BÁO CÁO BÀI TẬP 1 CHƯƠNG 1 NHÓM 7 Phân tích thành phần cấu tạo nên cơ sở hạ tầng CNTT của Thư viện Quốc gia Việt Nam Yêu cầu bài tập: Phân tích công dụng chức năng, thông số kỹ thuật, hình ảnh minh họa
Trang 1BÁO CÁO BÀI TẬP 1 - CHƯƠNG 1 - NHÓM 7
Phân tích thành phần cấu tạo nên cơ sở hạ tầng CNTT của
Thư viện Quốc gia Việt Nam
Yêu cầu bài tập: Phân tích công dụng chức năng, thông số kỹ thuật, hình ảnh minh họa
I Phần cứng
1 Máy chủ
- Công dụng, chức năng của các máy chủ:
+ Máy chủ là nơi cung cấp, lưu trữ và xử lý dữ liệu trước khi chuyển đến các máytrạm cho người dùng hoặc một tổ chức thông qua mạng Internet hoặc mạng LAN.Máy chủ hầu hết được thiết kế để chạy vô thời hạn, xử lý dữ liệu liên tục 24 giờtrong ngày
+ Tại Thư viện Quốc gia Việt Nam (National Library of Vietnam - NVL) có hơn 14máy chủ (functional server) phục vụ nhiều chức năng khác nhau như: Thư viện số(DLIB, Han Nom, Verdian Online, Verdian LAN, DocWORKs), Thư viện điện tửtích hợp (ILIB), máy chủ cơ sở dữ liệu (Data Server), Website, Mail, DHCP, DNS,ISA, Firewall (Checkpoint)… và máy chủ lưu trữ (Storage Server) có dung lượng30TB
+ Các máy chủ tại Thư viện sẽ kết nối với các máy trạm theo mô hình Client - Server.Ngoài ra còn có thiết bị số hóa và các phần cứng ngoại vi được kết nối với máy tính
để phục vụ công tác chuyên môn của thư viện và nhu cầu của độc giả
Hình 1 Mô hình kết nối giữa máy chủ và máy trạm Riêng tại Thư viện Quốc gia Việt
Nam, có hơn 14 máy chủ với các chức năng khác nhau
Trang 2- Thông số kỹ thuật phần cứng cùa các máy chủ:
+ Về cơ bản, cấu thành phần cứng của một máy chủ cũng bao gồm các bộ phậntương tự các máy tính khác như: Bo mạch chủ, Vi xử lý, Bộ nhớ RAM, Ổcứng, Bộ nguồn, Tuy nhiên, với yêu cầu hoạt động liên tục, bền bỉ, xử lýlượng thông tin lớn, đáp ứng cùng lúc nhiều yêu cầu từ các máy trạm, phầncứng của máy chủ phải có hiệu năng và độ tin cậy cao hơn nhiều so với máytính thông thường
Ví dụ: Khả năng chạy nguồn thứ cấp khi xảy ra sự cố điện; Sử dụng hệ thống
lưu trữ RAID, Bo mạch chủ chuyên dùng cho server, hỗ trợ các giao tiếp tốc độcao như RAM ECC, HDD SCSI – SAS, RAID hay hỗ trợ gắn nhiều CPU dòngIntel Xeon hoặc AMD Epyc, …
+ Tùy thuộc vào nhu cầu, khả năng tài chính, khả năng nâng cấp trong tương lai,
mô hình tổ chức mà các đơn vị, doanh nghiệp có thể đi thuê máy chủ ngoàihoặc tự xây dựng hệ thống máy chủ với rất nhiều cấu hình khác nhau phục vụcác mục đích, chức năng khác nhau
Ví dụ:
Hình 2 Một máy chủ Dell PowerEdge R640 dùng trong quản lý thư viện
Trường ĐH Thái Bình Dương
Trang 42 Máy trạm
Công dụng và chức năng:
Máy trạm theo định nghĩa phổ biến là một loại máy tính chuyên dụng được thiết kế tối
ưu phục vụ nhu cầu xử lý các công việc chuyên biệt với hiệu suất cao và khả năngđáng tin cậy
Một trong những ưu điểm quan trọng của máy trạm là khả năng xử lý dữ liệu phức tạp
và có thể kết nối với các máy tính khác thông qua mạng máy tính, cho phép chia sẻ tàinguyên và làm việc đồng thời với nhiều người dùng Máy trạm thường được sử dụngtrong các lĩnh vực như thiết kế đồ họa, lập trình, mô phỏng, công nghệ thông tin, vànghiên cứu khoa học…
Đối với hạ tầng công nghệ thông tin của Thư viện Việt Nam, các máy trạm sẽ có chứcnăng phục vụ các nghiệp vụ chính của Thư viện, bao gồm: phục vụ bạn đọc, xử lý vănbản, số hóa tài liệu,… cụ thể:
1) Phục vụ công tác số hóa: Các máy trạm này sẽ kết nối với máy chủ theo môhình client - server Dữ liệu từ các thiết bị số hóa của Thư viện như máyscanner tự động khổ A2 (A2x2), máy scanner bán tự động khổ A0, máy scanMicrofilm (có thể chuyển dạng được cả microfilm và microfiche), máy scandạng phẳng (flatbed) khổ A3, sẽ được các máy trạm này xử lý và truyền vềmáy chủ CSDL
2) Phục vụ người sử dụng thư viện truy cập dữ liệu số trung tâm: Các máy trạmnày được thiết kế để phục vụ người đọc truy cập đến các dạng tài liệu điện tử
mà thư viện đang có, được kết nối Internet, được cài đặt các phần mềm ứngdụng khác giúp người đọc truy cập đến các CSDL toàn văn của thư viện, cũngnhư các bộ sưu tập băng, đĩa CD-ROM
Ngoài ra, còn nhiều máy trạm khác được thiết kế và phân bổ nhằm phục vụ nghiệp vụchuyên môn của các đơn vị hành chính trong thư viện, ví dụ như:
Trang 51) Phục vụ công tác tra cứu thông tin
2) Phục vụ công tác đào tạo: tổ chức thực hiện đào tạo, hướng dẫn nghiệp vụ chomạng lưới thư viện cả nước
Thông số kỹ thuật của máy trạm: phụ thuộc vào mục đích sử dụng của máy trạm, và
được thiết kế tối ưu để đạt được hiệu suất giải quyết công việc cao, vận hành bền bỉ,tin cậy
Thông thường, máy trạm sẽ yêu cầu bộ xử lý có tốc độ cao, sử dụng bộ nhớ RAMECC với dung lượng lớn để cung cấp khả năng xử lý mạnh mẽ và giảm thiểu lỗi hệthống Đối với một vài máy trạm yêu cầu khả năng đồ họa cao giúp xử lý dữ liệu vàhình ảnh mượt mà, chính xác
Thực tế với sự phát triển và phổ biến của công nghệ máy tính hiện nay, các máy tính
cá nhân, laptop cá nhân về cơ bản cũng đủ sức mạnh có thể đảm nhiệm vai trò của cácmáy trạm với các mục đích sử dụng từ đơn giản đến phức tạp
Đối với các máy trạm yêu cầu đặc biệt sức mạnh về bộ vi xử lý, sức mạnh về khảnăng đồ họa hay vận hành bền bỉ sẽ đi kèm với các yêu cầu cụ thể về thông số kỹthuật riêng Sau đây là các ví dụ về thông số kỹ thuật của các bộ phận chính của máytrạm:
● Bộ vi xử lý: máy trạm được trang bị bộ vi xử lý Intel Core i7 - i9 hay IntelXeon với khả năng xử lý đa luồng, có bộ nhớ đệm cao và tốc độ cao lên đến tận4.0Ghz
● RAM: Yêu cầu dung lượng RAM càng cao càng tốt, thông thường trên 32GB
và là loại ECC có chức năng tự kiểm tra sửa lỗi
● Card đồ họa: Card đồ họa của máy trạm thời gian trước đây có sự chuyên biệtvới máy thường như phục vụ tính toán mô phỏng, giả lập, phục vụ phân tíchtính toán, (và chơi game, ) Tuy nhiên thế hệ card đồ họa đời mới hiện nay đã
có thể xử lý tất các nhu cầu trên
● Màn hình: khác với máy chủ, máy trạm được trang bị màn hình để tương tácvới người sử dụng Đối với nhu cầu liên quan đếnh hình ảnh, đồ họa sẽ yêucầu màn hình có dải màu rộng, chân thật
3 Máy scanner tự động khổ A2 (A2x2)
Máy scanner tự động khổ A2 có khả năng xử lý với các tài liệu và bản vẽ kíchthước lớn, giúp tiết kiệm thời gian cho việc quét các tài liệu khổ rộng Tích hợp côngnghệ cảm biến và phần mềm điều khiển thông minh, máy scanner tự động khổ A2 tựđộng quy trình quét giảm bớt sự can thiệp của người dùng
Đây là một số ví dụ về máy scanner tự động khổ A2:
+) Máy scan báo, tạp chí khổ A2 Viisan - S21:
Máy scan báo, tạp chí khổ A2 Viisan S21 là dòng máy quét trên cao phù hợp
để quét sách, báo, tạp chí, tranh ảnh, bản đồ, bản vẽ khổ A2… trong các thư viện,trường học, các cơ quan, doanh nghiệp,
- Tính năng:
Trang 6+ Viisan S21 được trang bị cảm biến 20.1 MP cho chất lượng hình ảnhđầu ra sắc nét.
+ Quét nhiều định dạng khác nhau: sách, báo, tạp chí, tranh ảnh, bản đồ,bản vẽ,
+ Khổ quét tối đa A2
+ Tốc độ quét nhanh (1 giây/trang A2)
+ Tự động làm phẳng tài liệu, xóa các hình ảnh ngón tay, làm sạch nền và
tự động chia trang
+ Có khả năng quét và nhận diện mã vạch
+ Có khả năng tạo Sách nói
+ Hỗ trợ OCR trên 130 ngôn ngữ, cho phép bạn chuyển đổi hình ảnh saukhi quét sang PDF có thế tìm kiếm, Word, Excel, các định dạng Text + Đặc biệt, máy có thể tự động điều chỉnh độ cao cho phù hợp với khổ cỡcủa tài liệu
- Thông số kỹ thuật:
+ Cảm biến: CMOS 20.1 MP
+ Độ phân giải tối đa: Nội suy 5504x4128 Pixels (23MP) Quang học:5088×3904 Pixels (20.1MP)
+ Khổ quét tối đa: A2 (594x420) mm
+ Độ sâu màu: 24 bit
+ Tiêu cự ống kính: Cố định
+ Định dạng ảnh đầu ra: Ảnh: JPG Tài liệu: PDF(Image), PDF(Searchable), PDF (Text), Excel, Worf, Text E-book: EPUB Chuyển văn bản thành giọng nói: MP3, WAV (Windows ) Video: AVI, MP4,FLV (Win), and MOV (macOS)
+ Tỉ lệ khung hình: Chế độ Video: 1920x1080@30fps, Chế độ xem trước:2048x1536@15fps
Trang 7Hình ảnh : Máy scan báo, tạp chí khổ A2 Viisan - S21
+) Máy scan Bookeye®4 V2_Semiautomatic_ Tự động Scan
- Tính năng:
+ Lưu trữ tài liệu từ các cơ quan chính quyền quốc gia và địa phương,+ Quét báo, tạp chí, danh mục, tạp chí và các loại tài liệu
+ Số hóa chuyển tải tài liệu dạng tập tin từ thư mục tập tin
+ Số hóa các tài liệu bị đóng ghim, trong kẹp đọc lỗ như hợp đồng, sổcái tài khoản và tài liệu rời
+ Bảo quản sách và tài liệu lịch sử nhạy cảm
+ Tiêu chuẩn ISO 19264-1
+ Độ phân giải máy quét 600 x 600 dpi
+ Tự động quét
+ Tốc độ scan khổ A2 độ phân giải 150 dpi: 0.9 s
+ Màn hình điều khiển và hiển thị: Màn hình cảm ứng màu đa điểm: 22”multitouch screen, màn hình cảm ứng màu đa điểm: 7” WVGA
+ Hệ thống gương kính tự động ép phẳng tài liệu khi quét
Trang 8+ Hệ thống giá đỡ tài liệu scan đa năng tạo thành 3 dạng trên cùng một hệthống.
Hình ảnh : Máy scan Bookeye®4 V2_Semiautomatic_ Tự động Scan
4 Máy scanner bán tự động khổ A0
Máy Scanner Supra Scan Quartz
Máy scanner bán tự động khổ A0 là một thiết bị quan trọng trong thư viện Máyscanner bán tự động khổ A0 sử dụng trong thư viện để quét và lưu trữ các tài liệu lớnnhư bản đồ, bản vẽ kỹ thuật, và các tài liệu có kích thước lớn khác
Thế hệ máy scan Scanner Supra Scan Quartz tại TVQG được cho là thế hệ máy
tiên tiến nhất chuyên dùng để scan dạng tài liệu có khổ cỡ lớn như bản đồ, báo khổlớn Ngoài ra, SupraScan Quartz có thể hỗ trợ chất lượng ảnh đầu ra đến 1000dpi trênkhổ nhỏ Ở TVQG, Scanner Supra Scan Quarts được sử dụng để chụp lại những tàiliệu cổ như báo Đông Dương, bản đồ Quá trình này giúp chất lượng ảnh chụp số hóa
có chất lượng cao do khả năng hỗ trợ phân giải DPI lên rất cao Ngoài ra, máy cũng
hỗ trợ tạo các dạng file, điển hình là tiff và jpeg Các loại file này được dùng với nhiềumục đích khác nhau như lưu trữ file master, hoặc được đưa trực tiếp vào phần số hóa
để xử lý
Thông số kỹ thuật
● Độ phân giải lên tới 1000 dpi quang học trên định dạng khổ cỡ nhỏ hơn
● Hơn 7 lp/mm ở độ phân giải 400 x 400 dpi quang học
● Hơn 9 lp/mm ở độ phân giải 600 x 600 dpi quang học
Trang 9● Hơn 18 lp/mm ở độ phân giải 1000 x 1000 dpi quang học
● Thời gian quét: <9 giây (loại tiêu chuẩn); <34 giây (loại HD)
● Định dạng khổ cỡ lớn:
● Lên tới 1300 x 900 mm (51,2″ x 35,4″ In) – Quartz A0 LED
● Lên tới 1300 x 908 mm (51,2″ x 35,7″ In) – Quartz A LED HD
● Hình ảnh màu chất lượng 2D
● Têp tin 3D (.OBJ) như:
● Độ phân giải cao – cho lưu trữ số
● Độ phân giải trung bình: cho in 3D
● Độ phân giải thấp: chia sẻ trong thư viện số
● Giao diện vận hành đa ngôn ngữ
● Thời gian quét
8,5 sec at 300 dpi - A0 format
12 sec 400 dpi - A0 format
17 sec at 300 dpi - HD model / A0 format
23 sec 400 dpi - HD model / A0 format
34 sec at 600 dpi - HD Modell / A0 format
● Định dạng file: TIFF, TIFF (multipage) , JPEG, JPEG2000, BMP, PDF, PDF(multipage), PNG, DNG
Hình ảnh: Scanner Supra Scan Quartz được dùng tại TVQGVN
Trang 105 Máy scan Microfilm (có thể chuyển dạng được cả microfilm và
microfiche).
Microfilm scanners là các thiết bị được thiết kế đặc biệt để quét và chuyển đổicác hình ảnh từ microfilm và microfiche thành dạng kỹ thuật số
Máy Scanner film ScanPro 2000 cung cấp các tính năng chuyển dạng tài liệu
được lưu trữ dưới dạng phim âm bản sang dạng số Với thiết bị này các thông tin đượclưu dưới dạng âm bản sẽ được trích xuất và lưu dưới dạng số, giúp người sử dụng dễdàng tiếp cận nội dung tài liệu thông qua các loại máy tính để bàn, máy tính xách tay,máy tính bảng, điện thoại thông minh, khắc phục việc người sử dụng chỉ có thể đọc tàiliệu lưu dưới dạng vi phim (microfilm), vi phích (microfiche) trên máy đọc chuyêndụng dạng phóng to hình ảnh như trước đây
Thông số kỹ thuật máy quét tài liệu Hp 2000 s2: (tham khảo)
● Công nghệ quét: Quét 2 mặt tự động với chỉ 1 lần quét
● Khay nạp bản gốc tự động ADF 50 tờ
● Khổ giấy scan tối đa: A4
● Tốc độ quét: 35 trang /phút/ 1 mặt và 70 trang/phút/ 2 mặt
● Bộ nhớ: 256 MB
● Quét đẩy đến máy tính và kéo từ máy scan về máy tính
● Định dạng file scan: PDF, JPEG, PNG, BMP, TIFF, Text (.txt), Rich Text (rtf)
và PDF Có thể tìm kiếm
● Độ phân giải: 600dpi
- Công suất quét: 3500 trang/ngày
- Cổng kết nối: USB 3.0
● Hệ điều hành hỗ trợ: Microsoft® Windows® (10, 8.1, 7, XP: 32-bit and 64-bit,
2008 R2, 2012 R2, 2016, 2019); MacOS (Catalina 10.15, Mojave 10.14, HighSierra 10.13); Linux (Ubuntu, Fedora, Debian, RHEL, Linux Mint, Open Suse,Manjaro); Citrix ready
● Kích thước: 300 x 172 x 154 mm
● Trọng lượng: 2.7 kg
Trang 11Hình ảnh: Máy quyét HP ScanJet Pro 2000 s1 Sheet-feed (L2759A)
6 Máy scan dạng phẳng (flatbed) khổ A3
- Những chiếc máy scan được tích hợp mặt phẳng (flatbed) cho phép ngườidùng quét một loạt tài liệu bao gồm ảnh, tài liệu rời và các trang trong sách cũng nhưbất kỳ mục nào có thể nằm phẳng trên bề mặt của máy quét Thường những thiết bịnày sẽ có phần mềm sử dụng trên các hệ thống Windows, Mac và Linux và vô cùngthân thiện với người dùng
- Các dòng máy scan mặt phẳng khổ A3 đang bán phổ biến tại Việt Nam:
a Máy quét mặt phẳng Plustek A320E
● Loại máy: Mặt phẳng
● Cảm biến: CCD
● Khổ giấy: Max A3
● Tốc độ: 7.8 giây/ 1 trang A3 (300dpi)
● Độ phân giải: 800 dpi
● Giao diện kết nối: chuẩn TWAIN, WIA
● Kết nối: USB 2.0
● Hệ điều hành hỗ trợ: Windows 7 /8/10/ 11
Trang 12b Máy quét mặt phẳng A3 Plustek A360 Plus
● Loại máy: Mặt phẳng
● Công nghệ: CCD
● Khổ giấy quét: Tối đa: 304,8 x 431,8mm, A3
● Tốc độ: 2,48 giây (Color, 300dpi, A3); 2,10 giây (Grayscale, B/W, 300dpi, A3)
● Độ phân giải: 600 dpi
● Kết nối: USB 2.0
● Công suất: 2 500 tờ/ngày
c Máy scan mặt phẳng A3 Fujitsu Fi-600F
● Loại máy quét: Flatbed
Trang 13d Máy scan mặt phẳng khổ A3 Avision AV-5400
● Khổ giấy: A3
● Tốc độ: 50 tờ/phút (2 mặt)
● Khay nạp giấy: 50 tờ
● Công nghệ chiếu sáng: đèn LED
● Độ phân giải quang học: 6000dpi
● Công suất: 3.000 tờ/ngày
II Phần mềm
1 Hệ thống Thư viện điện tử tích hợp ILIB (phiên bản 4.0).
Thư viện Điện tử Tích hợp iLib hỗ trợ việc tự động hóa các khâu nghiệp vụ củacác cơ quan thông tin – thư viện, góp phần tạo lập nên bộ máy tra cứu thông tin thưviện, phục vụ các nhu cầu tra cứu khác nhau
● Đánh giá chính xác nhu cầu và khả năng thông tin của bạn đọc
● Phân tích số liệu và đưa ra báo cáo cần thiết về hoạt động của thư viện, giúptạo lập được kế hoạch hoạt động cũng như kế hoạch tài chính hợp lý, chínhxác
● Đạt được hiệu quả sử dụng tối ưu nhất cho mọi quy trình nghiệp vụ thư viện.Tiết kiệm tối đa nguồn lực tài chính, thời gian và công sức
Cán bộ thư viện
● Quản lý tốt các ấn phẩm, tài sản của thư viện
● Tự động hóa các khâu xử lý nghiệp vụ từ đơn giản đến phức tạp
Trang 14● Hỗ trợ tìm kiếm đa dạng, nhanh chóng, chính xác, kịp thời.
● Tạo lập phong cách làm việc khoa học, chuyên nghiệp, hiệu quả cao
Đối với bạn đọc
● Dễ dàng tiếp cận, khai thác tối đa nguồn tài nguyên của thư viện để phục vụmục đích học tập và nghiên cứu
● Hỗ trợ tìm kiếm tài liệu đa dạng, nhanh chóng, chính xác, kịp thời
● Hỗ trợ bạn đọc theo dõi quá trình mượn trả tài liệu
2 Hệ thống Thư viện số Veridian
Thư viện số là một loại hệ thống truy hồi thông tin (InformationRetrieval System) được sử dụng để lưu trữ và quản lý các tài liệu số như vănbản, tài liệu, video, âm thanh, …Hiện nay, khái niệm thư viện số được địnhnghĩa khác nhau bởi nhiều tổ chức Dưới đây là một số định nghĩa được sửdụng phổ biến:
● Theo từ điển Dictionary for Library and Information Science của Joan M.Reitz, thư viện số là một thư viện chứa tài liệu in ấn và tài liệu dạng thu nhỏ (viphẩm), cung cấp cho độc giả một tỷ lệ quan trọng tài nguyên dạng máy đọcđược truy cập qua máy tính được gọi là Tài nguyên số (Digital Resources) Tàinguyên số có thể là tài liệu nội sinh hoặc được truy cập từ xa qua mạng máytính Tiến trình số hóa trong thư viện bắt đầu từ hệ thống mục lục, chỉ mục tạpchí và dịch vụ tóm tắt tài liệu đến ấn phẩm định kỳ và tài liệu tham khảo vàcuối cùng là sách in
● Theo Larson, thư viện số là một thư viện ảo toàn cầu với hàng ngàn thư việnđược nối với nhau
● Theo Liên đoàn thư viện số Mỹ, thư viện số là một tổ chức cung cấp tài nguyênthông tin, bao gồm cả các nhân viên để hướng dẫn truy cập, tạo lập, phân phối,đảm bảo tính toàn vẹn và ổn định lâu dài theo thời gian của các bộ sưu tập số.Việc sử dụng thư viện số mang lại nhiều lợi ích cho người dùng, bao gồm:
● Tiện lợi: Với thư viện số, bạn có thể truy cập vào các tài liệu mọi lúc mọi nơi,
từ bất cứ thiết bị nào kết nối với internet như máy tính, điện thoại di động, máytính bảng và nhiều thiết bị khác Ngoài ra, thư viện số còn giúp tiết kiệm thờigian và chi phí đi lại đến thư viện truyền thống để tra cứu tài liệu
● Đa dạng về tài liệu: Thư viện số có khả năng cung cấp nhiều loại tài liệu khác
nhau từ nhiều nguồn khác nhau Điều này giúp cho người dùng có thể truy cậpđến tài liệu phong phú hơn và đa dạng hơn
● Tính bảo mật: Thư viện số cung cấp cho người dùng tính bảo mật cao Người
dùng không cần phải đến thư viện trực tiếp để đọc tài liệu, mà chỉ cần đăngnhập và tìm kiếm trong cơ sở dữ liệu thư viện số
● Tiết kiệm chi phí: Thay vì phải chi tiền đi lại đến thư viện truyền thống và mất
thời gian đọc tài liệu tại thư viện, người dùng có thể truy cập vào thư viện sốmiễn phí từ bất cứ đâu, bất cứ khi nào và từ bất kỳ thiết bị nào có kết nốiinternet
Hệ thống Thư viện số Veridian là một nền tảng phần mềm mạnh mẽ cho