá trình

tự giác hóa trong việc lựa chọn, tiếp nhận, bổ sung những giá trị đạo đứcsáng tạo mới thông qua thực tiễn việc học tập, rèn luyện và những hoạt độngsáng tạo có mục đích của chủ thể giáo dục nhằm hoàn thiện nhân cách củangười quân nhân cách mạng

Võ Văn Hải (2011), Quan hệ giữa năng lực trí tuệ và phẩm chất đạo đức của học viên đào tạo sĩ quan trong các trường đại học quân sự hiện nay [62] Trong luận án của tác giả cho rằng, trong cấu trúc nhân cách của mỗi

học viên tồn tại hai thành tố, đó là phẩm chất đạo đức và năng lực trí tuệ,đây chính là hai thành tố cơ bản, cốt lõi, là hạt nhân chính để tạo nên nhâncách về phẩm chất và năng lực của mỗi người học viên sĩ quan quân đội.Đồng thời, tác giả cũng khẳng định, đây cũng chính là kiểu nhân cách màmỗi người sĩ quan tương lai cần phải có, đồng thời là tiêu chí đánh giá vềmức độ, khả năng hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ quân đội, đáp ứng vớiyêu cầu nhiệm vụ của thời kỳ mới

Vũ Hồng Hà (2016), Phát triển ý thức đạo đức cách mạng của sĩ quan trẻ ngành hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam [61] Trong luận án, tác giả

đã tiến hành xây dựng hệ thống các quan niệm về ý thức ĐĐCM và pháttriển ý thức ĐĐCM của sĩ quan trẻ ngành hậu cần quân đội dưới góc độ tiếpcận của triết học, theo đó, ý thức ĐĐCM của sĩ quan trẻ ngành hậu cầnquân đội được hình thành, phát triển trong quá trình giáo dục, tu dưỡng,rèn luyện ở nhà trường quân đội và hoạt động thực tiễn của họ trong môitrường quân sự và hoạt động xã hội Tác giả cũng đã đưa ra một số vấn đề

có tính quy luật trong phát triển ý thức đạo đức cách mạng của sĩ quan trẻngành hậu cần quân đội: chịu sự quy định của điều kiện kinh tế-xã hội vàmôi trường hậu cần quân đội; bị quy định bởi sự thống nhất giữa giáo dục

và tự giáo dục; quy định bởi cuộc đấu tranh chống những nhận thức, quanniệm, hành vi trái với ĐĐCM

Nguyễn Vương Bình (2017) Định hướng giá trị văn hóa của học viên đào tạo sĩ quan trong các trường quân đội [132] Trong luận án, tác giả đã

xây dựng quan niệm về định hướng giá trị văn hóa cho học viên đào tạo sĩquan các trường quân đội Tác giả cho rằng: Định hướng giá trị văn hóacủa học viên đào tạo sĩ quan là sự tiếp nhận, thâu hóa và tỏa sáng giá trịvăn hóa của mỗi học viên đóng vai trò quan trọng trong việc hinh thành,

phát triển nhân cách của người học viên đào tạo sĩ quan quân đội, đáp ứngyêu cầu, nhiệm vụ quân sự Tác giả cũng đưa ra một số nội dung địnhhướng giá trị văn hóa của học viên bao gồm: Giá trị văn hóa chính trị quân

sự, nghề nghiệp quân sự; pháp luật; kỷ luật quân đội; trí tuệ, khoa học; đạođức và giá trị văn hóa thẩm mỹ Đây cũng chính là những vấn đề cơ bảnmang tính chất định hướng nghề nghiệp quân sự, cương vị, chức trách,nhiệm vụ của học viên sau khi ra trường

Hàn Duyên Hiếu (2019), Giá trị đạo đức truyền thống trong phát triển nhân cách học viên các trường sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam [69] Trong luận án của mình, tác giả đã xây dựng hệ thống các quan niệm

về giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam Đồng thời, tác giảcũng đưa ra những biểu hiện giá trị đạo đức truyền thống của quân đội:Trung với Đảng, trung với nước, hiếu với dân; dân chủ, kỷ luật, đoàn kết,thương yêu đồng chí, đồng đội; khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệmvụ; dũng cảm, kiên cường, mưu trí, sáng tạo; ý chí quyết chiến, quyếtthắng, tác giả cho rằng giá trị đạo đức đó phải được gìn giữ và phát huytrong nhân cách người học viên Những giá trị đạo đức truyền thống củaquân đội cũng là biểu hiện của những chuẩn mực ĐĐCM mà trên cơ sở

đó, người học viên sĩ quan cần được giáo dục, rèn luyện gắn với quá trìnhhọc tập, rèn luyện tại nhà trường quân đội

Nguyễn Vinh Quang (2021), Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường cao đẳng, đại học ngành quân y trong bối cảnh kinh tế thị trường [112] Luận án, tác giả đã trình bày một số quan niệm cơ bản về đạo

đức, đạo đức nghề nghiệp Đặc biệt, tác giả đã xây dựng hệ thống cácchuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của người thầy thuốc cần giáo dục cho họcviên: Trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng, hoạt động chuyênmôn đúng với chuẩn mực y học, pháp luật và quy định của ngành Quân y;tình thương yêu con người, đặt lợi ích của người bệnh lên trên lợi ích cá

nhân; tôn trọng quyền được giữ bí mật riêng tư của người bệnh; luôn đổimới tác phong, phương pháp làm việc; nêu cao tinh thần đấu tranh trướcnhững biểu hiện tiêu cực trong nghề nghiệp Đây cũng chính là nhữngchuẩn mực đạo đức nghề nghiệp cần giáo dục đối với học viên nói chung

và học viên của ngành quân y nói riêng, đồng thời cũng là cơ sở để tiếp tụcnghiên cứu, thực hiện trong thực tiễn Tác giả cũng đưa ra các yếu tố tácđộng và hệ thống các giải pháp nhằm giáo dục đạo đức nghề nghiệp chohọc viên các trường cao đẳng, đại học ngành quân ý trong bối cảnh kinh tếthị trường hiện nay

Các công trình khoa học trên đây tiếp cận một số vấn đề cơ bản về đạođức, ĐĐCM, giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho cán bộ, đảng viên nói chung vàcán bộ, đảng viên trong quân đội nói riêng Đã đưa ra hệ thống các quanniệm về ĐĐCM, luận giải, làm rõ một số vấn đề về lý luận và thực tiễn vềĐĐCM trong đó xây dựng hệ thống các chuẩn mực ĐĐCM của cán bộ, đảngviên; từ đó luận giải, làm rõ các biểu hiện ĐĐCM của cán bộ, đảng viên, cáctiêu chí đánh giá giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho cán bộ, đảng viên Một sốcông trình đã đánh giá đúng thực trạng, dự báo những yếu tố tác động và yêucầu, đề xuất giải pháp trong giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho cán bộ, đảngviên nói chung và cán bộ, đảng viên trong quân đội hiện nay Đây là nhữngvấn đề gần sát với hướng nghiên cứu, tiếp cận của nghiên cứu sinh, Tuynhiên chưa có công trình nào nghiên cứu chất lượng giáo dục, rèn luyệnĐĐCM cho đối tượng cụ thể là học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQquân đội hiện nay, từ đó giúp cho nghiên cứu sinh có cơ sở khoa học trongquá trình tiếp cận, nghiên cứu, luận giải, làm rõ những vấn đề lý luận, thựctiễn về chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ

ở các HV, TSQ quân đội hiện nay

1.3 Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan đối với đề tài luận án và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu

1.3.1 Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan đối với đề tài luận án

* Giá trị về lý luận

Các công trình khoa học được công bố ở cả trong nước và nước ngoài

đã góp phần làm sâu sắc, phát triển toàn diện hơn lý luận về đạo đức,ĐĐCM, giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cả trong

và ngoài quân đội; nhất là cách tiếp cận trong việc phân tích, làm rõ việcbồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện ĐĐCM Với phương pháp tiếp cận tổng hợpcác công trình đã làm sáng tỏ về vị trí, vai trò của đạo đức cộng sản và conđường, biện pháp để giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện ĐĐCM người cán bộcủa Đảng Cộng sản ở các nước XHCN nói chung Luận giải quan niệm, vaitrò ĐĐCM, hệ thống các chuẩn mực ĐĐCM của người cán bộ, đảng viênquân đội, xác định những biểu hiện, tiêu chí đánh giá giáo dục, rèn luyệnĐĐCM cho cán bộ, đảng viên

Kết quả nghiên cứu trên đây còn là nguồn tài liệu quý giá giúp chonghiên cứu sinh có thể nghiên cứu, học tập, nâng cao trình độ tư duy khoahọc, nhất là kiến thức khoa học ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhànước Mặt khác, là cơ sở, điều kiện thuận lợi giúp cho nghiên cứu sinh cóthể tham khảo, chọn lọc, kế thừa, phát triển những vấn đề về lý luận trongquá trình xây dựng và hoàn chỉnh luận án; nhất là các vấn đề như: Đạo đứccách mạng, giáo dục, rèn luyện ĐĐCM, đặc điểm, vai trò giáo dục, rèn luyệnĐĐCM, lý luận chung về chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho họcviên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội

* Giá trị về thực tiễn

Các công trình khoa học đã được công bố cả nước ngoài và trong nướcđều có giá trị thực tiễn hết sức to lớn Hầu hết các kết quả nghiên cứu đều đãđược tham khảo và vận dụng vào thực tiễn trong việc giáo dục, bồi dưỡng, rènluyện ĐĐCM cho cán bộ, đảng viên cả trong và ngoài quân đội Quá trìnhứng dụng các công trình nghiên cứu đều đã được kiểm nghiệm và đã mang lại

hiệu quả đúng đắn, đem lại giá trị khoa học to lớn của các kết quả nghiên cứu,góp phần quan trọng trong việc phát triển tư duy khoa học cũng như hiệu quảtrong nghiên cứu của các nhà khoa học.

Kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có ý nghĩa thực tiễnsâu sắc giúp cho nghiên cứu sinh trong quá trình nghiên cứu, vận dụng,xây dựng và hoàn chỉnh luận án Là cơ sở giúp cho nghiên cứu sinh có cáinhìn tổng quan hơn, toàn diện hơn về thực tiễn hoạt động giáo dục, rènluyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội Mặtkhác, thông qua nghiên cứu, tìm hiểu, chọn lọc từ các công trình khoa họcgiúp cho nghiên cứu sinh có phương pháp đúng đắn trong xem xét, đánhgiá toàn diện thực trạng những ưu điểm, hạn chế khuyết điểm, phân tíchnguyên nhân của những ưu điểm, hạn chế khuyết điểm, xác định một sốvấn đề đặt ra, đồng thời dự báo được sự phát triển của tình hình, nhiệm vụnhững yếu tố tác động, đặt ra yêu cầu, từ đó đề xuất những giải pháp nângcao chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ởcác HV, TSQ quân đội hiện nay

Vì vậy, các công trình, tài liệu trên đã cung cấp cho nghiên cứu sinhnhiều giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, là nguồn tài liệu quý báu để nghiêncứu sinh tham khảo trong quá trình nghiên cứu, thực hiện luận án, xây dựngkhung lý luận và giải pháp của luận án có tính khoa học và thêm phần sâu sắcnhưng vẫn bảo đảm tính sáng tạo và tính độc lập của luận án

Tuy nhiên, do mục đích, nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu,hiện nay chưa có công trình nào nghiên cứu một cách cơ bản, toàn diện vềchất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các

HV, TSQ quân đội dưới góc độ của khoa học ngành Xây dựng Đảng vàChính quyền Nhà nước

1.3.2 Những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu

Từ tổng quan tình hình nghiên cứu nêu trên, để thực hiện mục đích,nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu đã xác định, luận án tập trung

giải quyết những vấn đề cơ bản trong quá trình thực hiện đề tài luận án sauđây:

Một là, tập trung làm rõ những vấn đề cơ bản về giáo dục, rèn luyện

ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội Trên cơ sởnghiên cứu, làm rõ quan niệm, đặc điểm học viên đào tạo SQCPĐ ở các

HV, TSQ quân đội; xác định vai trò hệ thống chuẩn mực ĐĐCM của ngườiSQCPĐ; phân tích mục đích, nội dung, hình thức biện pháp giáo dục, rènluyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội

Hai là, tập trung làm rõ những vấn đề cơ bản về chất lượng giáo dục, rèn

luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo QSCPĐ ở các HV, TSQ quân đội Trên cơ

sở nghiên cứu làm rõ quan niệm chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM chohọc viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội; xác định các yếu tố quyđịnh và tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viênđào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội

Ba là, tập trung đánh giá đúng thực trạng chất lượng, xác định nguyên

nhân và đặt ra một số vấn đề đối với nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyệnĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội Trên cơ sởcác tiêu chí đã xác định, tiến hành khảo sát, phân tích, đánh giá đúng thựctrạng chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ởcác HV, TSQ quân đội những năm qua; chỉ rõ nguyên nhân và xác định một

số vấn đề đặt ra đối với nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM chohọc viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội

Bốn là, tập trung xác định và làm rõ các yêu cầu và giải pháp nâng

cao chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ

ở các HV, TSQ quân đội hiện nay Trên cơ sở phân tích dự báo nhữngyếu tố tác động, xác định yêu cầu trong nâng cao chất lượng giáo dục,rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội.Đồng thời đề xuất những giải pháp đồng bộ, có tính khả thi nâng cao

chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ởcác HV, TSQ quân đội hiện nay.

Kết luận chương 1

Các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học nước ngoài và trongnước đã phân tích làm sáng tỏ về vị trí, vai trò của đạo đức cộng sản, conđường, biện pháp để giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện đạo đức người cán bộ,đảng viên; khẳng định vị trí, vai trò của đạo đức và ĐĐCM đối với conngười nói chung và đối với cán bộ, đảng viên, quân nhân trong quân đội nóiriêng, chỉ rõ vai trò ĐĐCM và phát triển ĐĐCM của cán bộ, đảng viên, họcviên ở các nhà trường trong quân đội dưới góc độ về đối tượng và phạm vikhác nhau Đánh giá đúng thực trạng từ đó đặt ra những yêu cầu, xu hướngphát triển và giải pháp nhằm nâng cao giá trị đạo đức, ĐĐCM đối với cán

bộ, đảng viên của Đảng Cộng sản và quân nhân trong quân đội

Kết quả nghiên cứu của các công trình liên quan đến đề tài luận án lànguồn tài liệu quý, gợi mở cho nghiên cứu sinh ở các cấp độ khác nhau cả về

lý luận và thực tiễn sâu sắc, đồng thời định hướng nghiên cứu đề tài luận án,những vấn đề có thể kế thừa phù hợp với đối tượng, phạm vi nghiên cứu,những vấn đề cần tiếp tục bổ sung, phát triển nhằm thực hiện nội dung nghiêncứu được xác định Tổng quan tình hình nghiên cứu ở trong nước và nướcngoài, đã giúp nghiên cứu sinh khái quát và nêu bật ý nghĩa khoa học, nhữnggiá trị lý luận và thực tiễn, kết quả nghiên cứu của các công trình và nhữngvấn đề đề tài luận án tập trung nghiên cứu

Kết quả tổng quan các công trình ở nước ngoài và trong nước có liên quanđến đề tài luận án cho thấy, tuy có sự giao thoa ở một mức độ nhất định vềkhách thể, đối tượng, phạm vi, nội dung nghiên cứu nhưng cho tới nay chưa cócông trình nào đi sâu nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện, chuyên sâu về

“chất lượng giáo dục, rèn luyện ĐĐCM cho học viên đào tạo SQCPĐ ở các

HV, TSQ quân đội hiện nay” dưới góc độ ngành xây dựng Đảng và Chínhquyền Nhà nước Vì vậy, đề tài luận án là công trình nghiên cứu độc lập, khôngtrùng lặp với các công trình khoa học đã được công bố

Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC, RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO HỌC VIÊN

ĐÀO TẠO SĨ QUAN CẤP PHÂN ĐỘI Ở CÁC HỌC VIỆN,

TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI 2.1 Học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội và những vấn đề cơ bản

về giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, trường sĩ quan quân đội

2.1.1 Học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội và đạo đức cách mạng của người sĩ quan cấp phân đội

2.1.1.1 Học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, trường sĩ quan quân đội

* Khái quát về các học viện, trường sĩ quan quân đội

Hệ thống các HV, TSQ quân đội là những trung tâm giáo dục, đào tạo,nghiên cứu khoa học của quân đội và quốc gia, một bộ phận hữu cơ cấuthành quân đội Các HV, TSQ đã ra đời, phát triển và hoàn thành tốt nhiệm

vụ đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán cán bộ các cấp đáp ứng nhiệm vụ xâydựng, chiến đấu của quân đội trong sự nghiệp giải phóng dân tộc cũng nhưtrong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN

Hiện nay, trong QĐND Việt Nam có 22 HV, TSQ, với 8 HV, TSQ trựcthuộc Bộ Quốc phòng và 14 HV, TSQ trực thuộc quân chủng, binh chủng,tổng cục, Bộ đội Biên phòng [19, tr.12] Trong đó có 18 HV, TSQ có nhiệm

vụ đào tạo SQCPĐ gồm: 6 HV, TSQ trực thuộc Bộ Quốc phòng và 12 HV,TSQ trực thuộc quân chủng, binh chủng, tổng cục [phụ lục 5]

Về tổ chức biên chế, theo Điều 6, Chương 2, Điều lệ Công tác nhà

trường Quân đội nhân dân Việt Nam, tổ chức biên chế, các HV, TSQ đào tạoSQCPĐ được tổ chức theo hệ thống thống nhất gồm ban giám đốc (bangiám hiệu); các cơ quan chức năng gồm văn phòng (phòng TM-HC), phòngđào tạo, phòng chính trị, phòng sau đại học (ban sau đại học), phòng hậu

cần - kỹ thuật, các khoa giáo viên, các hệ, tiểu đoàn quản lý học viên vàmột số đơn vị bảo đảm khác.

Các đảng bộ HV, TSQ quân đội là một bộ phận quan trọng thuộcĐảng bộ Quân đội, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của QUTƯ (đối với các

HV, TSQ trực thuộc Bộ quốc phòng) và đảng ủy tổng cục, quân chủng,binh chủng (đối với các HV, TSQ trực thuộc tổng cục, quân chủng, binhchủng); Các Đảng uỷ HV, TSQ đào tạo SQCPĐ là cấp ủy cấp trên trực tiếpcủa các đảng bộ, chi bộ cơ sở ở cơ quan, khoa giáo viên và các đơn vị quản

lý học viên có chức năng lãnh đạo mọi mặt hoạt động trong đơn vị; nghiêncứu, đề xuất với cấp ủy cấp trên những vấn đề có liên quan đến thực hiệnnhiệm vụ chính trị và CTĐ, CTCT theo phạm vi, chức năng, nhiệm vụ, nộidung và quyền hạn quy định; đồng thời tập trung lãnh đạo nhiệm vụ GD,

ĐT và nghiên cứu khoa học theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của cấp trên; xâydựng đội ngũ cán bộ, giảng viên, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật; lãnhđạo xây dựng nhà trường chính quy, tiên tiến, mẫu mực

Hội đồng quân nhân và các tổ chức quần chúng ở các HV, TSQ quânđội bao gồm: Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; Hội phụ nữ; Côngđoàn, Hội đồng quân nhân ở các phòng, khoa, ban, hệ, tiểu đoàn, đại đội

Về chức năng, các HV, TSQ đào tạo SQCPĐ được quy định trong điều

lệ Công tác nhà trường Quân đội nhân dân Việt Nam ban hành ngày 20 tháng

4 năm 2016 Theo đó, các HV, TSQ đào tạo SQCPĐ có chức năng GD, ĐT,bồi dưỡng cán bộ, sĩ quan của quân đội; nghiên cứu khoa học quân sự theongành, chuyên ngành; góp phần cung cấp những luận cứ khoa học giúpQuân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tham mưu cho Đảng, Nhà nước xâydựng, bổ sung, hoàn thiện đường lối, chính sách quân sự, quốc phòng, anninh, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; ứng dụng những thành tựukhoa học công nghệ tiên tiến, hiện đại vào phục vụ sự nghiệp CNH, HĐHđất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Các HV, TSQ đào tạo SQCPĐ là

những cơ sở GD, ĐT đại học, sau đại học của quân đội và của quốc gia, có

tư cách pháp nhân, có con dấu, tài khoản và biểu tượng riêng theo quy địnhcủa Nhà nước và Bộ Quốc phòng

Về nhiệm vụ, các HV, TSQ đào tạo SQCPĐ có nhiệm vụ tổ chức các

hoạt động GD, ĐT, nghiên cứu khoa học theo nhiệm vụ, nội dung, chươngtrình, kế hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt Bồi dưỡng cán bộ lãnhđạo, quản lý nhà nước về nhiệm vụ quốc phòng và an ninh; đào tạo, bồidưỡng cán bộ, sĩ quan quân đội, đào tạo giảng viên, cán bộ khoa học, đào tạosau đại học; bồi dưỡng đào tạo SQCPĐ cho quân, binh chủng theo lĩnh vực,chuyên ngành, còn đào tạo, bồi dưỡng cán bộ sơ cấp, trung cấp cho quân độinước ngoài, đào tạo thạc sĩ, tiễn sĩ theo các chuyên ngành Tuyển chọn họcviên theo tiêu chuẩn, chỉ tiêu, quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Quốcphòng và các bộ, ban, ngành để gửi đào tạo tại các trường trong hệ thống giáodục quốc dân và nước ngoài; thực hiện nhiệm vụ liên kết hợp tác, tham giagiáo dục, đào tạo trong nước và quốc tế Nghiên cứu, ứng dụng, phát triểnhoạt động khoa học và công nghệ, khoa học quân sự, khoa học xã hội và nhânvăn, khoa học chuyên ngành phục vụ quân sự, hợp tác trao đổi khoa học, kếtquả nghiên cứu, sáng kiến cải tiến kỹ thuật quân sự Tham gia đấu tranh trênlĩnh vực tư tưởng, lý luận, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Về mục tiêu, yêu cầu đào tạo SQCPĐ, theo Điều lệ Công tác Nhà trường

Quân đội nhân dân Việt Nam ban hành ngày 20 tháng 4 năm 2016 Đào tạođội ngũ cán bộ quân đội có trình độ đại học; có bản lĩnh chính trị vữngvàng, phẩm chất đạo đức tốt, tuyệt đối trung thành với Đảng Cộng sản ViệtNam, với Tổ quốc, với Nhân dân; có trình độ kiến thức, năng lực toàn diện,hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao theo mục tiêu, yêu cầu đàotạo; có sức khỏe tốt, có khả năng phát triển để đảm nhiệm được chức vụcao hơn, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội và bảo vệ Tổ quốc Mỗi nhàtrường có đối tượng đào tạo riêng theo các ngành chuyên môn, nghiệp vụquân sự Hiện nay các HV, TSQ quân đội đã cụ thể hoá mục tiêu, yêu cầu

đào tạo phù hợp với chức danh, lĩnh vực hoạt động, chuyên môn của đốitượng đào tạo.

* Quan niệm học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các HV, TSQ quân đội

Theo Điều lệ Công tác nhà trường QĐND Việt Nam, học viên trongQuân đội “là người đang học tập, rèn luyện, bồi dưỡng kiến thức và nghiêncứu khoa học trong nhà trường; được tổ chức tại các lớp học, khóa học vớicác loại hình đào tạo khác nhau; được quản lý học tập tập trung, không tậptrung theo quy định của Nhà nước và Bộ Quốc phòng” [19, tr.24] Như vậy,trong các HV, TSQ quân đội có nhiều đối tượng học viên khác nhau, trong

đó, học viên đào tạo SQCPĐ là đối tượng đào tạo cơ bản, được tuyển chọnchặt chẽ, công phu theo quy chế tuyển sinh của Nhà nước

Từ cách tiếp cận trên có thể quan niệm: Học viên đào tạo SQCPĐ ở các

HV, TSQ là những thanh niên, học sinh, hạ sĩ quan, binh sĩ đơn vị quân đội đã trúng tuyển vào đào tạo ở các HV, TSQ quân đội; sau khóa đào tạo ở các HV, TSQ quân đội trở thành đảng viên, thành cán bộ có trình độ đại học, đủ phẩm chất, năng lực hoàn thành chức trách, nhiệm vụ theo mô hình mục tiêu đào tạo.

Học viên đào tạo SQCPĐ được lựa chọn kỹ lưỡng thông qua kỳ thi THPT(hoặc xét tuyển) theo tiêu chuẩn, quy định chặt chẽ và được đào tạo, bồi dưỡngcông phu để khi tốt nghiệp ra trường:

Có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, tuyệt đốitrung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, sẵn sàng hy sinh bảo

vệ độc lập, chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng,bảo vệ chế độ XHCN Có tinh thần cảnh giác cách mạng cao, có ýthức tổ chức kỷ luật nghiêm” [19, tr.1]

Có năng lực quản lý, chỉ huy; biết tiến hành CTĐ, CTCT; thực hiệnnhiệm vụ theo chuyên ngành đào tạo là một phẩm chất rất quan trọng củangười học viên đào tạo SQCPĐ, đồng thời là một trong những mục tiêu, yêucầu của quá trình đào tạo Để xây dựng, phát triển và hoàn thiện năng lực,trình độ cho học viên đào tạo SQCPĐ đòi hỏi phải được tiến hành đồng bộ,

chặt chẽ với nhiều nội dung, hình thức GD, ĐT trong suốt quá trình học viênhọc tập, rèn luyện tại các HV, TSQ quân đội.

Với yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng quân đội trong tình hình mới, thựchiện nghiêm túc quyết định 889/QĐ-BQP của Bộ Quốc phòng về “Kế hoạchhành động của hệ thống nhà trường quân đội trước tác động của cuộc Cáchmạng Công nghiệp lần thứ 4 giai đoạn 2018 - 2020 và những năm tiếp theo”;Các HV, TSQ quân đội cần có nhiều cố gắng trong đổi mới phương phápdạy học; đầu tư hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị, ứng dụng côngnghệ thông tin, xây dựng nhà trường theo mô hình “Nhà trường thông minh,tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0”, đồng thời, học viên đào tạoSQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội cần được giáo dục, rèn luyện, phát triểntoàn diện cả về phẩm chất, năng lực và uy tín ngang tầm nhiệm vụ, nhất làviệc hoàn thiện nhân cách người quân nhân cách mạng đáp ứng yêu cầunhiệm vụ trong tình hình mới

* Đặc điểm học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, trường

sĩ quan quân đội

Một là, học viên đào tạo SQCPĐ ở các HV, TSQ quân đội được tuyển chọn

chặt chẽ, có đủ điều kiện, tiêu chuẩn để đào tạo cơ bản, tập trung, đáp ứng môhình, mục tiêu đào tạo của từng HV, TSQ

Mục tiêu, yêu cầu đào tạo của các HV, TSQ, ngoài việc trang bị cho họcviên có trình độ, kiến thức ở lĩnh vực nhất định đáp ứng mô hình, mục tiêu,yêu cầu về chuyên môn, chuyên ngành đào tạo Học viên đào tạo SQCPĐ cònđược bồi dưỡng, phát triển toàn diện những phẩm chất, nhân cách của ngườiSQCPĐ Bên cạnh những tiêu chuẩn chung về tuyển chọn học viên đào tạoSQCPĐ, mỗi HV, TSQ còn có những yêu cầu riêng để phù hợp với tính chất,mục tiêu, yêu cầu đào tạo từng ngành học và đối tượng đào tạo Để đáp ứng

mô hình, yêu cầu đào tạo từng chuyên ngành, đòi hỏi học viên đào tạoSQCPĐ phải được tuyển chọn chặt chẽ, đáp ứng mọi yêu cầu của công táctuyển sinh quân sự

Theo Thông tư số 17/2016/TT-BQP, ngày 11 tháng 3 năm 2016 của BộQuốc phòng quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện công tác tuyển sinh vàocác trường trong Quân đội: Học viên đào tạo SQCPĐ tự nguyện đăng ký dựtuyển vào các trường và đáp ứng các tiêu chuẩn cả về chính trị, đạo đức; vănhóa, độ tuổi và tiêu chuẩn về sức khỏe Về chính trị, đạo đức, phải có phẩmchất đạo đức tốt, là đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, lýlịch chính trị gia đình và bản thân phải rõ ràng, đủ Điều kiện để kết nạp vàoĐảng Cộng sản Việt Nam; quân nhân phải được cấp có thẩm quyền đánh giáhoàn thành tốt nhiệm vụ trong thời gian phục vụ tại ngũ; trên cơ thể không cóhình xăm mang tính kinh dị, kỳ quái, kích động, bạo lực gây phản cảm Vềvăn hóa, độ tuổi, tính đến thời điểm xét tuyển, đã tốt nghiệp trung học phổthông (theo hình thức giáo dục chính quy hoặc giáo dục thường xuyên) hoặc

đã tốt nghiệp trung cấp chuyên nghiệp, trung cấp nghề; trường hợp thí sinh tốtnghiệp trung cấp nhưng chưa có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông phải học

và được công nhận hoàn thành các môn văn hóa trong Chương trình giáo dụctrung học phổ thông theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; tính đến năm

dự tuyển, thanh niên ngoài Quân đội từ 17 đến 21 tuổi, quân nhân tại ngũhoặc đã xuất ngũ từ 18 đến 23 tuổi (riêng đối tượng thiếu sinh quân từ 17 đến

23 tuổi) Về sức khỏe, đạt sức khỏe loại 1 và loại 2 ở các chỉ tiêu: Nội khoa,tâm thần kinh, ngoại khoa, da liễu, mắt, tai - mũi - họng, răng - hàm - mặt,vòng ngực; nam cao từ 1,65 m trở lên, cân nặng từ 50 kg trở lên; thị lực quakính đạt mắt 10/10, tổng thị lực 2 mắt đạt 19/10 trở lên

Như vậy, trước khi trở thành học viên đào tạo SQCPĐ, họ đã trải quamột quy trình tuyển chọn chặt chẽ, rõ ràng, đây là tiền đề cơ bản đáp ứng yêucầu đào tạo của từng HV, TSQ quân đội để sau khi tốt nghiệp ra trường trởthành sĩ quan, có đủ phẩm chất, năng lực hoàn thành chức trách, nhiệm vụđược giao Với nguyện vọng trở thành sĩ quan phục vụ quân đội lâu dài, hầuhết học viên đào tạo SQCPĐ đã xác định rõ nhu cầu, nguyện vọng và động

cơ, xu hướng nghề nghiệp của mình Đây là đặc điểm thuận lợi, là động lực