Tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn hà nội tại ngân hàng phát triển nhà đồng bằng sông cửu long chi nhánh hà nội,

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 4 1.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại và tín dụng ngân hàng 4 1.1.2 Các hoạt động chủ yếu của n

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG

TRỊNH THỊ KIM DUNG

TÍN DỤNG CHO CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN NHÀ ĐỒNG

BẰNG SÔNG CỬU LONG- CHI NHÁNH HÀ NỘI

Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính- Ngân hàng

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS Hoàng Việt Trung

HÀ NỘI, NĂM 2011

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu nêu trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, kết quả của luận văn là trung thực

và chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Trịnh Thị Kim Dung

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG NGÂN

HÀNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI

4

1.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại và tín dụng ngân hàng 4

1.1.2 Các hoạt động chủ yếu của ngân hàng thương mại 4

1.2.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại 14

1.2.4 Các kênh huy động vốn của doanh nghiệp thương mại 20

1.3 Tầm quan trọng của tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại 22 1.3.1 Vai trò của tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại 22 1.3.2 Đặc điểm của tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại 23

1.4 Phát triển tín dụng đối với các doanh nghiệp thương mại tại các Ngân

hàng thương mại

24

1.4.2 Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển tín dụng đối với doanh nghiệp thương mại 26 1.4.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến tín dụng đối với doanh nghiệp thương mại 35

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG PHÁT

TRIỂN NHÀ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG - CHI NHÁNH HÀ

43

NỘI ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA

BÀN HÀ NỘI

2.1 Khái quát về Ngân hàng phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long -

Chi nhánh Hà nội

43

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng

Sông Cửu Long - Chi nhánh Hà Nội

43

2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long -

Chi nhánh Hà Nội

44

2.1.3 Các hoạt động chính của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu

Long - Chi nhánh Hà Nội

48

2.2 Phân tích thực trạng tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên

địa bàn Hà Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long - Chi nhánh Hà Nội

2.2.3 Thực trạng phát triển hoạt động tín dụng đối với các DNTM trên địa bàn Hà

Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long - Chi nhánh

Hà Nội

56

2.3 Đánh giá thực trạng tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên

địa bàn Hà Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long - Chi nhánh Hà Nội

69

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG CHO CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA

BÀN HÀ NỘI TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN NHÀ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG - CHI NHÁNH HÀ NỘI

80

3.1 Định hướng chiến lược phát triển tín dụng đối với doanh nghiệp thương

mại trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long - Chi nhánh Hà Nội

80

3.1.2 Định hướng phát triển của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu

Long - Chi nhánh Hà Nội

82

3.1.3 Định hướng phát triển tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên địa

bàn Hà Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long - Chi

nhánh Hà Nội

83

3.2 Giải pháp chủ yếu phát triển tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại

trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long - Chi nhánh Hà Nội

85

3.2.1 Tăng cường hoạt động Marketing đối với doanh nghiệp thương mại trên

địa bàn Hà Nội

85

3.2.2 Đa dạng hoá các hình thức tín dụng đối với doanh nghiệp thương địa bàn

Hà Nội và các hình thức đảm bảo tiền vay

3.2.5 Nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, kiểm soát khoản 95

3.3.1 Kiến nghị đối với Nhà nước và Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội 99

3.3.3 Kiến nghị với Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long 104 3.3.4 Kiến nghị đối với các doanh nghiệp thương trên địa bàn Hà Nội 105

Danh mục tài liệu tham khảo

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DNTM: Doanh nghiệp thương mại

GDP: Gross Domestic Product – Tổng sản phẩm quốc nội NHTM: Ngân hàng thương mại

ĐBSCL: Đồng bằng sông Cửu Long

DANH MỤC BẢNG BIỂU Trang

Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức hiện nay của Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL - Chi

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG

TRỊNH THỊ KIM DUNG

TÍN DỤNG CHO CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN NHÀ ĐỒNG BẰNG

SÔNG CỬU LONG- CHI NHÁNH HÀ NỘI

Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính- Ngân hàng

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ

Người hướng dẫn khoa học: TS Hoàng Việt Trung

HÀ NỘI, NĂM 2011

LỜI MỞ ĐẦU

Phát triển doanh nghiệp thương mại đang là vấn đề được Đảng và Nhà nước rất coi trọng, được coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển kinh tế- xã hội của nước ta Các doanh nghiệp doanh nghiệp thương mại đang không ngừng phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng, ngày càng khẳng định được vai trò của mình trong nền kinh tế quốc dân

Hà Nội là trung tâm kinh tế- chính trị và văn hóa của cả nước và là nơi tập trung của các doanh nghiệp thương mại Tuy nhiên một thực trạng là các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội luôn trong tình trạng thiếu vốn

để mở rộng sản xuất kinh doanh

Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long là một ngân hàng mới được thành lập đang trong quá trình phát triển và khẳng định mình trên thị trường tài chính ngân hàng Để thu hút lượng khách hàng là doanh nghiệp

ở khu vực thành thị thì việc phát triển tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội là hết sức cần thiết nhằm nâng cao vị thế cạnh tranh

và phân tán rủi ro trong hoạt động tín dụng

Đề tài “ Tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà

Nội tại Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bắng sông Cửu Long- Chi nhánh

Hà Nội” được lựa chọn nghiên cứu nhằm đáp ứng nhu cầu đó

Cấi trúc của Luận văn: ngoài phần mở đầu và kết luậk, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1: Lý luận về phát triển tín dụng ngân hàng đối với các doanh

nghiệp thương mại

Chương 2: Thực trạng tín dụng của Ngân hàng Phát triền nhà Đồng bằng

sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội đối với các doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội

Chương 3: Phương hướng và giải pháp phát triển tín dụng cho các doanh

nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI CÁC

DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1.1.Tổng quan về ngân hàng thương mại và tín dụng ngân hàng

1.1.1.Khái niệm về ngân hàng thương mại

Ngân hàng thương mại là tổ chức kinh tế, có đối tượng kinh doanh là tiền

tệ, thực hiện nhiệm vụ huy động vốn, cấp tín dụng và làm trung gian thanh toán

1.1.2 Các hoạt động chủ yếu của ngân hàng thương mại

- Hoạt động huy động vốn: là hoạt động quan trọng của ngân hàng

thương mại Hoạt động huy động vốn có vai trò cung cấp đầy đủ và kịp thời nguồn vốn phục vụ cho các hoạt động của Ngân hàng

- Hoạt động cấp tín dụng: là hoạt động truyển thống và là hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại, thông thường hoạt động cấp tín dụng thường mang lại tỷ trọng nguồn thu lớn hơn so với các nguồn thu của các hoạt động khác của Ngân hàng thương mại Trong hoạt động cấp tín dụng hoạt động cho vay là hoạt động quan trọng và thường chiếm tỷ trọng lớn nhất

- Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ

1.1.3.2 Đặc điểm của tín dụng ngân hàng

- Tín dụng ngân hàng được thiết lập trên cơ sở lòng tin

- Tín dụng ngân hàng mang tính hoàn trả

- Tín dụng ngân hàng có tính thời hạn

1.1.3.3 Vai trò của tín dụng ngân hàng

- Góp phần thúc đẩy quá trình sản xuất, kinh doanh phát triển

- Góp phần ổn định tiền tệ và ổn định giá cả

- Góp phần ổn định đời sống, tạo công ăn việc làm và ổn định trật tự xã hội

- Góp phần phát triển các mối quan hệ quốc tế

1.1.3.4 Phân loại tín dụng ngân hàng

Căn cứ vào cách thức phân loại tín dụng ngân hàng mà có thể chia tín dụng ngân hàng thành nhiều loại khác nhau: Phân loại căn cứ theo mục đích cho vay, căn cứ vào thời hạn cho vay, căn cứ vào mức độ tín nhiệm đối với khách hàng vay, căn cứ vào hình thái giá trị của tín dụng, căn cứ vào hình thức hoàn trả

1.2.Tổng quan về doanh nghiệp thương mại

1.2.1.Khái niệm

DNTM là doanh nghiệp chuyên hoạt động trong lĩnh vực mua bán hàng hóa và thực hiện các hoạt động dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng nhằm thu lợi nhuận Đó chính là các tổ chức kinh tế được thành lập hoặc thừa nhận đảm nhiệm chức năng lưu thông hàng hóa, dịch vụ trên thị trường

1.2.2.Đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại

- DNTM có vốn lưu động chiếm tỷ lệ lớn

- Sản phẩm của DNTM là sản phẩm phi vật chất

- Thị trường của DNTM đa dạng

- DNTM có tính linh hoạt cao

1.2.3.Vai trò của doanh nghiệp thương mại

- DNTM có vai trò quan trọng trong lĩnh vực phân phối lưu thông

- DNTM có tác dụng thúc đẩy việc áp dụng tiến bộ khoa học- công nghệ mới trong sản xuất

- DNTM thực hiện việc dự trữ các hàng hóa tư liệu sản xuất và hàng tiêu dùng

- DNTM có tác dụng to lớn trong việc điều hòa cung cầu hàng hóa

- Góp phần tạo việc làm và thu nhập cho người lao động

- Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước

1.2.4.Các kênh huy động vốn của doanh nghiệp thương mại

1.2.4.1 Nguồn tài trợ phi chính thức

Nguồn tài trợ này bao gồm: vay từ người thân quen, vay từ người cho vay nặng lãi, vay thông qua hình thức trả chậm Tuy nhiên những nguồn tài trợ này có tính linh hoạt cao, chi phí giao dịch thấp tuy nhiên quy mô vay nhỏ, chi phí phát sinh cao

1.2.4.2 Nguồn tài trợ chính thức

Nguồn tài trợ này gồm: nguồn tín dụng ưu đãi của Nhà nước thông qua quỹ hỗ trợ phát triển và ngân hàng chính sách xã hội, vay từ các ngân hàng thương mại, nguồn vốn huy động trên thị trường chứng khoán

1.3.Tầm quan trọng của tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại

1.3.1.Vai trò của tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại

1.3.2.Đặc điểm tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại

Nguồn vốn tín dụng cung cấp cho các DNTM trên địa bàn Hà Nội gắn liền với quá trình luân chuyển vốn của các DN này

Tín dụng cho các DNTM trên địa bàn Hà Nội của NHTM chủ yếu để đáp ứng những nhu cầu vốn lưu động tạm thời thiếu hụt trong quá trình kinh

doanh của các DNTM trên địa bàn Hà Nội

Tín dụng cho các DNTM trên địa bàn Hà Nội có tỷ lệ cho vay ngắn hạn chiếm tỷ trọng rất cao

Hình thức tín dụng cho các DNTM trên địa bàn Hà Nội là rất phong phú nhằm đáp ứng nhu cầu hết sức đa dạng của các doanh nghiệp này

1.4.Phát triển tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại tại các ngân hang thương mại

1.4.1.Quan niệm về sự phát triển tín dụng

Phát triển tín dụng ngân hàng đối với các doanh nghiệp thương mại phản ánh sự gia tăng về khối lượng cho vay đối với DNTM cả chiểu rộng và chiều sâu

1.4.2.Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội

1.4.2.1.Các chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển tín dụng ngân hàng cho các DNTM trên địa bàn Hà Nội về chiều rộng

- Dư nợ tín dụng đối với DNTM trên địa bàn Hà Nội

- Doanh số cho vay đối với DNTM trên địa bàn Hà Nội

- Doanh số thu nợ đối với DNTM

- Số lượng khách hàng là DNTM

1.4.2.2.Các chỉ tiều đánh giá mức độ phát triển tín dụng ngân hàng đối với DNTM trên địa bàn Hà Nội về chiều sâu

- Chỉ tiêu về nợ xấu

- Chỉ tiêu về dư nọ của tài sản đảm bảo…

1.4.3.Các nhân tố ảnh hưởng đến tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại

1.4.3.1.Nhân tố chủ quan

Sự phát triển tín dụng nói chung hay sự phát triển tín dụng cho các

DNTM trên địa bàn Hà Nội nói riêng chịu ảnh hưởng rất nhiều từ nhân tố

thuộc nội tại của mỗi ngân hàng Sự ảnh hưởng của các nhân tố này là khác nhau, tùy vào sự phát triển của nền kinh tế và tình hình cụ thể của mỗi ngân hàng Vấn đề cần quan tâm là làm thế nào để có thể phát huy được những ảnh hưởng tích cực, sử dụng một cách linh hoạt các nhân tố này để có thể thực hiện hoạt động tín dụng có chất lượng Cụ thể những nhân tố chủ quan bao gồm:

- Chính sách tín dụng

- Quy trình tín dụng

- Công tác thẩm định phương án, dự án vay vốn

- Thông tin tín dụng

- Công tác tổ chức và trình độ nghiệp vụ của cán bộ

- Trang thiết bị, cơ sở vật chất của ngân hàng

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN NHÀ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG- CHI NHÁNH HÀ NỘI ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI

2.1 Khái quát về Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long-

Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội được thành lập vào ngày 04 tháng 07 năm 2003 và chính thức đi vào hoạt động ngày 16 tháng 09 năm 2003

Tính đến cuối năm 2010 MHB- Chi nhánh Hà Nội mạng lưới các phòng giao dịch hoạt động trên hầu hết các quận nội thành bao gồm 01 chi nhánh cấp 1 và 18 phòng giao dịch

2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội

2.1.3 Các hoạt động chính của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội

- Hoạt động huy động vốn: Với 5 tỷ đồng được cấp ban đầu tính đến hết năm 2008 tổng nguồn vốn huy động đạt được 921,36 tỷ đồng, sang năm 2009 tăng lên hơn 2 lần đạt 1.846,32 tỷ đồng và đến 31/12/2010 tổng nguồn vốn huy động của Chi nhánh đạt 2.507,22 tỷ đồng( tăng 35,8% so với năm 2009)

- Hoạt động tín dụng: Với mục tiêu tăng trưởng dư nợ ổn định, đảm bảo

an toàn vốn, dư nợ tín dụng của Chi nhánh Hà Nội đều đạt kế hoạch đề ra

X

năm sau cao hơn năm trước Năm 2008, dư nợ tín dụng của MHB Hà Nội đạt 485,43 tỷ đồng, năm 2009 đạt 938,13 tỷ đồng( tăng 93,33% so với năm 2008)

và đến năm 2010 đã đạt trên 1.529,41 tỷ đồng( tăng 63,1% so với năm 2009)

- Kết quả lợi nhuận: Năm 2009 tổng doanh thu của MHB Hà Nội cao nhất hệ thống MHB, lợi nhuận trước thuế đạt 43,71 tỷ đồng( tăng 24,3% so với năm 2008) đến nă m 2010 tổng lợi nhuận trước thuế đạt 47,92 tỷ đồng Thu từ dịch vụ phi tín dụng cũng không ngừng tăng lên với tốc độ tăng bình quân qua các năm là 72,4% đây là một hướng đi mới phù hợp với sự phát triển của ngân hàng hiện đại

- Phát triển mạng lưới giao dịch: Năm 2009 chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của MHB Hà Nội khi có tới 05 Phòng giao dịch được mở mới, sang năm 2010 mở mới thêm 02 Phòng giao dịch

2.2 Phân tích thực trạng tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội

2.2.1 Hoạt động của các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội 2.2.2 Phân tích chính sách tíndụng tại Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội

2.2.3 Thực trạng phát triển hoạt động tín dụng đối với các doanh nghiệp thương mại trên dịa bàn Hà Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội

2.2.3.1 Dư nợ cho vay doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội

Dư nợ cho vay đối với DNTM trên địa bàn Hà Nội tăng lên đáng kể trong từng năm điều này chứng tỏ các DNTM trên địa bàn Hà Nội là đối tượng khách hàng ngày càng được Chi nhánh Hà Nội quan tâm

2.2.3.2 Doanh số cho vay doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội

Doanh số cho vay DNTM trên địa bàn Hà Nội ngày càng tăng lên cả vể quy mô cũng như tỷ trọng Tuy nhiên tốc độ tăng này vẫn chưa đáp ứng được với sự phát triển của các DNTM trên địa bàn Thủ đô

2.2.3.3 Doanh số thu nợ doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội

Doanh số thu nợ của MHB Hà Nội tăng lên đáng kể trong vòng 3 năm đó

là do dư nợ cho vay đối với thành phần kinh tế này có xu hướng tăng lên 2.2.3.4 Số lượng khách hàng doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội

Số lượng khách hàng DNTM có quan hệ tín dụng với Chi nhánh gia tăng qua các năm, năm 2009 có 205 DNTM được giải ngân thì đến năm 2010 số lượng DNTM là 363 đó là do có sự hỗ trợ về chính sách đối với DNTM của Nhà nước và những chính sách ưu đãi của MHB

2.2.3.5 Dư nợ cho vay DNTM trên địa bàn Hà Nội theo tài sản đảm bảo Trong những năm qua tỷ trọng dư nợ cho vay có TSĐB của các DNTM chiếm

tỷ lệ cao Năm 2008 tỷ trọng dư nợ có TSĐB là 73,8%, năm 2009 là 71,6% và năm 2010 là 75,1%

2.2.3.6 Nợ quá hạn DNTM trên địa bàn Hà Nội của MHB Hà Nội

Tỷ lệ nợ quá hạn thay đổi qua các năm, tỷ lệ nợ quá hạn tăng lên một phần là

do tốc độ tăng của dư nợ cho vay lớn hơn tốc độ tăng của nợ quá hạn một phần là do chất lượng nợ DNTM đang có xu hướng đi xuống

2.3 Đánh giá thực trạng tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội

2.3.1 Những thành tựu đạt được

Số lượng khách hàng DNTM trên địa bàn Hà Nội có quan hệ tín dụng với MHB Hà Nội tăng; Dư nợ cho vay, doanh số cho vay, doanh số thu nợ các DNTM trên địa bàn Hà Nội tăng liên tục đóng góp rất lớn vào tổng thu nhập của Chi nhánh

2.3.2 Những mặt hạn chế và nguyên nhân

2.3.2.1 Những mặt hạn chế

- Số lượng DNTM trên địa bàn Hà Nội có quan hệ tín dụng với MHB Hà Nội mặc dù tăng nhưng vẫn còn khiêm tốn so với số lượng DNTM trên địa bàn Hà Nội

- Dư nợ cho vay và doanh số cho vay, doanh số thu nợ của MHB Hà Nội vẫn chiếm tỷ trọng thấp, chưa tương xứng với tiềm năng của đối tượng khách hàng này

- Hoạt động cho vay hiện nay quá chú trọng vào TSĐB nên giới hạn khả năng vay nợ của DNTM

- Các hình thức đảm bảo tín dụng chưa đa dạng và phù hợp

- Công tác kiểm tra, kiểm soát khoản vay chưa có hiệu quả cao

- Hoạt động Marketing còn chưa hiệu quả

- Các sản phẩm tín dụng chưa thực sự đa dạng

b Nguyên nhân khách quan

- Từ phía chính sách Nhà nước và môi trường kinh tế

- Từ phía các DNTM trên địa bàn Hà Nội

TÓM TẮT CHƯƠNG 2

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG CHO CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN NHÀ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG-

CHI NHÁNH HÀ NỘI 3.1 Định hướng chiến lược phát triển tín dụng đối với các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội

3.1.1 Phương hướng hoạt động chung

3.1.2 Định hướng phát triển của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội

3.1.3 Định hướng phát triển tín dụng các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội tại Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội

3.2 Giải pháp chủ yếu phát triển tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng Phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long- Chi nhánh Hà Nội

3.2.1 Tăng cường hoạt động Marketing đối với doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội

3.2.2 Đa dạng hóa các hình thức tín dụng và các biện pháp đảm bảo tiền vay đối với doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội

3.2.3 Hoàn thiện quy trình, thủ tục cho vay đối với các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội

3.2.4 Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng đối với doanh nghiệp

thương mại trên địa bàn Hà Nội

3.2.5 Nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, kiểm soát khoản vay\

3.2.6 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng

3.3 Kiến nghị

3.3.1 Kiến nghị đối với Nhà nước và Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội

3.3.2 Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước

3.3.3 Kiến nghị với Ngân hàng phát triển nhà Đồng bằng Sông Cửu Long 3.3.4 Kiến nghị đối với các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội

TÓM TẮT CHƯƠNG 3

KẾT LUẬN

DNTM nói chung và DNTM trên địa bàn Hà Nội nói riêng có vai trò quan trọng và chiếm ưu thế trong nền kinh tế thị trường của Việt Nam hiện nay Vì thế việc phát triển tín dụng ngân hàng đối với các doanh nghiệp này là chiến lược cho các ngân hàng thương mại nói chung và của Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL- Chi nhánh Hà Nội nói riêng Thấy được điều này Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL- Chi nhánh Hà Nội đó có nhiều chú ý đến các doanh nghiệp này Tuy nhiên trong thực tế mối quan hệ của Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL- Chi nhánh Hà Nội với các DNTM trên địa bàn Hà Nội còn nhiều bất cập, nhiều khi chưa tìm được tiếng nói chung Vì thế việc tìm ra các giải pháp phát triển hoạt động tín dụng đối với DNTM trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL- Chi nhánh Hà Nội là một vấn đề vô cùng cần thiết Với mong muốn đưa ra một số giải pháp để giải quyết vấn đề nêu trên, khoá luận đó hoàn thành nội dung cơ bản sau:

1 Khái quát vấn đề lý luận chung về DNTM và vai trò tín dụng ngân hàng đối với sự phát triển của DNTM

2 Trình bày và phân tích thực trạng hoạt động tín dụng của Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL- Chi nhánh Hà Nội đối với các DNTM trên địa bàn Hà Nội thời gian gần đây, từ đó nêu ra những mặt còn tồn tại cần giải quyết và nguyên nhân của tồn tại đó

3 Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển tín dụng cho các DNTM trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL- Chi nhánh Hà Nội Tuy nhiên việc phát triển tín dụng cho các DNTM trên địa bàn Hà Nội là một vấn đề lớn, cần có hệ thống giải pháp và điều kiện thực hiện đồng bộ Do đó trong bài khoá luận này, em chỉ muốn đóng góp nhỏ trong tổng thể các giải pháp phát triển các DNTM trên địa bàn Hà Nội Để giải pháp được thực thi và phát huy tác dụng cần có sự nỗ lực từ bản thân các DNTM trên địa bàn Hà

Nội, sự quan tâm phối hợp hỗ trợ của Chính phủ, BLĐ TP Hà Nội và các NHTM cũng như các cấp, ngành có liên quan

Với sự nỗ lực của bản thân và được sự chỉ bảo hướng dẫn của TS Hoàng Việt Trung đã giúp em hoàn thành bài khóa luận này Nhưng do thời gian có hạn, nên khoá luận sẽ không tránh khỏi thiếu sót Em rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo để bài khóa luận của em được hoàn thiện hơn

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG

TRỊNH THỊ KIM DUNG

TÍN DỤNG CHO CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN NHÀ ĐỒNG BẰNG

SÔNG CỬU LONG- CHI NHÁNH HÀ NỘI

Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính- Ngân hàng

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS Hoàng Việt Trung

HÀ NỘI, NĂM 2011

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Theo giáo sư Peter S.Rose (Mỹ) thì "Ngân hàng là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế” Điều này thể hiện rõ qua phạm vi, quy mô, vai trò của nó đối với sự phát triển của nền kinh tế một nước

Tín dụng là một thành phần không thể thiếu trong các hoạt động của ngân hàng thương mại, nó là một khoản mục tài sản chiếm tỷ trọng lớn nhất ở các ngân hàng thương mại Hoạt động tín dụng là một trong những hoạt động sinh lời chủ yếu, lại phải đối mặt với rất nhiều rủi ro nên việc quản lý hoạt động này luôn là bài toán khó đối với ngân hàng Một ngân hàng thương mại

có chất lượng tín dụng tốt thì có thể giúp đảm bảo đạt được các mục đích và mục tiêu lợi nhuận trong dài hạn, duy trì công tác báo cáo tài chính và báo cáo quản trị đáng tin cậy

Trong số khách hàng có quan hệ tín dụng với ngân hàng thương mại thì các doanh nghiệp thương mại luôn là những khách hàng quan trọng và có ảnh hưởng rất lớn đối với hoạt động tín dụng của ngân hàng Vì vậy tăng cường quản lý hoạt động tín dụng đối với đối tượng khách hàng là các doanh nghiệp thương mại là rất cần thiết để hạn chế rủi ro trong hoạt động tín dụng, nâng cao chất lượng tín dụng Cho đến nay, viện nghiên cứu quản lý tín dụng của các học giả Việt Nam và nước ngoài chủ yếu là nghiên cứu về quản lý rủi ro chung nhưng chưa nghiên cứu sâu tín dụng cho doanh nghiệp thương mại

Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của cả nước, là nơi tập trung rất nhiều doanh nghiệp thương mại Bởi vậy nghiên cứu về vấn đề tín dụng cho các doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội là thực sự cần thiết

Đề tài: "Tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội tại Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL - Chi nhánh Hà Nội" được lựa

chọn nhằm đưa ra một cái nhìn tổng quát và hệ thống hơn về tín dụng cho doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL - Chi nhánh Hà Nội gắn liền với việc đánh giá chất lượng tín dụng và duy trì mức độ rủi ro tín dụng ở mức có thể chấp nhận được

hàng phát triển nhà ĐBSCL- Chi nhánh Hà Nội

3.Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của luận văn:

Nghiên cứu hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại trên cơ sở chuẩn mực và thông lệ quốc tế áp dụng cho hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại

Tìm hiểu hoạt động tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL- Chi nhánh Hà Nội

- Phạm vi nghiên cứu của luận văn:

Các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn Hà Nội có quan hệ tín dụng với Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL- Chi nhánh Hà Nội giai đoạn 2008-

2010 Theo Nghị quyết được thông qua kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XII về việc điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Hà Nội và một số tỉnh liên quan

có hiệu lực thi hành từ ngày 01/08/2008 Để số liệu được chính xác luận văn xin nghiên cứu trên địa bàn Thành phố Hà Nội sau khi sáp nhập

4 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết những vấn đề có liên quan đến nội dung của đề tài, học viên đã sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử theo quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin Các phương pháp cụ thể bao gồm: Phương pháp phân tích - tổng hợp, phương pháp mô tả và khái quát hóa đối tượng nghiên cứu, phương pháp thống kê và so sánh Các phương pháp này được kết hợp chặt chẽ với nhau để rút ra những kết luận phục vụ cho đề tài

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Lý luận chung về phát triển tín dụng cho các doanh nghiệp thương

mại trên địa bàn Hà Nội của các ngân hàng thương mại

Chương 2: Thực trạng tín dụng cho các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn

Hà Nội của Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL- Chi nhánh Hà Nội Chương 3: Phương hướng và giải pháp phát triển tín dụng cho các doanh nghiệp

thương mại trên địa bàn Hà Nội của Ngân hàng phát triển nhà ĐBSCL - Chi nhánh Hà Nội

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI CÁC

DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại và tín dụng ngân hàng

1.1.1 Khái niệm về ngân hàng thương mại

Hệ thống ngân hàng trong nền kinh tế thị trường được tổ chức theo mô hình hai cấp: Cấp 1 ngân hàng Trung Ương và cấp 2 là ngân hàng trung gian Trong hệ thống ngân hàng trung gian ngân hàng thương mại là lực lượng chủ yếu

Ngân hàng thương mại là loại ngân hàng trực tiếp giao dịch với tất cả các chủ thể trong nền kinh tế (các Công ty, xí nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức đoàn thể và các cá nhân, tổ chức khác…) bằng việc nhận tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi thanh toán, cho vay và cung cấp các dịch vụ ngân hàng cho các chủ thể kinh tế đó

Như vậy, có thể nói ngân hàng thương mại là định chế tài chính trung gian, giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế Nhờ hệ thống định chế này mà các nguồn tiền vốn nhàn rỗi sẽ được huy động, tạo lập nguồn vốn tín dụng to lớn để có thể cho vay phát triển kinh tế

Theo Luật các Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 ngày 16 tháng 06

năm 2010 “Ngân hàng thương mại là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận, góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế của Nhà nước.”

1.1.2 Các hoạt động chủ yếu của ngân hàng thương mại

1.1.2.1 Hoạt động huy động vốn

Một trong những loại nguồn vốn hoạt động chủ yếu của Ngân hàng thương mại là nguồn vốn huy động Huy động vốn là hoạt động quan trọng của các doanh nghiệp nói chung và đặc biệt là các doanh nghiệp hoạt động

trong lĩnh vực tiền tệ ngân hàng Hoạt động huy động vốn phản ánh quá trình hình thành vốn cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng Bao gồm một loạt các biện pháp như mạng lưới hoạt động, chính sách lãi suất, chính sách khách hàng, hình thức huy động, nhằm huy động vốn từ các tổ chức và cá nhân trong nền kinh tế thông qua các sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng

Hoạt động huy động vốn có vai trò cung cấp đầy đủ và kịp thời nguồn vốn phục vụ cho các hoạt động của ngân hàng Ngoài ra hoạt động này còn có vai trò quan trọng trong việc khuếch trương tên tuổi và uy tín của ngân hàng, thu hút khách hàng đến với ngân hàng

1.1.2.2 Hoạt động cấp tín dụng

Hoạt động cấp tín dụng là hoạt động truyền thống và là hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại, hoạt động cấp tín dụng thường mang lại tỷ trọng nguồn thu lớn so với các nguồn thu của các hoạt động khác của Ngân hàng thương mại

Trong hoạt động cấp tín dụng, cho vay là hoạt động quan trọng và thường chiếm tỷ trọng lớn nhất Ngân hàng thương mại cho vay các tổ chức,

cá nhân vay vốn dưới các hình thức như cho vay ngắn hạn đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và đời sống ; cho vay trung, dài hạn để đầu tư thực hiện các dự án phát triển sản xuất kinh doanh, dịch vụ

và đời sống

Bên cạnh hoạt động cho vay, ngân hàng thương mại còn cung cấp các hình thức cấp bảo lãnh ngân hàng Bằng uy tín, khả năng tài chính của mình ngân hàng cam kết thực hiện nghĩa vụ thay cho khách hàng đối với bên thứ ba Trong hoạt động cấp tín dụng, ngân hàng còn đưa ra các sản phẩm khác như chiết khấu thương phiếu, chứng từ có giá; cho thuê tài chính; bao thanh toán 1.1.2.3 Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ

Để thực hiện được các dịch vụ thanh toán cho khách hàng thông qua ngân hàng, ngân hàng thương mại được mở tài khoản cho khách hàng trong và ngoài nước Để thực hiện việc thanh toán giữa các ngân hàng với nhau thông qua Ngân hàng Nhà nước, các NHTM phải mở tài khoản tiền gửi tại NHNN

và duy trì tại đó số dư tiền gửi dự trữ bắt buộc Thông qua đó ngân hàng thực hiện hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ cho khách hàng bao gồm các hoạt động như: Cung cấp phương tiện thanh toán; thực hiện các dịch vụ thanh toán trong nước cho khách hàng; thực hiện dịch vụ thu - chi hộ khách hàng;…

1.1.2.4 Các hoạt động khác

Ngoài các hoạt động huy động, cho vay đầu tư lợi nhuận, dịch vụ thanh toán và ngân quỹ, ngân hàng thương mại còn đóng vai trò là trung gian thực hiện các dịch vụ và hoạt động khác đáp ứng yêu cầu của khách hàng như: kinh doanh ngoại hối, uỷ thác và nhận uỷ thác, tham gia thị trường tiền tệ, cung ứng các dịch vụ bảo hiểm, tư vấn tài chính, bảo quản vật có giá, Các hoạt động trung gian này có độ rủi ro thấp hơn hoạt động cho vay và đầu tư trong khi vẫn mang lại nguồn thu lớn cho ngân hàng

1.1.3 Tín dụng ngân hàng

1.1.3.1 Khái niệm

Theo C.Mác, tín dụng là sự chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị từ người sở hữu này sang người sử dụng, sau một thời gian nhất định lại quay về với một lượng giá trị lớn hơn lượng giá trị ban đầu

Như vậy, tín dụng là mối quan hệ kinh tế giữa người cho vay và người đi vay thông qua sự vận động của giá trị, vốn tín dụng được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ hoặc hàng hoá

Trên cơ sở khái niệm tín dụng, ta có khái niệm về tín dụng Ngân hàng :

"Tín dụng Ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa Ngân hàng với các chủ thể

trong nền kinh tế như doanh nghiệp, nhà nước, cá nhân, hộ gia đình…Trong đó Ngân hàng đóng vai trò là một trung gian tài chính thực

hiện huy động vốn nhàn rỗi trong dân cư để cho vay lại đối với nền kinh tế"

1.1.3.2 Đặc điểm của tín dụng Ngân hàng

Từ khái niệm trên ta rút ra được một số đặc điểm cơ bản của tín dụng Ngân hàng như sau :

Thứ nhất : Tín dụng Ngân hàng được thiết lập trên cơ sở lòng tin

Đây là điều kiện tiên quyết trong quan hệ tín dụng Ngân hàng Điều này được thể hiện ở chỗ khi Ngân hàng cấp tiền vay cho khách hàng thì Ngân hàng đã có sự tin tưởng vào khả năng trả nợ và sự sẵn lòng trả nợ của khách hàng Cơ sở của sự tin tưởng này thông thường là uy tín của người vay, giá trị tài sản bảo đảm hay sự bảo lãnh của một bên thứ ba

Thứ hai : Tín dụng Ngân hàng mang tính hoàn trả

Đây là thuộc tính riêng có của tín dụng Ngân hàng Tính hoàn trả của tín dụng Ngân hàng có nghĩa là Ngân hàng chỉ chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị cho người sử dụng và sau một thời gian nhất định khách hàng phải hoàn trả cho Ngân hàng lượng giá trị lớn hơn lượng giá trị ban đầu Phần tăng thêm chính là lãi của khoản vay Việc hoàn trả có thể được thực hiện làm nhiều lần trong kỳ hoặc vào cuối kỳ tuỳ theo thoả thuận giữa Ngân hàng và khách hàng

Thứ ba : Tín dụng Ngân hàng có tính thời hạn

Để đảm bảo thu hồi nợ đúng hạn, Ngân hàng phải xác định rõ thời gian cho vay Đây là căn cứ để Ngân hàng điều hoà giữa thời gian huy động và thời gian cho vay nhằm giảm thiểu rủi ro thanh khoản vì bản thân Ngân hàng cũng phải đi vay từ các thành phần kinh tế khác và cũng phải hoàn trả khi đến

hạn Việc xác định thời gian vay vốn căn cứ vào quá trình luân chuyển vốn của khách hàng, tính ổn định của nguồn vốn…

Ngoài ra, trong nền kinh tế thị trường, tín dụng còn mang các đặc điểm sau:

- Hoạt động tín dụng luôn bị chi phối bởi các quy luật kinh tế khách quan của thị trường: Quy luật cung cầu, quy luật cạnh tranh, quy luật giá trị, quy luật lưu thông tiền tệ

- Hoạt động tín dụng luôn chứa đựng khả năng xảy ra rủi ro Đó là những khoản lỗ tiềm tàng mà ngân hàng phải gánh chịu do khi đến hạn khách hàng không thực hiện hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ của mình 1.1.3.3.Vai trò của tín dụng ngân hàng

a Góp phần thúc đẩy quá trình sản xuất, kinh doanh phát triển

Trong quá trình sản xuất kinh doanh để duy trì hoạt động liên tục đòi hỏi vốn của các doanh nghiệp phải đồng thời ở cả 3 giai đoạn: dự trữ, sản xuất

và lưu thông Nên hiện tượng thừa và thiếu vốn tạm thời luôn xảy ra tại các doanh nghiệp Từ đó tín dụng đã góp phần điều tiết các nguồn vốn tạo điều kiện cho quá trình sản xuất kinh doanh không bị gián đoạn

Với mục tiêu mở rộng kinh doanh đối với từng doanh nghiệp thương mại thì yêu cầu về nguồn vốn là một trong những mối quan tâm hàng đầu được đặt

ra Bởi lẽ, để mở rộng hoạt động kinh doanh không thể tự trông chờ vào vốn

tự có mà doanh nghiệp phải biết tận dụng những dòng chảy khác của vốn trong xã hội Từ đó tín dụng với tư cách là nơi tập trung đại bộ phận vốn nhàn rỗi sẽ là trung tâm đáp ứng nhu cầu vốn bổ sung cho đầu tư phát triển Như vậy, tín dụng vừa giúp cho doanh nghiệp rút ngắn được thời gian tích luỹ vốn nhanh chóng cho đầu tư mở rộng kinh doanh, vừa góp phần đẩy nhanh tốc độ tập trung và tích luỹ vốn cho nền kinh tế

Trong điều kiện hiện nay cùng với sự phân công và hợp tác quốc tế ngày một sâu rộng thì quá trình điều tiết vốn không chỉ giới hạn trong phạm vi quốc gia mà hình thành các quan hệ tín dụng quốc tế Trên cơ sở đó tín dụng còn góp phần phát triển các mối quan hệ đối ngoại

Thực hiện vai trò này tín dụng luôn là người trợ thủ đắc lực cho các doanh nghiệp và là người bạn đồng hành trong tiến trình phát triển kinh tế

b Góp phần ổn định tiền tệ và ổn định giá cả

Với chức năng tập trung và tận dụng những nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội, tín dụng đã trực tiếp giảm khối lượng tiền mặt tồn đọng trong lưu thông Lượng tiền dôi thừa này nếu không được huy động và sử dụng kịp thời có thể gây ảnh hưởng xấu đến tình hình lưu thông tiền tệ dẫn đến mất cân đối trong quan hệ tiền hàng và hệ thống giá cả bị biến động là điều không thể tránh khỏi Do đó trong điều kiện nền kinh tế bị lạm phát, tín dụng được xem như là một trong những biện pháp hữu hiệu góp phần làm giảm lạm phát

Mặt khác, tín dụng còn tạo điều kiện mở rộng công tác thanh toán không dùng tiền mặt Đây là một trong những nhân tố tích cực tiết giảm việc sử dụng tiền mặt trong nền kinh tế là một bộ phận lưu thông tiền mà nhà nước rất khó quản lý và lại dễ bị tác động của quy luật lưu thông tiền tệ

Trong những thập niên gần đây, ở hầu hết các nước có nền kinh tế phát triển, trong các công cụ điều tiết vĩ mô của nhà nước nhằm thực hiện mục tiêu của chính sách tiền tệ trong từng thời kỳ thì lãi suất tín dụng đã trở thành một trong những công cụ điều tiết nhạy bén với nhu cầu của nền kinh tế

Từ phân tích nêu trên, cho thấy tín dụng đã đóng góp không nhỏ trong việc ổn định tiền tệ tạo điều kiện để ổn định giá cả và là tiền đề quan trọng để thúc đẩy sản xuất và lưu thông hàng hoá

c Góp phần ổn định đời sống, tạo công ăn việc làm và ổn định trật tự xã hội

Vai trò này của tín dụng có thể nói là hệ quả tất yếu của hai vai trò trên Nền kinh tế phát triển trong một môi trường ổn định và tiền tệ là điều kiện nâng cao dần đời sống của các thành viên trong xã hội, là điều kiện thực hiện tốt hơn các chính sách xã hội Từ đó rút ngắn chênh lệch giữa các giai cấp góp phần thay đổi cấu trúc xã hội

Hoạt động tín dụng không chỉ đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp mà còn phục vụ cho các tầng lớp dân cư Trong nền kinh tế bên cạnh các ngân hàng còn có hệ thống các tổ chức tín dụng dân cư sẵn sàng cung cấp nhu cầu vay vốn hợp lý của các cá nhân như phát triển kinh tế gia đình, mua sắm nhà cửa, tư liệu sản xuất… Nắm bắt tình hình đó, ngoài việc phát triển các loại hình như ngân hàng phục vụ người nghèo, quỹ xoá đói giảm nghèo, Nhà nước còn thực hiện những chính sách ưu đãi đối với các tổ chức tín dụng nhân dân Tất cả những việc làm này không nằm ngoài mục đích cải thiện từng bước đời sống của nhân dân, tạo công ăn việc làm giảm tỷ lệ thất nghiệp, qua đó, góp phần ổn định trật tự xã hội

d Góp phần phát triển các mối quan hệ quốc tế

Tín dụng còn có vai trò quan trọng đối với việc mở rộng và phát triển các mối quan hệ kinh tế đối ngoại và mở rộng giao lưu quốc tế Sự phát triển của tín dụng không những ở trong phạm vi trong nước mà còn mở rộng ra cả phạm vi quốc tế Nhờ đó nó thúc đẩy mở rộng và phát triển các quan hệ kinh

tế đối ngoại, nhằm giúp đỡ và giải quyết các nhu cầu vốn trong quá trình phát triển của mỗi nước, tạo cơ hội để các nước xích lại gần nhau hơn và cùng nhau phát triển

1.1.3.4 Phân loại tín dụng ngân hàng

Hoạt động cấp tín dụng trong tín dụng ngân hàng bao gồm: Cho vay, chiết khấu thương phiếu và chứng từ có giá, bảo lãnh, cho thuê tài chính, trong đó cho vay và chiết khấu là chủ yếu

a Căn cứ vào mục đích cho vay

- Cho vay bất động sản: Là loại hình cho vay liên quan đến việc mua sắm và xây dựng bất động sản như: Nhà ở, đất đai, bất động sản trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại và dịch vụ

- Cho vay công nghiệp và thương mại: Là cho vay ngắn hạn để bổ sung nguồn vốn lưu động cho các doanh nghiệp thương mại và dịch vụ

- Cho vay nông nghiệp: Là loại cho vay để trang trải chi phí sản xuất như: Phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng, thức ăn gia súc, nhân công, nhiên liệu…

- Cho vay các nhân: Là loại cho vay để đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng của các cá nhân như: Mua sắm các vật dụng, trang trải chi phí học tập…

b Căn cứ vào thời hạn cho vay

- Cho vay ngắn hạn: Loại cho vay có thời hạn cho vay đến một năm, được sử dụng để bù đắp thiếu hụt vốn lưu động của các doanh nghiệp và các nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của cá nhân

- Cho vay trung dài hạn: Loại cho vay có thời hạn cho vay hơn 01 năm, chủ yếu sử dụng để đầu tư mua sắm tài sản cố định, cải tiến hoặc đổi mới thiết

bị, công nghệ, mở rộng thiết bị sản xuất kinh doanh, xây dựng dự án kinh doanh, xây dựng nhà ở, mua phương tiện vận tải có quy mô lớn, xây dựng xí nghiệp mới Trong nông nghiệp, cho vay trung dài hạn chủ yếu đầu tư vào các đối tượng: Mua máy cày, máy xay sát, xây dựng hệ thống ươm tưới, cải tạo vườn tược

c Căn cứ vào mức độ tín nhiệm đối với khách hàng cho vay

- Cho vay không có bảo đảm: Là loại cho vay không cần tài sản thế chấp, cầm cố hoặc không cần sự bảo lãnh của người thứ ba, mà việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng xin vay Đối với những khách hàng tốt, trung thực trong kinh doanh, có khả năng tài chính mạnh, quản trị có hiệu

quả thì ngân hàng có thể cấp tín dụng dựa trên uy tín của khách hàng mà không cần có sự bảo đảm về nguồn thu nợ bổ sung

- Cho vay có bảo đảm: Là loại cho vay được ngân hàng cung ứng, phải

có tài sản thế chấp hoặc cầm cố, hoặc phải có sự bảo lãnh của người thứ ba Đối với các khách hàng không được đánh giá tốt, không hoặc chưa có uy tín cao với ngân hàng, khi vay vốn đòi hỏi phải có sự bảo đảm Sự bảo đảm này

là căn cứ để ngân hàng có thêm nguồn thu thứ hai bổ sung cho nguồn thu thứ nhất thiếu chắc chắn

d Căn cứ vào hình thái giá trị của tín dụng

- Cho vay bằng tiền: Là loại cho vay mà hình thái giá trị của tín dụng được cung cấp bằng tiền Đây là loại hình cho vay chủ yếu của các ngân hàng

và thực hiện bằng các kỹ thuật khác nhau như: Tín dụng ứng trước, tín dụng thời vụ, tín dụng trả góp…

- Cho vay bằng tài sản: Là hình thức cho vay tài sản phổ biến và đa dạng, đối với ngân hàng cho vay bằng tài sản được áp dùng phổ biến là hình thức tài trợ thuê mua Theo phương thức cho vay này, ngân hàng hoặc công ty thuê mua (công ty con của ngân hàng) cung cấp trực tiếp tài sản cho người đi vay

và được coi là người đi thuê, theo định kỳ người đi thuê hoàn trả nợ vay bao gồm cả vốn gốc và lãi

e Căn cứ vào phương pháp hoàn trả

- Cho vay trả góp: Là loại cho vay mà khách hàng phải hoàn trả vốn gốc

và lãi theo định kỳ Loại cho vay này chủ yếu được áp dụng cho vay bất động sản nhà ở, vay tiêu dùng, cho vay đối với người kinh doanh nhỏ có thu nhập thường xuyên, thông thường có bốn phương pháp trả góp như sau: Phương pháp cộng thêm, phương pháp trả vốn gốc bằng nhau và trả lãi tính trên số dư vào cuối mỗi định kỳ, phương pháp trả vốn gốc bằng nhau và trả lãi tính trên mức hoàn trả của vốn gốc, phương pháp trả vốn gốc và lãi bằng nhau trong

tất cả các kỳ

- Cho vay phi trả góp: Là loại cho vay được thanh toán một lần theo kỳ hạn đã thoả thuận

f Căn cứ vào xuất xứ tín dụng

- Cho vay trực tiếp: Ngân hàng cấp vốn trực tiếp cho người có yêu cầu

và đồng thời người đi vay trực tiếp trả vốn gốc và lãi cho ngân hàng

- Cho vay gián tiếp: Là việc cho vay được thực hiện thông qua việc mua lại các khế ước hoặc các chứng từ nợ đã phát sinh và còn trong thời hạn thanh toán Các ngân hàng thương mại cho vay gián tiếp qua các loại như: Chiết khấu thương mại, mua các phiếu bán hàng, mua các khoản nợ doanh nghiệp, tín dụng chứng từ, bảo lãnh của ngân hàng

1.2 Tổng quan về doanh nghiệp thương mại

1.2.1 Khái niệm

Trong nền kinh tế, do phân công lao động xã hội và chuyên môn hóa sản xuất gây ra sự tách biệt nhất định giữa sản xuất và tiêu dùng cả về số lượng, thời gian và không gian Chính sự tách biệt này đòi hỏi phải có sự trao đổi sản phẩm giữa các đơn vị chuyên môn hóa với nhau Trao đổi sản phẩm

có thể diễn ra dưới hình thức hiện vật, tiền tệ, phạm vi trao đổi và phương thức trao đổi khác nhau DNTM ra đời như một tất yếu khách quan của quá trình trao đổi gián tiếp giữa người sản xuất và người tiêu dùng thông qua người trung gian Nhờ có sự ra đời của người trung gian mà người sản xuất không phải lo tiêu thụ sản phẩm, người tiêu dùng được phục vụ thuận lợi hơn,

số lượng các mối quan hệ kinh tế trong sản xuất kinh doanh giảm bớt so với phương thức trao đổi trực tiếp, tạo điều kiện dễ dàng về quản lý cho xã hội Những người trung gian trong trao đổi tạo nên một nghề mới - nghề mua bán hàng hóa cho xã hội và trở thành các DNTM ngày nay Với sự ra đời của

DNTM làm cho quá trình mua bán hàng hóa trở nên thuận lợi và đạt hiệu quả cao hơn

Từ đó có thể định nghĩa: "DNTM là doanh nghiệp chuyên hoạt động trong lĩnh vực mua bán hàng hóa và thực hiện các hoạt động dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng nhằm thu lợi nhuận Đó chính là các tổ chức kinh tế được thành lập hoăc thừa nhận đảm nhiệm chức năng lưu thông hàng hóa, dịch vụ trên thị trường."

Theo định nghĩa này, các doanh nghiệp thương mại có thể chia thành nhiều loại Căn cứ vào tính chất các mặt hàng kinh doanh gồm có: Doanh nghiệp kinh doanh chuyên môn hóa, doanh nghiệp kinh doanh tổng hợp, các doanh nghiệp đa dạng hóa kinh doanh Căn cứ theo quy mô của doanh nghiệp chia thành: DNTM có quy mô nhỏ, DNTM có quy mô vừa, DNTM có quy

mô lớn; Phân theo cấp quản lý chia ra gồm có DNTM do trung ương quản lý, DNTM do các địa phương quản lý; Theo chế độ sở hữu tư liệu sản xuất gồm có: DNTM nhà nước, Công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, Công ty liên doanh với nước ngoài, Doanh nghiệp tư nhân

1.2.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại

Đặc điểm của các DNTM là mối quan tâm của các NHTM vì đây là đối tượng khách hàng ngày càng có vai trò quan trọng trong hoạt động ngân hàng Trên cơ sở hiểu rõ đặc điểm của DNTM sẽ giúp ngân hàng đưa ra các sản phẩm dịch vụ nhất là sản phẩm tín dụng phù hợp để phục vụ DNTM ngày càng tốt hơn và mang lại hiệu quả ngày càng cao cho chính ngân hàng

1.2.2.1 Vốn lưu động chiếm tỷ lệ lớn

Khác với doanh nghiệp sản xuất lấy việc sản xuất ra sản phẩm theo nhu cầu tiêu dùng làm hoạt động chính DNTM ra đời và hoạt động trong lĩnh vực lưu thông nhằm chuyển đưa hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng một cách thuận lợi nhất và thực hiện các hoạt động dịch vụ phục vụ khách hàng

Đây là đặc điểm cơ bản nhất của DNTM, quyết định chức năng nhiệm

vụ, cơ cấu tổ chức bộ máy và quy định phương thức hoạt động kinh doanh Là loại hình doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vục lưu thông phân phối hàng hóa sẽ quyết định đến cơ cấu vốn kinh doanh, tính chất chi phí kinh doanh và phương thức tìm kiếm lợi nhuận của doanh nghiệp

Do chỉ làm nhiệm vụ chuyển hàng hóa nên vốn lưu động chiếm tỷ lệ lớn (hơn 80%) trong vốn kinh doanh, tính chất chu chuyển vốn lưu động nhanh hơn đặc biệt phần vốn cho dự trữ hàng hóa Chi phí kinh doanh của DNTM bao gồm 2 loại chi phí: Chi phí có tính chất sản xuất như dự trữ, gia công chế biến và hoàn thiện sản phẩm, các chi phí này đảm bảo cho hoạt động tiếp tục quá trình sản xuất trong lưu thông Loại chi phí thứ hai là chi phí để bán hàng như: Chi phí cho hoạt động quảng cáo, khuyến mại, cho các hoạt động yểm trợ bán hàng Cả hai loại chi phí này đều cần thiết khách quan như chính quá trình lưu thông trong tái sản xuất xã hội

Do vốn lưu động chiếm tỷ lệ lớn (hơn 80%) trong vốn kinh doanh, tính chất chu chuyển vốn lưu động nhanh hơn nên hầu hết các DNTM trên địa bàn

Hà Nội đều gặp khó khăn về vốn Nguồn vốn tự có thấp và khả năng tiếp cận với các nguồn vốn từ những tổ chức tín dụng thấp khiến các DNTM trên địa bàn Hà Nội gặp hàng loạt các khó khăn trong quá trình điều hành sản xuất kinh doanh của mình

1.2.2.2 Sản phẩm của doanh nghiệp thương mại là sản phẩm phi vật chất

Nếu đơn vị sản xuất cung ứng cho người tiêu dùng là sản phẩm vật chất thì sản phẩm chủ yếu của DNTM là sản phẩm phi vật chất DNTM trong quá trình chuyển hàng hóa tạo ra các hoạt động dịch vụ làm hài lòng khách hàng như: Chuyển hàng hóa đầy đủ, đồng bộ, kịp thời, đúng thời gian, địa điểm và đúng giá cả đã thỏa thuận