Một số biện pháp góp phần xây dựng tập thể lớp vững mạnh và hạnh kiểm. Giúp giáo viên “Xây dựng kế hoạch Thực hiện kế hoạch Kiểm tra kế hoạch Tổng kết và vạch kế hoạch mới”. 2. Đối với học sinh: Giúp các em có ý thức tự giác, nổ lực phấn đấu trong việc xây dựng một tập thể lớp xuất sắc và cảm thấy có trách nhiệm và xứng đáng trong tập thể đó. III. PHẠM VI ĐỀ TÀI: Một số biện pháp trong công tác giáo dục học sinh đã được tôi vận dụng cho học sinh lớp 10A3 và 11A3 trường THPT Phan Đình Phùng trong các năm học 20062007 và 20072008. Đồng thời những biện pháp đó đã được tôi áp dụng và đạt hiệu quả khả quan tại lớp chủ nhiệm mới 10A16 trong năm học 2008 – 2009. IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: Phương pháp quan sát: Quan sát hành động, diễn biến tâm sinh lí của hs. Phương pháp điều tra: Trò chuyện, trao đổi với giáo viên bộ môn để có thể nắm bắt cụ thể kịp thời quá trình học tập, rèn luyện của lớp; trò chuyện với học sinh trong lớp; tiếp xúc và gặp gỡ với phụ huynh học sinh... Phương pháp thử nghiệm: Đưa các biện pháp và áp dụng cho học sinh lớp 10A3 và 11A3 trường THPT Phan Đình Phùng trong các năm học 20062007 và 20072008 PHẦN NỘI DUNG: A. TÌM HIỂU LỚP CHỦ NHIỆM: Là giáo viên dạy Lịch Sử và bắt đầu nhận công tác chủ nhiệm từ năm 2006. Sau 3 năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi đã rút ra được cho mình những kinh nghiệm để hoàn thành nhiệm vụ tốt hơn. Ngay khi vào nhận lớp, đầu tiên tôi tìm hiểu qua một số giáo viên bộ môn đã từng dạy và chủ nhiệm lớp. Trong 3 năm làm công tác chủ nhiệm, tôi đã đi theo trình tự tìm hiểu về: I. Phân loại giới tính: Do điều kiện về cơ sở vật chất nên tổng số học sinh trong lớp học thường là 47 đến 50 em. Ngay từ khi nhận lớp, tôi đã phân loại giới tính để quản lí và thực hiện các biện pháp giáo dục cho phù hợp với từng đối tượng học sinh. Lớp 10A3 năm học 20062007: Tổng số học sinh: 47 trong đó học sinh nam là 23, học sinh nữ: 24. Vì không có sự chênh lệch khá lớn giữa hai đối tượng nam và nữ nên có phần thuận lợi trong việc gần gũi để tìm hiểu, giáo dục học sinh. II. Xây dựng đội ngũ ban cán sự lớp: Trong công tác chủ nhiệm việc lựa chọn và xây dựng một đội ngũ cán sự lớp Việc xây dựng một tập thể học sinh tự quản có vị trí đặc biệt quan trọng, bởi đó sẽ là chỗ dựa, là cánh tay phải đắc lực giúp giáo viên chủ nhiệm quản lý và điều hành lớp được tốt. Vậy làm cách nào có thể lựa chọn được Ban cán sự tích cực, năng nổ, có tinh thần trách nhiệm cao đối với tập thể? theo tôi có những cách sau: 1. Lựa chọn một đội ngũ cán bộ lớp có đủ uy tín và năng lực điều khiển tập thể lớp: GVCN lựa chọn một đội ngũ cán bộ lớp trên cơ sở của việc tìm hiểu hs. Tập thể lớp tự lựa chọn, bầu ra đội ngũ cán bộ lớp, có thể được bầu bằng cách bỏ phiếu kín hoặc hình thức giơ tay. Nhưng tốt nhất GVCN cần định hướng cho tập thể lựa chọn những bạn xứng đáng nhất vào BCS lớp, biến ý định của mình thành quyết định dân chủ của tập thể học sinh bằng việc xác định những tiêu chuẩn lựa chọn hoặc mục tiêu, nội dung hoạt động của lớp để lựa chọn được người gánh vác công việc của tập thể. 2. Tổ chức huấn luyện đội ngũ cán bộ lớp: Tập hợp đội ngũ cán sự lớp, tổ…để bồi dưỡng cho các em những hiểu biết về ý nghĩa, tác dụng của việc xây dựng một tập thể lớp vững mạnh, về vai trò, nhiệm vụ của cán bộ lớp và mối quan hệ công tác giữa các cán bộ lớp với nhau. Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng loại cán bộ lớp, cán bộ chức năng, yêu cầu các em nắm vững nhiệm vụ của mình để ghi nhớ và thực hiện. Giúp học sinh cách xác định mục đích, nội dung, phương pháp tiến hành và những điều kiện cần thiết để thực hiện nhiệm vụ… 3. Tổ chức cho học sinh lớp chủ nhiệm tìnm hiểu về những nội dung xây dựng tập thể lớp tự quản: Giúp cho cán sự lớp và tất cả học sinh trong lớp hiểu và nắm bắt được: Thế nào là một tập thể lớp tự quản. Vai trò của đội ngũ cán bộ lớp trong quá trình xây dựng đội ngũ lớp tự quản. Tự quản trong giờ học vănghs giáo viên. Tự quản giờ trên lớp, giờ kiểm tra, đánh giá. Tự quản trong sinh hoạt tập thể hàng tuần: sinh hoạt 15 phút, sinh hoạt 1 tiết… Tự quản trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. 4. Tổ chức các hoạt động thực tế để học sinh được rèn luyện các kỹ năng tự quản: Đây là bước hết sức quan trọng trong đó mọi thành viên của lớp đều tham gia vào việc xây dựng một tập thể lớp tự quản. Các hoạt động tổ chức theo phương châm:” Thầy lui dần vể hậu trường” để hoạ trò tự quản lý và điều khiển”. Ban đầu GVCN có thể tham gia trực tiếp xây dựng kế hoạch hoạt động, hướng dẫn họ sinh chuẩn bị các hoạt động và điều khiển học sinh tham gia hoạt động. Sau đó GVCN sẽ giao dần cho BCS lớp tự tổ chức và điều khiển các hoạt động của lớp, và chỉ giúp đỡ học sinh với tư cách là người cố vấn, điều chỉnh hoạt động của các em theo đúng hướng. Tổ chức để học sinh tự đánh giá kết quả hoạt động của cả tập thể. Giúp các em có thể rút ra được những bài học kinh nghiệm để những hoạt động tiếp theo đạt hiệu quả cao hơn. Mỗi lần như vậy là một dịp để các em và tập thể học sinh trưởng thành dần lên. III. Về Học tập, đạo đức: Đây là một trong những yếu tố quyết định chất lượng học tập và rèn luyện của các em học sinh trong lớp. Đó cũng là nhân tố tạo nên phong trào thi đua của tập thể. Vì vậy, tôi đã tìm hiểu và ghi lại kết quả xếp loại hai mặt của các em từ bậc học THCS để phát huy những học sinh khá tốt và giúp đỡ những em yếu kém tiến bộ. Nhất là khi các em học lên một môi trường học tập mới với nhiều điều mới lạ cùng những yêu cầu, đòi hỏi cao hơn về kỹ năng cũng như tư duy và đạo đức, tác phong. Do lớp 10A3,. 11A3 năm học 2006 – 2007 và 2007 – 2008 (nay là lớp 12A3) các em có đầu vào tuyến sinh khá cao vào ban KHTN của trường theo chương trình phân ban của bộ giáo dục và đào tạo nên đa số các em đều có kết quả học lực khá trở lên và 100% đạt hạnh kiểm khá, tốt Đây là mặt thuận lợi cơ bản để giúp GVCN có thể quản lý và điều hành tốt, đưa ra những biện pháp sinh hoạt và tổ chức các loại hình sinh hoạt mà có thể thực hiện và áp dụng tốt và mang lại hiệu quả cao hơn đối với các lớp đại trà, tôi lấy đơn cử trong hoạt động sinh hoạt 15 phút đầu giờ. 1. Sinh hoạt 15 phút đầu giờ: Trong coâng taùc chuû nhieäm coù nhiều coâng vieäc coù lieân quan, moät trong nhöõng noäi dung ñoù laø toå chöùc hoaït ñoäng sinh hoaït ngoaïi khoaù cho hoïc sinh, nhaø tröôøng ñaõ toå chöùc nhieàu hoaït ñoäng ngoaïi khoaù: Giaùo duïc ngoaøi giôø leân lôùp, giaùo duïc höôùng nghieäp, caùc hoäi dieãn vaên ngheä, theå duïc theå thao…. Nhöõng hoaït ñoäng treân ñaõ goùp phaàn ña daïng hoaù caùc loaïi hình, phöông phaùp daïy vaø hoïc, taïo ñieàu kieän cho caùc em coù ñöôïc saân chôi boå ích, nhöõng hoaït ñoäng vui chôi, giaûi trí, hoaït ñoäng hoïc taäp laønh maïnh beân caïnh nhöõng giôø hoïc chính khoaù. Sinh hoaït 15 phuùt ñaàu giôø ñoùng vai troø, vò trí raát quan troïng bôûi vì: Neáu chuùng ta toå chöùc toát sinh hoaït 15 phuùt seõ giuùp caùc em coù söï chuaån bò toát hôn cho nhöõng tieát hoïc tôùi. Coù theå noùi ñaây laø thôøi gian ñeå caùc em khôûi ñoäng cho moät buoåi hoïc taäp ñaït hieäu quaû. Taäp cho caùc em coù thoùi quen, kyû luaät, ñeán lôùp, ñeán tröôøng vaø tinh thaàn xaây döïng taäp theå cuõng nhö xaây döïng moái quan heä baïn beø, thaày coâ toát hôn. Bieän phaùp: GVCN taêng cöôøng baùm saùt vaø chæ ñaïo coù hieäu quaû hoaït ñoäng 15 phuùt: Giai ñoaïn ñaàu giaùo vieân ñöa ra noäi dung sinh hoaït vaø tröïc tieáp ñieàu haønh, sau ñoù höôùng daãn vaø boài döôõng ñoäi nguõ caùn boä lôùp töï ñieàu haønh sinh hoaït giuùp caùc em reøn luyeän tính töï quaûn vaø laøm chuû taäp theå. Qua moãi buoåi sinh hoaït nhö vaäy, GVCN nhaän xeùt vaø uoán naén nhöõng maët ñaït ñöôïc vaø ñònh höôùng cho caùc em toå chöùc nhöõng buoåi sinh hoaït sau toát hôn, luùc naøy GVCN chæ ñoùng vai troø coá vaán. GVCN tieáp tuïc taêng cöôøng noäi dung hoaït ñoäng phong phuù, ña daïng, caàn baùm saùt nhöõng noäi dung maø Ban giaùm hieäu, ñoaøn tröôøng vaø caùc toå chöùc ñoaøn theå trong tröôøng ñeà ra. Caàn loàng gheùp noäi dung sinh hoaït chính trò – Tö töôûng cho caùc em coù ñieàu kieän trao ñoåi vaø tìm hieåu nhöõng ngaøy leã lôùn cuûa daân toäc cuõng nhö caùc söï kieän lòch söû troïng ñaïi, nhöõng tin töùc caäp nhaät veà thôøi söï… Caàn thay ñoåi linh hoaït noäi dung vaø hình thöùc sinh hoaït, loàng gheùp noäi dung thaûo luaän nhaèm naâng cao chaát löôïng hoïc taäp. Keát quaû đạt được: Noäi dung sinh hoaït phong phuù vaø ña daïng hôn: Ngoaøi sinh hoaït haùt taäp theå chöõa baøi taäp, GVCN coøn loàng gheùp keå chuyeän veà moät soá nhaân vaät lòch söû , cho hoïc sinh thaûo luaän veà caùc vaán ñeà thôøi söï: Söï kieän Vieät Nam gia nhaäp WTO, toå chöùc hoäi nghò APEC, söï kieän thaønh laäp Ñaûng CSVN… Hoïc sinh haêng haùi tham gia sinh hoaït nghieâm tuùc. Goùp phaàn taïo neân khoân khí hoïc taäp vui veû, thoaûi maùi taïo cho caùc em coù taâm theá vui töôi ñeå tieáp thu baøi hoïc toát hôn. Qua ñoù, giuùp caùc em coù ñieàu kieän hieåu vaø giao löu roäng raõi hôn vôùi caùc baïn trong lôùp, tính ñoaøn keát taäp theå ñöôïc naâng cao, tình caûm thaày troø ñöôïc cuõng coá, taäp theå lôùp ngaøy caøng vöõng maïnh. Vieäc tìm hieåu nhöõng bieän phaùp nhaèm naâng cao chaát löôïng giaùo duïc hoïc sinh thoâng qua sinh hoaït 15’ ñaàu giôø böôùc ñaàu ñaõ mang laïi hieäu quaû toát vaø thieát thöïc trong coâng taùc chuû nhieäm cuûa toâi. Giuùp giaùo vieân naém baét tình hình hoïc sinh cuï theå vaø saùt thöïc hôn, cuûng coá vaø ñoaøn keát taäp theå lôùp nhaèm naâng cao tinh thaàn traùch nhieäm cuûa caùc em trong vieäc xaây döïng moät taäp theå maïnh. Taïo cho hoïc sinh coù ñöôïc moâi tröôøng sinh hoaït hieäu quaû, qua ñoù giuùp caùc em coù theâm kieán thöùc hieåu bieát xaõ hoäi, giuùp caùc em coù theå töï tin hôn vaøo baûn thaân, tìm ra ñöôïc nhöõng ñieåm maïnh, ñieåm yeáu cuûa mình ñeå phaùt huy, söõa chöõa cuøng hoaø nhaäp vaø phaùt trieån. 2. Sinh hoạt 1 tiết Ngoại khoá: Là GVCN tôi đã cố gắng lồng ghép các hoạt động sinh hoạt cho học sinh của lớp, giúp các em tìm hiểu và tổ chức tốt việc kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc: Tổ chức kỷ niệm ngày 2010; 2011; 83… Hình thức tổ chức: Tuỳ theo điều kiện cụ thể GVCN có thể giao nhiệm vụ cho BCS lớp chuẩn bị các hoạt động theo nội dung: Tổ chức buổi toạ đàm tìm hiểu về những ngày lễ, tổ chức thi văn nghệ, biểu diễn thời trang… Nếu tổ chức được các hoạt động trên có tác dụng giáo dục rất tốt vì: Giúp Hs lớp được trang bị những hiểu biết cơ bản về các ngày lễ trọng đại của dân tộc, tạo không khí giao lưu, học hỏi, giúp HS có môi trường, có thêm diễn đàn để thể hiện năng lực tổ chức, năng khiếu, sở trường… Qua các hoạt động đó giúp cho các thành viên được giao lưu, cọ xát, được học hỏi và hiểu biết hơn tạo tinh thần đoàn kết, sự hiểu biết lẫn nhau, từ đó, mỗi thành viên đều cảm thấy mình phải có ý thức và trách nhiệm xây dựng tập thể lớp đoàn kết và vững mạnh.
Trang 1Vì vậy, vai trò của người giáo viên, nhất là giáo viên chủ nhiệm không những
là người truyền đạt kiến thức, kĩ năng phát triển về trình độ nhận thức cho học sinh
mà còn là người định hướng và giúp đỡ các em phát triển một cách toàn diện về họcvấn cũng như lối sống, tác phong, đạo đức Đúng như cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng
viết “ Thầy giáo là nhân vật trọng tâm trong nhà trường, là người quyết định và tạo
ra những con người mới xã hội chủ nghĩa” Nghề giáo là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý, nghề sáng tạo nhất trong những nghề sáng tạo vì nó sáng tạo
ra những con người sáng tạo…
Để góp phần công sức nhỏ bé của mình trong việc đào tạo ra những công dân
tốt cho xã hội, những lớp người mới “vừa hồng, vừa chuyên” - thế hệ tương lai của
đất nước, chúng ta phải giáo dục học sinh một cách toàn diện ngay từ khi các em còntrên ghế nhà trường GVCN lớp là người chịu trách nhiệm thực hiện mọi quyết địnhquản lý của hiệu trưởng đối với lớp và các thành viên trong lớp Vạch kế hoạch, tổchức thực hiện kế hoạch lớp Chủ nhiệm lớp phải biết phối hợp với các GV bộ môn,chỉ huy quản lý học sinh trong lớp học tập, lao động, rèn luyện cả đức và tài,chấphành tốt nội quy của nhà trường, hiểu và chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật của nhà
Trang 2nước GVCN cũng là người phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trong trường như:Đoàn trường, chi đoàn GV, chi hội phụ huynh, để làm tốt công tác dạy- học- giáodục học sinh trong lớp phụ trách.
Thông qua công tác chủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm vừa là người thầy giáovừa là người cha, người mẹ, người anh, người chị có vai trò dìu dắt, định hướng chocác em về tư tưởng, đạo đức, lối sống và lý tưởng phấn đấu Lứa tuổi học sinh THPTvốn rất nhạy cảm nên chưa ổn định về tâm lý và thể chất Do vậy, các em có thể bịlôi kéo, sa ngã vào những thói hư - tật xấu, tệ nạn xã hội Nếu không có biện phápchấn chỉnh kịp thời các em có thể buông xuôi.Từ đó, dẫn đến trong tập thể lớp sẽ cónhững cá nhân tách biệt, luôn làm trái với những nội quy của nhà trường, của lớp.Học sinh đó không những có kết quả học tập và rèn luyện yếu kém mà kéo theo sựảnh hưởng đến tập thể lớp, nhất là với những học sinh có tinh thần học tập tốt, ýthức tập thể cao Đây là vấn đề làm đau đầu không ít các bậc phụ huynh, nhà trường,các tổ chức giáo dục và quản lí xã hội
Là giáo viên giảng dạy bộ môn Lịch Sử, lại làm công tác chủ nhiệm chưa lâu,kinh nghiệm chưa nhiều Song, tôi đã suy nghĩ rất nhiều làm thế nào để có thể gópphần giáo dục các em trở thành những con người có nhân cách tốt, sau này trở thànhnhững công dân có ích cho xã hội Bởi các em chính là những chủ nhân tương laicủa đất nước, sẽ góp phần xây dựng nước Việt Nam văn minh, giàu mạnh, dân chủ
và công bằng Đặc biệt là trong thời kì nước ta gia nhập WTO, chủ động hội nhậpnền kinh tế thế giới thì tương lai càng cần phải có những công dân phát triển toàndiện về trình độ lẫn nhân cách - Vừa có đức vừa có tài, năng động tiếp thu và thíchứng với cái mới, cái tích cực, vừa có tinh thần và trách nhiệm trong việc giữ gìn bảnsắc văn hoá dân tộc, bài trừ cái cũ – cái lạc hậu, cái không tích cực…đặng đưa nướcViệt Nam vươn cao vươn xa hội nhập và sánh vai cùng bạn bè năm châu bốn biển Xuất phát từ những lý do đó, trong năm học này tôi đã đi sâu nghiên cứu đề tài
“Một số biện pháp xây dựng tập thể lớp vững mạnh ” Với ý định chia sẻ với quý
đồng nghiệp đang làm công tác chủ nhiệm những biện pháp mà tôi đã áp dụng cóhiệu quả trong công tác của bản thân trong những năm qua…
Trang 3II.MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI:
Trong sự nghiệp giáo dục của mình, đã là giáo viên thì hầu như thầy cô nàocũng trãi qua một lần làm công tác chủ nhiệm Khi gánh trên vai trách nhiệm vừalàm giáo viên giảng dạy kiến thức vừa có thể như người thân trong gia đình dạy dỗ,rèn luyện đạo đức cho học sinh không ai không thấy những khó khăn Nhất là vớinhững lớp học sinh yếu kém nhiều cả về học lực và hạnh kiểm Nhưng cho dù khókhăn thế nào đi nữa thì trách nhiệm của người làm công tác giáo dục đều phải tìmmọi biện pháp để vượt qua và đạt hiệu quả cao
Với đề tài này với hy vọng có thể giúp :
1 Đối với giáo viên chủ nhiệm:
- GVCN có thể áp dụng những biện pháp mà tôi đã nêu ra ở đây vào công tác chủnhiệm lớp
- Trên cơ sở những biện pháp ấy, giáo viên có thể mở rộng và linh hoạt tùy theotừng hoàn cảnh cụ thể để áp dụng
- Những biện pháp mà đề tài nêu ra có thể giúp học sinh và tập thể lớp tiến bộ đạtkết quả tốt trên hai mặt học lực và hạnh kiểm
Giúp giáo viên “Xây dựng kế hoạch Thực hiện kế hoạch Kiểm tra kế hoạch Tổng kết và vạch kế hoạch mới”
2 Đối với học sinh: Giúp các em có ý thức tự giác, nổ lực phấn đấu trong việc xây
dựng một tập thể lớp xuất sắc và cảm thấy có trách nhiệm và xứng đáng trong tậpthể đó
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Phương pháp quan sát: Quan sát hành động, diễn biến tâm sinh lí của hs
- Phương pháp điều tra: Trò chuyện, trao đổi với giáo viên bộ môn để có thể
nắm bắt cụ thể kịp thời quá trình học tập, rèn luyện của lớp; trò chuyện với học sinhtrong lớp; tiếp xúc và gặp gỡ với phụ huynh học sinh
Trang 4- Phương pháp thử nghiệm: Đưa các biện pháp và áp dụng cho học sinh lớp
10A3 và 11A3 trường THPT Phan Đình Phùng trong các năm học 2006-2007 và2007-2008
I Phân loại giới tính:
* Do điều kiện về cơ sở vật chất nên tổng số học sinh trong lớp học thường là
47 đến 50 em Ngay từ khi nhận lớp, tôi đã phân loại giới tính để quản lí và thựchiện các biện pháp giáo dục cho phù hợp với từng đối tượng học sinh
* Lớp 10A3 năm học 2006-2007:
- Tổng số học sinh: 47 trong đó học sinh nam là 23, học sinh nữ: 24
- Vì không có sự chênh lệch khá lớn giữa hai đối tượng nam và nữ nên có phầnthuận lợi trong việc gần gũi để tìm hiểu, giáo dục học sinh
II Xây dựng đội ngũ ban cán sự lớp:
Trong công tác chủ nhiệm việc lựa chọn và xây dựng một đội ngũ cán sự lớp Việc xây dựng một tập thể học sinh tự quản có vị trí đặc biệt quan trọng, bởi đó sẽ làchỗ dựa, là cánh tay phải đắc lực giúp giáo viên chủ nhiệm quản lý và điều hành lớpđược tốt
-Vậy làm cách nào có thể lựa chọn được Ban cán sự tích cực, năng nổ, có tinhthần trách nhiệm cao đối với tập thể? theo tôi có những cách sau:
1 Lựa chọn một đội ngũ cán bộ lớp có đủ uy tín và năng lực điều khiển tập thể lớp:
- GVCN lựa chọn một đội ngũ cán bộ lớp trên cơ sở của việc tìm hiểu hs
Trang 5- Tập thể lớp tự lựa chọn, bầu ra đội ngũ cán bộ lớp, có thể được bầu bằng cách
bỏ phiếu kín hoặc hình thức giơ tay
Nhưng tốt nhất GVCN cần định hướng cho tập thể lựa chọn những bạn xứngđáng nhất vào BCS lớp, biến ý định của mình thành quyết định dân chủ của tập thểhọc sinh bằng việc xác định những tiêu chuẩn lựa chọn hoặc mục tiêu, nội dunghoạt động của lớp để lựa chọn được người gánh vác công việc của tập thể
2 Tổ chức huấn luyện đội ngũ cán bộ lớp:
- Tập hợp đội ngũ cán sự lớp, tổ…để bồi dưỡng cho các em những hiểu biết về
ý nghĩa, tác dụng của việc xây dựng một tập thể lớp vững mạnh, về vai trò, nhiệm
vụ của cán bộ lớp và mối quan hệ công tác giữa các cán bộ lớp với nhau
- Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng loại cán bộ lớp, cán bộ chức năng, yêu cầu các
em nắm vững nhiệm vụ của mình để ghi nhớ và thực hiện Giúp học sinh cách xácđịnh mục đích, nội dung, phương pháp tiến hành và những điều kiện cần thiết đểthực hiện nhiệm vụ…
3 Tổ chức cho học sinh lớp chủ nhiệm tìnm hiểu về những nội dung xây dựng tập thể lớp tự quản:
Giúp cho cán sự lớp và tất cả học sinh trong lớp hiểu và nắm bắt được:
- Thế nào là một tập thể lớp tự quản
- Vai trò của đội ngũ cán bộ lớp trong quá trình xây dựng đội ngũ lớp tự quản
- Tự quản trong giờ học vănghs giáo viên
- Tự quản giờ trên lớp, giờ kiểm tra, đánh giá
- Tự quản trong sinh hoạt tập thể hàng tuần: sinh hoạt 15 phút, sinh hoạt 1tiết…
- Tự quản trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
4 Tổ chức các hoạt động thực tế để học sinh được rèn luyện các kỹ năng tự quản:
Đây là bước hết sức quan trọng trong đó mọi thành viên của lớp đều tham giavào việc xây dựng một tập thể lớp tự quản Các hoạt động tổ chức theo phươngchâm:” Thầy lui dần vể hậu trường” để hoạ trò tự quản lý và điều khiển”
- Ban đầu GVCN có thể tham gia trực tiếp xây dựng kế hoạch hoạt động, hướngdẫn họ sinh chuẩn bị các hoạt động và điều khiển học sinh tham gia hoạt động Sau
Trang 6đĩ GVCN sẽ giao dần cho BCS lớp tự tổ chức và điều khiển các hoạt động của lớp,
và chỉ giúp đỡ học sinh với tư cách là người cố vấn, điều chỉnh hoạt động của các
em theo đúng hướng
- Tổ chức để học sinh tự đánh giá kết quả hoạt động của cả tập thể Giúp các em
cĩ thể rút ra được những bài học kinh nghiệm để những hoạt động tiếp theo đạthiệu quả cao hơn Mỗi lần như vậy là một dịp để các em và tập thể học sinh trưởngthành dần lên
Do lớp 10A3, 11A3 năm học 2006 – 2007 và 2007 – 2008 (nay là lớp 12A3)các em cĩ đầu vào tuyến sinh khá cao vào ban KHTN của trường theo chương trìnhphân ban của bộ giáo dục và đào tạo nên đa số các em đều cĩ kết quả học lực khá trởlên và 100% đạt hạnh kiểm khá, tốt
Đây là mặt thuận lợi cơ bản để giúp GVCN cĩ thể quản lý và điều hành tốt,đưa ra những biện pháp sinh hoạt và tổ chức các loại hình sinh hoạt mà cĩ thể thựchiện và áp dụng tốt và mang lại hiệu quả cao hơn đối với các lớp đại trà, tơi lấy đơn
cử trong hoạt động sinh hoạt 15 phút đầu giờ
1 Sinh hoạt 15 phút đầu giờ:
Trong công tác chủ nhiệm có nhiều công việc có liên quan, một trongnhững nội dung đó là tổ chức hoạt động sinh hoạt ngoại khoá cho học sinh, nhàtrường đã tổ chức nhiều hoạt động ngoại khoá: Giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáodục hướng nghiệp, các hội diễn văn nghệ, thể dục thể thao…
Những hoạt động trên đã góp phần đa dạng hoá các loại hình, phương phápdạy và học, tạo điều kiện cho các em có được sân chơi bổ ích, những hoạt độngvui chơi, giải trí, hoạt động học tập lành mạnh bên cạnh những giờ học chínhkhoá
Trang 7Sinh hoạt 15 phút đầu giờ đóng vai trò, vị trí rất quan trọng bởi vì:
- Nếu chúng ta tổ chức tốt sinh hoạt 15 phút sẽ giúp các em có sự chuẩn bịtốt hơn cho những tiết học tới Có thể nói đây là thời gian để các em khởi độngcho một buổi học tập đạt hiệu quả
- Tập cho các em có thói quen, kỷ luật, đến lớp, đến trường và tinh thầnxây dựng tập thể cũng như xây dựng mối quan hệ bạn bè, thầy cô tốt hơn
* Biện pháp:
- GVCN tăng cường bám sát và chỉ đạo có hiệu quả hoạt động 15 phút: Giaiđoạn đầu giáo viên đưa ra nội dung sinh hoạt và trực tiếp điều hành, sau đóhướng dẫn và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lớp tự điều hành sinh hoạt giúp các emrèn luyện tính tự quản và làm chủ tập thể Qua mỗi buổi sinh hoạt như vậy,GVCN nhận xét và uốn nắn những mặt đạt được và định hướng cho các em tổchức những buổi sinh hoạt sau tốt hơn, lúc này GVCN chỉ đóng vai trò cố vấn
- GVCN tiếp tục tăng cường nội dung hoạt động phong phú, đa dạng, cần bámsát những nội dung mà Ban giám hiệu, đoàn trường và các tổ chức đoàn thể trongtrường đề ra Cần lồng ghép nội dung sinh hoạt chính trị – Tư tưởng cho các emcó điều kiện trao đổi và tìm hiểu những ngày lễ lớn của dân tộc cũng như các sựkiện lịch sử trọng đại, những tin tức cập nhật về thời sự…
- Cần thay đổi linh hoạt nội dung và hình thức sinh hoạt, lồng ghép nội dungthảo luận nhằm nâng cao chất lượng học tập
* Kết quả đạt được:
- Nội dung sinh hoạt phong phú và đa dạng hơn: Ngoài sinh hoạt hát tập thểchữa bài tập, GVCN còn lồng ghép kể chuyện về một số nhân vật lịch sử , chohọc sinh thảo luận về các vấn đề thời sự: Sự kiện Việt Nam gia nhập WTO, tổchức hội nghị APEC, sự kiện thành lập Đảng CSVN…
- Học sinh hăng hái tham gia sinh hoạt nghiêm túc Góp phần tạo nên khônkhí học tập vui vẻ, thoải mái tạo cho các em có tâm thế vui tươi để tiếp thu bàihọc tốt hơn
- Qua đó, giúp các em có điều kiện hiểu và giao lưu rộng rãi hơn với các bạntrong lớp, tính đoàn kết tập thể được nâng cao, tình cảm thầy trò được cũng cố,tập thể lớp ngày càng vững mạnh
Việc tìm hiểu những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinhthông qua sinh hoạt 15’ đầu giờ bước đầu đã mang lại hiệu quả tốt và thiết thựctrong công tác chủ nhiệm của tôi
- Giúp giáo viên nắm bắt tình hình học sinh cụ thể và sát thực hơn, củng cố vàđoàn kết tập thể lớp nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm của các em trong việcxây dựng một tập thể mạnh
- Tạo cho học sinh có được môi trường sinh hoạt hiệu quả, qua đó giúp các emcó thêm kiến thức hiểu biết xã hội, giúp các em có thể tự tin hơn vào bản thân,
Trang 8tìm ra được những điểm mạnh, điểm yếu của mình để phát huy, sữa chữa cùnghoà nhập và phát triển.
2 Sinh hoạt 1 tiết - Ngoại khố:
Là GVCN tơi đã cố gắng lồng ghép các hoạt động sinh hoạt cho học sinh của lớp,giúp các em tìm hiểu và tổ chức tốt việc kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc:
- Tổ chức kỷ niệm ngày 20/10; 20/11; 8/3…
- Hình thức tổ chức: Tuỳ theo điều kiện cụ thể GVCN cĩ thể giao nhiệm vụ choBCS lớp chuẩn bị các hoạt động theo nội dung: Tổ chức buổi toạ đàm tìm hiểu vềnhững ngày lễ, tổ chức thi văn nghệ, biểu diễn thời trang…
- Nếu tổ chức được các hoạt động trên cĩ tác dụng giáo dục rất tốt vì: Giúp Hslớp được trang bị những hiểu biết cơ bản về các ngày lễ trọng đại của dân tộc, tạokhơng khí giao lưu, học hỏi, giúp HS cĩ mơi trường, cĩ thêm diễn đàn để thể hiệnnăng lực tổ chức, năng khiếu, sở trường…
- Qua các hoạt động đĩ giúp cho các thành viên được giao lưu, cọ xát, được họchỏi và hiểu biết hơn tạo tinh thần đồn kết, sự hiểu biết lẫn nhau, từ đĩ, mỗi thànhviên đều cảm thấy mình phải cĩ ý thức và trách nhiệm xây dựng tập thể lớp đồn kết
và vững mạnh
*** MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHỐ LỚP 11A3***
Năm học: 2007 - 2008
Trang 10Thi biểu diễn thời trang, văn nghệ chào mừng…
Trang 11a Biện pháp:
Để biết được lực học cụ thể của từng em khi mới vào lớp 10, tôi tìm hiểu kếtquả học tập của từng em ở cấp THCS sau đó giao nhiệm vụ cụ thể cho những họcsinh có năng lực nổi trội phụ trách các mảng khác nhau như: Khoa học tự nhiên,khoa học xã hội Tuy các em học ban KHTN song GVCN luôn khuyến khích vàđộng viên các em phấn đấu để học đều các môn
- GVCN lựa chọn và giao nhiệm vụ cho lớp phó học tập chọn ra những họcsinh giỏi nổi trội ở một bộ môn d ựa tr êđể hỗ trợ lớp phó học tập hoàn thiện đội ngũcán sự học tập
- GVCN sắp xếp nơi ngồi cho học sinh trong lớp theo nguyên tắc: Phải đạtmức độ cân bằng giữa giới tính trong một tổ đồng thời cắt cử những học sinh họckhá hơn ngồi cạnh để kèm những học sinh học yếu, giúp cho các thành viên trongtập thể hiểu biết và gắn bó, đoàn kết hơn trong học tập, rèn luyện và tinh thần quyếttâm xây dựng một tập thể lớp vững mạnh trên tất cả các lĩnh vực: Học tập-đạo đức-
nề nếp
b Kết quả đạt được: Lớp 10A3; 11A3 trong các năm học 2006-2007 và
2007-2008 là lớp có nhiều học sinh khá giỏi của trương Ví dụ: Kết quả của cuối năm họclớp 11:
- Có 3 học sinh giỏi là các em: Nguyễn Thị Hồng Ngọc, Nguyễn Thị Ánh Lâm,Lưu Thị Mai và 2 em cũng đạt điểm trên 8.0 xong không được công nhận danh hiệuhọc sinh giỏi do bị không chế môn Anh Văn đạt điểm dướ 6.5 là: Hoàng Thị Oanh
và Trần Quyết Chiến
- Có 18 học sinh đạt học lực khá
- Có 21 học sinh đạt học lực trung bình
- Không có học sinh yếu, kém
IV Hoàn cảnh, kinh tế gia đình:
Do đặc điểm của địa bàn trường nên học sinh của các lớp tôi đã chủ nhiệm:
- Đa số học sinh của lớp nhà ở gần trường nên việc đi lại cũng thuận lợi Bêncạnh đó cũng có những em học sinh nhà ở xa trường trong phạm vi từ 10 đến 15 km
- Những em có hộ khẩu tại xa Vụ Bổn, Eakmut … nên một số em phải trọ học Đặcbiệt lớp có 1 học sinh nhà xa trường đến hơn 60 cây số như em Hoàng Thị Oanh nhà
Trang 12em ở huyện Krông Buk xong em đã cố gắng vượt qua những khó khăn trong việc xagia đình và em luôn là học sinh có thành tích học tập cao.
- Kinh tế của đa số gia đình học sinh còn nhiều khó khăn, một số gia đình nằmtrong diện xóa đói giảm nghèo của địa phương
- Phụ huynh trong lớp phần nhiều là nông dân, sự hiểu biết về giáo dục còn hạnchế
V Tâm lí lứa tuổ i :
- Kinh tế của một số gia đình học sinh gặp khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đếnviệc học tập và có phần ảnh hưởng đến tâm lí các em, nhất là học sinh thuộc diện hộnghèo, gia đình chính sách
- Một số học sinh trong lớp bị mồ côi cha như em: Nguyễn Thị Tuyết và emNguyễn Thị Minh Lý
- Một số em là con thương binh, liệt sĩ, bệnh binh và đối tượng hộ nghèo nhưcác em: Trần Quyết Chiến, Nguyễn Thị Minh Lý, Nguyễn Thij Hương, Hồ NgọcTrị, Nguyễn Thị Tuyết…
Đứng trước những khó khăn ấy, qua nhiều lần suy nghĩ kết hợp với những kinhnghiệm chủ nhiệm từ các năm học trước, tôi bắt đầu áp dụng lần lượt các biện phápcác biện pháp khác nhau
B NHỮNG BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH:
I Tìm hiểu hoàn cảnh học sinh
Theo Nghị quyết TƯ 2 (khoá 8) đã khẳng định: "Giáo dục học sinh (HS) trong
giai đoạn hiện nay phải giáo dục toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể dục và mỹ dục",
trong đó đạo đức là cái gốc của con người phát triển toàn diện Thế nhưng, thực tế,
tỷ lệ nghịch với sự gia tăng của lứa tuổi là biểu đồ hạnh kiểm của học sinh phổ thôngđang đi xuống với những con số làm mọi người giật mình: Hạnh kiểm tốt ở học sinhbậc tiểu học là 92,8%, ở bậc THCS là 52,63% và THPT là 20,28% Tại sao cónghịch lý đó?
Nguyên nhân là từ sự quản lý lỏng lẻo của gia đình Một công trình nghiêncứu thực trạng đạo đức HS của Viện Nghiên cứu giáo dục do thạc sĩ Nguyễn Ngọc
Trang 13Tài làm chủ nhiệm đã công bố: Ở bậc tiểu học, vấn đề đạo đức của HS nhìn chung làtốt
Lên cấp II, đạo đức HS không còn tốt như trước và đã xuất hiện một số biểuhiện lệch lạc so với các chuẩn mực đạo đức như tính trung thực, ý thức bảo vệ môitrường
Lên THPT, các em ngày càng xa rời các chuẩn mực đạo đức Bác Hồ từng nói:
"Hiền dữ phải đầu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên" Makarenko đã đúc
kết "Không sợ HS hỏng mà chỉ sợ phương pháp giáo dục hỏng"
Chính vì vậy, môi trường và hoàn cảnh gia đình là một trong những yếu tố quantrọng đầu tiên ảnh hưởng đến tính cách và con người của học sinh Điều này thể hiện
rõ qua những biểu hiện của các em ở trên lớp Nhất là các em học sinh năm cuối cấp,khi nhận thức các em đã có nhiều trưởng thành Nhưng để tìm hiểu được điều nàykhông thể hỏi trực tiếp các em Bởi vậy, tôi đã tìm hiểu qua:
- Phiếu thông tin của học sinh (Bản điều tra sơ yếu lí lịch) Ngoài những thôngtin cơ bản như: họ tên bố, mẹ, địa chỉ, thì tôi còn đưa mẫu về sở thích, hoàn cảnhsống, gia đình có mấy con, là con thứ mấy, thưòng chơi với bạn nào…
- Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình học sinh bằng cách đến trực tiếp gia đình họcsinh, tiếp xúc với bố mẹ học sinh, tìm hiểu hoàn cảnh sống của học sinh nhất là đốivới các em học sinh hộ nghèo và gia đinhc hính sách, mồ côi
- Tìm hiểu qua nhóm bạn thân của học sinh
- Tìm hiểu qua các cán bộ thôn, xã ( phường, tổ dân phố)
- Một việc làm tôi thường xuyên tiến hành đó là lấy số điện thoại của gia đìnhhọc sinh hoặc số điện thoại của nhà hàng xóm gần nhất để khi cần liên lạc thì có thểliên hệ với gia đình các em được tốt và kịp thời hơn
Trên cơ sở về những thông tin có được, tôi có thể nắm bắt được tình hình cụ thểcủa từng hs
II Phân loại đối tượng học sinh
1 Căn cứ để phân loại:
Trang 14+ Hoàn cảnh kinh tế gia đình - có 3 mức: khá, trung bình, nghèo:
- Sống hòa thuận
- Sống lục đục ( vì kinh tế khó khăn, hay xảy ra bất hòa)
- Gia đình có bố hoặc mẹ bị mất
- Gia đình đông con, con một bề…
- Gia đình khá giả nhưng nuông chiều con
+ Dựa vào học lực và đạo đức học sinh:
- Học sinh giỏi, khá có hạnh kiểm tốt
- Học sinh khá, trung bình, yếu - hạnh kiểm khá
- Học sinh yếu, kém - hạnh kiểm yếu
2 Phân loại thành các đối tượng:
Trên cơ sở về gia đình và bản thân của học sinh, tôi đã phân loại thành các đốitượng sau:
a Đối tượng thứ nhất: Học sinh có hoàn cảnh bình thường.
- Đây là những học sinh gia đình có mức sống trung bình khá trở lên, sống hòathuận, bố mẹ yêu thương và quan tâm đến con cái Các em sống trong những giađình này thường học tốt, chăm ngoan, và cũng là những cán bộ nòng cốt của lớptrong 3 năm THPT
Ví dụ: Lớp 10A3, 11A3 năm học 2007-2008.
Lưu Thị Mai ( lớp trưởng), Hoàng Thị Oanh ( lớp phó học tập), Nguyễn DuyCường ( lớp phó văn thể), Trần Quyết Chiến ( Bí thư chi Đoàn)
b Đối tượng thứ hai: Những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt.
Trường THPT Phan Đình Phùng đóng trên địa bàn còn nhiều khó khăn củahuyện Krông Păk – Tỉnh Đăk Lăk Trường đón nhận học sinh của 3 xã Eakly, VụBổn, Krông Buk – Chủ yếu là con em của cán bộ công nhân viên công ty cà phê 719
và một số ít đối tượng ở một và xã của huyện Eakar Kinh tế gia đình khó khăn,không những thế nhiều học sinh của trường nói chung và của lớp 10A3, 11A3 nóiriêng có hoàn cảnh đặc biệt Vì thế, với các học sinh này, tôi tiếp tục phân ra thànhcác đối tượng khác nhau để có biện pháp giáo dục phù hợp, đưa tập thể lớp ngàycàng học tốt, vững mạnh, đoàn kết