Giáo trình sửa chữa hệ thống nhiên liệu diesel tàu thủy (nghề sửa chữa máy tàu thuỷ trung cấp)

Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, mô hình thực hành, bộ dụng cụ nghề Sửa chữa máy tàu thủy,… - Học liệu: + Giáo trình, sách tham khảo, các bản vẽ liên quan đến hệ thốn

Trang 1

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI

GIÁO TRÌNH

MÔ ĐUN: SỬA CHỮA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU DIESEL TÀU THỦY NGHỀ: SỬA CHỮA MÁY TÀU THỦY

TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP

Ban hành kèm theo Quyết định số: / QĐ-CĐCG ngày … tháng năm……

của Trường cao đẳng Cơ giới

Quảng Ngãi (Lưu hành nội bộ)

Trang 3

LỜI GIỚI THIỆU

Trong suốt quãng thời gian thăng trầm, công nghệ động cơ Diesel liên tục cónhững bước cải tiến lớn Đến nay, tiếng ồn của động cơ đã giảm, nhờ hệ thống cách

âm và kiểm soát quá trình đốt nhiên liệu tốt hơn, khói thải giảm xuống và thời giankhởi động nhanh gần bằng động cơ xăng

Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình dạy nghề đượcTổng cục Dạy nghề phê duyệt, sắp xếp logic từ nhiệm vụ, cấu tạo, nguyên lý hoạtđộngcủa hệ thống nhiên liệu động cơ Diesel đến cách phân tích các hư hỏng, phươngpháp kiểm tra và quy trình thực hành sửa chữa Do đó người đọc có thể hiểu một cách

dễ dàng

Mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giả rấtmong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình đượchoàn thiện hơn

Giáo trình này được thiết kế theo mô đun thuộc hệ thống mô đun MĐ 28 củachương trình đào tạo nghề Sửa chữa máy tàu thủy ở cấp trình độ trung cấp nghề vàđược dùng làm giáo trình cho học viên trong các khóa đào tạo, sau khi học tập xong

mô đun này, học viên có đủ kiến thức để học tập tiếp các môn học, mô đun khác củanghề

Quảng Ngãi, ngày tháng năm Tham gia biên soạn

1 Ngô Minh Việt Chủ biên

Trang 4

MỤC LỤC

ST

T

6 Bài 6: Đặt góc phun sớm nhiên liệu cho động cơ 79

4

Trang 5

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: SỬA CHỮA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU DIESEL TÀU THỦY

Mã mô đun: MĐ 28

Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:

- Vị trí: Mô đun được thực hiện sau khi học xong các mô đun, môn học kỹ thuật cơsở

- Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề

- Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Có ý nghĩa và vai trò quan trọng trong việc cung cấpmột phần kiến thức, kỹ năng nghề, nghề sửa chữa máy tàu thủy

- Đối tượng: Là giáo trình áp dụng cho học sinh trình độ Trung cấp nghề Sửa chữamáy tàu thủy

Mục tiêu của mô đun:

B2 Bảo dưỡng, sửa chữa

B3 Kiểm tra, thử hoạt động

Thời gian học tập (giờ)

Tổng số

Trong đó

Lý thuyết

Thực hành /thực tập/

thí nghiệm/

bài tập

Kiểm tra

II Các môn học, mô đun chuyên môn ngành, nghề

Trang 6

II.1 Các môn học, mô đun cơ sở 15 240 155 71 14

MH 10 Dung sai và đo lường kỹ thuật 2 30 20 8 2

MH 11 An toàn lao động và bảo vệ môi trường 3 45 30 12 3

II.2 Các môn học, mô đun chuyên môn 56 1425 409 922 88

MH 18 Động cơ Diesel tàu thủy 1 3 60 40 16 4

MH 19 Máy phụ và các hệ thống trên tàu thủy 2 45 30 13 2

MH 22 Hệ thống động lực tàu thủy 3 45 30 12 3

MH 23 Tháo động cơ Diesel tàu thủy 2 60 6 50 4

MĐ 24 Sửa chữa các chi tiết tĩnh của động cơ Diesel tàu thủy 1 45 6 35 4

MĐ 25 Sửa chữa các chi tiết động của động cơ Diesel tàu thủy 1 45 6 35 4

MĐ 26 Sửa chữa hệ thống phân phối khí tàu thủy 2 45 8 33 4

MĐ 28 Sửa chữa hệ thống nhiên liệu Diesel tàu thủy 2 45 8 33 4

MĐ 29 Sửa chữa hệ thống bôi trơn 2 45 8 33 4

MĐ 31 Sửa chữa hệ thống khởi động và đảo chiều tàu thủy 3 60 10 46 4

MĐ 32 Sửa chữa máy phân ly dầu- nước 1 30 4 24 2

MĐ 34 Sửa chữa thiết bị điện tàu thủy 1 45 8 33 4

MĐ 35 Lắp ráp tổng thành động cơ Diesel 3 60 10 46 4

6

Trang 7

MĐ 36 Vận hành động cơ Diesel tàu thủy 1 30 6 22 2

2 Chương trình chi tiết mô đun

Số

TT Tên các bài trong mô đun

Thời gian (giờ)

Tổng số

Lý thuyết

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra

1 Bài 1: Bảo dưỡng, sửa chữa bầu lọc dầu 5 1 4

2 Bài 2: Bảo dưỡng, sửa chữa bơm cấp dầu 10 1 7 2

3 Bài 3: Bảo dưỡng, sửa chữa vòi phun 5 1 4

4 Bài 4: Bảo dưỡng, sửa chữa bơm cao áp 10 2 8

5 Bài 5: Bảo dưỡng, sửa chữa bộ điều tốc 5 1 4

6 Bài 6: Đặt góc phun sớm nhiên liệu cho động cơ 10 2 6 2

3 Điều kiện thực hiện mô đun:

3.1 Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Phòng học chuyên môn có đầy đủ điều kiện

giảng dạy và học tập mô đun, Đáp ứng phòng học chuẩn

3.2 Trang thiết bị dạy học: Projetor, máy vi tính, bảng, phấn, tranh vẽ

3.3 Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, mô hình thực hành, bộ

dụng cụ nghề Sửa chữa máy tàu thủy,…

- Học liệu:

+ Giáo trình, sách tham khảo, các bản vẽ liên quan đến hệ thống nhiên liệuDiesel tàu thủy, Phần mềm mô phỏng kết cấu và hoạt động của các thiết bị và hệthống, các Video clip minh hoạ tập bài giảng

+ Giáo trình hệ thống nhiên liệu Diesel tàu thủy

+ Tài liệu cần tham khảo phát tay

+ Tham khảo một số trang mạng Internet,…

+ Ảnh, CD ROM cấu tạo các hệ thống + Phiếu kiểm tra

- Dụng cụ:

Trang 8

+ Mô hình cắt các loại.

+ Động cơ thủy lực, máy thủy lực thực tế trong xưởng thực hành

+ Máy chiếu qua đầu, projector, máy vi tính, các bản vẽ hoặc mô hình mẫu

3.4 Các điều kiện khác: Cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa có đầy đủ trang thiết bị hiện đại để

người học thực tập nâng cao tay nghề

4 Nội dung và phương pháp đánh giá:

+ Bảo dưỡng, sửa chữa

+ Kiểm tra, thử hoạt động

- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:

+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp

+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập

+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học

+ Nghiêm túc trong quá trình học tập

+ Chấp hành nghiêm túc các quy định về kỹ thuật, an toàn và tiết kiệm trong bảodưỡng, sửa chữa;

+ Có tinh thần trách nhiệm hoàn thành công việc đảm bảo chất lượng, đúng thờigian

+ Cẩn thận, chu đáo trong công việc, luôn quan tâm đúng, đủ không xảy ra sai sót

+ Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2)

Chuẩn đầu ra đánh giá

Số cột Thời điểm

kiểm tra

8

Trang 9

Vấn đáp vàthực hànhtrên mô hình

A1, A2, A3, B1, B2,C1, C2,

5 Hướng dẫn thực hiện môn học

5.1 Phạm vi, đối tượng áp dụng: Đối tượng Trung cấp Sửa chữa máy tàu thủy.

5.2 Phương pháp giảng dạy, học tập môn học

5.2.1 Đối với người dạy

* Lý thuyết: Áp dụng phương pháp dạy học tích cực bao gồm: Trình chiếu, thuyết

trình ngắn, nêu vấn đề, hướng dẫn đọc tài liệu, bài tập cụ thể, câu hỏi thảo luậnnhóm…

* Thực hành:

- Phân chia nhóm nhỏ thực hiện bài tập thực hành theo nội dung đề ra.

- Khi giải bài tập, làm các bài Thực hành, thí nghiệm, bài tập: Giáo viên

hướng dẫn, thao tác mẫu và sửa sai tại chỗ cho nguời học

- Sử dụng các mô hình, học cụ mô phỏng để minh họa các bài tập ứng dụng các

hệ truyền động dùng điện tử công suất, các loại thiết bị điều khiển

* Thảo luận: Phân chia nhóm nhỏ thảo luận theo nội dung đề ra.

* Hướng dẫn tự học theo nhóm: Nhóm trưởng phân công các thành viên trong nhóm

tìm hiểu, nghiên cứu theo yêu cầu nội dung trong bài học, cả nhóm thảo luận, trình bàynội dung, ghi chép và viết báo cáo nhóm

5.2.2 Đối với người học: Người học phải thực hiện các nhiệm vụ như sau:

- Nghiên cứu kỹ bài học tại nhà trước khi đến lớp Các tài liệu tham khảo sẽ đượccung cấp nguồn trước khi người học vào học môn học này (trang web, thư viện, tài liệu )

- Sinh viên trao đổi với nhau, thực hiện bài thực hành và báo cáo kết quả

- Tham dự tối thiểu 70% các giờ giảng tích hợp Nếu người học vắng >30% sốgiờ tích hợp phải học lại mô đun mới được tham dự kì thi lần sau

- Tự học và thảo luận nhóm: Là một phương pháp học tập kết hợp giữa làm việctheo nhóm và làm việc cá nhân Một nhóm gồm 2-3 người học sẽ được cung cấp chủ

đề thảo luận trước khi học lý thuyết, thực hành Mỗi người học sẽ chịu trách nhiệm về

Trang 10

1 hoặc một số nội dung trong chủ đề mà nhóm đã phân công để phát triển và hoànthiện tốt nhất toàn bộ chủ đề thảo luận của nhóm

- Tham dự đủ các bài kiểm tra thường xuyên, định kỳ

- Tham dự thi kết thúc môn học

- Chủ động tổ chức thực hiện giờ tự học

6 Tài liệu tham khảo:

[1] Giáo trình: Tập bài giảng thực hành tại xưởng thực hành sửa chữa máy tàu thủy, Trường CĐHH I

10

Trang 11

Bài 1: Bảo dưỡng, sửa chữa bầu lọc dầu

Mã MĐ: MĐ28-01 Giới thiệu:

- Bầu lọc là bộ phận lọc sạch các tạp chất cơ học và nước lẫn trong nhiên liệu,đây là bộ phận quan trọng không thể thiếu trong hệ thống cung cấp nhiên liệu diesel

Mục tiêu:

- Trình bày được nguyên lý làm việc của bầu lọc dầu

- Bảo dưỡng, sửa chữa được bầu lọc dầu

- Đảm bảo an toàn, vệ sinh công nghiệp Có tác phong làm việc công nghiệp

Phương pháp giảng dạy và học tập bài mở đầu

- Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học nhớ nguyên lý làm việc của bầu lọc dầu Bảo dưỡng, sửa chữa được bầu lọc dầu

- Đối với người học: Chủ động đọc trước giáo trình trước buổi học

Điều kiện thực hiện bài học

- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng học chuyên môn

- Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác

- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu

tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan

- Các điều kiện khác: Không có

Kiểm tra và đánh giá bài học

- Nội dung:

 Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức

 Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng.

 Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:

+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp

+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập.

+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học.

+ Nghiêm túc trong quá trình học tập.

- Phương pháp:

 Điểm kiểm tra thường xuyên: không có

 Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có

 Kiểm tra định kỳ thực hành: không có

Nội dung chính:

Trang 12

1 Các dạng hư hỏng và nguyên nhân gây hư hỏng

Không khí

Đầu ra thấp

* Khí nạp thiếu

-Không khí hút vào có lẫn bụi và tạp chất Sữa chữa

- Tua bin tăng áp quay không bình thường Kiểm tra

- Bám muội than trên bánh tua bin Làm sạch

- Bánh tua bin và đĩa sau tua bin chạm nhau Kiểm tra

- Bánh tua bin và vỏ tua bin chạm nhau Kiểm tra

- Trục và bánh răng tua bin bị cong Thay thế

- Bánh nén và vỏ máy nén chạm nhau Kiểm tra

- Ống đẩy hoặc bạc đạn đẩy bị kẹt Thay thế

- Các bộ phận trượt không khớp do ống dẫn dầu bị kẹt

Làm sạch, kiểm tra

- Bánh máy nén hỏng, bánh tua bin bị hỏng Thay thế

- Vật lạ ở mặt trước của lõi làm mát Làm sạch

- Bộ nạp giảm thanh không được mở Kiểm tra

- Tua bin tăng áp quay không bình thường Kiểm tra

Khói ra nhiều

và hơi trắng

* Thời chuẩn phun hòa khí không đúng Điều chỉnh

* Chất lượng nhiên liệu thấp Thay thế

12

Trang 13

- Rỉ dầu do mòn xéc măng va/ hoặc bộ chèn

- Phốt dầu bị hư do dầu bị tắc trong ống hồi

* Các điều chỉnh không chính xác trong việc đóng, mở van nạp giảm âm Điều chỉnh Khói ra nhiều

và đen

* Lớp lọc khí bị tắc bít

* Có vấn đề về hoạt động của động cơ Làm sạch

* Lượng nhiên liệu phun không đều vào xy

* Thời điểm phun không đúng Điều chỉnh

* Điều chỉnh đóng mở van nạp giảm âm

* Thủng thùng nhiên liệu Sửa chữa

Trang 14

CẢNH BÁO

Nếu mức nước trong bình

vỏ bán trong suốt tăng lên đến

mức đỏ đánh dấu trên vòng ngoài

của vỏ thì phải ngay lập tức nới

nút xả để tháo nước Không cần

phải tháo bung nút xả ra vì nước

vẫn sẽ chảy ra theo rãnh ren nới

tháo bộ lọc nhiên liệu.

Hình 3.16 Tháo bộ lọc nhiên liệu.

14

Trang 15

* Thay thế bộ lọc mới và lắp lại:

Dùng khóa mở bộ lọc (công cụ chuyên dụng).

Để lắp vào, hãy xiết thêm 3/4 vòng sau khi đã lắp gioăng lót lên đầu bộ lọc.

Chú ý:

Sau khi lắp, chạy thử động cơ để xem có bị rò rỉ nhiên liệu không.

Hình 3.17 Lắp bộ lọc nhiên liệu.

3 Thực hành tháo, bảo dưỡng, sửa chữa.

CÂU HỎI ÔN TẬP

Trang 16

1 Trình bày các dạng hư hỏng và nguyên nhân gây hư hỏng bầu lọc dầu?

2 Trình bày quy trình tháo, kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa bầu lọc dầu?

Bài 2 Bảo dưỡng và sửa chữa bơm cấp dầu

Bơm cấp dầu là bộ phận trong hệ thống cung cấp nhiên liệu cho động cơ Diesel,

có nhiệm vụ vận chuyển nhiên liệu từ thùng đến bơm cao áp, vậy cách kiểm tra, bảodưỡng và sửa chữa bơm cấp dầu được thực hiện như thế nào, người đọc có thể thamkhảo trong bài sửa chữa và bảo dưỡng bơm cấp dầu

Mục tiêu:

- Trình bày được các hư hỏng, phương pháp phát hiện và khắc phục hư hỏng củabơm dầu

- Sửa chữa và bảo dưỡng được bơm dầu

- Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học nhớ các hư hỏng, phương pháp phát hiện và khắc phục hư hỏng của bơm dầu Sửa chữa và bảo dưỡng được bơm dầu

- Nội dung:

16

Trang 17

 Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng)

 Kiểm tra định kỳ thực hành: 1 điểm kiểm tra (hình thức: thực hành)

- Van hút, van đẩy mòn, kênh, lò xo van yếu, gãy

- Tắc lọc của bơm phía đường hút

* Dầu diesel lọt qua khe hở giữa ty đẩy và lỗ dẫn hướng làm nhiên liệu rò

từ khoang bơm sang khoang có trục cam

Nguyên nhân:

Do mòn ty đẩy pít tông bơm và lỗ dẫn hướng Nếu đường dầu bôi trơn cho trục cam bơm cao áp được dùng chung với đường dầu bôi trơn cho động cơ nhiên liệu sẽ chảy vào các te động cơ phá hỏng dầu bôi trơn Khe hở giữa ty đẩy

và lỗ dẫn hướng không được quá 0,02 mm, nếu vượt quá khe hở này phải sửa chữa.

Sửa chữa

Các chi tiết của bơm chuyển nhiên liệu chủ yếu là thay mới.

2 Phương pháp tháo và kiểm tra

2.1.Trình tự tháo trên xe

Trang 18

- Tháo đường ống dầu ra khỏi

bơm chuyển nhiên liệu.

- Tháo bơm chuyển nhiên liệu ra

khỏi thân bơm cao áp

2.2 Trình tự tháo rời bơm chuyển nhiên liệu

18

Trang 19

Hình 4.6 Trình tự tháo bơm chuyển nhiên liệu.

Trình tự tháo:1 Bơm mồi(bơm tay); 2 Bu lông dầu; 3 Chi tiết đỡ van; 4.

Lò xo; 5 Van nạp/van xả; 6 Đinh khuy; 7 Lưới lọc; 8 Nút bít; 9 Lò xo; 10 Pít tông; 11 Cần đẩy súp páp; 12 Khoen chặn; 13 Con đội súp páp; 14 Vỏ

Chú ý:

Nên biết vị trí bị sự cố bằng cách kiểm tra trước khi phải tháo ra.

- Kẹp bơm chuyển nhiên liệu lên ê-tô

- Tháo rời các chi tiết của bơm chuyển nhiên liệu theo thứ tự các số ở bên dưới.

Trang 20

1) Tháo bơm tay

- Tháo bơm tay ra khỏi bơm

chuyển nhiên liệu

- Tháo lò và van nạp ra khỏi đế

van nạp

2) Tháo van xả

- Tháo chi tiết đỡ van số (3)

- Tháo lò và van xả ra khỏi đế

van xả

3) Tháo con đội

- Tháo khoen chặn (vòng chặn) con đội súppáp (hình a).

- Tháo con đội ra khỏi thân bơm (hình b).

- Tháo rời các chi tiết của côn đội (hình c).

a) Tháo vòng chặn b) Tháo con đội c) Tháo rời con đội

Hình 4.7 Tháo con đội.

4) Tháo lọc dầu

- Tháo lưới lọc dầu ra khỏi bu

lông dầu (đinh khuy)

20

Trang 21

5) Tháo pít tông bơm chuyển

nhiên liệu

- Tháo ốc bít (8)

-Tháo lò xo (9), pít tông(10) và

cần đẩy (11) ra khỏi vỏ bơm (14)

2.3 Kiểm tra, sửa chữa.

a Kiểm tra.

- Tháo rời và rửa sạch các chi tiết để kiểm tra.

- Quan sát các chi tiết: Pít tông, xy lanh, kiểm tra vết xước, mòn Kiểm tra các van, lò xo, sự rò rỉ nhiên liệu,…

- Sử dụng đồng hồ xo để xác định độ mòn của các chi tiết như pít tông

và xy lanh, thanh đẩy pít tông và lỗ trong thân bơm, trục con đội và con lăn.

- Kiểm tra bu lông, đệm, lưới lọc, bơm tay…

- Kiểm tra bơm tay:

+ Bịt tay vào đầu hút bơm tay

+ Kéo cần bơm tay lên nó và thả

cần bơm tay ra nó phải hút ngược trở

lại.

(Nêu không hãy sửa chữa hoặc thay

thế bơm tay)

Hình 4.8 Kiểm tra bơm tay.

- Kiểm tra độ kín của van nạp, van xả ta làm như sau:

- Bịt đầu ra của bơm chuyển nhiên liệu, Cho bơm tay hoạt động, nếu van nạp nhiên liệu bị mòn thì bơm tay vẫn hoạt động bình thường Nếu van xả

bị mòn thì nhiên liệu bị rỉ khi bơm tay ngừng hoạt động.

- Pít tông mòn thì thay pít tông mới

- Xy lanh mòn xước thì doa lại Khe hở lắp ghép giữa pít tông và xy lanh là (0,015- 0,035) mm Khe hở lắp ghép > 0,1mm thì thay mới cả cặp.

Trang 22

- Thanh đẩy pít tông và lỗ trong thân bơm có khe hở lắp ghép là 0,01mm Trục con đội và con lăn mòn thì mạ crôm rồi gia công lại đảm bảo khe hở lắp ghép là (0,015 - 0,045) mm.

- Bơm tay mòn hỏng thì thay bơm mới.

2.4Trình tự lắp

Việc ráp lại ngược với trình tự tháo.

1) Lắp con đội

- Lắp ráp các chi tiết của co đội

- Lắp con đội vào đúng rãnh dẫn

hướng trên vỏ bơm

- Lắp phanh hãm con đội

2) Lắp pít tông vào vỏ bơm

- Lắp van xả, lò xo và chi tiết đỡ

van vào vỏ bơm.

4) Lắp van nạp và bơm tay

- Lắp van nạp, lò xo vào vỏ bơm

- Lắp bơm tay

5) Lắp lọc dầu vào bu lông dầu

2.5 Lắp bơm chuyển nhiên liệu lên thân bơm cao áp

22

Trang 23

- Lắp bơm chuyển nhiên liệu lên

thân bơm cao áp

- Lắp các đường ống dẫn dầu

- Bơm tay và xả không khí trong

hệ thống.

1 Trình bày các dạng hư hỏng và nguyên nhân gây hư hỏng của bơm cấp dầu?

2 Trình bày quy trình tháo và kiểm tra bơm cấp dầu?

3 Trình bày quy trình sửa chữabơm cấp dầu

Bài 3 Bảo dưỡng và sửa chữa vòi phun

Trang 24

Vòi phun là bộ phận phun nhiên liệu tơi xương vào trong buồng đốt của động

cơ, sau một thời gian làm việc các chi tiết của vòi phun bị mòn, nhiên liệu rò rỉ vềđường dầu hồi nhiều, áp suất phun bị thay đổi, dẫn đến động cơ có khói đen Trong bàinày sẽ giới thiệu cho người đọc biết về trình tự tháo, kiểm tra, sửa chữa, lắp và điềuchỉnh vòi phun

Mục tiêu:

- Trình bày được các hư hỏng, phương pháp phát hiện và khắc phục hư hỏng của vòiphun

- Sửa chữa và bảo dưỡng được vòi phun

- Đảm bảo an toàn, vệ sinh công nghiệp Có tác phong làm việc công nghiệp

- Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học nhớ các hư hỏng, phương pháp phát hiện và khắc phục hư hỏng của vòi phun Sửa chữa và bảo dưỡng được vòi phun

- Nội dung:

 Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng)

Nội dung chính:

24

Trang 25

1 Các dạng hư hỏng và nguyên nhân gây hư hỏng của vòi phun

1.1 Hư hỏng của vòi của vòi phun có chốt.

- Chốt dẫn hướng tia phun mòn (Góc phun lúc mới (150 – 17)0, khi mòn tăng lên (600 – 70)0làm giảm hành trình tia phun nhiên liệu không cháy hết động

cơ có khói đen

- Mặt vát đóng kín bị mòn: làm giảm độ kín, nguyên nhân do va đập giữa kim phun và cối kim phun, nhiên liệu có bột mài phóng qua với tốc độ cao.Tác hại làm kim phun đóng không kín có hiện tượng dò rỉ nhiên liệu, nhỏ rọt, cháy, kẹt cối kim phun.

- Phần dẫn hướng mòn: nhiên liệu rò rỉ về ống dầu thừa nhiều, giảm lượng nhiên liệu cung cấp,áp suất giảm.

1.2 Hư hỏng của vòi phun không chốt.

- Mòn mặt vát đóng kín (tương tự như vòi phun có chốt)

- Phần dẫn hướng bị mòn.

- Lỗ phun bị tắc kẹt do đó làm mất số lượng tia phun.

2 Phương pháp tháo, kiểm tra và điều chỉnh vòi phun

2.1 Tháo, kiểm tra, sửa chữa, lắp vòi phun nhiều lỗ không có chốt.

2.1.1 Trình tự tháo vòi phun trên xe.

Để tháo và ráp vòi phun thì hãy

dùng khóa ổ và công cụ tay cầm (công

Ống nắp, vòi phun, và bơm phun

không được phép để bụi và bẩn lọt

vào Nếu tháo vòi phun ra thì phải

kiếm cái gì đó để ngăn không cho bụi

dính vào xy lanh.

2.1.2 Kiểm tra vòi phun.

1) Kiểm tra áp suất phun

Trang 26

Lắp vòi phun lên thiết bị và xả

không khí trong thiết bị và vòi phun

bằng đai ốc như hình bên.

- Tác động nhanh vào cần bơm

tay của thiết bị trong một thời gian

ngắn để xả khí trong vòi phun.

Chú ý:

Không đặt tay của bạn trước lỗ phun

- Tác động vào cần bơm tay của

thiết bị chậm và quan sát áp suất hiển

thị trên đồng hồ báo của thiết bị.

- Khi vòi phun bắt đầu phun hãy

đọc áp suất hiện thị trên đồng hồ

Áp suất mở vòi phun:

+ Vòi phun cũ: (180 - 210)

Kg/cm2

+ Vòi phun mới: (200- 210)

Kg/cm2

(Nếu áp suất phun không đúng phải điều chỉnh bằng đệm phía trên lò xo)

- Sau khi phun song vòi phun

không bị nhỏ giọt.

2) Kiểm tra rò rỉ vòi phun

-Lắp vòi phun vào thiết bị kiểm

tra vòi phun sau đó tác động vào cần

bơm tay của thiết bị cho áp suất nhiên

liệu thấp hơn áp suất phun khoảng

10-20kg/cm2 sau đó giữ cần bơm tay ở đó.

Chú ý:

Nếu vòi phun bị rò rỉ phải thay cặp kim phun và cối kim phun mới hoặc thay vòi phun mới.

26

Trang 27

3) Kiểm tra tia phun

- Tác động vào cần bơm của

thiết bị với tốc độ 15 – 60 lần/phút (vòi

phun cũ), 30 – 60 lần/phút (vòi phun

+ Nếu các tia phun không đúng phải làm sạch hoặc thay thế vòi phun

2.1.3 Tháo rời vòi phun.

Đảm bảo rằng bộ vòi và van kim

phải không thay đổi.

Hình 6.4 Trình tự tháo vòi phun loại 1 lò xo.

2.1.4 Làm sạch và kiểm tra.

1) Làm sạch

Sau khi làm sạch vòi phun bằng xăng, cạo muội than bằng công cụ làm sạch vòi phun (công cụ chuyên dụng).

Trang 28

Tiến hành tiếp như sau:

Tháo van kim ra khỏi vòi và làm

sạch van kim bằng miếng gỗ làm sạch

van kim.

Vừa quay vừa chèn đầu kim làm

sạch vào bằng miệng vòi để cạo muội

bám Dùng loại kim làm sạch có kích

thước phù hợp.

Dùng bàn chải làm sạch muội

than bám trên đầu vòi phun

Kiểm tra đầu vòi phun và van

kim xem có bị cháy dỗ và xước không

Nếu các chi tiết trên không đảm

bảo phải thay thế cặp kim phun.

2) Kiểm tra

Làm sạch và ngâm vòi vào xăng,

xoay van kim và bảo đảm rằng nó di

chuyển trơn tru Tiếp theo, lôi van kim

theo phương thẳng đứng lên khoảng

1/3 hành trình và kiểm tra xem liệu nó

có tự trượt xuống không.

Nếu nó không tự trượt xuống thì phải thay cặp kim phun mới.

2.1.5 Trình tự lắp ráp.

28

Trang 29

- Khi thay đầu vòi mới thì phải

cạo lớp bám đi, (có thể là màng nhựa

tổng hợp) và cho van kim vào trong vòi

và ngâm trong xăng để tẩy hoàn toàn

Cho chạy công cụ kiểm tra vòi

phun vài lần để kiểm tra Điều này là

để xả khí trong công cụ kiểm tra ra.

Cho công cụ này chạy ở tốc độ quy định Sau đó thay miếng lót để có được áp suất phun như quy định.

Chiều dày miếng lót: 0.95 đến 1.25 sẽ tăng thêm 0.05; 1.275 đến 1.775

sẽ tăng thêm 0.025; 1.80 đến 2.15 sẽ tăng thêm 0.05

Khi chiều dày miếng lót tăng thêm 0.05 thì áp suất phun sẽ thay đổi 0.49 MPa (5 kgf/cm²) Khi đã chọn đúng miếng lót, hãy kiểm tra lại áp suất

Trang 30

2) Tình trạng phun

Hình 6.6 Tình trạng phun của vòi phun.

Phun tốt:

1 Cả 5 miệng phun cùng phun đều nhau

2 Phun đều và đối xứng

3) Kiểm tra độ kín khí

Lắp vòi đã được chỉnh sửa sẵn

sàng phun ở áp suất quy định vào công

cụ kiểm tra vòi và tăng nhè nhẹ áp suất

để kiểm tra áp suất.

Giữ nguyên trạng thái này và

kiểm tra xem có bị rò rỉ nhiên liệu từ

đáy vòi không Vòi tốt nếu không có rò

nhiên liệu.

2 Tháo vòi phun kín một lỗ có chốt.

2.2.1 Tháo vòi phun trên động cơ.

30

Trang 31

- Nới lỏng các đường ống cao áp

- Tháo rời tất cả các đường ống

2.2.2 Kiểm tra vòi phun.

1) Kiểm tra áp suất phun

- Lắp vòi phun lên thiết bị và xả

không khí trong đường ống và vòi

phun bằng đai ốc bắt vào vòi phun

- Tác động nhanh vào cần bơm

tay của thiết bị trong một thời gian

ngắn để xả khí trong vòi phun

Trang 32

- Tác động vào cần bơm tay của

thiết bị chậm và quan sát đồng hồ báo

P của thiết bị.

- Khi vòi phun bắt đầu phun hãy

đọc áp suất hiện thị trên đồng hồ.

Áp suất mở vòi phun:

+ Vòi phun cũ: (105- 125)

Kg/cm2

+ Vòi phun mới: (115- 125) Kg/cm2

(Nếu áp suất phun không đúng phải điều chỉnh bằng đệm phía trên lò xo)

- Sau khi phun song vòi phun

không bị nhỏ giọt.

2) Kiểm tra rò rỉ

-Lắp vòi phun vào thiết bị kiểm

tra vòi phun sau đó tác động vào cần

bơm tay của thiết bị cho áp suất nhiên

liệu thấp hơn áp suất phun khoảng

(10-20)kg/cm2 sau đó giữ cần bơm tay ở

đó.

Trong thời gian khoảng 10giây nếu vòi phun bị nhỏ giọt phải thay thế cặp kim phun.

3) Kiểm tra chum tia phun

- Tác động vào cần bơm của

Trang 33

2.2.3 Tháo rời vòi phun.

Hình 6.7 Các chi tiết của vòi phun.

- Sử dụng cụ chuyên dụng(SST)

để tháo thân trên vòi phun

- Tháo đệm điều chỉnh, lò xo,

chốt nén, miếng ngăn và cặp kim phun.

2.2.4 Làm sạch và kiểm tra.

1) Làm sạch

Trang 34

a) Làm sạch kim phun b) Cối kim phun

2) Kiểm tra

- Kiểm tra kim phun và cối kim

phun xem có bị mòn xước, cháy rỗ, hư

hỏng không

Nếu các điều kiện trên không

đảm bảo hãy thay thế cặp kim phun.

- Làm sạch cặp kim phun bằng

dầu Diesel

- Lắp kim phun và cối kim phun

sau đó đặt nghiêng kim phun 60o rồi

kéo kim phun ra 1/3 chiều dài

- Khi bỏ tay ra kim phun phải

chuyển động từ từ xuống do trọng

lượng của nó.

- Lặp lại thao tác này khi quay

kim phun ở một vài vị trí khác

2.2.5 Lắp ráp vòi phun.

- Lắp cặp kim phun, miếng

ngăn, chốt nén, lò xo, đệm điều chỉnh

và thân vòi phun phía trên.

- Sử dụng cụ chuyên dụng (SST)

để lắp vòi phun

2.2.6 Lắp vòi phun lên động cơ.

34

Trang 35

- Lắp đệm làm kín và vòi phun

lên động cơ, sử dụng SST và clê lưc

xiết vòi phun đúng lực xiết quy định.

- Lắp đường ống dầu hồi

- Lắp các đường ống cao áp

đúng thứ tự

- Khởi động động cơ và kiểm tra

xem có rò rỉ nhiên liệu không

1 Trình bày các dạng hư hỏng và nguyên nhân gây hư hỏng của vòi phun

2 Trình bày quy trình tháo, bảo dưỡng và kiểm tra vòi phun

3 Trình bày quy trình sửa chữa và điều chỉnh vòi phun

Trang 36

Bài 4 Bảo dưỡng và sửa chữa bơm cao áp

- Bơm cao áp là một bộ phận trong hệ thống nhiên liệu, nó có nhiệm vụ tạo ra

áp suất cao, điều chỉnh lượng nhiên liệu đến vòi phun, nó có kết cấu khá phức tạp.Trong bài này sẽ giới thiệu cho người đọc biết được các hư hỏng, phương pháp pháthiện và khắc phục hư hỏng của bơm cao áp Sửa chữa và bảo dưỡng được bơm cao áp

Mục tiêu:

- Trình bày được các hư hỏng, phương pháp phát hiện và khắc phục hư hỏng củabơm cao áp

- Sửa chữa và bảo dưỡng được bơm cao áp

- Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học nhớ các hư hỏng, phương pháp phát hiện và khắc phục hư hỏng của bơm cao áp Sửa chữa và bảo dưỡng được bơm cao áp

- Nội dung:

36

Trang 37

 Điểm kiểm tra thường xuyên: không có

không khởi

động

- Bơm nạp nhiên liệu bị hỏng

+ Cam truyền động cho con đội mòn Thay

- Bơm cao áp bị hỏng+ Pít tông, xy lanh bơm cao áp bị kẹt, mòn Thay

- Vòi phun nhiên liệu bị hỏng

nhiên liệu

- Tắc ống nhiên liệu hay rò rỉ mối nối Sửa hay thay

- Trong hệ thống nhiên liệu có nước hoặckhông khí

Xả hay thay

Trang 38

Động cơ có

tiếng gõ

Có khói ở khí

thải và va đập

trong động cơ

- Bơm cao áp bị hỏng+ Thời gian phun không chính xác Điều chỉnh

+ Thanh răng điều khiển trượt không trơn Thay+ Con đội bị mòn và trượt không trơn Thay

+ Bộ phận giữ van triệt hồi lỏng Thay+ Van triệt hồi làm việc không đúng Thay

- Bơm phun bị hỏng+ Các van của bơm cung cấp hoạt động khôngtốt

Thay

- Trong nhiên liệu có nước hoặc không khí Xả hay thay

- Thời lượng phun không chuẩn Điều chỉnh

- Cần điều khiển không tiếp xúc với bulônghãm tốc độ nhiên liệu

Điều chỉnh

Công suất

động cơ thấp

38

Trang 39

+ Lỗ phun bị tắc Làm sạch

- Bơm phun nhiên liệu bị hỏng

- Bộ điều tốc bị trục trặc+ Lò xo điều tốc yếu nên bộ điều chỉnh thờilượng hoạt động ở tốc độ thấp

Điều chỉnh

+ Vị trí dừng toàn tải bị lỗi Điều chỉnh+ Cần điểu khiển điều chỉnh không đúng Điều chỉnh

- Góc nghiêng của bộ định thời không đúng Điều chỉnh

- Bulông chặn của bàn ga không khớp Điều chỉnh

- Điều chỉnh bulông giữ của bàn đạp gia tốckhông đúng

Điều chỉnh

- Có nước hoặc không khí trong hệ thống Xả hay thay

- Bộ điều tốc bị hỏng+ Độ giãn của lò xo chạy không tải quá thấp Điều chỉnh

+ Bulông chặn ga răng ti điều chỉnh không Điều chỉnh

Trang 40

- Thời lượng phun không chuẩn Điều chỉnh

- Tuyến cáp điều chỉnh gia tốc không chuẩn Sửa

- Cáp điều chỉnh gia tốc không đủ trượt Thay

- Cần điều khiển bộ điều chỉnh trượt kém Sửa

Động cơ

không thể

dừng lại

- Cáp hãm động cơ bị đứt hay bị căng Thay

- Điều chỉnh cáp tắt động cơ không đúng Điều chỉnh

- Cơ cấu dừng bộ điều chỉnh bị hỏng Thay

Lỗi tiếp nhiên

liệu

- Mối nối của bộ tách nước bị lỏng Sửa

2 Phương pháp tháo, kiểm tra và điều chỉnh bơm cao áp

2.1 Trình tự tháo, kiểm tra, sửa chữa và lắp các bộ phận của bơm cao áp dãy 2.1.1 Tháo bơm cao áp trên động cơ.

40

Tiêu đề	Giáo Trình Sửa Chữa Hệ Thống Nhiên Liệu Diesel Tàu Thủy
Tác giả	Ngô Minh Việt
Trường học	Trường Cao Đẳng Cơ Giới
Chuyên ngành	Sửa Chữa Máy Tàu Thủy
Thể loại	Giáo Trình
Thành phố	Quảng Ngãi

Định dạng
Số trang	89
Dung lượng	4,19 MB