/ | TRƯỜNG Đạt HỌC VÕ TRƯỜNG TOÁN KHOA KINH TẾ Bài giảng môn học NGUYEN LY THUC HANH BAO HIEM t > i — - ot [ Hau Giang~ Nam 2015 - a _ TRƯỜNG Đại HỌC VÕ TRƯỜNG TOäN KHOA KINH TE BAI GIANG NGUYEN LY VA THUC HANH BAO HIEM Giang vién biên soạn: Lâm Phước Thuận Bộ môn: Kinh tế - Quản trị > Hậu giang, 2013 MỤC LỤC CHUONG TONG QUAN VE BAO H 1.1 SU RA DOI VA PHAT TRIEN CỦA 1,1,1 Lịch sử đời ngành bảo hiểm a BẢO HIỄM 1.1.2 Khái niệm chất báo hiểm 1.1.2.1 Khái niệm 1.1.2.2 Bản chất 1.1.3 Phân loại bảo hiểm 1.1.3.1 Bảo hiểm xã hội 1.1.3.2 Bảo hiểm thương mạ 1.1.3.3 Bảo hiểm y tế 1.1.3.4 Bao hiểm thất ng 1.1.4 Vai trò tác dụng bảo hiểm 1.2, TIẾP CẬN VỚI CAC PHAM TRU LIEN QUAN DEN BẢO HIEM 1.2.1 Phạm trù "RUT RO" 1.2.1.1 Khái niệm 1.2.1.2 Nguyên nhân gây rủi ro 1.2.1.3 Phân loại rủi ro 1.2.2 Thuật ngữ "NGUY CƠ" 1.2.2.1 Khái niệm 1,2.2.2 Phân loại nguy 1.2.3 Thuật ngữ ''KHẢ NĂNG TỒN THAT” 1.2.3.1 Khái niệm 1.2.3.2 Ý nghĩ; 1.2.4 Pham tra “TON THA’ 1.2.4.1 Khai niém 1.2.4.2 Nguyên nhân 1.2.4.3 Phân loại tổn thất th 1.2.4.4 Ý nghĩa việc nghiên cứu thuật ngữ ' “tổn thất 1.2.5 Các biện pháp đối phó với rủi ro khắc phục tồn thất 1.2.5.1 Nhóm biện pháp kiểm sốt rủi ro 1.2.5.2 Nhóm biện pháp tai trợ rủi ro 1.3 CÁC LOẠI HÌNH BẢO HIẾM PHƠ BIẾN Ở VIỆ 1.3.1 Bảo hiểm xã hội (BHXH) 1.3.1.1 Bản chất chức BHXH 1.3.1.2 Nguyên tắc BHXH 1.3.1.3 Đối tượng tham gia BHXH 1.3.1.4 Các chế độ BHXH Việt Nam 1.3.2 Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) 1.3.2.1 Đối tượng BHTN 1.3.2.2 Thủ tục tham gia BHTN 1.3.2.3 Đóng BHTN 1.3.2.4 Điều kiện hưởng BHIN 1.3.2.5 Quy trình đăng ký thất nghiệp 1.3.2.6 Tư vẫn, giới thiệu việc làm 1.3.2.7 Hỗ trợ học nghề va 1.3.2.8 Mức trợ cấp thất nghiệp 1.3.2.9 Một số quy định khác 1.3.3 Bảo hiểm thương mại 1.3.3.1 Khái niệm " 1.3.3.2 Các nguyên tắc hoạt động phân loại BHTM 72 1.3.3.3 Bảo hiểm nhân thọ (BHNT CHUGNG : CO SG PHAP LY VA KY THUAT CUA BAO HIEM 2.1 CƠ SỞ KỸ THUẬT 2.1.1 Quy tắc số đông — Hiện trọng c hiểm 2.1.2, Thong ké tan suat xảy rủi ro 2.2 CÁC QUY TAC CO BAN CUA BAO HIEM 2.2.1 Tập hop số lớn rủi ro đồng 2.2.2 Phân tán rủi ro 2.2.3 Phân chỉa rủi ro 2.3 TAI BAO HIEM P 2.3.3 Sự cần thiết phải tiến hành tái bao hi 2.3.4 Phân loại tái bảo hiểm 2.3.4.1 Tái bảo hiểm tam thai (Facultative Reins 2.3.4.2 Tái bảo hiểm có định hay bắt buộc (Obligatory) 2.3.4.3 Tái bảo hiểm mở sẵn hay dự ước (Facultative — obligato: 2.3.5 Các phương thức tái bảo hiểm 2.3.5.1 Tái bảo hiểm tỷ lệ - Tái bảo hiểm theo s Reinsurance) . - 2.3.5.2 Tai bao 2.4 BONG BAO HIEM hié 2.4.1 Dinh nghia 2.4.2 Mức chấp nhận 2.4.3 Phương diện pháp lý hợp đồng Đồng bảo hiểm 2.4.4 Phương diện ứng dụng c2 cay 2.5 HINH THANH VA QUAN LY QUY BAO HIEM 2.5.1 Ngudn hình thành quỹ bảo hiểm 2.5.2 Phí bảo hiểm 2.5.2.1 Phí bảo hiểm 2.5.2.2 Phí thương mại 2.5.2.3 Phí tồn phần 2.5.3 Quản lý quỹ bảo 2.5.3.1 Quỹ dự trữ hiéi 2.5.3.2 Quỹ dự phòng 2.5.3.3 Đầu tư tài chin! 2.6 QUAN LY, NHÀ NƯỚC VÊHOẠT ĐC NG BẢO HIEM nguyên tắc kiểm tra nhà nước dối với hoạt động b: 2.6.3 Nội dụng kiểm tra nhà nước hoạt động bảo hiểm 2.7 KHUNG PHÁP LÝ CHO HOẠT DONG BAO HIEM THUONG NAM CHUONG HỢP ĐÔNG BẢO HIỄM 3.1, NHUNG VAN DE CHUNG VE HOP DONG BAO II 3.1.1 Khái niệm hợp đồng bảo hiểm 3.1.2, Các loại hợp đồng báo hiểm 3.1.2.1 Hợp đồng bảo hiểm người 3.1.2.2 Hợp đồng bảo hiểm tài sản, MAIO VIET 3.1.2.3 Hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm dan su 3.1.3 Hình thức hợp đồng bảo hiểm 3.1.4 Nghĩa vụ thông tin bên mua bảo hiểm 3.1.5 Nghĩa vụ phòng ngừa thiệt hại 31 ,6 Nghĩa vụ bên có liên quan đến hợp đồng bảo hiểm, 3.1 -7 Trả tiên bảo hiểm 1.8 Chuyên yêu câu bồi hoài 3.2 DAC DIEM CUA HOP DONG BAO HIEM 3.2.1 Hiệu lực hợp đồng bảo hiểm 139 13 139 3.2.2 Khả bên 3.2.3 Sự chấp thuận bên, e.c2tt2222110101212 co 143 3.3 THIẾT LẬP - THỰC HIỆN - ĐÌNH CHỈ, HUY BO HOP DONG BAO HIEM 3.3.2.1 Nghĩa vụ người bảo hiểm 3.3.2.2 Quyền nghĩa vụ người bảo hiểm 3.3.3 Đình chỉ, hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm 3.4 CAC YEU TO CAU THANH HGP DONG BAO IIIEM 3.4.1 Các yêu tô liên quan đến rủi ro 3.4.2 Giá trị bảo hiểm số tiền bảo hiểm , 3.4.3 Phạm vi bảo hiểm 3.5 CƠ CÁU, CÁC LOẠI P 3.5.1 Cơ cầu phí 3.5.2 Các loại ph 3.6 BOI KHOAN 3.6.1 Khái niệm, 3.6.2 Các yêu tô ảnh hưởng đề CHƯƠNG TO CHUC HOAT DONG KINH DOANH BAO HIEM 4.1 TONG QUAN VE THI TRUONG BAO HIEM 4.1.1 Người mua — khách hàn 4.1.2 Người bán nha bao hié 4.1.3 Tơ chức "82510 4.2 CÁC NHÂN TĨ CẤU THÀNH THỊ TRƯỜNG BẢO HIỄM 4.2.1 Cung dich vy bảo hiểm 4.2.2 Cầu dịch vụ bảo hiểm 4.3 MÔI TRƯỜNG BẢO HIỄM THƯƠNG MẠI 4.3.1 Môi trường vĩ mô 4.3.1.1 Môi trường trị 4.3.1.2 4.3.1.3 4.3.1.4 4.3.1.5 Mơi Mơi Mơi Môi trường trường trường trường Yếu tô lạm phát công nại tự nhiên xã hội kinh t 4.3.2 Môi trường vi mỗ 4.3.2.1 Khách hàng 4.3.2.2 Đôi thủ cạnh tranh v Nha cung ứng 4.4 T6 CHUC DOANH NGHIEP BAO HIEM 4.4.1 Các yêu cầu cần thiết DNBH 4.4.2 Cơ cấu tổ chức tổng quát DNBH 4,5, HOAT DONG CUA DNBH 4.5.1 Định phi bao hiểm 4.5.2 Khai thác bảo hiểm 4.5.3 Quy trình giải khiêu nại trả bơi thường 4.5.4 Các hoạt động khác 4.6 HOAT BONG TRUNG G 4.6.1 Hoạt động đại lý bao hiém 4.6.2 Hoạt động môi giới bảo hiểm 4.7 TÓ CHỨC HOẠT ĐỘNG KINH DOANH BẢO VIỆT NAM 4.7.1, Thủ tục thành lập DNBH 4.7.2 Nội dung hoạt động DNBH 4.7.3 Quy định giải thể, phá sản, thu hồi giây phép hoạt động PHU LUC PHU LUC TÀI LIỆU THAM KHẢO 173 Chương I: Tổng quan bảo hiểm CHƯƠNG I TONG QUAN VE BAO HIEM 1.1.SU RA DOT VA PHAT TRIEN CUA BAO HIEM 1.1.1 Lịch sứ đời ngành bảo hiểm Quá trình tồn phát triển lồi người q trình đầu tranh để cải tạo hồ hợp với thiên nhiên, q trình chịu tác động thiên nhiên theo hai hướng tích cực tiêu cực Sự tác động tiêu cực thiên nhiên bão, lũ lụt, hạn hán, động đắt thiên tai gây hậu thiệt hại người, tải sân, Không thiên tai mà người có thé gây thiệt hại tính mạng, sức khoẻ, tài sản cho người khác Những thiệt hại gây cho người nhiều khó khăn, bất hạnh đời sống sản xuất Sự tác động thiên tai, biến đặt nhu cầu nội đời sống cộng đồng người phải có biện pháp phòng ngừa, han chế, khắc phục hậu cách như: buộc người gây thiệt hại phải bồi thường tốn thất trường hợp tai nạn xây lỗi người Phương pháp bảo vệ thân người ban dầu đơn gián việc tin tưởng cầu xin đắng chúa trời, thần linh để an toàn tránh xa rủi ro sống Dần theo thời gian, cách thức bảo vệ thân tài sản người dần phát triển đưới hình thức: s* Biện pháp phòng ngừa Là biện pháp người sử dụng nhận thức dược qui luật thiên nhiên để khắc phục hạn chế thiệt hại đắp đê chống lụt, trồng rừng phòng hộ, phịng cháy, Mục đích biện pháp phịng ngừa nhằm ngăn ngừa rủi ro hạn chế hậu phát sinh từ rủi ro +» Biện pháp cứu trợ Là biện pháp thực để khắc phục hậu phát sinh từ rủi ro Sự cứu tế, trợ giúp xã hội biện pháp tích cực Nguồn trợ giúp từ ngân sách Nhà nước từ đóng góp từ thiện cá nhân, tổ chức mang tính tự nguyện nhằm giúp đỡ tổ chức cá nhân gặp rủi ro khắc phục hậu Biện pháp hữu hiệu trường hợp thiên tai xảy phạm vi vùng, phận dân cư Chương 1: Tổng quan bảo hiểm +4 Biện pháp lập quỹ dự phòng để bù đắp kịp thời tổn thất xảy Trong nhiều trường hợp biện pháp tỏ hiệu nhiều trường hợp khác chúng lại cho thấy hạn chế việc khắc phục hậu Đó là: - Cho dù người có ý đến biện pháp phịng ngừa rủi ro, lại nạn xảy động đất, núi lửa Những thiệt hại thiên tai gây buộc cá nhân hay tổ chức nảo bồi thường khơng có lỗi Biện pháp cứu trợ lại hiệu trường hợp thiệt hại thiên gây lớn Hay trường hợp xây thiệt hại khơng tìm thủ phạm thiệt hại xây lỗi người bị thiệt hại khiến họ bị đẩy vào thé suy kiệt kính tế - Trong bối cảnh hình thức bảo hiểm đời để giải hạn chế Biện pháp bảo hiểm thực thơng qua hoạt động lập sử dụng quỹ bảo hiểm nhằm bù đấp thiệt hại, khắc phục hậu rủi ro Khởi thủy ngành bảo hiểm nói chung từ đại đương lợi nhuận hấp dẫn thúc thương nhân vượt đại dương tìm tới vùng đất Những chuyến hứa hẹn thành cơng giàu có, báo trước giá phải trả tính mạng; tài sản người lái buôn đại dương nỗi giận Bằng chứng cho việc bảo hiểm có xuất phát điểm từ đại đương nhà khảo cỗ học tìm thấy hợp đồng bảo hiểm cổ xưa cảng biển Địa Trung Hải Dại Tây Dương Cũng giai đoạn bên cạnh hợp đồng bảo hiểm cho tai san, au thuyền người ta nghĩ đến việc bảo hiểm cho mạng sống Bắt đầu từ thời Trung cổ, Bắc Âu; Pháp xuất phường buôn Mục đích phường bn trì quan hệ tương tế thành viên, Để gia nhập phường bn, thành viên phải đóng khốn hội phí tiền thực phẩm, đổi lại họ chết họ phường buôn mai táng cử hành tang lễ, trường hợp ỗm đau thành viên nhận tiền điều trị, họ nhận trợ cấp tuổi già hay gặp bất hạnh sống Ở phường buôn bao hàm yếu tố xác định bảo hiểm người, Chương I: Tổng quan bảo hiểm tương hỗ người “cùng hội thuyền”, nguyên tắc bao hiểm 1.1.2 Khái niệm, chất báo hiểm 1.1.2.1 Khái niệm Bảo hiểm quản trị rủi ro, thuộc nhóm tài trợ rủi ro, sử dụng để đối phó với rúi ro có tổn thất, thường tến thất tài nhân mạng Bảo hiểm xem cách công từ cá thể sang cộng đồng thông qua phí bảo hiểm Có nhiều định nghĩa khác bảo hiểm xây dựng góc độ nghiên cứu (xã hội, pháp lý, kinh tế, kỹ thuật nghiệp vụ ) Các định nghĩa phổ biến là: Định nghĩa (thiên xã hội): Bảo hiểm đóng góp số đơng vào bất hạnh số (theo Dennis Kessler.Risque No 17 Jan-Mars 19914 — Mỹ) Định nghĩa (thiên kinh tế - pháp luật): Bảo hiểm nghiệp vụ qua đó, bên người bảo hiểm cam đoan trả khoản tiền gọi phí bảo hiểm thực mong muốn người thứ ba, trường hợp xảy rủi ro, nhận khoản đền bù tổn thất bên khác: bảo hiểm Nhà bảo hiểm nhận trách nhiệm toàn rủi ro đền bù thiệt bại theo phương pháp thống kê (theo Monique Gaultier — Pháp) Định nghĩa (thiên kỹ thuật tính): Bảo hiểm định nghĩa phương sách giám rủi ro băng cách kết hợp số lượng đầy đú đơn vị đối tượng để biến tổn thất cá thành tổn thất cộng đồng đự tính (Nguyễn Phong, Bao Viét/HICM — 1988) Định nghĩa (đáp ứng khía cạnh): Bảo hiểm hoạt động qua cá nhân có quyền hưởng trợ cấp nhờ vào khốn đóng góp cho cho người thư trường hợp xảy rủi ro Khoản trợ cấp tổ chức trã, tổ chức có trách nhiệm tồn rủi ro đền bù thiệt hại theo phương pháp thống ké (theo Monique Gaultier) 1.1.2.2 Bản chất Bản chất bảo hiểm việc phân chia tổn thất người cho tắt người tham gia bảo hiểm chịu Nói cách khác, hoạt Doanh nghiệp bảo hiểm nước ngồi, đoanh nghiệp mơi giới bảo hiểm nước ngồi quan có thẩm quyền nước ngồi cho phép hoạt động kinh doanh bảo hiểm hoạt động môi giới bảo hiểm lĩnh vực dự kiến tiến hànhở Việt Nam Điều 107 Điều kiện để cấp giấy phép đặt văn phòng đại diện Việt Nam Điều kiện để cấp giấy phép đặt văn phòng đại điện doanh nghiệp bảo hiểm doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngồi Việt Nam bao gơm: Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước hoạt động năm năm trở lên; Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngồi có quan hệ hợp tác với quan, tổ chức Việt Nam Điều 108 Thâm quyên cấp giấy phép Bộ Tài cấp giấy phép thành lập hoạt động cho doanh nghiệp báo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngồi; giây phép đặt văn phòng đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, đoanh nghiệp mơi giới bảo hiểm nước ngồi Việt Nam Điều 109 Hồ sơ xin cấp giấy phép thành lập hoạt động 1, Ngoài nội dung quy định Điều 64 Luật này, hồ sơ xin cấp giấy phép thành lập hoạt động doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm liên doanh bao gồm: A) Điều lệ, giấy phép thành lập hoạt động bên tham gia liên doanh; B) Hop đồng liên doanh; C) Bang tổng kết tài sản, báo cáo tài hàng năm có xác nhận cửa tơ chức kiểm tốn độc lập tình hình hoạt động bên tham gia liên doanh ba năm gần Ngoài nội dung quy định Điều 64 Luật này, hồ sơ xin cấp giấy phép thành lập hoạt động doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm 100% vốn đầu tư nước ngồi cịn bao gồm: A) Điều lệ, giấy phép thành lập hoạt động đoanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm nước ngồi nơi đóng trụ sở chính; B) Giấyú ủy quyên cho Tổng giám đốc (Giám đốc) Việt Nam: ©) Bảng tơng kết tài sản, báo cáo tài hàng năm có xác nhận tổ chức kiểm tốn độc lập tình hình hoạt động doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngồi nơi đóng trụ sở ba năm gần nhất, Điều 110 Hồ SƠ Xin cấp giấy phép đặt văn phòng đại điện Hồ sơ xin cấp giấy phép đặt văn phòng đại điện doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước Việt Nam bao gồm: Don xin dat van phòng đại diện; Giấy phép thành lập hoạt động doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngồi nơi đóng trụ Bang tổng kết tài sản, báo cáo tài chức kiểm tốn độc lập tình hình hoạt động doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm nước ngồi Họ, tên, lý lịch Trưởng văn phịng đại 197 sở chính; hàng năm có xác nhận tổ doanh nghiệp bảo hiểm, ba năm gần nhất: diện Việt Nam; Bản giới thiệu doanh nghiệp bảo biểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm nước ngồi hoạt động hợp tác với quan, tổ chức Việt Nam _ Điều 111 Thời hạn cấp giấy phép, lệ phí cấp giấy phép công bồ nội dung hoạt động Thời hạn cấp giấy phép, lệ phí cấp giấy phép công bố nội dung hoạt động doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngồi; văn phịng đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước thực theo quy định điều 65, 66 67 Luật Điều 112 Thu hồi giấy phép Ngoài quy định Điều 68 Luật này, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngồi bị thu hồi giấy phép thành lập hoạt động doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm nước ngồi nơi đóng trụ sở bị thu hồi giấy phép thành lập hoạt động Văn phòng đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, đoanh nghiệp mơi giới bảo hiểm nước ngồi bị thu hồi giấy phép đặt văn phòng đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngồi nơi đóng trụ sở bị thu hồi giấy phép thành lập hoạt động Điều 113 Những thay đổi phải chấp thuận Những thay đổi phải chấp thuận doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm có vốn đầu tư nước thực theo quy định Điều 69 Luật Điều 114 Nội dung hoạt động Nội dung hoạt động doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngồi; văn phòng đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm nước ngồi phải tn theo quy định Luật quy định khác pháp luật Việt Nam Điều 115 Vốn, quỳ dự trữ thu tài doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngồi 1, Chính phú quy định mức vốn pháp định doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới báo hiểm có vốn đầu tư nước ngoai Việc trích lập quỹ dự trữ bắt buộc quỹ dự trữ khác doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm có vốn đầu tư nước thực theo quy định Điều 97 Luật Thu, chi tai doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm có vốn đầu tư nước thực theo quy định pháp luật Việt Nam Điều 116 Khả nẵng tốn, ký quỹ, dự phịng nghiệp vụ dầu tư vốn đoanh nghiệp bảo hiểm có vốn đầu nước ngồi Doanh nghiệp bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngồi phải trì khả tốn theo quy định Điều 77 Luật Doanh nghiệp bảo hiểm có vốn dầu tư nước ngồi phải ký quỹ, trích lập dự phịng nghiệp vụ theo quy định Điều 95 Điều 96 Luật Doanh nghiép bao hiểm có vốn đầu tư nước đầu tư vốn theo quy định Diều 98 Luật Điều 117 Chế độ kế tốn, kiểm tốn báo cáo tải 198 Doanh nghiệp bảo hiểm, đoanh nghiệp môi giới báo hiểm có vến đầu tư nước ngồi phảt thực chế độ kế tốn, kiểm tốn báo cáo tài theo quy định điêu 101, 102, 103 104 Luật Trong thời hạn I§0 ngày, kế từ ngày kết thúc năm tài chính, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngồi; văn phịng đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngồi phải gửi báo cáo tài năm đoanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngồi cho Bộ Tài Điều 118 Chuyển lợi nhuận, chuyển tài sản nước Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm 100% vốn tư nước chuyển nước số lợi nhuận cịn lại thuộc sở hữu sau trích lập quỹ thực đầy đủ nghĩa vụ tài quy định pháp luật Việt Nam Bên nước doanh nghiệp bảo hiểm, đoanh nghiệp môi đầu theo giới bảo hiểm liên doanh chuyên nước số lợi nhuận chia sau doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm liên doanh trích lập quỹ thực day đủ nghĩa vụ tài theo quy định pháp luật Việt Nam Doanh nghiệp bảo hiểm 100% vốn đầu tư nước bên nước doanh nghiệp bảo hiểm liên doanh; doanh nghiệp môi giới bảo hiểm 100% vốn đầu tư nước ngồi bên nước ngồi doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm liên doanh chuyển nước số tài sản cịn lại sau lý, kết thúc hoạt động Việt Nam Việc chuyên tiền tài sản khác nước quy định khoản 1, Điều thực theo quy định pháp luật Việt Nam Điều 119, Các quy định khác Chính phú quy định cụ thể nội dung, phạm vi địa hoạt động doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngồi văn phòng đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm nước ngồi Việt Nam CHUONG VII QUAN LY NHA NUOC VE KINH DOANH BAO HIEM Diéu 120 Nội dung quản lý nhà nước kinh doanh bảo hiểm Nội dụng quản lý nhà nước kinh doanh bảo hiểm bao gồm: Ban hành hướng dẫn thực văn quy phạm pháp luật kinh doanh bao hiểm; xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch sách phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam; Cấp va thu hồi giây phép thành lập hoạt động doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm; giấy phép đặt văn phòng đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước Việt Nam; Ban hành, phê chuẩn, hướng dẫn thực quy tắc, điều khoản, biểu phí, hoa hồng báo hiểm; Áp dụng biện pháp cần thiết để doanh nghiệp bảo hiểm bảo đảm yêu cầu tài thực cam kết với bên mua báo hiểm: Tổ chức thông tin dự báo tình hình thị trường bảo hiểm; Hợp tác quốc tế lĩnh vực bảo hiểm; 199 Chấp thuận việc doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm hoạt động nước ngồi; - Quản ly hoạt động văn phòng đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, đoanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước Việt Nam; 9, Tổ chức việc đào tạo, xây đựng đội ngũ cán quản lý chuyên môn, nghiệp vụ bảo hiểm; 10 Thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh bảo hiểm; giải khiếu nại, tế cáo xử lý vi phạm pháp luật kinh doanh bảo hiểm Điều 121 Cơ quan quản lý nhà nước Chính phủ thống quản lý nhà nước kinh doanh bảo hiểm, Bộ Tài chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực quản lý nhà nước kinh doanh báo hiểm Các bộ, quan ngang bộ, quan thuộc Chính phủ nhiệm vụ, quyền hạn có trách nhiệm quản jý nhà nước bảo hiểm theo quy định pháp luật Ủy ban nhân đân cập phạm vỉ nhiệm vụ, quyền thực quản lý nhà nước kinh đoanh bảo hiểm địa phương pháp luật Điều phạm ví vê kinh doanh hạn theo quy định 122 Thanh tra hoạt động kinh doanh bao hiểm Việc tra hoạt động doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phải thực chức năng, thẩm quyền tuân thủ quy định pháp luật Việc tra tài thực khơng q lần năm doanh nghiệp Thời hạn tra tối đa không 30 ngày, trường hợp đặc biệt thời hạn tra gia hạn theo định quan cấp có thầm quyền, thời gian gia hạn không dược 30 ngày Việc tra bất thường thực có ví phạm pháp luật doanh nghiệp Khi tiến hành tra phải có định người có thâm quyển; kết thúc tra phải có biên kết luận tra Trưởng đoàn tra chịu trách nhiệm nội dung biên kết luận tra Người định tra không pháp luật lợi dụng tra dé vụ lợi, sách nhiễu, gây phiền hà cho hoạt động doanh nghiệp tuỳ theo mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật bị truy cứu trách nhiệm hình sự: gây thiệt hại phải bồi thường cho đoanh nghiệp theo quy định pháp luật KHEN CHƯƠNG THUONG VA VIII XU LY VI PHAM Điền 123 Khen thưởng Tổ chức, cá nhân có thành tích kinh doanh bảo hiểm, phát hành vi vi phạm pháp luật kinh doanh bảo hiểm khen thưởng theo quy định pháp luật Điều 124 Các hành vi vi phạm pháp luật kinh doanh bảo hiểm Các hành vi vi phạm pháp luật kinh doanh bảo hiểm bao gồm: Kinh doanh bảo hiểm khơng có giấy phép thành lập hoạt động không với nội dung giáy phép thành lập hoạt động; Vi phạm quy định cấp giấy phép thành lập hoạt động, tra, kiểm tra giám sát quan nhà nước có thẩm quyển; 200 Cạnh tranh bất hợp pháp; 4, Ép buộc giao kết hợp đông bảo hiểm; Vi phạm quy định bảo hiểm bắt buộc; Vi phạm nghĩa vụ giữ bí mật thơng tin có liên quan đến hợp đồng báo hiểm bên mua bao hiém cung cap; Cung cấp thông tin, số liệu báo cáo sai thật; Kinh doanh điều kiện không bảo đảm yêu cầu tài vi phạm quy định vốn pháp định, dự trữ, ký quỹ trích lập, quản lý sử đụng dự phòng nghiệp vụ; Vi phạm quy định đầu tư vốn; 10 Các hành vi khác vi phạm pháp luật kinh doanh bảo hiểm Điều 125 Xử lý vi phạm Người ví phạm quy định Luật thi theo tinh chat, mức độ vi phạm mà bị xử phạt hành bị truy cứu trách nhiệm hình sự; gây thiệt hại phải bơi thường theo quy định pháp luật Người lợi dụng chức vụ, quyền hạn vi phạm quy định cấp giấy phép thành lập hoạt động, giấy phép đặt văn phòng đại điện doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm nước ngồi Việt Nam, quản lý nhà nước kinh doanh bảo hiểm quy định khác Luật tuỳ theo tính chat mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật bị truy cứu trách nhiệm hình sự; gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định pháp luật Điều 126 Khiếu nại, khởi kiện định xử phạt vỉ phạm hành Tổ chức, cá nhân bị xử lý vi phạm hành có qun khiếu nại với co quan nhà nước có thẩm quyền khởi kiện Tồ án theo quy định pháp luật Trong thời gian khiếu nại khởi kiện, tổ chức, cá nhân bị xử lý vi phạm hành phải thị hành định xứ lý vi phạm hành Khi có định giải khiếu nại quan nhà nước có thẩm quyền an, quyét định Tồ án có hiệu lực pháp luật thi hành theo định giải khiến nại quan nhà nước có thâm quyền theo án, định Toả án Ộ CHƯƠNG IX DIEU KHOAN THI HANH Điều 127 Quy định doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm, văn phịng đại điện thành lập, hoạt động; hợp đồng bao hiểm giao kết trước ngày Luật nảy có hiệu lực Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm thành lập hoạt động theo định thành lập, giây phép thành lập, giấy phép đầu tư, giấy chứng nhận đủ tiêu chuẩn điều kiện hoạt động kinh doanh bảo hiểm: văn phòng đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước hoạt động theo giây phép đặt văn phịng đại điện cấp trước ngày Luật có hiệu lực thí hành khơng phải thực thủ tục xin cấp lại giấy phép Các hợp đồng bảo hiểm giao kết trước ngày Luật có hiệu lực tiếp tục thực theo quy định pháp luật thời điểm giao kết hợp đồng Điều 128 Hiệu lực thi hành Luật có hiệu lực thi hành kế từ ngày 01 tháng năm 2001 201 Những quy định trước trái với Luật bãi bỏ Điều 129 Hướng dẫn thi hành Chính phủ quy định tiết hướng dẫn thi hành Luật Luật Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa X kỳ hợp thứ thơng qua ngày 09 tháng 12 năm 2000 CHỦ TỊCH QUỐC HỘI (Đã ký) Nông Đức Mạnh 202 PHỤ LỤC - - LUẬT SUA DOI, BO SUNG MOT SO DIEU CUA LUAT KINH DOANH BAO HIEM Căn Hiến : pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 sửa đổi, bố sung số điều theo Nghị số 31/2001/QH10; Quốc hội bạn hành Luật sửa đổi, bố sung số điều Luật kinh doanh bảo hiểm só 24/2000/QH10 Điều Sửa đổi, bố sung số điều Luật kinh doanh bảo hiểm Bồ sung khoán 19 khoản 20 Điều sau: “19, Bảo hiểm ưu (rí nghiệp vụ bảo hiểm cho trường hợp người bảo hiểm đạt đến độ tuổi xác định doanh nghiệp báo hiểm trả tiền bảo hiểm theo thỏa thuận hợp đông bảo hiểm 20 Bảo hiểm sức khoẻ loại hình bảo hiểm cho trường hợp người bảo hiểm bị thương tật, tai nạn, ốm đau, bệnh tật chăm sóc sức khỏe doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm theo thỏa thuận hợp đồng bảo hiểm." - Khoản Điều sửa đôi, bổ sung sau: “1 Tổ chức cá nhân có nhu cầu bảo hiểm tham gia bảo hiểm doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động Việt Nam: doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngồi, người nước ngồi làm việc Việt Nam có nhu cầu bảo hiểm lựa chọn tham gia bảo hiểm doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động Việt Nam sử đụng địch vụ bảo hiểm qua biên giới.” Điều sửa đổi, bồ sung sau: “Điều Các loại nghiệp vụ bảo hiểm Báo hiểm nhân thọ bao gồm: a) b) c) đ) Bảo Bảo Bảo Bảo hiểm hiểm hiểm hiểm trọn đời; sinh k tử kỳ: hỗn hợp; đ) Bảo hiểm trả tiền định kỳ; e) Bảo hiểm liên kết đầu tr; ø) Bảo hiểm hưu trí Bảo hiểm phi nhân thọ bao gồm: a) Bảo hiểm tài sản bảo hiểm thiệt hại; b) Bảo hiểm hàng hoá vận chuyển đường bộ, đường biển, đường thủy nội địa đường sắt đường hàng không; c) Bảo hiểm hàng không: đ) Bảo hiểm xe giới; đ) Bảo hiểm cháy, nỗ; ¢) Bao hiểm thân tàu trách nhiệm dân chủ tàu; g) Bảo hiểm trách nhiệm; h) Bảo hiểm tín dụng rủi ro tài chính; Bảo hiểm thiệt hại kinh doanh; k) Bảo hiểm nông nghiệp Bao hiểm sức khoẻ bao gồm: a) Bảo hiểm tai nạn ngudi; b) Bảo hiểm y tế; c) Bảo hiểm chăm sóc sức khoẻ Các nghiệp vụ bảo hiểm khác Chính phủ quy định Bộ Tài quy định Danh mục sản phẩm bảo hiểm.” Điều sửa đổi, bố sung sau: “Điều Tái bảo Doanh nghiệp bảo hiểm có thẻ tái bảo hiểm cho doanh nghiệp bao hiểm khác, bao gồm doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài, tổ chức nhận tái bảo hiểm nước Doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài, tổ chức nhận tái bảo hiểm nước ngồi phải đạt hệ sơ tín nhiệm theo xếp hạng cơng ty đánh giá tín nhiệm quốc tế Bộ Tài quy định.” 5, Điều 10 sửa đổi, bổ sung sau: “Điều 10 Hợp tác, cạnh tranh đấu thầu kinh doanh bảo hiểm Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm hợp tác việc tái bảo hiểm, đồng bảo hiểm, giám định tồn thất, “giải quyền lợi bảo hiểm, để phòng hạn chế tốn thất, phát triển nguồn nhân lực, phát triển sản phẩm bảo hiểm, đào tạo quản lý đại lý bảo hiếm, chia sẻ thông tin để quản trị rủi ro Doanh nghiệp bảo hiểm cạnh tranh điều kiện, phạm vi, mức trách nhiệm, mức phí, chất lượng dịch vụ, lực bảo hiểm lực tài Việc cạnh tranh phải theo quy định pháp luật cạnh tranh bảo đảm an tồn tài doanh nghiệp bảo hiểm; mức phí bảo hiểm phải phù hợp với điều kiện, phạm vi, mức trách nhiệm bảo hiểm Dự án sử dụng vôn nhà nước, tài sản thuộc sở hữu doanh nghiệp nhà nước phải thực đấu thầu điều kiện, nhiệm, mức phí, chất lượng dịch vụ, lực bảo hiểm doanh nghiệp bảo hiểm Việc đấu thầu phải bảo đảm công khai, minh bạch Luật pháp luật dấu thầu nhà nước phạm vi, mức trách lực tài theo quy định Nghiêm câm hành vi sau đây: a) Cấu kết doanh nghiệp bảo hiểm doanh nghiệp bảo hiểm với bên mua bảo hiểm nhằm phân chía thị trường bảo hiểm, khép kín dịch vụ bảo hiểm; b) Can thiệp trái pháp luật vào việc lựa chọn doanh nghiệp bảo hiểm; ©) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn định, yêu cầu, ép buộc, ngăn cản tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm; đ) Thông tin, quang cáo sai sy thật nội dung, phạm vi hoạt động, diều kiện bảo hiểm, làm tổn hại đến quyền, lợi ích hợp pháp bên mua bảo hiểm; đ) Tranh giành khách hàng hình thức ngăn cản, lôi kéo, mua chuộc đc dọa nhân viên khách hàng doanh nghiệp báo hiểm, dại lý bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm khác; e) Khuyến mại bất hợp pháp; g) Hanh vi bat hop pháp khác hợp tác, cạnh tranh đấu thấu.” Điều 15 dược sửa đổi, bổ sung sau: “Điều 15 Thời điểm phát sinh trách nhiệm bảo hiểm Trách nhiệm bảo hiểm phát sinh có trường hợp sau dây: 204 Hợp đồng bảo hiểm giao kết bên mua bảo hiểm đóng đủ phí bảo hiểm: Hợp đồng bảo hiểm giao kết, có thỏa thuận đoanh nghiệp bảo hiểm bên mua bảo hiểm việc bên mua bảo hiểm nợ phí bảo hiểm; Có chứng việc hợp đồng bảo hiểm giao kết bên mua bảo hiểm đóng đủ phí bảo hiểm.” Diều 59 sửa đối, bd sung sau: “Điều 59 Các tỗổ chức kinh doanh bão hiểm Các tổ chức kinh doanh bảo hiểm bao gồm: Công ty cỗ phần bảo hiểm; Công ty trách nhiệm hữu hạn bảo hiểm; Hợp tác xã bảo hiểm; Tổ chức bảo hiểm tương hỗ.” Bồ sung khoản Điều 63 sau: “$, Tổ chức, cá nhân tham gia góp vốn thành lap doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm phái có đủ lực tài có chứng để chứng minh nguồn tài hợp pháp tham gia góp vốn thành lập doanh nghiệp bảo hiểm.” Điểm g va điểm h khoản Điều 69 sửa đổi, bỗ sung sau: “g) Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc (Giám đốc), chun gia tính tốn; h) Chia tách, sáp nhập, hợp nhất, giải thể, chuyển đổi hình thức doanh nghiệp, đầu tư nước ngoài.” 10 Điểm c khoản Điều 86 sửa đổi, bổ sung sau: c) Có Chứng dai ly bao hiểm sở đào tạo Bộ Tài chap thuận cấp Bộ Tài quy định chương trình, nội dung, hình thức đào tạo, việc cấp Chứng đại lý bảo hiểm.” 11 Điều 97 sửa đổi, bổ sung sau: “Điều 97 Quỹ dự trữ Quỹ bảo vệ người bảo hiểm Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm phải lập quỹ dự trữ bắt buộc để bổ sung vốn điều lệ bao dam khả toán Quỹ dự trữ bắt buộc trích hàng năm theo tỷ lệ 5% lợi nhuận sau thuế Mức tối đa quỹ Chính phủ quy định Ngồi quỹ dự trữ bắt buộc quy định khoản Điều này, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm lập quỹ dự trữ khác từ lợi nhuận sau thuê năm tài theo quy định điều lệ đoanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới báo hiểm Quỹ bảo vệ người bảo hiểm thành lập để bảo vệ quyền lợi người bảo hiểm trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm phá sản khả toán Nguồn để lập Quỹ bảo vệ người bảo hiểm trích lập theo tỷ lệ phần trăm phí bảo hiểm áp dụng tất hợp đồng bảo hiểm Chính phủ quy định việc trích lập quản lý, sử dụng Quỹ bảo vệ người bảo hiểm.” 12 Điều 105 dược sửa đổi bỗ sung sau: “Điều 105 Hình thức hoạt động 205 I Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm ngồi phép hoạt động Việt Nam đưới hình thức sau đây: nước a) Công ty trách nhiệm hữu hạn bảo hiểm, công ty trách nhiệm hữu hạn môi giới bảo hiểm; b) Chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm nước ngồi cung cấp dịch vụ bảo hiểm qua biên giới theo quy định Chính phủ Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngồi đặt văn phịng đại diện Việt Nam Văn phịng dại diện khơng kinh doanh bảo hiểm Việt Nam." 13 Điều 108 sửa đổi, bỗ Sung sau: “Điều 108 Tham quyén cấp giấy phép Bộ Tài cấp giấy phép thành lập hoạt động cho doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp mơi giới bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngoài, nhảnh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngồi; giấy phép đặt văn phịng đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước Việt Nam.” 14 Khoản Điều 120 sửa đổi, bổ sung sau: *4, Giám sát hoạt động kinh doanh bảo hiểm thông qua hoạt động nghiệp vụ, tình hình tài chính, quản trị doanh nghiệp, quản trị rủi ro việc chấp hành pháp luật doanh nghiệp bảo hiểm, đoanh nghiệp môi giới bảo hiểm; áp dụng biện pháp cần thiết để doanh nghiệp bảo hiểm bảo đảm yêu câu tài vả thực cam kết với bên mua bảo hiểm; 15 Điều 122 sửa đổi, bổ sung sau: “Điều 122 Thanh tra chuyên ngành kinh doanh bảo hiểm Cơ quan quản lý nhà nước kinh doanh bảo hiểm thực chức tra chuyên ngành kinh doanh bảo hiểm Tế chức hoạt động tra chuyên ngành kinh doanh bảo hiểm theo quy định Luật pháp luật tra.” 16 Bỗ sung khoản Điều 127 sau: “3 Chứng dao tạo đại ly bao hiểm cấp trước ngày Luật có hiệu lực có giá trị sử dụng, khơng phải làm thủ tục chuyển đối thành Chứng đại lý bảo hiểm.” Điền Euật có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 nấm 2011 Chính phủ quy định tiết hướng dẫn điều, khoản giao Luật; hướng dẫn nội dung cần thiết khác Luật dé đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước +Luật Quốc hội nước Cộng hồ xã hội chủ nghĩa khố XI, kỳ họp thứ thơng qua ngày 24 tháng TÌ năm 2010 CHỦ TỊCH QUỐC HỘI (đã ký) Nguyễn Phú Trọng 206 Việt Nam TÀI LIỆU THAM KHẢO Phan Thị Cúc (2008) Xguyẻn ( báo hiểm NXB Thông Kê Nguyễn Văn Định (2008) Giáo trình bảo hiểm NXB Dại học Kinh tế quốc dân Phạm Mạnh Hiển (2007) Nghiệp vụ giao nhận vận tải bảo hiểm ngoại thương NXB Thông Kê Lâm Phước Thuận (2012) Bài giảng Bảo hiểm ngoại thương Đại học Võ t2 Trưởng Toản Các website: - hitp:/Avww.baohiem.pro - http:/Avww.baoviet.com.vn -http:/Avww.baohiem.net.vn 207 Trường Đại học Võ Trường Toán Khoa Kinh tế eee „