Với tư cách là người đi vay: Ngân hàng huy động mọi nguồn vốn nhàn rồi trong toàn xã hội bằng hình thức nhận tiền gửi của các doanh nghiệp, các tô chức, các cá nhân hoặc phát hành các ch
Trang 1197
Trang 2HOC VIỆN NGÂN HẠNG
KHOA sac ĐẠI HỌC
NGUYỀN THỊ HOÀI THU
GIẢI PHÁP TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG
NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỀN NÔNG THÔN VIỆT NAM
NHẰM PHÁT TRIẺN KINH TÉ NÔNG THÔN
Mã số: 60340201
LƯẬN VĂN THẠC sĩ KINH TÉ
Nguôi huóng dẫn khoa học: PGS TS TÔ NGỌC HUNG
HỌC VIÊN NGÂN HANG TRUNG TAM thông tin ■ THƯ VIÊN Sõ: ư,J3tẳ 1.
HÀ N Ộ I- 2 0 1 5
Trang 3ch ư a c ô n g bo tại b ất c ứ nơi nào M ọi sô liệu sử d ụ n g tro n g lu ận v ăn n ày là
n h ữ n g th ô n g tin x ác th ự c.
T ô i x in c h ịu m ọi trá c h n h iệ m v ê lờ i cam đ o a n c ủ a m ình.
H à Nội, ngày 15 tháng 01 năm 2015
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Trang 4CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐÓI
VÓÌ PHÁT TRIỂN KINH TÉ NÔNG T H Ô N 3
1.1 N H Ũ N G V Ấ N Đ Ề C ơ B Ả N V Ề T ÍN D Ụ N G N G Â N H À N G 3
1.1.1 K h ái n iệ m v ề tín d ụ n g 3
1.1.2 Đ ặc d iêm tín d ụ n g n g â n h à n g 8
1.1.3 C ác hìn h th ứ c tín d ụ n g n g ân h à n g 10
1.2 N H Ử N G V Ấ N Đ Ề c ơ B Ả N V Ề K IN H T Ể N Ồ N G T H Ô N V À V A I T R Ò C U A T ÍN D Ụ N G N G Â N H À N G Đ Ố I V Ớ I s ự P H Á T T R IỂ N K IN H T É N Ô N G T H Ô N 12
1.2.1 N h ữ n g v ấ n đề c ơ bản v ề k in h tế n ô n g th ô n v à sự cần th iế t p h á t triển k in h tế n ô n g t h ô n 12
1.2.2 V ai trò c ủ a tín d ụ n g N g â n h à n g đ ối vớ i sự p h á t triể n k in h tế n ô n g th ô n 20 1.3 K IN H N G H IỆ M C Ủ A M Ộ T S Ố Q U Ố C G IA V Ề T ÍN D Ụ N G N G Â N H À N G P H Á T T R IÉ N K IN H T É N Ô N G T H Ô N V À B À I H Ọ C R Ú T R A C H O V IỆ T N A M 23
1.3.1 K inh n g h iệ m c ủ a m ộ t số q u ô c g ia v ê tín d ụ n g n g ân h à n g p h á t triên k in h tế n ô n g t h ô n 23
1.3.2 N h ữ n g bài h ọ c k in h n g h iệ m rú t ra ch o V iệ t N a m 26
CHUÔNG 2: THỤC TRẠNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIÉN NÔNG THÔN VIỆT NAM PHỤC v ụ PHÁT TRIỂN KINH TÉ NÔNG THÔN 30
2.1 K H Á I Q U Á T V Ê A G R IB A N K V À V A I T R Ò C Ủ A A G R IB A N K Đ Ố I V Ớ I S ự P H Á T T R IỂ N C Ủ A K IN H T Ế N Ô N G T H Ô N 30
2 1 1 Q u á trìn h h ìn h th à n h , lịch sử h ìn h th à n h và p h á t trie n c ủ a A g rib a n k .30
Trang 5n g h iệp , n ô n g t h ô n 33
2.2 T H Ự C T R Ạ N G T ÍN D Ụ N G C Ủ A A G R IB A N K Đ Ố I V Ớ I P H Á T T R IỂ N K IN H T Ế N Ô N G T H Ô N 37
2 2 1 T ìn h h ìn h ch o v a y v ố n c ủ a A g rib a n k 37
2 2 2 T ìn h hìn h d ư n ợ th e o th ờ i h ạn ch o v ay c ủ a các k h á ch h à n g tại N g ân h à n g n ô n g n g h iệp và P h á t triên n ô n g th ô n V iệ t N a m 41
2.2.3 V ai trò củ a A g rib a n k đối v ớ i k in h tế n ô n g th ô n 43
2.3 Đ Á N H G IÁ C H U N G V Ề T ÍN D Ụ N G N G Â N H À N G N Ô N G N G H IỆ P V À P H Á T T R IỂ N N Ô N G T H Ô N V IỆ T N A M T R O N G Q U Á T R ÌN H P H Á T T R IỂ N K IN H T Ế N Ô N G T H Ô N 47
2 3 1 N h ữ n g th à n h tự u đ ạt đ ư ợ c 47
2 3 2 M ộ t số tồ n tại, h ạ n c h ế 51
2 3 3 N h ữ n g k h ó k h ăn , v ư ớ n g m ắ c 52
2.3.4 N g u y ê n n h â n c ủ a n h ữ n g h ạn ch ế v à n h ữ n g v ấn đề đ ặt ra đối vớ i h o ạ t đ ộ n g tín d ụ n g c ủ a A g r ib a n k 53
CHUÔNG 3: GIẢI PHÁP VÊ TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIÉN NÔNG THÔN VIỆT NAM NHẰM THÚC ĐẢY PHÁT TRIÉN KINH TẾ NÔNG TH Ô N 56
3.1 Q U A N Đ IỂ M V À Đ ỊN H H Ư Ớ N G V Ề P H Á T T R IỂ N K IN H T Ế N Ô N G T H Ô N V IỆ T N A M 56
3 1 1 Q u a n đ iế m v ề p h á t triển k in h tế n ô n g th ô n V iệ t N a m 56
3.1.2 Đ ịn h h ư ớ n g p h á t triể n 57
3.1.3 M ụ c tiê u p h á t triên k in h tế n ô n g th ô n n ư ớ c ta đ ến năm 2 0 2 0 61 3.1.4 Đ ịn h h ư ớ n g p h á t triê n c ủ a A g rib a n k về tín d ụ n g n h ằm p h á t triển kin h tế
Trang 63 2 1 G iải p h á p huy đ ộ n g v ố n ch o A g r ib a n k 74
3 2 2 G iải p h á p sử d ụ n g n g u ồ n v ố n tín d ụ n g có h iệ u q u ả cho A g rib a n k 79
3 2 3 G iả i p h á p q u ả n lý rủ i r o 83
3 2 4 G iải p h áp n ân g cao trìn h độ cán b ộ tín d ụ n g 83
3 2 5 G iải p h áp ch o v ay p h á t triên c ơ sở ch ế b iế n 85
3.2.6 T ăn g c ư ờ n g c u n g cấp th ô n g tin cho k h á ch h à n g n ô n g n g h iệ p n ô n g th ô n 88 3.2.7 Đ a d ạ n g h o á sản p h ấ m d ịc h vụ, k ên h p h â n p h ố i 88
3 2 8 M ở rộ n g m ạ n g lướ i k h á ch h à n g 88
3.3 M Ộ T S Ố K IÉ N N G H Ị, Đ Ề X U Ấ T 89
3 3 1 Đ ối với C h ín h p h ủ , các B ộ, N g à n h và c h ín h q u y ền địa p h ư ơ n g 89
3 2 2 Đ ôi v ớ i N g â n h à n g N h à n ư ớ c 91
KẾT LUẬN 94
Trang 8-B ả n g 2 2 : D ư n ợ th e o th à n h p h ầ n k in h t ế 39
B ả n g 2 3 : D ư n ợ th e o th ờ i h ạ n m ó n v a y c ủ a k h á c h h à n g tại A g r ib a n k 41
B ả n g 2 4 : T ìn h h ìn h ch o v a y v à th u n ợ k h á c h h à n g c ủ a A g rib a n k 42
B iể u đ ồ 2.1 : N g u ồ n v ố n A g rib a n k g iai đ o ạ n 2 0 0 9 -2 0 1 3 34
B iể u đ ồ 2.2 : D o a n h số ch o v a y c ủ a A g rib a n k g iai đ o ạ n 2 0 0 9 -2 0 1 3 36
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
K in h tế n ô n g th ô n n ư ớ c ta có v a i trò h ế t sứ c q u a n trọ n g tro n g đ ờ i số n g
k in h tế - x ã h ộ i c ủ a đ ấ t n ư ớ c D o đó, tro n g c ô n g c u ộ c đổi m ớ i, p h á t triể n k in h
tế n ô n g th ô n đ ư ợ c coi là v ấn đề th e n c h ố t tro n g c h iế n lư ợ c p h á t triể n k in h tế
x ã h ộ i c ủ a Đ ả n g v à N h à n ư ớ c ta.
N h ờ có đ ư ờ n g lối đ ổi m ớ i c ủ a Đ ả n g v à N h à n ư ớ c, b ư ớ c đ ầu k in h tế
n ô n g th ô n đ ã có n h ữ n g k h ở i sắc N h ư n g n h ìn c h u n g , k in h tế n ô n g th ô n n ư ớ c
ta v ẫn ch ủ y ế u là th u ầ n n ô n g , n g à n h n g h ề c h ư a p h á t triển , lao đ ộ n g c ò n d ư
th ừ a, đời số n g c ủ a n h â n d ân c ò n n h iề u k h ó k h ăn H iệ n n ay ở n ư ớ c ta n ô n g
n g h iệ p cò n lạc h ậ u , n ă n g su ấ t lao đ ộ n g c h ư a cao V ì v ậy , v iệ c p h á t triển k in h
tế n ô n g th ô n đ ư ợ c x ác đ ịn h là v ấ n đ ề cấp b á ch tro n g g iai đ o ạ n h iệ n nay.
Đ e p h á t triể n k in h tế n ô n g th ô n đ òi h ỏ i p h ả i có n h iề u y ếu tố n h ư : tài
n g u y ê n , c o n n g ư ờ i,v ố n tro n g đ ó v ố n là y ế u tố cự c k ỳ q u a n trọ n g
N h u n g v ấ n đ ề v ố n c h o n ô n g th ô n v ẫ n c ò n n h iề u b ấ t cập n h ư : n h iề u n h u cẩu v a y c ủ a n g ư ờ i d ân v ẫ n c h ư a đ ư ợ c đ áp ứ n g
V ấ n đề p h á t triể n n ô n g n g h iệ p , n ô n g th ô n v à n â n g cao đờ i số n g n h â n
d â n lu ô n c h iế m v ị trí q u a n trọ n g tro n g các c h ư ơ n g trìn h n g h ị sự c ủ a Đ ả n g v à
N h à n ư ớ c Đ ả n g v à N h à n ư ớ c c ũ n g đ ư a ra rấ t n h iề u c h ín h sách tạ o n g u ồ n v ố n
c h o n ô n g th ô n n h ư : có c ác c h ín h sác h đ ầu tư c h o v ù n g k h ó k h ă n , v ù n g sâu,
v ù n g x a Đ ặ c b iệ t là c ác c h ín h sách đ ổ i m ớ i h o à n th iệ n d ần cơ ch ế cho v a y
đe p h ù h ợ p vớ i y ê u c ầ u c ủ a n g ư ờ i dân
H ệ th ố n g N g â n h à n g n ô n g n g h iệ p v à p h á t triể n n ô n g th ô n V iệ t N a m
đ a n g là k ê n h d ẫn v ố n c h ín h đ ầu tư tín d ụ n g ch o k in h tế n ô n g th ô n T u y n h iê n ,
h o ạ t đ ộ n g tín d ụ n g n ói c h u n g , h o ạ t đ ộ n g tín d ụ n g đ ối với n ô n g n g h iệ p , n ô n g
th ô n n ó i riê n g h iệ n v ẫ n cò n n h iề u b ấ t cập x é t trên p h ư ơ n g d iện n g ư ờ i đi v ay
c ũ n g n h ư n g ư ờ i c h o vay.
Trang 10X u â t p h á t từ th ự c trạ n g trên , em đ ã q u y ế t đ ịn h c h ọ n đề tài: “G iả ip h á p
Un d ụ n g củ a N gân h à n g N ô n g n gh iệp và p h á t triển n ô n g th ôn V iệt N am
n h ằ m p h á t triển kin h tế n ô n g th ô n ” làm đ ề tài b ảo v ệ th ạ c sỹ c ủ a m ìn h
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Đ ề tà i n g h iê n c ứ u lý lu ậ n v ề h o ạ t đ ộ n g tín d ụ n g N g â n h à n g đ ố i v ớ i sự
p h á t triể n k in h tế n ô n g th ô n n ư ớ c ta, đ á n h g iá th ự c trạ n g h o ạ t đ ộ n g tín d ụ n g
c ủ a N g â n h à n g N ô n g n g h iệ p v à p h á t triển n ô n g th ô n V iệ t N a m n h ằ m p h á t triê n k in h tế n ô n g th ô n T rê n c ơ sở đ ó đ ề x u ấ t m ộ t số g iả i p h á p tín d ụ n g củ a
N g â n h à n g N ô n g n g h iệ p v à p h á t triể n n ô n g th ô n V iệ t N a m n h ằ m th ú c đ ẩy
p h á t triể n k in h tế n ô n g th ô n
3 Đôi tượng và phạm vi nghiên cứu
Đ ố i tư ợ n g n g h iê n cứ u : T ín d ụ n g c ủ a N g â n h à n g N ô n g n g h iệ p v à p h á t triể n n ô n g th ô n V iệ t N a m n h ằ m p h á t triển k in h tế n ô n g th ô n
P h ạ m vi n g h iê n cứ u : T ậ p tru n g n g h iê n c ứ u h o ạ t đ ộ n g tín d ụ n g trên
p h ư ơ n g d iệ n c h o v ay đ ế p h á t triể n k in h tế n ô n g th ô n T h ờ i g ia n n g h iê n cứ u từ
n ă m 2 0 0 9 đ ến n ă m 2 0 1 3
4 Phưo'ng pháp nghiên cứu
L u ậ n v ă n sử d ụ n g p h ư ơ n g p h á p d u y v ậ t b iện c h ứ n g k ế t h ợ p v ớ i p h ư ơ n g
p h á p trừ u tư ợ n g h o á k h o a h ọ c , p h ư ơ n g p h á p p h â n tíc h v à tổ n g h ợ p , đ ặc b iệt là
p h ư ơ n g p h á p th ố n g kê đ ịn h lư ợ n g n h ầ m làm rõ m ụ c tiê u n g h iê n cứu.
5 Kết cấu của luận văn
N g o ài p h ầ n m ở đ ầ u v à k ế t lu ận , lu ậ n v ăn đ ư ợ c k ế t cấu th à n h 3 ch ư ơ n g :
C h ư ơ n g 1: L ý lu ậ n c h u n g v ề h o ạ t đ ộ n g tín d ụ n g N g â n h à n g đ ối với
p h á t triể n k in h tế n ô n g th ô n
C h ư ơ n g 2: T h ự c trạ n g tín d ụ n g c ủ a N g â n h à n g N ô n g n g h iệ p v à p h á t triể n n ô n g th ô n V iệ t N a m p h ụ c v ụ p h á t triển k in h tế n ô n g th ô n
C h ư ơ n g 3: G iải p h á p tín d ụ n g c ủ a N g â n h à n g N ô n g n g h iệ p v à p h á t triên n ô n g th ô n V iệ t N a m n h ằ m th ú c đ ẩy p h á t triển k in h tế n ô n g th ô n n ư ớ c ta.
Trang 11T ín d ụ n g ra đ ờ i k ể từ k h i x ã h ộ i có sự p h â n cô n g lao đ ộ n g v à x u ấ t h iệ n
c h e đ ọ tu h ư u v e tư liệ u sản x u ât L ú c đ ó ch ê đ ộ c ộ n g sản n g u y ê n th u ỷ ta n rã
c ác q u a n h ệ sản x u ấ t m ớ i ra đ ờ i, lự c lư ợ n g sản x u ấ t p h ấ t triể n là đ iề u k iệ n cho
sự p h â n c ô n g lao đ ộ n g p h á t triển , từ đ ó h ìn h th à n h sự p h â n h o á x ã h ộ i: L ú c
n à y n g ư ờ i có q u y ề n lự c v à n g ư ờ i g ià u g ầ n n h ư th â u tó m h ế t c ủ a cải tro n g x ã
h ộ i, n g ư ợ c lại n g ư ờ i n g h è o có th u n h ậ p rấ t th ấ p , th ậ m ch í m ứ c sin h h o ạ t tối
th iể u c h o c h ín h b ả n th â n h ọ v à g ia đ in h h ọ c ũ n g k h ô n g đủ M ặ t k h á c d o đ iều
k iệ n th iê n n h iê n , c ộ n g v ớ i đ iê u k iệ n sản x u ấ t lu ô n g ặp p h ả i n h ữ n g rủi ro vì
v ậ y đ ể đ iề u h o à tro n g c u ộ c số n g đ ã n ả y sin h q u a n h ệ v ay , trả từ đó tín d ụ n g
sơ k h ai b ắ t đ ầu x u ấ t h iện
T ín d ụ n g g iữ v ai trò cầu n ố i g iữ a n ơ i th ừ a đ iề u tiế t san g n ơ i th iếu d o sản
x u â t h à n g h o á n g à y c àn g p h á t triển , n h u cầu tiê u d ù n g n g à y c àn g g ia tă n g nhu câu tìm k iê m lợi n h u ậ n tro n g x ã h ội v à tro n g từ n g n g ư ờ i n g à ỳ càn g trở lên p h ổ biên L ú c n à y q u a n h ệ tín d ụ n g p h á t triển v à m ở rộ n g n h ằm đ iều h o à v ố n n hàn rỗi tro n g d ân cư , tro n g các xí n g h iệ p , để đ iề u tiế t từ n g ư ờ i th ừ a san g n h ữ n g
xí n g h iệ p , n h ữ n g n g ư ờ i d ân đ a n g cần v ố n tập tru n g v ố n ch o sản xuất.
Tín d ụ n g đ ã tồ n tại tro n g n h iề u p h ư ơ n g th ứ c sản x u ấ t k h á c n h au n h ư n g
b â t k ỳ p h ư ơ n g th ứ c n à o , tín d ụ n g đ ều b iể u h iệ n ra b ên n g o à i n h ư là q u a n hệ
v ay , trả lẫn n h a u v ớ i số tiề n n h ấ t đ ịn h v à sử d ụ n g c h ú n g tro n g m ộ t k h o ả n g
th ờ i g ia n n h ấ t đ ịn h
K h á i n iệ m “tín d ụ n g ” có n g u ồ n g ố c từ th u ậ t n g ữ L a tin h “C re d ittu m ”
Trang 12CÓ nghĩa là sự tin tưởng, sự tín nhiệm lẫn nhau Bản chất của tín dụng là quan
hệ kinh tế giữa người cho vay và người đi vay, là quan hệ vay mượn có hoàn trả cả vôn và lãi sau một thời gian nhất định, là quan hệ chuyển nhượng tạm thời, quyền sử dụng vốn, là quan hệ bình đẳng mang tính thoả thuận, đôi bên cùng có lợi
Tín dụng dưới các hình thức biểu hiện đơn giản nhất đó là sự tín nhiệm ít hoặc nhiều có căn cứ giữa người cho vay và người đi vay, đã khiến cho một người này giao cho một người khác một số tư bản nào đó dưới hình thái tiền hoặc dưới hình thái hàng hoá được đánh giá thành một số tiền nhất định nào đó Khi nào tư bản được cho vay thì người ta tăng sổ tiền phải hoàn trả lại lên thêm một tỷ lệ phân trăm nhất định và coi là tiền để trả về quyền sử dụng tư bản
Theo quan diêm của các nhà kinh tê học hiện đại, tín dụng là trên cơ sở lòng tin, nghĩa là người cho vay tin tưởng vào người đi vay sẽ sử dụng vốn vay đúng mục đích, có hiệu quả và có hoàn trả cả gốc lẫn lãi Nhưng theo cách đơn giản nhất thì tín dụng là quan hệ vay mượn giữa người đi vay và người cho vay, người đi vay sẽ phải sử dụng khoản vay đúng mục đích và sau một khoảng thời gian nhất định trên nguyên tắc có hoàn trả cả gốc lẫn lãi
Mặc dù có nhiều cách diễn đạt khác nhau nhưng có thể nêu một cách tổng quát: Tín dụng là một phạm trù của kinh tế hàng hoá, là hình thức vận động của vốn cho vay Nó phản ánh quan hệ kinh tế giữa chủ thể sở hữu và các chủ thể sử dụng đối với nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế là sự chuyên nhượng quyền sử dụng một lượng giá trị hay hiện vật theo những điều kiện mà hai bên thoả thuận, trên nguyên tắc có hoàn trả cả gốc lẫn lãi
Theo lịch sử hình thành và phát triển của tín dụng cho thấy: Lúc đầu tín dụng xuat hiẹn dưới hình thức là tín dụng nặng lãi găn liên với nền sản xuất hàng hoá nhỏ lạc hậu Ke tiếp tín dụng nặng lãi là tín dụng thương mại rồi đến tín dụng ngân hàng Trong nền kinh tế hàng hoá, tín dụng tồn tại như một tất
Trang 13yếu khách quan:
Thứ nhất: đối với các doanh nghiệp, quan hệ tín dụng là do đặc điểm tuần hoàn và chu chuyển vốn quy định Trong quá trình tái sản xuất xã hội, tại từng thời điểm, thường xuyên xảy ra tình trạng một số doanh nghiệp có những khoản vốn tạm thời nhàn rỗi, chẳng hạn tiền thu được từ bán hàng nhưng chưa đến kỳ mua nguyên, nhiên, vật liệu, chưa đến kỳ hạn sửa chữa lớn, chưa đến
kỳ nộp thuế hoặc đổi mới thiết bị, , trong khi đó, có những doanh nghiệp phát sinh các nhu cầu thanh toán, nhu cầu đầu tư, bổ sung vốn lưu động nhưng lại chưá có vốn để thực hiện
Thứ hai, là trong các tô chức xã hội và trong khu vực dân cư cũng diễn
ra tình hình tưcmg tự, nơi thì có vốn nhưng chưa cần sử dụng đến (tiết kiệm của dân cư, các khoản chi tiêu chưa đến kỳ hạn thanh toán, ) và ngược lại có những nơi cần vốn thì lại thiếu vốn, vì vậy tín dụng sẽ là cầu nối giữa hai nơi này với nhau để điều tiết nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi này
Trong nền kinh tế hàng hoá, người có vốn tạm thời chưa sử dụng, luôn luôn đặt ra yêu cầu bảo toàn vốn và sinh lời Người cần vốn thì có nhu cầu mở rông quy mô sản xuất kinh doanh để mong muốn thu được lợi nhuận nhiều hơn, hoặc để duy trì hoạt động sản xụất kinh doanh hiện tại, phát sinh từ nhũng yêu cầu củá người có vốn và người cần vốn được đáp ứng thông qua quan hệ tín dụng
Các Mác đã đề cập và phân tích về tín dụng thương mại như: “Tín dụng thương mại cũng có nghĩa là cho vay bằng hàng hoá, mà khi cho vay bằng hàng hoá, giá trị của những hàng hoá được hai bên đương sự quy ra tiền và chuyển dịch những hàng hoá đó có nghĩa là một việc bán rồi, thì trong số tiền phải hoàn trả lại bao gồm một khoản thù lao về việc sử dụng tư bản và về sự rủi ro có the xảy ra trước khi đến kỳ hạn trả”
Thực chất của tín dụng thương mại là tín dụng hàng hoá, khi cho vay
Trang 14bằng hàng hoá thì giá trị của những hàng hoá đó được các bên quy ra thành tiền, số tiền này người bán đã ứng trước cho người mua thông qua việc bán chiu hàng hoá Chính nhờ có sự ra đờị của tiên tệ và chức năng phương tiện thanh toán đã tạo điều kiện cho việc mua, bán chịu giữa người sản xuất hàng hoá và người làm chức năng lưu thông hàng hoá Sở dĩ như vậy là do có những người sản xuất hàng hoá đã sẵn sàng bán, còn người mua cũng rất cần mua, nhưng chưa mua được vì thiêu tiên, đặc biệt là những người sản xuất những sản phẩm hàng hoá mang tính chất thời vụ Tất nhiên là trong việc mua bán chịu, người mua phải trả giá cao hơn so với mức giá mà họ trả ngay tại thời điểm mua số tiền chênh lệch này thực chất là lợi tức tín dụng (bao gồm
cả dự phòng rủi ro) của khoản tiền mua chịu hàng hoá ở đây, việc mua bán cũng giống như việc vay tiền phải trả lợi tức, cái khác là ở chỗ việc vay mượn gắn liền với việc mua bán hàng hoá, đối tượng cho vay không phải là tiền mà là giá trị khối lượng hàng hoá
Khi mua bán với nhau, giữa người mua và người bán phải trực tiếp lập một giấy nhận nợ và người mua cam kết sẽ trả cho người bán số tiền đó sau một khoảng thời gian nhât định Giấy nhận nợ cam kết trả nợ này gọi là kỳ phiếu thương mại hoặc thương phiếu Chính nhu cầu này đã dẫn đến sự cần thiết khách quan phải có người cho vay và có tiền để cho vay từ đó đòi hỏi sự
ra đời của tín dụng ngân hàng Khi đã có tín dụng ngân hàng, những người chủ kỳ phiếu thương mại đem nó đến chiết khấu ở ngân hàng để lấy tiền chi dùng, hoặc đem cầm cố ở ngân hàng để vay tiền
Vê diêm xuât phát thì tín dụng thương mại đã xuât hiện sớm hơn so với tín dụng ngân hàng, tuy nhiên trong lịch sử phát triển của tín dụng thì tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng lại tồn tại và phát triển song song với nhau thực tế cũng đã chứng minh rằng cả hai loại hình tín dụng này chỉ có thể phát triên khi chúng dựa vào nhau, làm điều kiện và tiền đề cho nhau
Trang 15Tín dụng ngân hàng khác với tín dụng thương mại về hình thức, phạm
vi, qui mô và thời gian hoạt động Song giữa chúng có mối quan hệ chặt chẽ,
hỗ trợ và bổ xung cho nhau, tín dụng ngân hàng giúp khắc phục một số mặt hạn chế của tín dụng thương mại Tín dụng ngân hàng là tín dụng bằng tiền, không phải tín dụng bằng hàng hoá, do đó không bị hạn chế về không gian, địa lý Bên cạnh đó quy mô của tín dụng thương mại còn bị hạn chế bởi khả năng của người cung cấp tín dụng thương mại, trong khi đó tín dụng ngân hàng có the thoả mãn các nhu cầu về vốn của người vay nếu họ đủ điều kiện Mặt khác các phương tiện thương phiếu củạ tín dụng thương mại đã tạo tiền
đề cho sự gắn bó giữa tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng thông qua nghiệp vụ chiết khấu và tái chiết khấu thương phiếu tại ngân hàng, khi người
sở hữu có nhu cầu về tiền của mình
Như vậy, sự xuất hiện của ngân hàng và tín dụng ngân hàng đã trở thành nhân tố tích cực thúc đẩy nền kinh tế hàng hoá, thị trường phát triển nhanh Tín dụng ngân hàng đã trải qua một quá trình phát triển từ đơn giản đến phức tạp, đa dạng về hình thức và kỹ thuật nghiệp vụ, từ phạm vi hẹp đến phạm vi rộng lớn về không gian Tín dụng ngân hàng tồn tại và phát triển phụ thuộc vào các yếu tố như: Trình độ phát triển của nền kinh tế quốc dân, cơ chế kinh tế, mô hình quản lý kinh tế, môi trường pháp lý, môi trường kinh tế -
xã hội Một quốc gia có nền kinh tế thị trường phát triển, môi trường thuận lợi thì tất yếu sẽ có hệ thống ngân hàng và tín dụng ngân hàng hùng mạnh và hiện đại Một quốc gia mới bước vào cơ chế thị trường từ một nước nông nghiệp lạc hậu với cơ chế quản lý tập trung, quan liêu, bao cấp thì chưa thể có
hệ thống ngân hàng và tín dụng ngân hàng phát triển được
Khái niệm tín dụng ngân hàng: Là hình thức tín dụng quan trọng và là quan hệ tín dụng chủ yếu giữa các ngân hàng với các doanh nghiệp, các tổ chức, các cá nhân trong nền kinh tế Tín dụng ngân hàng là hình thức mà các
Trang 16quan hệ tín dụng được thực hiện thông qua vai trò trung gian của ngân hàng
Nó cung cấp phần lớn nhu cầu vốn tín dụng cho các doanh nghiệp và cá nhân
Tín dụng ngân hàng là tín dụng quan hệ bằng tiền tệ giữa một bên là ngân hàng, một tồ chức chuyên kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ với một bên
là tất cả các tổ chức cá nhân trong xã hội, trong đó ngân hàng giữ vai trò vừa
là người đi vay vừa là người cho vay
Với tư cách là người đi vay: Ngân hàng huy động mọi nguồn vốn nhàn rồi trong toàn xã hội bằng hình thức nhận tiền gửi của các doanh nghiệp, các
tô chức, các cá nhân hoặc phát hành các chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, kỳ phiếu để huy động vốn trong toàn xã hội
Với tư cách là người cho vay: Ngân hàng đáp ứng nhu cầu vốn cho các doanh nghiệp, các tổ chức, các cá nhân khi có nhu cầu nhưng thiếu vốn cần được bổ sung vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu dùng
Quá trình tập trung và sử dụng vốn của tín dụng ngân hàng (hay quá trình đi vay và cho vay) có quan hệ chặt chẽ với nhau Việc giải quyết tốt mối quan hệ này có ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì sự tồn tại của tín dụng ngân hàng Quan hệ đó theo nghĩa thông thường là việc sử dụng vốn trên cơ
sở nguồn vốn huy động, Ngân hàng phải tính toán cân đối được các loại vốn
đê cho vay và còn phải đảm bảo khả năng thanh toán và duy trì sự an toàn trong hoạt động ngân hàng
Quan hệ tín dụng giữa Ngân hàng, các tổ chức tài chính phi ngân hàng với các doanh nghiệp và công chúng thể hiện dưới hình thức nhận tiền gửi của khách hàng, cho khách hàng vay, tài trợ, cho thuê mua
1.1.2 Đặc điểm tín dụng ngân hàng
Đe có một nền kinh tế lành mạnh, tốc độ tăng trưởng cao, bền vững đòi hỏi các định chế tài chính phải luân chuyển vốn từ những người tiết kiệm đến nhũng nhà đầu tư sản xuất Do đó đặc điểm của hoạt động tín dụng Ngân
Trang 17Hiện nay, ở hầu hết các quốc gia, các quy chế hoạt động kinh doanh ngân hàng luôn có những quy chế riêng và mang tính đặc thù Chính vì có những quy chế riêng và mang tính đặc thù này mà đặc điểm của hoạt động tín dụng ngân hàng có ảnh hưởng rất lớn tới toàn bộ nền kinh tế và ảnh hưởng của nó mang tính chất dây chuyền, lây lan và sâu rộng Để hiểu được chức năng đặc biệt của ngân hàng trong nền kinh tế, chúng ta hay hình dung một thế giới giản đơn trong đó không tồn tại hoạt động của tín dụng ngân hàng, thì nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế sẽ không được tập trung vào một chỗ để đem đầu tư cho các doanh nghiệp, cá nhân, và các nhà tiết kiệm này sẽ tự tìm cầu nối để đầu tư, như vậy sẽ rất rời rạc, hiệu quả thấp Do đó hoạt động tín dụng ngân hàng như là một trung gian để tập trung những nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế đem đầu tư cho các thành phần kinh tế, tổ chức, cá nhân
có nhu cầu về vốn để sản xuất kinh doanh
Trong một thế giới mà không có hệ thống ngân hàng tồn tại, sẽ khiến dân chúng giảm đi động lực tiết kiêm, tăng tiêu dùng hoặc là tiết kiệm dưới dạng tiền mặt, như vậy sẽ dẫn đến tăng giá cả, lạm phát khó có thể được kìm chê, nền kinh tế sẽ chậm phát triển Đặc điểm hoạt động tín dụng Ngân hàng mang tính đặc thù:
Một là: Hoạt động tín dụng ngân hàng là kinh doanh hàng hoá đặc biệt,
là cán cân thanh toán các hàng hoá, dịch vụ trong nước và quốc tế, môi giới
và tư vân: Ngân hàng hoạt động như là đại lý của khách hàng trong việc môi giới cung cấp dịch vụ thanh toán và các thông tin cho khách hàng Thông qua chức năng tư vấn và cung cấp dịch vụ thanh toán làm cho chi phí đầu tư của khách hàng giảm xuống và nhà đầu tư có thể nắm bắt được tình hình tài chính
và hoạt động kinh doanh của công ty một cách chính xác và toàn diện hơn
hàng là kinh doanh hàng đặc biệt và có sự khác biệt so với các loại hình kinh doanh khác.
Trang 18Thông qua chức năng cung cấp dịch vụ tư vấn và đầu tư, mà hoạt động tín dụng ngân hàng đã khuyến khích được tỷ lệ tiết kiệm tăng lên đáng kể.
Hai là: Hoạt động tín dụng ngân hàng vừa là đổi tượng và đồng thời vừa là các trung gian chuyển tải chính sách tiền tệ: Thông qua hoạt động có tính đặc thù của mình, ngân hàng đã thực hiện chức năng chuyển tải chính sách tiền tệ từ ngân hàng trung ương đến toàn bộ nền kinh tế Như vậy ngân hàng đã có đặc điểm riêng biệt mang tính đặc thù, thông qua hoạt động của nó
đã tạo ảnh hưởng của các chính sách tiền tệ đến toàn bộ nền kinh tế
Ba là: Hoạt động tín dụng ngân hàng là hoạt động phân bổ tín dụng: Lý
do tiêp theo làm cho ngân hàng trở lên đặc biệt là vì ngân hàng là nguồn chính
để tài trợ, cung cấp tín dụng cho các thành phần kinh tế Nó được xác định là tiling gian đặc biệt vê vốn và chuyển tải nguồn vốn tới những doanh nghiệp
cá nhân để họ đầu tư cho sản xuất kinh doanh từ đó thúc đẩy nền kinh tế phát triển Tín dụng ngân hàng còn là công cụ bình quân hoá tỷ suất lợi nhuận kích thích khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp chuyển hướng sản xuất kinh doanh Tín dụng ngân hàng còn góp phần chuyển nền kinh tế tự cung, tự cấp lên nền sản xuất hàng hoá và thúc đẩy phát triển nền nông nghiệp, nông thôn nước ta theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Bốn là: Hoạt động tín dụng ngân hàng là hoạt động dịch vụ thanh toán:Dịch vụ thanh toán là đặc thù của ngân hàng, tính hiệu quả của dịch vụ này cũng đem lại lợi ích trực tiếp cho nền kinh tế Vì thông qua dịch vụ thanh toán nó đã giúp cho các nhà doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân thanh toán tiên hàng hoá dịch vụ một cách nhanh chóng và tiện lợi
1.1.3 Các hình thức tín dung ngân hànơ
Tín dụng ngân hàng phát triển phong phú, đa dạng trong nền kinh tế hàng hoá Hình thức tín dụng là cách thức được các ngân hàng thương mại và
Trang 19các tổ chức tín dụng sử dụng để phù hợp với yêu cầu quản lý, đồng thời thuận lợi cho khách hàng Có thế phân chia các hình thức tín dụng ngân hàng theo các tiêu chí sau:
Một là: Các hình thức tín dụng phân theo thời gian bao gồm:
- Tín dụng ngắn hạn (Có thời hạn dưới 12 tháng), đáp ứng cho nhũng đối tượng có chu kỳ sản xuất ngắn như: các dịch vụ kinh doanh thương mại, chăn nuôi, trồng trọt các cây ngắn ngày và được áp dụng cho tất cả các thành phần kinh tế, các ngành Đây là loại tín dụng chủ yếu của ngân hàng
- Tín dụng trung hạn (có thời hạn trên 12 tháng đến 60 tháng), cho vay dùng vào mục đích mua sắm các tài sản cố định như: máy móc, trang thiết bị, nhà xưởng, trồng cây lâu năm, chăn nuôi lợn lái, trâu lái, bò lái
- Tín dụng dài hạn (có thời hạn từ trên 5 năm đến 20 năm), chủ yếu đầu
tư xây dựng các xí nghiệp mới, các công trình thuộc cơ sở hạ tầng lớn các công trình mang tính Quốc gia
Hai là: Các hình thức tín dụng phân theo sự tín nhiệm đối với khách hàng bao gồm:
- Tín dụng có bảo đảm: Là hình thức tín dụng mà ngân hàng nơi cho vay yêu cầu người đi vay phải có các khoản bảo đảm bằng tài sản vật chất như: Bất động sản, động sản hoặc có bảo lãnh của bên thứ ba Trường hợp này áp dụng đối với những khách hàng có quan hệ với ngân hàng lần đầu những khách hàng còn chưa có độ tin cậy nhiều
- Tín dụng không có bảo đảm: Là hình thức tín dụng mà ngân hàng nơi cho vay không yêu cầu người đi vay phải có các khoản bảo đảm bằng tài sản vật chất như: bất động sản, động sản hoặc có bảo lãnh của bên thứ ba Việc quyết định cho vay được dựa vào sự tín nhiệm, độ tin cậy của ngân hàng đối với khách hàng
Ba là: Các hình thức tín dụng phân theo xuất xứ của tín dụng bao gồm:
Trang 20- Tín dụng trực tiếp: Là ngân hàng đầu tư trực tiếp cho người có nhu cầu vay đồng thời người đi vay trực tiếp trả nợ (gốc và lãi) cho ngân hàng
- Tín dụng gián tiếp: Là các khoản cho vay thực hiên thông qua việc mua lại các khế ước nợ hoặc các chứng chỉ nợ đã phát sinh và còn thời hạn thanh toán Trong thực tế thường gọi là tín dụng triết khấu Chiết khấu là một nghiệp vụ trong đó khách hàng chuyển nhượng quyền sở hữu thưcmg phiếu chưa đến hạn cho ngân hàng để mua một khoản tiền mệnh giá trừ đi lãi suất triết khấu và hoa hồng
- Tín dụng cầm cố: Là thực hiện cho vay bằng cách người vay mang đồ vật có giá như: (Vàng, bạc, máy móc, ) giấy tờ có giá như: (sổ tiết kiệm,,
kỳ phiếu, trái phiếu, ) để được vay với một tỷ lệ nhất định của giá trị vật cầm, định lượng theo giá cả thị trường (thông thường khoảng 70% đến 80% giá trị của vật cầm) thời hạn cho vay ngắn
- Tín dụng tiêu dùng: Được áp dụng cho những khách hàng vay vốn có thu nhập ổn định, đều đặn (thường là cán bộ công nhân viên chức) có thu nhập hàng tháng Ngân hàng cho vay để tạo vốn ban đầu để mua sắm, sửa chữa nhà ở hoặc những nhu cầu phục vụ đời sống như phương tiện đi lại của
cá nhân và hộ gia đình Người vay sẽ trích một phần thu nhập này để trả nợ ngân hàng
TRÒ CỦA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐÓI VỚI s ự PHÁT TRIỂN KINH TÉ NÔNG THÔN
triển kinh tế nông thôn
*Khái niệm Kinh tế nông thôn
Kinh tế nông thôn là một trong hai khu vực kinh tế đặc trung của nền kinh tế quốc dân, đó là” khu vực kinh tế thành thị và khu vực kinh tế nông
Trang 21thôn.Kimh tế nông thôn được phân biệt với kinh tế thành thị không chỉ đơn thuân bởi tính đặc trưng của các ngành mà còn bởi khu vực địa lý gắn với sự phát triển của lực lượng sản xuất, của sự phân công lao động xã hội.
Kinh tế nông thôn là một khái niệm dùng để biểu đạt một tổng thể các hoạt động kinh tế xã hội diễn ra trên địa bàn nông thôn
Nó bao gồm: nông nghiêp ( theo nghĩa rộng gồm cả nông - lâm - ngư - nghiệp) và cả công nghiệp,dịch vụ trên địa bàn đó
*Đặc điểm kinh tế nông thôn
Một là: Kinh tế nông thôn còn mang nặng tính chất thuần nông
Nông thôn là nơi sinh sống và làm việc của cộng đồng bao gồm chủ yểu là nông dân, là vùng sản xuất nông nghiệp (theo nghĩa rộng) là chủ yếu Các hoạt động sản xuất và phi sản xuất khác phục vụ chủ yếu cho nông nghiệp và cộng đồng nông thôn
Nếu xét về cơ cấu lao động, cơ cấu vốn đầu tư, cơ cấu sản phẩm và sản phâm hàng hoá, cơ cấu xuất khẩu thì nông nghiệp vẫn chiểm tỷ trọng tuyệt đối, còn công nghiệp, dịch vụ chiếm tỷ trọng nhỏ bé
Tính chất thuần nông đó đã làm cho sản xuất mang nặng tính tự cung tự câp,năng suát đất đai,năng suất lao động, thu nhập và đời sống thấp
Hai là:'Tỷ lệ dân số khá cao, ruộng đất có hạn, ngành nghề kém phát triển nên thiếu công ăn,việc làm
Ở nông thôn, tỷ lệ dân số khá cao gây nên sức ép nhiều mặt về ruộng đat, nha ơ, viẹc lam Trong khi đó ngành sản xuât chủ yêu vân là nông nghiệp
và chưa phát triển nên xảy ra hiện tượng thiếu công ăn việc làm Tình hình thất nghiệp hoàn toàn ở nông thôn không nghiều, nhung tình trạng thiếu việc làm trong thời vụ nông nhàn là phổ biến Hiện nay có khoảng 1/3 quỹ thời gian của người lao động nông thôn còn dư thừa do thiếu việc làm Mặt khác
cơ sở hạ tầng ở nông thôn cũng như trình độ tiếp cận thị trường, trình độ sản
Trang 22xuất hàng hoá đều thấp hơn so với thành thị Vì vậy, nông thôn chịu sức hút của thành thị về nhiều mặt, do đó dân cư ở nông thôn thường đổ xô về thành thị để kiếm việc làm Để khắc phục được tình trạng này, điều quan trọng là phải phát triển tổng họp các ngành nghề để giải quyết công ăn việc làm cho người dân, thu hẹp khoảng cách giữa thành thị và nông thôn.
Ba là: Đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn còn nhiều khó khăn
Đời sông vật chất và tinh thần của người dân ở nông thôn tuy có được cải thiện hơn nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, về ăn uống tuy tạm
đủ nhưng mức ăn và chất lượng bữa ăn còn thấp Nhìn chung số hộ dân trung bình và nghèo vẫn chiếm tỷ trọng đại đa số, số hộ giàu và khá tăng lên nhưng vẫn còn ít
Tình hình giáo dục ở nông thôn tuy đã được chú ý nhưng do sản xuất chưa phát triển, thu nhập của người dân còn thấp, đời sống khó khăn Vì vậy hiện tượng bắt trẻ em ngừng học để đi làm kiếm sống vẫn còn xảy ra số học sinh phô thông mù chữ chiêm 20%-30%, thậm chí có nơi còn cao hơn Đặc biệt có hiện tượng tái mù chữ
Mạng lưới y tế ở nông thôn có phát triển, tuy nhiên bệnh tật của nhân dân ở nhiêu vùng còn nhiều Tỷ lệ suy dinh dưỡng đặc biệt ở bà mẹ trẻ em khá cao
Từ tình hình trên cân phát triên sản xuât đê đời sống người dân được cải thiện, đông thời đầu tư y tế, giáo dục nâng cao trình đọ dân trí về mọi mặt
để có thể hạn chế được bệnh tật cũng như tệ nạn xã hội
Bốn là: Cơ sở hạ tầng kém phát triển
Cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được yêu cầu của sản xuất và đời sống giao thông đặc biệt ở miền núi, vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn gây trở ngại cho việc sản xuất và lưu thong hàng hoá Mạng lưới thuỷ lợi tuy đã được
Trang 23mở rộng nhưng không đồng bộ nên hiệu quả sử dụng thấp Việc chống úng hạn đặc biệt là chống úng còn nhiều khó khăn, việc cung ứng điện cho nông thôn có nhiều tiến bộ nhưng còn ít mới chỉ phục vụ cho đời sống và thủy lợi,con phục vụ đê phát triên công nghiệp, tiêu thủ công nghiệp chưa được bao nhiêu Thêm vào đó là mạng lưới điện nông thôn còn thiếu quy hoạch thiếu an toàn, tổn thất điện còn lớn, giá điện còn cao Cơ sở chế biến và bảo quản nông sản chưa đáp ứng được yêu cầu bảo quản và chế biến đã làm hạn chế quá trình chuyên môn hóa, tập trung hóa sản xuất nông nghiệp.
Năm là: Tình hình an ninh chính trị, trật tự xã hội còn ở mức thấp
Tình hình an ninh chính trị,trật tự xã hội ở nông thôn nói chung có ổn định hơn trước Tuy nhiên tình hình dân chủ, công bằng xã hội, luật pháp kỷ cương chưa đảm bảo Tình trạng lấn chiếm đất đai, tham nhũng, buôn lậu nghiẹn hut, cơ bạc, mại dam— còn xảy ra ở nhiêu nơi Trong khi đó những truyen thong tôt đẹp trong gia đình như: con cháu hiêu thảo, già mẫu mực gia đình văn hóa mới, tình làng nghĩa xóm chưa được phát huy đầy đủ
Sáu là: Bộ máy quản lý xã thôn và trình độ quản lý cán bộ thôn xã còn thấp
Do trình độ dân trí còn thấp, mặt khác đội ngũ cán bộ hầu hết chưa qua đào tạo, lại thay đổi luôn, nên so với yêu cầu phát triển sản xuất và đời sống còn chưa đáp ứng được Điều đó gây nhiều khó khăn cho việc xây dựng và phát triển nông thôn theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá
* Phương hướng, nội dung chủ yếu phát triển kinh tế nông thôn
Phuong hưong, nọi dung chu yêu phát triên kinh tê nông thôn bao gồm tông hợpnhiêu nội dung kinh tế xã hội và môi trường Trong đó phương hướng , nội dung quan trọng nhất là chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn.Cơ cấu kinh tế nôngthôn là nhân tố quan trọng hàng đầu để tăng trưởng và phát triển nông thôn một cách bền vững Nó quyết định việc khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai, vốn, cơ sở vật chất - kỹ thuật, sức lao động
Trang 24Trên địa bàn nông thôn không chỉ có nông nghiệp mà còn có cả công nghiệp, tiếu thủ công nghiệp và dich vụ Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn bao gồm: chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, cơ cấu kinh tế công nghiệp, cơ cấu dịch vụ Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn là giảm dần tính thuần nông, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp và nâng dần
tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ trong nông thôn Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế góp phần tạo nên sự phân công lao động mới trong nông thôn, giảm dần tỷ trọng lao động nông nghiệp và tăng dần tỷ trọng phi nông nghiệp
Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn như trên góp phần thúc đấy tạo nên sự phân công lao động xã hội trong nông thôn, giảm dần tỷ trọng lao động nông nghiệp và tăng tỷ trọng lao động công nghiệp và dịch vụ
Phát triển kết cấu hạ tầng theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và ngày càng đi vào liên kết giữa các vùng nông thôn, theo quy mô thích hợp giữa quy mô nhỏ, vừa và lớn, mang tính chất đồng bộ theo một quy hoạch thống nhất, kết họp giữa ngành và lãnh thổ
Kết cấu hạ tầng ở nông thôn là nền tảng cho sự phát triển kinh tế xã hội
ở nông thôn Kết cấu hạ tầng kinh tế ở nông thôn bao gồm hệ thống thủy lợi, giao thông, điện, thông tin liên lạc, cấp nước sạch, cơ sở bảo quản chế biến nông sản Ngoài cơ sở hạ tầng kinh tế còn kết cấu hạ tầng xã hội Phương hướng phát triển kết cấu hạ tầng như trên cho phép tiết kiệm được vốn đầu tư
và sức lao động, nâng cao hiệu quả trong xây dựng và sử dụng cơ sở hạ tầng
Khoa học và công nghệ là nhân tố quan trọng hàng đầu để phát triển kinh tế nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, không rơi vào nguy cơ tụt hậu so với các nước trên thế giới và trong khu vực
Hoàn thiện các chính sách kinh tế - xã hội là một phương hướng quan trọng đê phát triến nông thôn Phương hướng chung của việc nghiên cứu, thực hiện các chính sách là nhằm đẩy mạnh kinh tế và cải thiện đời sống nông
Trang 25thôn, đảm bảo tự do, dân chủ, công bằng xã hội ở nông thôn.
Hoàn thiện việc quản lý Nhà nước đối với nông thôn là phương hướng quan trọng, đế tổ chức và quản lý một cách hợp lý mọi hoạt động của Nhà nước ở nông thôn về các mặt kinh tế, chính trị, xã hội Phương hướng nghiên cứu ở đây là làm rõ hệ thống tổ chức các làng xã, hệ thống tổ chức bộ máy quản lý nông thôn, hệ thông thông tin, hệ thống công cụ quản lý Nhà nước đối với nông thôn
Bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái ở nông thôn là một trong những phương hướng không thể thiếu được để phát triển nông thôn một cách bền vũng
Quy hoạch nông thôn là một phương hướng không thể thiếu được của việc phát triền nông thôn theo quy hoạch và kế hoạch định hướng kết hợp gma phat tnen trươc mat va phat tnên lâu dài, kêt hop phát triên trên phạm vi chung cua ca nước với phát triên từng vùng, từng địa phương
*Các nhân tô ảnh hưởng đên phát triển kinh tế nông thôn
Kinh tế nông thôn chịu nhiều tác động của nhiều nhân tố nhung tựu chung lại có 3 nhóm nhân tố ảnh hưởng chính
Một là: Nhóm nhân tố về điều kiện tự nhiên
Những nhân tố về điều kiện tự nhiên có ảnh hưởng rất lớn đến cơ cấu kinh te va chuyên dịch cơ câu kinh tê nông thôn, nhât là đối với các nước có trình độ công nghiệp hóa còn thấp Những nhân tố về điều kiện tự nhiên bao gom: đieu kiẹn đat đai, thời tiêt, khí hậu, nguôn nước, rùng, khoáng sản và các yếu tố sinh học khác
I rong cơ cau kinh te nông thôn, nông nghiệp thường là ngành chiếm tỷ trọng lớn và rất có ảnh hưởng tới các ngành khác Nông nghiệp lại là ngành chụi ảnh hưởng trực tiếp của các điều kiện tụnhiên Giữa các nước giữa các vung co VỊ tu địa lý, đìa hình, đât đai, thời tiêt khí hậu khác nhau sẽ có một cơ câu kinh tế hợp lý khác nhaLLỈaơxa sư đa dang, phono phú giữa các miền Tùy
HỌC VIỆN N G Â N H A N G TRUNG TÀM THÔNG TIN ■ THƯ VIỀN
Si': ULdiĩẢ
Trang 26theo điêu kiện tự nhiên của từng vùng mà xác định một cơ cấu kinh tế họp lý thúc đẩy nông thôn phát triển Vùng có điều kiện tự nhiên thuận lợi sẽ có thể phát triển những ngành có lợi thế hơn các vùng khác Đó là cơ sở tự nhiên để hình thành các vùng kinh tê trong đó có vùng kinh tế nông thôn.
Hai là: Nhóm các nhân tố kinh tế - xã hội
Nhóm các nhân tố này luôn tác động mạnh mẽ tới sự hình thành và phát triên của cơ câu kinh tê nông thôn Các nhân tố kinh tế - xã hội ảnh huơng tơi co cau kinh te nong thôn bao gôm: thị trường, hệ thông chính sách
vĩ mô của Nhà nước., Cơ sở hạ tầng nông thôn., Sự phát triển các khu công nghiệp và đô thị., Dân số và lao động bao gồm cả số lượng và chất lượng (trình đọ dân trí, trình độ chuyên môn, tập quán sản xuất )
Thị trường găn liên với kinh tế hàng hóa Trong nền kinh tế hàng hóa
xã quan hệ kinh tê đều được thực hiên thông qua các thị trường Nhu cầu thị trường vừa là mục tiêu vừa là động lực để phát triển sản xuất, tác động mạnh
mẽ đến xu thế chuyển dich cơ cấu kinh tế nói chung Tính đa dạng của nhu câu tác động mạnh mẽ tới việc biến đổi số lượng và cơ cấu ngành Trình độ
và tính chất thỏa mãn từng loại nhu cầu tác động mạnh mẽ đến tốc độ phát triên của mỗi ngành Thị trường nông thôn không chỉ thực hiện chức năng tieu thụ san pham cua cac ngành kinh tê trong nông thôn mà còn có chức năng thu hút các yếu tố đầu vào của hoạt động sản xuất kinh doanh trong nông thôn như vốn, lao động, vật tư, công nghệ
Chính sách kinh tế vĩ mô của Nhà nước Đe đạt được mục đích một trong những hướng tác động quan trọng nhất của các chính sách kinh tế vĩ mô của Nhà nước là sự tác động đến cơ cấu kinh tế nói chung và cơ cấu kinh tế nông thôn nói riêng.Mỗi chính sách đề ra có tác động đến các đối tượng tác động trên phạm vi rộng, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế Nếu hệ thống chính sách ban hành phù họp với điều kiện thực tế sẽ thúc đẩy nền kinh
Trang 27tế phát triển và ngược lại.Với chức năng của mình, Nhà nước phải ban hành các chính sách kinh tế đồng bộ cùng các công cụ quản lý khác để hình thành
và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn phát triển theo hướng có lợi nhất phù hợp với mục tiêu, định hướng đặt ra
Cơ sở hạ tầng nông thôn là một nhân tố ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của kinh tế nông thôn và sự chuyển dịch của cơ cấu kinh tế nông thôn Sự phát triển thuận tiện của cơ sở hạ tầng có quan hệ hữu cơ với sự phát triển của kinh tế nông thôn Vì vậy, cần phải có các biện pháp, chính sách để ngày càng hoàn thiện cơ sở hạ tầng hiện đại hơn
Sự phát triển của khu đô thị là một nhân tố ảnh hưởng lớn đến cơ cấu kinh tế nông thôn Nhìn vào sự phát triển của khu đô thi, khu công nghiệp người ta có thể đánh giá được mức phát triển của kinh tế nông thôn
về dân số và lao động, trình độ của người lao động và quản lý cũng là nhân tố ảnh hưởng quan trọng đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn nói riêng và sự phát triển kinh tế nông thôn nói chung Tuỳ theo mật độ dân
số và trình độ người lao động từng vùng mà xác định cơ cấu kinh tế và chuyển dich hợp lý để thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển Như ở vùng có mật độ dân số cao, tay nghề khá thì chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn liền với giải quyết công ăn việc làm, sử dụng hợp lý tay nghề của người lao động
Cơ cấu kinh tế và sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn chính là sự tác động mạnh mẽ nhất đối với sự phát triển của kinh tế nông thôn
Ba là: Nhóm nhân tố về tổ chức kỹ thuật
Nhóm nhân tố này gồm: các hình thức tổ chức sản xuất trong nông thôn, sự phát triển khoa học - công nghệ và việc áp dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất
Sự tồn tại, vận động và biển đổi của kinh tế nông thôn và cơ cấu kinh tế nông thôn được quyết định bởi sự tồn tại và hoạt động của các chủ thể kinh tế
Trang 28nông thôn Chủ thê đó tồn tại và hoạt động qua các hình thức tổ chức sản xuất với các mô hình tổ chức thích ứng, sự phát triển của các tổ chức kinh tế dựa trên cơ sở sự phát triển và trình độ ứng dung khoa học - công nghệ Do đó tổ chức sản xuất, cũng như trình độ khoa học - công nghệ là một nhóm nhân tố quan trọng ảnh hưởng tới cơ cấu kinh tế nông thôn.
1.2.2 Vai trò của tín dụng Ngân hàng đối vói sự phát triển kinh tế nông thôn
Đê phát triển kinh tê nông thôn theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa làm cho người dân được tiếp cận với tiến bộ khoa học kỹ thuật, giải phóng sức lao động, đồng thời mang lại hiệu quả kinh tế cao, đòi hỏi phải tăng cường đầu tư cho khu vực nông nghiệp,nông thôn Song muốn làm được điêu này đòi hỏi phải có vốn đầu tư, vì vậy lúc này đòi hỏi thị trường tài chính, thị trường tín dụng phải được phát triển mạnh mẽ và đan xen nhau tạo
ra cung cầu về vốn cho nền kinh tế
Đối với kinh tế nông thôn, tín dụng Ngân hàng có một vai trò rất quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp và nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa Vai trò đó được thể hiện như sau:
Một là: Tín dụng Ngân hàng góp phần thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung vốn để đầu tư cho sản xuất
Tín dựng Ngân hàng giữ vai trò trung gian của các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi, bao gom nguồn vốn ngắn hạn, trung hạn và dài hạn đang tập trung trong dân cư, các tô chức kinh tế của nền kinh tế quốc dân, được tín dụng Ngân hàng khai thác, sử dụng nhằm đem lại hiệu quả kinh tế cao cho xã hội
Hoạt động tín dụng Ngân hàng chính là hoạt động sử dụng nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi này đem cho các hộ sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp vừa và nhỏ và các thành phần kinh tế khác vay nhằm thúc đẩy nền kinh tế nói chung, kinh tể khu vực nông thôn nói riêng phát triển
Nhờ có hoạt động tín dụng đã góp phần cung ứng nhu cầu vốn cho quá
Trang 29trình tái sản xuất mở rộng với quy mô ngày càng lớn cả về chiều rộng lẫn chiều sâu.
Việc tập trung vốn và phân phối vốn tín dụng chính là kênh điều hòa vốn trong nền kinh tế từ nơi thừa sang nơi thiếu, nó góp phần kìm chế được lạm phát
Như vậy, tín dụng Ngân hàng đã thể hiện rõ vai trò đòn bẩy trong việc thúc đẩy kinh tế hàng hóa, ngành nghề phát triển
Hai là: Tín dụng là công cụ tài trợ cho các ngành kinh tế và là công cụ thúc đẩy các ngành kinh tế phát triển, đặc biệt là kinh tế khu vực nông thôn
Chính việc xây dụng cơ sở vật chất kĩ thuât, xây dựng cơ sở chế biến nông sản đã thu hút một số lao đông dư thừa trong nông thôn, tạo công ăn việc làm cho nhân dân Mặt khác, dựa vào lợi thế so sánh giữa các vùng, các địa phương người dân đã phát triển các ngành nghề truyền thống, nghề mới là nơi thu hút nhiều lao động dư thừa ở nông thôn Nhờ cơ chế thị trường người dân đã mở mang tầm hiểu biết hơn, do vậy có rất nhiều ngành nghề mới ra đời đáp ứng được nhu cầu thị trường, từ đó thu hút nhiều lao động, tạo công ăn việc làm và nâng cao thu nhập cải thiện đời sống Chính vì vậy mà vốn tín dụng đã trực tiêp và gián tiếp ảnh hưởng đến sự phát triển những ngành nghề truyền thống và những ngành nghề mới
Ba là: Tín dụng Ngân hàng góp phần nâng cao trình độ quản lý, tăng cường chế độ hạch toán kinh tế trong phát triển kinh tế nông thôn
Do đặc thù cơ bản của tín dụng là sự vận động của đồng vốn trên cơ sở
có hoàn trả cả gốc lẫn lãi, bởi vậy hoạt động tín dụng góp phần phản ánh kết quả sản xuất kinh doanh của các đơn vị Chất lượng tín dụng của Ngân hàng chính là sự hoạt động của nền kinh tế vì tuân thủ theo một nguyên tắc có hoàn trả cả gốc lẫn lãi Vì vậy, nó đã kích thích, thúc đẩy người nông dân nâng cao trình độ sản xuất, tăng cường khả năng hạch toán, tính toán để giảm chi phí,
Trang 30đem lại lợi nhuận cao, từ đó khuyến khích người dân tiết kiệm để tập trung vốn đầu tư cho sản xuất.
Đe người dân sử dụng vốn vay ngân hàng có hiệu quả cao, thì Ngân hàng đưa ra những điều kiện và yêu cầu người dân phải thực hiện đúng nhũng điều kiện mà Ngân hàng đưa ra như: sử dụng vốn vay đúng mục đích, có hiệu quả phù hợp với điêù kiện kinh doanh theo dự án được Ngân hàng phê duyệt hạch toán chi phí sản xuất, có lãi trả Ngân hàng điều này chứng tỏ tín dụng
đã góp phần thúc đẩy người dân đẩy nhanh vòng quay vốn lưu động, tạo ra lợi nhuận cao hơn Đồng thời thúc đẩy nhà sản xuất tăng cường khâu hạch toán
kế toán để đem lai lợi nhuận ngày càng cao
Bốn là: Tín dụng tác động tới cơ cấu kinh tế nông thôn
Trong nền kinh tế thị trường, mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của các chủ thể đều nhằm mục đích cuối cùng là lợi nhuận Họ tìm mọi cáhc tối
đa hoá lợi nhuận cho nên ngay từ đầu họ phải xác định làm cái gì mà thị trường cần, loại bỏ cái gì mà thị trường không cần và như thế đã làm cho cơ cấu kinh tế nông thôn thay đổi, ở đây vai trò của vốn tín dụng nông thôn rất quan trọng Nó chính là nguồn vốn rất lớn trong nông thôn giúp cho các chủ thể tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, đáp ứng những mục tiêu đã đề
ra, tạo nang lực mơi cho hoạt động của các chủ thê đê cuôi cùng có được những sản phẩm chất lượng, nhiều về số lượng
Vốn tín dụng làm thay đổi cơ cấu kinh tế nông thôn làm cho kinh tế hàng hóa phát triên thì bản thân nó lại là tiền đề cho thị trường hàng hóa sinh hoạt kinh tế nông thôn Biểu hiện rõ nhất trên các mặt như: hình thành nến thị trường hàng hoá và dịch vu, thúc đẩy quá trình lưu thông tự do, nâng dần tính chất ngang giá trong trao đổi hàng hóa và nâng dần khả năng tự điều chỉnh trước các tín hiệu thị trường của các chủ thể kinh doanh Tiếp theo là hình thành thị trường các yếu tố sản xuất nổi bật trong vấn đề ruộng đất giải phóng
Trang 31ruộng đât biến nó thành một yếu tố kinh tế thực sự có giá cả được lưu thông
tự do trên thị trường Điều này làm cho năng suất ruộng đất được nâng cao giá trị sản phẩm hàng hóa tạo ra mỗi đơn vị diện tích được tăng lên không ngừng Cùng với việc thị trường hóa vấn đề ruộng đất thì người dân được giải phóng sức lao động Đây chính là tiền đề cho sự phân rã nguồn lao động trong nông thôn và hình thành nên thị trường sức lao động trong khu vực nông thôn.Tóm lại, vốn tín dụng có vai trò to lớn trong việc phát triển sản xuất, tạo điều kiện phát triển các ngành nghề, nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng hàng hóa ngày càng nhiều, thu nhập của người dân nông thôn ngày càng cao, đời sống kinh tế và văn hóa của người dân từng bước được nâng lên khoảng cách giữa thành thị và nông thôn ngày càng thu hẹp dần
Landbank có 108 chi nhánh đặt tại 76 tỉnh của Philippin.Landbank tập trung các khoản tín dụng cho hộ nông dân có từ 3 ha đất trở lên, hiện nay ngân hàng hạn chế cho vay trực tiếp tới hộ nông dân, chủ yếu chuyển sang cho vay thông qua tổ chức trung gian như: HTX tín dụng, tổ chức tài chính ở nông thôn Các tổ chức này cho nông dân vay lại với lãi suất cao hơn nhưng không vượt quá 18%
•Đối tượng cho vay của Landbank
Trang 32- Cho vay sản xuât các loại cây trông gồm: Giống, phân bón,thuốc trừ sâu.Thời hạn cho vay căn cứ vào thời vụ của từng loại cây.
- Cho vay chăn nuôi bao gôm: Thức ăn gia súc, chăm sóc, sức kéo gia cầm, phòng trừ dịch bệnh
- Cho vay thực hiện các dịch vụ thu hoach sơ chế gồm: Máy tuốt lúa may sây, máy xay sát, dựng nhà kho chứa
- Cho vay các dịch vụ chế biến nông sản Cho vay các dự án Nghề cágôm: Mua sắm thuyền, ngư lưới cụ, trang thiết bị đi biển, cho vay đi phát triên nuôi trồng thuỷ sản
- Cho vay các dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng nông cụ, phương tiện vận chuyên, tiêu thụ sản phâm nông nghiệp
- Cho vay các dự án tạo công ăn việc làm cho nông dân
Nhà nước cấp 100% vốn tự có, quy định các ngân hàng khác dành cho
2 0% số dư tiền gửi để cho vay nông nghiệp
BAAC có chương trinh đặc biệt cho vay tín dụng bằng hiện vật, vay vật
tư theo giá rẻ, chất lượng tốt, thế chấp bằng thóc, tạo cho nông dân bán thóc với giá cao, thù tục cho vay đơn giản (75% số tiền cho vay đến hộ không phải thế chấp mà chỉ có cam kết) Mùa thu hoạch giá thóc rẻ, ngàn hàng cho nông
Trang 33dân vay với lãi suất 3%/năm và dùng thóc để thế chấp, khi thóc được giá nông dân bán thóc và hoàn vốn cho ngân hàng.
Đối với vật tư nông nghiệp, mỗi năm Thái Lan sử dụng khoảng 2.1 triệu tấn phân hoá học, trong đó 27% qua khu vực công cộng, 73% qua kênh kinh doanh, Ngân hàng nông nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp Thái Lan là tổ chức phân phổi nhiều nhất trong khu vực công cộng và chiếm 80% BAAC có
hệ thông tín dụng băng hiện vật để cung cấp phân bón và các vật tư nông nghiệp khác chi khách hàng của mình
Ngân hàng nông nghiệp và họp tác xã nông nghiệp Thái Lan là ngân hàng thương mại quốc doanh do Chính phủ thành lập với nhiệm vụ:
- Hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn
- Thực hiện và kiểm soát nguồn vốn, tín dụng của nhà nước cho nông dân vay
- Cho vay nông nghiệp theo các chương trình và dự án chỉ định của nhà nước
- Cho vay hoạt động sản xuất tiêu dùng và các hoạt động khác có liên quan đến nông nghiệp, nông thôn
Quy chế cho vay của Ngân hàng nông nghiệp và họp tác xã nông nghiệp Thái Lan:
- Cho vay trung, dài hạn chiếm 30%, cho vay ngắn hạn chiếm 70%
- 87% khối lượng tín dụng cho vay trực tiếp hộ nông dân, 13% khối lượng tín dụng cho vay qua các tổ chức trung gian: Ngân hàng nông thôn, hợp tác xã tín dụng Ngoài ra để tăng cường phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn Chính phủ chỉ định các ngân hàng thương mại khác phải dành20% số dư tiền gửi đề cho vay nông nghiệp, nông thôn hoặc có thể được gửi vào Ngân hang nong nghiẹp và họp tác xã nông nghiệp Thái Lan đê Ngan hàng nông nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp Thái Lan thực hiện cho vay
Trang 341.3.1.3 K ỉn h n g h iệm củ a cô n g h oà P h áp
*Tín dụng với lãi suất ưu đãi cho thanh niên nông thôn,
- Đối tượng cho vay là thanh niên nông thôn có tuổi đời không quá 35 tuổi, có trình độ văn hoá, có kiến thứckinh tế nông nghiệp, biết lập dự án sản xuất, biết hoạch toán kinh tế
- Người vay phải cam kết ở nông thôn ít nhất 5 năm
- Số tiền được vay không quá 400.000 France
- Sử dụng vốn vay đúng mục đích là:
- Số tiền vay được dùng để mua đất, mua nhà, mua máy móc thiết bị và súc vật được dùng vào mục đính kinh doanh trong nông nghiệp
- Thời hạn cho vay ít nhất là 5 năm căn cứ vào đối tượng mua sắm
- Lãi suất ưu đãi là 4.5%/năm, chỉ bằng 40% lãi suất trung bình của các đối tượng vay khác
*Tín dụng trợ giúp kỹ thuật nông nghiệp
- Đối tượng cho vay là những cá nhân, tổ chức kinh tế, họp tác xã cơ khí vay vốn với lãi suất ưu đãi để mua máy móc thiết bị phục vụ cho nông nghiệp
- Điều kiện để được vay là phải có dự án, phương án sản xuất kinh doanh phải khả thi, đem lại hiệu quả kinh tế, người vay phải có vốn tự có để tham gia vào dự án
- Thời hạn cho vay phụ thuộc vào vòng đời của máy móc thiết bị có thể lên đến 12 năm
- Lãi suất cho vay : Người vay được hưởng lãi suất cho vay ưu đãi với thời hạn tử 6 đến 7 năm bằng 60% lãi suất trung bình của các đối tượng khác
1.3.2 N h ữ n g bài học kinh nghiệm rút ra cho V iệt N am
Việt Nam chuyển sang nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước đã góp phần thúc đẩy nền kinhtế phát triển Bởi thế tín dụng ngân hàng cũng cần phải thay đổi cho phù họp với cơ chế đó, song muốn làm được điều
Trang 35đó đòi hỏi chúng ta phải mở rộng quan hệ tín dụng, phát huy mọi nguồn lực trong nước và nước ngoài nhằm đáp ứng nhu cầu cho phát triển nông nghiệp, nông thôn.
Trên thế giới, trong khu vực Đông Nam Á đã có nhiều nước thực hiện theo mô hình cơ chế thị trường Đe hoạch định các chính sách đầu tư thích hợp đòi hỏi việc nghiên cứu các chính sách tín dụng đầu tư cho kinh tế, cho khu vực nông nghiệp, nông thôn là hết sức cần thiết và thích hợp Song để phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn theo hướng CNH-HĐH nhất thiết phải có những yếu tố quan trọng về: vốn, khoa học công nghệ, thị trường, quản lý con người và đội ngũ lao động phù họp Muốn làm được như vậy ta cân phải có các biện pháp rút ra từ các nước như sau:
Một là: Trong vấn đề đầu tư vốn cho sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thônhiện nay đều được các tổ chức quốc tế và chính phủ các nước rất quan tâm.Vì thế ngoài các giải pháp về vốn, Nhà nước còn thực hiện nhiều giải pháp vaf các chính sách đồng bộ khác để tạo tiền đề cho phát triển nông nghiệp, nông thôn
Đối với giải pháp về vốn Chính phủ đều thiết lập hệ thống ngân hàng thương mại quốc doanh để phục vụ cho nông nghiệp, riêng cho phát triển nông nghiệp,nông thôn, nhà nước cấp 100% vốn tự có và đều được hưởng chế
độ ưu đãi đặc biệt Ngoài ra Chính phủ các nước còn bắt buộc các Ngân hàng thương mại khác phải gửi một tỷ lệ vồn huy động được vào ngân hàng thương mại đêt tạo nguồn vốn cho vay phát triển nông nghiệp, nông thôn
Hai là: Ngân hàng các nước sử dụng linh hoạt các hình thức cho vay phát triển nông nghiệp, nông thôn để taọ điều kiện cho các hộ nông dân vay vốn thuận lợi như: cho vay trực tiếp đến hộ nông dân, cho vay thong qua HTX tín dụng, thông qua hệ thống tổ chức tài chính ở nông thôn, cùng gắn trách nhiệm trong việc thu hồi vốn
Trang 36Ba là: Đối tượng cho vay nông nghiệp, nông thôn rất đa dạng bao gồm
cả trồng trọt, chăn nuôi, chế biến, dịch vụ,cung ứng vật tư, khai thác, đánh bắt hải sản Ngoài ra còn cho vay phát triển ngành nghề tạo công ăn việc làm cho lao động nông nghiệp nhàn rỗi
Bốn là: Ngân hàng ở các nước rất chú trọng đến việc cho vay trung, dài hạn để đầu tư mua sắm máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn để vận dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, họ thường dùng tới 30% nguồn vốn để cho vay đối tượng trung, dài hạn
Năm là: Các Ngân hàng cho vay phát triển nông nghiệp, nông thôn thường áp dụng lãi suất ưu đãi chỉ bằng 40-60% so với lãi suất của các loại cho vay khác Với lãi suất như thế mới khuyển khích và trợ giúp cho nông dân đê đâutư phát triển nông nghiêp, nông thôn
Sáu là: Một số nước áp dụng hình thức đấu thầu lãi suất trong việc cho vay phát triển nông nghiệp, nông thôn, ngân hàng nào đưa ra lãi suất thấp nhất được trúng thầu và nàh nước chỉ bù lỗ ở mức thấp
Và một số nước lại coi tiền gửi tiết kiệm là hình thức bắt buộc phải có
để vay vốn ngân hàng như một khoản thế chấp
Bảy là: lãi suất cho vay nông nghiệp nông thôn đều thấp hơn lãi suất trung bình so với các đối tượng khác
Tám là: Thủ tục cho vay cũng thường xuyên thay đổi với tình hình thực
tế của bà con nông dân
Trang 37K É T L U Ậ N C H Ư Ơ N G 1
Tín dụng ngân hàng ở khu vực kinh tế nông thôn vẫn là thị trường nhieu tiem nang, nhu cau sinh hoạt và kinh doanh của người dân nơi đây ngày cang tang, CO them nhieu trang trại, doanh nghiệp vừa và nhỏ được mở ra Nhu câu vê vòn và vôn tín dụng để cải tạo vườn tạp, mua sắm máy mocc thiết
bị phục vụ nông nghiệp, cây con giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vât thuôc thú y, thức ănchăn nuôi là những đối tượng tín dụng mà các Ngân hàng thương mại cần thiết phải quan tâm
Hơn nữa, vốn tín dụng dành cho khu vực kinh tế nông thôn là chủ trương quang trọng của Đảng và Nhà nước, nhằm góp phần phát triển kinh tế nông thôn, giúp bà con nông dân có thể làm giàu từ nghề nông,nâng dần chất lượng cuộc sống
Thống kê gần đây cho thấy dân cư tập trung tại khu vực nông thôn Việt Nam chiêm 70% dân số nhưng tổng dư nợ cho vay của các tổ chức tín dụng chưa đạt đến 25%, cho thấy thị trường tín dụng nơi đây còn chưa được chú trọng đúng mức
Thời gian qua, nhiều NHTM đã có những chính sách ưu đãi tín dụng cho khu vực kinh tế nông thôn nhưng để nhũng chính sách đó phát huy hiệu quả tang tiuong tin dụng la van đê mà các Ngân hàng thương mại đang rất quan tâm
Trang 382.1.1 Quá trình hình thành, lịch sử hình thành và phát triển của Agribank
Thành lập ngày 26/3/1988, hoạt động theo Luật các Tổ chức tín dụng Việt Nam, đến nay, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam- Agribank là Ngân hàng thương mại hàng đầu giữ vai trò chủ đạo và chủ lục trong phat tnen kinh te Việt Nam, đặc biệt là đâu tu cho nông nghiệp nông dân, nông thôn
Agribank là Ngân hàng lớn nhất Việt Nam cả về vốn, tài sản, đội ngũ cán
bộ nhân viên, mạng lưới hoạt động và số lượng khách hàng Tính đến 31/12/2013
vị thế dẫn đầu của Agribank vẫn được khẳng định trên nhiều phương diện:
- Nhân sự: gần 40.000 cán bộ, nhân viên
Agribank luôn chú trọng đầu tư đổi mới và ứng dụng công nghệ ngân hang phục vụ đac lục cho cong tác quản trị kinh doanh và phát triển mạng lưới dịch vụ ngân hàng tiên tiến Agribank là ngân hàng đầu tiên hoàn thành
Dự án Hiện đại hóa hệ thống thanh toán và kế toán khách hàng (IPCAS) do
Trang 39Ngân hàng Thế giới tài trợ Với hệ thống IPCAS đã được hoàn thiện, Agribank đủ năng lực cung ứng các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng hiện đại, với độ an toàn và chính xác cao đến mọi đối tượng khách hàng trong và ngoài nước Hiện nay, Agribank đang có hàng triệu khách hàng là hộ sản xuất, hàng chục ngàn khách hàng là doanh nghiệp.
Agribank là một trong số các ngân hàng có quan hệ ngân hàng đại lý lớn nhất Việt Nam với trên 1.00 ngân hàng đại lý tại gần 100 quốc gia và vùng lãnh thổ
Agribank là Chủ tịch Hiệp hội Tín dụng Nông nghiệp nông thôn Châu
Á Thái Bình Dương (APRACA) nhiệm kỳ 2008-2010, là thành viên Hiệp hội Tín dụng Nông nghiệp Quốc tế (CICA) và Hiệp hội Ngân hàng châu Á (ABA); đăng cai tổ chức nhiều hội nghị quốc tế lớn như: Hội nghị FAO vào năm 1991, Hội nghị APRACA vào năm 1996 và năm 2004, Hội nghị tín dụng nông nghiệp Quốc tế CICA vào năm 2001, Hội nghị APRACA về thủy sản vào năm 2002,
Agribank là Ngân hàng hàng đầu tại Việt Nam trong việc tiếp nhận và tnên khai các dự án nước ngoài Trong bôi cảnh kinh tế diễn biến phức tạp Agribank vẫn được các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB) Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Cơ quan phát triển Pháp (AFD), Ngân hàng đầu tư châu Âu (EIB), tín nhiệm, ủy thác triển khai trên 123 dự án với tổng
số vốn tiếp nhận đạt trên 5,8 tỷ USD Agribank không ngừng tiếp cận, thu hút các dự án mới: hợp đồng tài trợ với Ngân hàng đầu tư châu Âu (EIB) giai đoạn II, dự án tài chính nông thôn III (WB), dự án Biogas (ADB), dự án JIBIC (Nhật Bản), dự án phát triển cao su tiểu điền (AFD),
Bên cạnh nhiệm vụ kinh doanh, Agribank còn thể hiện trách nhiệm xã hội của một doanh nghiệp lớn với sự nghiệp an sinh xã hội của đất nước Thực hiện Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP của Chính phủ về chương trình hỗ trợ
Trang 40giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo thuộc 20 tỉnh, Agribank đã triển khai hỗ trợ 160 tỷ đồng cho hai huyện Mường Ảng và Tủa Chùa thuộc tỉnh Điện Biên Sau khi bàn giao 2.188 nhà ở cho người nghèo vào năm 2009, tháng 8 năm 2010 Agribank tiếp tục bàn giao 41 khu nhà ở với
329 phòng, 40 khu vệ sinh, 40 hệ thống cấp nước, 40 nhà bếp, 9.000m2 sân bê tông, trang thiết bị phục vụ sinh hoạt cho 38 trường học trên địa bàn hai huyện này Bên cạnh đó, Agribank ủng hộ xây dựng nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết tại nhiều địa phương trên cả nước; tặng sổ tiết kiệm cho các cựu nữ thanh niên xung phong có hoàn cảnh khó khăn; tài trợ kinh phí mổ tim cho các em nhỏ bị bệnh tim bẩm sinh; tài trợ kinh phí xây dựng Bệnh viện ung bướu khu vực miền Trung; tôn tạo, tu bổ các Di tích lịch sử quốc gia Hàng nam, can bọ, vien chức trong toàn hệ thông đóng góp 4 ngày lương ủng hộ Quỹ đền ơn đáp nghĩa, Quỹ ngày vì người nghèo, Quỹ bảo trợ trẻ em Việt Nam, Quỹ tình nghĩa ngành Ngân hàng, số tiền Agribank đóng góp cho các hoạt động xã hội từ thiện vì cộng đồng tăng dần qua các năm, riêng năm 2011 lên tới 200 tỷ đồng, năm 2012 là 333 tỷ đồng, năm 2013 trên 400 tỷ đồng
Với những thành tựu đạt được, vào đúng kỷ niệm 21 năm ngày thành lập (26/3/1988 - 26/3/2009), Agribank vinh dự được đón Tổng Bí Thư tới thăm và làm việc Tổng Bí Thư biểu dương những đóng góp quan trọng của Agribank và nhấn mạnh nhiệm vụ của Agribank đó là quán triệt sâu sắc thực hiện tôt nhât Nghị quyết 26-NQ/TW theo hướng “Đổi mới mạnh mẽ cơ chế chính sách để huy động cao các nguồn lực, phát triển kinh tế nông thôn nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nông dân”
Với vị thế là Ngân hàng thương mại- Định chế tài chính lớn nhất Việt Nam, Agribank đã, đang không ngừng nỗ lực, đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ, đóng góp to lớn vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển kinh tế của đất nước