NỘI DUNG MÔN HỌC CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU CHƯƠNG 2: MỘT SỐ QUY ĐỊNH CHUNG VỀ ĐIỀU KIỆN GIAO HÀNG VÀ THANH TOÁN TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU CHƯƠNG 3:
Trang 1KẾ TOÁN XUẤT NHẬP KHẨU
1
Trang 2NỘI DUNG MÔN HỌC
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU
CHƯƠNG 2: MỘT SỐ QUY ĐỊNH CHUNG VỀ ĐIỀU KIỆN GIAO HÀNG VÀ THANH TOÁN TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN
TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU
CHƯƠNG 4: KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU
CHƯƠNG 5: KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU
Trang 3CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU
Lý do phát triển của Hoạt động thương mại quốc tế:
- Xu hướng mở rộng và hội nhập thương mại quốc tế
- Xu hướng liên kết và phân công lao động quốc tế
- Xu hướng phát triển khoa học công nghệ và
chuyển giao
Trang 4I Thế nào là hoạt động Xuất nhập khẩu
hàng hóa
1.1 Hoạt động Xuất nhập khẩu
1/ Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam , bao gồm hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua cửa khẩu đường bộ, đường
sông, cảng biển, cảng hàng không, đường sắt liên vận quốc tế, bưu điện quốc tế và địa điểm làm thủ tục hải quan khác được thành lập theo quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
2/ Hàng hóa được đưa từ thị trường trong nước vào khu phi thuế quan và
từ khu phi thuế quan vào thị trường trong nước .
3/ Hàng hóa mua bán, trao đổi khác được coi là hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Trang 5I Thế nào là hoạt động Xuất nhập khẩu
hàng hóa
1.2 Đặc trưng cơ bản của Hoạt động XNK:
Có sự dịch chuyển hàng hóa, dịch vụ, tiền tệ qua biên giới Hải quan quốc gia
Một trong những chủ thể tham gia hoạt động XNK là có quốc tịch, pháp nhân nước ngoài
Đồng tiền thanh toán là ngoại tệ đối với ít nhất một chủ thể tham gia hoạt động XNK
Trang 6I Thế nào là hoạt động Xuất nhập khẩu
Biên giới Hải quan NK
DN Nhập khẩu
Trang 7I Thế nào là hoạt động Xuất nhập khẩu
Biên giới Hải quan XK
Biên giới Hải quan NK
Doanh nghiệp Nhập khẩu
Trang 8I Thế nào là hoạt động Xuất nhập khẩu
+ Đầu tư quốc tế Thành lập cơ sở SX, kinh
doanh ở nước ngoài
+ Thuê Gia công hàng hóa
Gia công, chế biến ở nước ngoài
+ Kinh doanh Xuất khẩu Hợp đồng mua bán Ngoại
thương
Trang 9I Thế nào là hoạt động Xuất nhập khẩu
hàng hóa
1.4 Các hình thức nhập khẩu:
Nhập khẩu ủy thác
nhập – tái xuất: nhập hội chợ, triển lãm, hàng quá cảnh, chuyển tải quá cảnh…
Trang 10II Các yếu tố cơ bản của một Hợp đồng
mua bán Ngoại thương
Hợp đồng mua bán Ngoại
Thương
Ngân hàng giao dịch thanh
toán
Trang 11II Các yếu tố cơ bản của một Hợp đồng
mua bán Ngoại thương
* Mục đích của DN Xuất- Nhập khẩu là gì? Whom, What, How?
- Giao dịch với ai?
- Giao dịch cái gì?
- Thực hiện giao dịch như thế nào?
Trang 12II Các yếu tố cơ bản của một Hợp đồng
mua bán Ngoại thương
* Hợp đồng mua bán Ngoại thương
Mục đích Nhóm điều khoản cơ bản Nhóm điều khoản hướng dẫn
chi tiết
Nhóm điều khoản bổ trợ
- Giao dịch
với ai?
Tên chủ thể giao dịch (Người đại diện theo pháp luật của DN)
+ Địa chỉ DN liên hệ + Số giấy phép kinh doanh + Chữ ký, con dấu xác nhận
+ Số tài khoản mở tại ngân hàng
+ Tên, địa chỉ Ngân hàng có TK
- Giao dịch cái
gì?
Đối tượng mua bán: Hàng hóa (tên khoa học, tên tiếng Anh)
+ Số lượng + Quy cách phẩm chất (Chất lượng)
+ Hàng mẫu + Bảo hành
+ Chữ ký, con dấu xác nhận
Trang 13II Các yếu tố cơ bản của một Hợp đồng
mua bán Ngoại thương
* Ý nghĩa của chứng từ trong giao dịch mua bán Ngoại Thương
Tên chứng từ Mục đích Nội dung
Hợp đồng mua bán
Ngoại thương Cam kết Giao dịch mua bán
Hóa đơn thương mại Phản ánh giá trị thực tế giao
dịch - Giá trị thanh toán Vận đơn Phản ánh trách nhiệm vận
chuyển
- Thời gian
- Số lượng đóng gói
Trang 14II Các yếu tố cơ bản của một Hợp đồng
mua bán Ngoại thương
* Ý nghĩa của chứng từ trong giao dịch mua bán Ngoại Thương
Tên chứng từ Mục đích Nội dung
Trang 15II Các yếu tố cơ bản của một Hợp đồng
mua bán Ngoại thương
* Ý nghĩa của chứng từ trong giao dịch mua bán Ngoại Thương
Tên chứng từ Mục đích Nội dung
Giấy chứng nhận chất
lượng của cơ quan
Giám định
Phản ánh sự giám xát chất lượng của cơ quan kiểm định chất lượng độc lập
- Xác nhận tuân thủ chất lượng theo Hợp đồng mua bán
Giấy chứng nhận khử
trùng và Kiểm dịch y tế Phản ánh xác nhận phù hợp với Lưu thông hàng hóa quốc tế - Xác nhận khử trùng
Trang 16III Vai trò và nhiệm vụ của Kế toán trong
hoạt động Xuất nhập khẩu
• Theo dõi và giám sát thường xuyên hoạt động sản xuất
kinh doanh và báo cáo kịp thời mọi hoạt động kinh doanh cho Người quản lý Doanh nghiệp.
• Cung cấp thông tin đầy đủ, tin cậy về số lượng, giá trị hàng
hóa, dịch vụ Xuất nhập khẩu của Doanh nghiệp Thực hiện nghĩa vụ giao hàng, thanh toán công nợ theo đúng quy định của Hợp đồng mua bán XNK, theo thông lệ quốc tế.
• Hợp tác, hỗ trợ các phòng ban trong lập kế hoạch xuất
nhập khẩu, đảm bảo nguồn lực tài chính huy động sử dụng cho hoạt động xuất nhập khẩu, khai thác và sử dụng có hiệu quả nguồn lực kinh tế của Doanh nghiệp.
Trang 17Chương 2: Một số Quy định chung về điều kiện giao hàng và thanh toán trong
hoạt động Xuất nhập khẩu
Hoạt động Xuất nhập khẩu có đặc trưng là:
+ Khoảng cách về không gian giữa người
mua và người bán lớn Thời gian lưu thông dài (chuyển giao giữa người mua và người bán), phát sinh nhiều chi phí liên quan
+ Chi phí quốc tế và rủi ro theo thông lệ
quốc tế
Trang 181 Một số quy định chung về điều kiện
giao hàng
Incoterm 2010 – Văn bản hướng dẫn tập quán kinh doanh quốc tế được nhiều quốc gia thừa nhận
Muốn Incoterms trở thành cơ sở pháp lý ràng buộc các Bên phải thực hiện và trở thành hồ sơ pháp lý để giải quyết tranh chấp thì phải dẫn chiếu Incoterms trong hợp đồng ngoại thương
Trang 191 Một số quy định chung về điều kiện
giao hàng
1.1 Khái quát chung về Incoterm 2010
Mục đích của phân chia trách nhiệm và rủi ro trong hợp đồng mua bán Ngoại thương?
- Xác định nghĩa vụ của các bên trong Ngoại thương
- Phân chia chi phí có liên quan
- Phân chia rủi ro cho các bên
=> Đưa ra các quy tắc về Điều kiện giao hàng trong Hợp đồng mua bán Ngoại thương
Trang 201.1 Khái quát chung về Incoterm 2010
4 nhóm điều kiện giao hàng của Incoterm:
E: 1 đ/k: EXW
F: 3 đ/k: FAS; FOB; FCA
C: 4 đ/k: CFR; CIF; CPT; CIP
D: 3 đ/k: DAT, DAP, DDP
Trang 211.1 Khái quát chung về Incoterm 2010
Incoterms 2010 bắt đầu có hiệu lực từ 1/1/2011: gồm 11 điều kiện TM chia thành 2 nhóm :
* Nhóm I : Có 7 điều kiện thương mại áp dụng với mọi loại phương tiện vận tải: EXW; FCA; CPT; CIP; DAT; DAP; DDP
* Nhóm II : Nhóm chỉ áp dụng cho phương tiện vận tải thủy( đường biển và đường sông ) quốc tế và nội địa :Nhóm này có 4 điều kiện TM: FAS; FOB; CFR; CIF
* Ở Việt nam có những điều kiện Giao hàng thông dụng là: FOB, FCA, CIP, CPT, CIF, CFR
Trang 221.1 Khái quát chung về Incoterm 2010
Trang 231.2 Phân loại chi phí theo điều kiện giao
hàng:
+ Phân loại theo đối tượng gánh chịu:
- Người bán chịu
- Người mua chịu
+ Phân loại theo địa điểm:
- Kho
- Phương tiện chuyên chở đầu tiên
- Điểm thông quan nội địa
- Trạm Hải quan
- Cầu cảng
- Phương tiện chuyên chở chính
Trang 241.2 Phân loại chi phí theo điều kiện giao hàng:
Các loại chi phí cơ bản:
- Chi phí hàng hóa: Chi phí bao bì tiêu chuẩn xuất khẩu, chi phí đóng gói theo tiêu chuẩn xuất khẩu, chi phí hướng dẫn vận chuyển, bảo quản hàng hóa, chi phí kiểm dịch thực vật, thực hiện nghĩa vụ thuế…
- Chi phí vận chuyển và bảo hiểm hàng hóa: Chi phí xếp
dỡ, chi phí nâng hạ container, chi phí làm sạch container, chi phí chứng từ vận chuyển, chi phí vận chuyển, bảo hiểm khác…
- Chi phí khác như: Chi phí làm thủ tục xuất xứ hàng hóa, chi phí khai báo hải quan, chi phí kiểm định hàng hóa …
Trang 25Chi phí hàng hóa
+ Chi phí bao bì:
- Bao bì chung Bao bì cơ bản của nhà sản xuất
Bao bì sử dụng cho vận chuyển với quy mô nhỏ
Bao bì sử dụng cho quy
mô chuyên chở trung
bình
Bao bì chuyên dụng cho vận chuyển với quy
lớn
Trang 27Chi phí hàng hóa
- Bao bì đặc thù:
Khi mua hàng ở
BIG C, người mua
có được sở hữu túi
đựng không?
Trang 28Chi phí hàng hóa
- Chi phí đóng gói:
* Vật liệu đóng gói: Gỗ, nilon, bọt xốp…
* Vật liệu chèn lót: gỗ, giấy, bọt xốp
* Vật liệu bảo quản: chất hút ẩm
* Chi phí thuê ngoài
- Chi phí hướng dẫn vận chuyển:
* Áp tải hàng, thuê ngoài khác
- Chi phí kiểm dịch thực vật:
* Hun trùng
* Tẩy hóa chất
Trang 29Chi phí vận chuyển và bảo hiểm
+ Chi phí vận chuyển:
Chi phí nâng hạ (Pick up charge)
Chi phí xếp dỡ (Handling Charge)
Chi phí chứng từ (DO: Delivery Order)
Chi phí liên quan:
BAF (Bunker Adjustment Factor): Phụ phí biến động giá nhiên liệu
CAF (Currency Adjustment Factor): Phụ phí biến động tỉ giá ngoại tệ
EBS (Emergency Bunker Surcharge) : Phụ phí xăng dầu
PCS (Panama Canal Surcharge): Phụ phí qua kênh đào Panama
PSS (Peak Season Surcharge): Phụ phí mùa cao điểm
THC (Terminal Handling Charge): Phụ phí xếp dỡ tại cảng
WRS (War Risk Surcharge): Phụ phí chiến tranh
YAS Yen Appreciation Surcharge: Phụ phí biến động tiền Yên
Trang 30Chi phí vận chuyển và bảo hiểm
Chi phí vận chuyển chính theo các điều kiện giao hàng:
Trang 31Chi phí vận chuyển và bảo hiểm
Phí bảo hiểm:
Phí bảo hiểm được tính theo công thức phí bảo hiểm:
I = Số tiền bảo hiểm x R
Số tiền bảo hiểm có thể là :
- CIF hay (CIF + 10%)
- FOB hay (FOB + 10%)
- C&F hay (C&F + 10%)
Số tiền bảo hiểm theo công thức :
Trang 32Chi phí khác
+ Chi phí CO (Certificate of Original)+ Chi phí Hải quan
+ Chi phí kiểm định Hàng hóa
+ Chi phí thuê kho bãi
+ Chi phí dịch vụ mua ngoài khác
Trang 331.3 Mục tiêu đặt ra trong ĐK giao hàng:
+ Đối với hoạt động Xuất khẩu:
Đảm bảo giao hàng theo đúng quy định của Hợp đồng như: Chủng loại, số lượng, chất lượng
Tập hợp đầy đủ, kịp thời các chi phí phát sinh theo đúng nghĩa vụ của người xuất khẩu
Xác định thời điểm để ghi nhận Doanh thu xuất khẩu làm
cơ sở để theo dõi công nợ trong xuất khẩu
Có kế hoạch rõ ràng trong quy trình Xuất khẩu để đảm bảo hiệu quả kinh doanh
Trang 341.3 Mục tiêu đặt ra trong ĐK giao hàng:
+ Đối với hoạt động Nhập khẩu:
Đảm bảo mục tiêu nhập khẩu: Đúng hàng hóa (số lượng, chất lượng), kịp thời, hiệu quả kinh tế
Tập hợp đầy đủ và kịp thời các chi phí nhập khẩu phát sinh theo đúng nghĩa vụ của người Nhập khẩu
Có kế hoạch nhập khẩu rõ ràng trong quy trình Nhập khẩu: Xin giấy phép nhập khẩu, Thỏa thuận với các bên thứ 3 trong vận chuyển, bảo hiểm hàng hóa
Trang 352 Một số quy định chung về hoạt động
thanh toán trong XNK
2.1 Các phương thức thanh toán trong hoạt động XNK theo UCP600
+ Phương thức mở sổ: Open Account (Bán chịu)
+ Phương thức Nhờ thu:
Document against acceptance
Document against Payment
+ Phương thức tín dụng chứng từ L/C: Letter of Credit
Cash on Delivery
Cash against Document
+ Phương thức điện chuyển tiền: Telegraphic Transfer
Trang 36Một số thuật ngữ XNKHối phiếu là một mệnh lệnh vô điều kiện do một người ký phát để đòi
tiền người khác bằng việc yêu cầu người này, khi nhìn thấy hối phiếu hoặc đến ngày nhất định, đến 1 ngày xác định trong tương lai phải trả một số tiền nhất định cho người hưởng lợi quy định trên hối phiếu.
- Kì phiếu là cam kết trả tiền Lệnh phiếu là một chứng khoán trong đó một người (người ký phát) cam kết sẽ trả một số tiền nhất định vào một ngày nhất định cho người thụ hưởng có ghi tên trên lệnh phiếu hoặc cho một người khác theo lệnh của người thụ hưởng.
- Séc là một lệnh vô điều kiện của người chủ tài khoản ra lệnh cho
ngân hàng rút một số tiền nhất định từ tài khoản của mình để trả cho người có tên trong séc hoặc trả theo lệnh của người này trả cho người khác hoặc trả cho người cầm séc.
Trang 372.2 Các chi phí phát sinh trong hoạt động
Trang 382.3 Mục tiêu trong hoạt động thanh toán
xuất nhập khẩu
tri giá thanh toán và thời hạn thanh toán
trong thanh toán thấp nhất
tuân thủ đúng quy định của Pháp luật
Trang 392.3 Mục tiêu trong hoạt động thanh toán
xuất nhập khẩu
HĐ mua bán Ngoại thương
trong Nhập khẩu
trong hoạt động thanh toán XNK
Trang 40Chương 3: Một số nguyên tắc kế toán
trong hoạt động Xuất nhập khẩu
* Nguyên tắc hạch toán ngoại tệ
* Nguyên tắc ghi nhận Doanh thu
* Nguyên tắc hạch toán Chi phí
Trang 411 Nguyên tắc hạch toán ngoại tệ
1.1 Vấn đề tỉ giá:
Một giao dịch bằng ngoại tệ phải được hạch toán
và ghi nhận ban đầu theo đơn vị tiền tệ kế toán bằng việc áp dụng tỉ giá hối đoái giữa đơn vị
tiền tệ kế toán và ngoại tệ tại ngày giao dịch.
Trên thị trường có bao nhiêu loại tỉ giá?
- Tỉ giá ngoại tệ chính thức?
- Tỉ giá ngoại tệ không chính thức?
Trang 421.1 Vấn đề tỉ giá:
Tỉ giá ngoại tệ do ngân hàng công bố gồm:
+ Tỉ giá mua ngoại tệ của Ngân hàng
+ Tỉ giá bán ngoại tệ của Ngân hàng
+ Tỉ giá thanh toán chuyển khoản
+ Tỉ giá bình quân liên ngân hàng
Trang 431.1 Vấn đề tỉ giá:
Nguyên tắc: Lựa chọn tỉ giá tùy thuộc vào từng giao dịch.
• Giao dịch mua Ngoại tệ ở Ngân hàng: là tỉ giá ngoại tệ bán ra của Ngân hàng tại ngày thực hiện giao dịch
• Giao dịch bán Ngoại tệ cho Ngân hàng: Là tỉ giá ngoại tệ mua vào của Ngân hàng tại ngày giao dịch
• Giao dịch chuyển ngoại tệ để thanh toán công nợ là tỉ giá lựa chọn (thường là tỉ giá thanh toán liên ngân hàng)
• Giao dịch với cơ quan Hải quan trong kê khai hàng hóa XNK và tính thuế hàng hóa XNK: là tỉ giá do Ngân hàng nhà nước công bố tại thời điểm làm thủ tục Hải quan xuất nhập khẩu
Trang 441.2 Chuẩn mực kế toán số 10
Các giao dịch bằng ngoại tệ
Một giao dịch bằng ngoại tệ là giao dịch được xác định bằng ngoại tệ hoặc yêu cầu thanh toán bằng ngoại tệ, bao gồm các giao dịch phát sinh khi một doanh nghiệp:
(a)Mua hoặc bán sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà giá cả được xác định bằng ngoại tệ;
(b) Vay hoặc cho vay các khoản tiền mà số phải trả hoặc phải thu được xác định bằng ngoại tệ;
(c) Trở thành một đối tác (một bên) của một hợp đồng ngoại hối chưa được thực hiện;
(d) Mua hoặc thanh lý các tài sản; phát sinh hoặc thanh toán các khoản nợ xác định bằng ngoại tệ;
(e) Dùng một loại tiền tệ này để mua, bán hoặc đổi lấy một loại tiền tệ khác.
Trang 45Tỉ giá ngoại tệ trong Hạch toán Kế toán:
• Tỉ giá hối đoái ngày giao dịch (tỉ giá thực tế):
là tỉ giá giao dịch thực tế của nghiệp vụ kinh
tế phát sinh
• Tỉ giá hối đoái ghi sổ kế toán (tỉ giá hạch
toán): là tỉ giá được xác định dựa vào thời
điểm Ghi nhận Nghiệp vụ kinh tế trước đó
Trang 46Nguyên tắc Hạch toán tỉ giá Khoản mục tiền tệ có nguồn gốc Ngoại tệ
Kế toán giá trị xuất, tồn các khoản mục tiền tệ
có gốc ngoại tệ tương tự như kế toán giá trị xuất, tồn kho hàng hóa
Tức là số phát sinh giảm các khoản mục này cũng được tính theo các phương pháp tỉ giá bình quân gia quyền, FIFO, LIFO, tỉ giá đích danh
Trang 471.3 Các tình huống xử lý Kế toán đối với các giao dịch bằng
Ngoại tệ
Trường hợp 1: Khi mua hàng hoá, dịch vụ thanh toán bằng ngoại tệ:
- Nếu phát sinh lỗ tỉ giá hối đoái trong giao dịch mua ngoài vật tư, hàng hoá,
TSCĐ, dịch vụ, ghi:
Nợ các TK 151,152,153,156,157,211,213,241,623,627,641,642, 133, (Theo tỉ giá hối đoái ngày giao dịch)
Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (Lỗ tỉ giá hối đoái)
Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (Theo tỉ giá hối đoái ghi sổ kế toán) (Có TK007)
- Nếu phát sinh lãi tỉ giá hối đoái trong giao dịch mua ngoài hàng hoá, dịch vụ, ghi:
Nợ các TK 151,152,153,156,157,211,213,241,623,627,641,642,133, (Theo tỉ giá hối đoái ngày giao dịch)
Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (Theo tỉ giá ghi sổ kế toán)
Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (Lãi tỉ giá hối đoái).
(Có TK007)
Trang 481.3 Các tình huống xử lý Kế toán đối với
Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (Lỗ tỉ giá hối đoái)
Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (Tỉ giá hối đoái ghi sổ
Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (Lãi tỉ giá hối đoái)
Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (Tỉ giá hối đoái ghi sổ kế toán).
(Có TK007)