1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi

305 7 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Công Trình Trên Hệ Thống Thủy Lợi
Trường học Trường Đại Học Thủy Lợi
Chuyên ngành Thủy Công
Thể loại bài giảng
Định dạng
Số trang 305
Dung lượng 13,3 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

BÀI GIẢNGCÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI BỘ MÔN THỦY CÔNG BỘ MÔN THỦY CÔNG Chương 1 HỆ THỐNG THỦY LỢI VÀ CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI BỘ MÔN: THỦY CÔ

Trang 1

BÀI GIẢNG

CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

BỘ MÔN THỦY CÔNG

BỘ MÔN THỦY CÔNG

Chương 1

HỆ THỐNG THỦY LỢI VÀ

CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

BỘ MÔN: THỦY CÔNG

1

Trang 2

Chương 1: HỆ THỐNG THỦY LỢI

VÀ CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

• Công trình thủy lợi

• Hệ thống thủy lợi

1 CÁC KHÁI NIỆM CHUNG

• Phân loại hệ thống thủy lợi theo nhiệm vụ

• Phân loại hệ thống thủy lợi theo đặc điểm phân bố

• Phân loại hệ thống thủy lợi theo quy mô

2 PHÂN LOẠI CÁC HỆ THỐNG THỦY LỢI

• Các cống lấy nước, cống điều tiết

• …

• Công trình vận tải thủy trên kênh

• Cầu giao thông qua kênh

3 CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

• Hệ thống thủy lợi Bắc-Hưng-Hải

• …

• Hệ thống thủy lợi Tứ giác Long Xuyên

4 MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ CÁC HỆ THỐNG THỦY LỢI Ở VIỆT NAM

• Cấp thiết kế của công trình

1 CÁC KHÁI NIỆM CHUNG

1.1 Công trình thủy lợi

- Những Công trình được xây dựng để sử dụng nguồn nước gọi là

công trình thuỷ lợi

- Công trình thủy lợi có nhiệm vụ làm thay đổi, cải biến trạng thái

tự nhiên dòng chảy sông, hồ, biển, nước ngầm để sử dụng hợp

lý nguồn nước, bảo vệ môi trường, hạn chế tác hại của dòng

nước gây nên

- Công trình thủy lợi có thể tạo dòng chảy nhân tạo khi dòng

chảy tự nhiên ở nơi đó không đủ hoặc không có

- Công trình thủy lợi có thể chia thành: công trình dâng nước,

công trình điều chỉnh và công trình dẫn nước, công trình

3

Trang 3

CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

BỘ MÔN THỦY CÔNG

CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

Hệ thống thủy lợi Cầu Sơn (Cấm Sơn – Bắc Giang)

5

Trang 4

CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

BỘ MÔN THỦY CÔNG

8

CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

BỘ MÔN THỦY CÔNG

7

Trang 5

BỘ MÔN THỦY CÔNG

9

Trang 6

BỘ MÔN THỦY CÔNG

12

BỘ MÔN THỦY CÔNG

11

Trang 7

BỘ MÔN THỦY CÔNG

13

Trang 8

1 CÁC KHÁI NIỆM CHUNG

1.2 Hệ thống thủy lợi

* Tập hợp các CTTL cùng giải quyết những nhiệm vụ thủy lợi xác

định gọi là đầu mối CTTL

- Đầu mối hồ chứa gồm: đập dâng, công trình tháo lũ, cửa lấynước, nhà máy thủy điện, âu thuyền, đường cá đi…

- Đầu mối công trình lấy nước trên sông: đầu mối lấy nước có đập

và không đập

* Tập hợp nhiều đầu mối CTTL hoặc tập hợp nhiều CTTL phân

bố trên một khu vực lớn để cùng nhau giải quyết các nhiệm vụ

thủy lợi đặt ra gọi là Hệ thống thủy lợi

Ví dụ: hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải, HT thủy lợi Cầu Sơn, HT

thuỷ lợi Bắc Nghệ An, HT thủy nông Đồng cam… BỘ MÔN THỦY CÔNG

CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

BỘ MÔN THỦY CÔNG

15

Trang 9

2 PHÂN LOẠI CÁC HỆ THỐNG THỦY LỢI

2.1 Phân loại hệ thống thủy lợi theo nhiệm vụ

Hệ thống tưới

cung cấp nước tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp (tưới lúa, hoa màu, cây công nghiệp…);

Hệ thống tiêu

thu gom và tiêu thoát nước phục

vụ chống úng ngập cho các khu vực sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, khu dân cư hay các cơ

sở khác;

Hệ thống cấp nước

cung cấp nước cho các khu dân

cư, nước cho sản xuất công nghiệp, phục vụ du lịch, bảo vệ môi trường;

Hệ thống phòng chống lũ

đê và các công trình qua đê, các

kè bảo vệ bờ sông, các

mỏ hàn để điều chỉnh dòng chảy

và bùn cát trong sông;

Hệ thống giao thông thủy

phục vụ vận tải thủy nội địa

Hệ thống thủy sản

bao gồm hệ thống ao nuôi trồng thủy sản và các kênh cấp, thoát nước tương ứng, các đường cá đi, cống cá…

Hệ thống

đa mục đích

hệ thống kết hợp một số nhiệm vụ khác nhau như tưới và tiêu (ví dụ,

hệ thống Bắc-Hưng- Hải)

BỘ MÔN THỦY CÔNG

2 PHÂN LOẠI CÁC HỆ THỐNG THỦY LỢI

2.2 Phân loại hệ thống thủy lợi theo đặc điểm phân bố

thường có đầu mối là hồ chứa hoặc đập dâng nước

Hệ thống thủy lợi ở trung du và miền núi

hồ chứa, đập dâng, trạm bơm hay cống lấy nước ven sông; đầu mối tiêu thoát nước (đặt cuối hệ thống) là các cống tiêu ra sông, biển có các chức năng ngăn lũ hay triều, có cửa van điều tiết, làm việc hai chiều

Hệ thống thủy lợi ở đồng bằng

và ven biển

17

Trang 10

2 PHÂN LOẠI CÁC HỆ THỐNG THỦY LỢI

2.3 Phân loại hệ thống thủy lợi theo quy mô

Phân cấp công trình thủy

(QCVN 04-05)

BỘ MÔN THỦY CÔNG

3 CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

Các cống lấy nước, cống điều tiết Các công trình

chuyển nước

Các công trình nối tiếp

Công trình đo nước Các công

trình bảo

vệ kênh

Bể lắng cát

Công trình vận tải thủy trên kênh

Cầu giao thông qua kênh

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

19

Trang 11

3 CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

3.1 Các cống lấy nước, cống điều tiết Cống lấy nước được bố trí đầu các kênh nhánh để lấy nước từ kênh cấp trên xuống kênh cấp dưới Cống thường có cửa van để điều tiết lưu lượng lấy nước

Cống điều tiết được bố trí trên các kênh chính hoặc kênh nhánh cấp trên để điều tiết

Q hoặc H.

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

3 CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

3.2 Các công trình chuyển nước là dạng công trình để chuyển nước qua các chướng ngại trên đường.

Cầu máng kênh Tây (Tây Ninh, VN)

C Ầ U M Á N G M A G D E B U R G

Q U A S Ô N G E L B E ( C H L B Đ Ứ C )

21

Trang 12

3 CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

3 CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

3.3 Các công trình nối tiếp: Khi cần hạ thấp nhanh cao trình đáy kênh chuyển nước, dùng các hình thức sau:

• Bậc nước: khi độ dốc địa hình lớn

Trường hợp chênh lệch cao độ lớn thì

có thể làm bậc nước nhiều cấp.

• Dốc nước: khi độ dốc địa hình tương đối lớn thì thường làm dốc nước để chuyển tiếp, cuối dốc có bể tiêu năng

để phòng xói cho kênh phía sau.

Dốc nước dạng bậc đập tràn hồ Tuyền Lâm,

ĐL

Bậc nước bằng rọ đá

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

23

Trang 13

3 CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

3.4 Công trình đo nướcCông trình đo nước được đặt ở đầu kênh chính, hay đầu các kênh nhánh

để đo mực nước và lưu lượng, phục vụ cho công tác quản lý, phân phối nước trên hệ thống

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

3.4 Công trình đo nước

hình dạng mặt cắt đo nước

25

Trang 14

3 CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

3.5 Các công trình bảo vệ kênh - bảo vệ bờ kênh khỏi bị xói lở khi nước trong kênh tràn bờ ra ngoài, hoặc nước

từ ngoài tràn vào trong kênh.

(không phải công trình bảo vệ mái kênh!)

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

3 CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

3.6 Bể lắng cát

Bể lắng bùn cát là một đoạn kênh được mở rộng

và khơi sâu để tăng diện tích mặt cắt, giảm lưu tốc

và do đó cho phép lắng đọng các hạt bùn cát tại bể

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

27

Trang 15

3 CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

3.7 Công trình vận tải thủy trên kênh

Âu thuyền hay công trình nâng thuyền là công trình cho thuyền bè qua lại được

an toàn tại các vị trí có mực nước trên kênh thay đổi nhiều

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

3 CÁC CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

3.8 Cầu giao thông qua kênh

Khi kênh cắt qua đường bộ mà không làm công trình chuyển nước kiểu cống luồn thì phải bố trí cầu giao thông vượt qua kênh

29

Trang 16

4 MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ HỆ THỐNG THỦY LỢI

Hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải: là một hệ thống kênh, đập, trạm bơm, đê điều nhằm phục vụ việc tưới tiêu và thoát ứng cho một vùng tứ giác được giới hạn bởi sông Hồng ở phía Tây, sông Đuống ở phía Bắc, sông Thái Bình ở phía Đông, và sông Luộc ở phía Nam

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

Cống Tha La, An Giang  Đầu mối Thạch Nham, Quảng Ngãi

Đập dâng Bái Thượng

trên sông Chu, TH

BỘ MÔN THỦY CÔNG

31

Trang 17

4 MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ HỆ THỐNG THỦY LỢI

- Hệ thống thủy lợi Cầu Sơn (Cấm Sơn – Bắc Giang):Hồ Cấm Sơn, đập dâng nước Cầu Sơn, các trạm bơm tưới, tiêu, hệ thống kênh mương và các công trình trên kênh Hệ thống thủy nông Cầu Sơn nằm giữa hai dòng sông Thương và sông Lục Nam, phụ trách tưới cho 3 huyện và một thành phố gồm: huyện Lạng Giang, huyện Lục Nam huyện Yên Dũng và một phần Thành phố Bắc Giang

- Hệ thống thoát lũ ra biển Tây cải tạo đất vùng tứ giác long xuyên (Kiên Giang, An Giang, Cần Thơ).

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

5 CÁC NGUYÊN TẮC CHUNG VỀ THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

5.1 Cấp thiết kế của công trình

5.2 Các chỉ tiêu thiết

kế chính

5.3 Những yêu cầu chủ yếu về thiết kế công trình trên hệ thống thủy lợi

33

Trang 18

5 CÁC NGUYÊN TẮC CHUNG VỀ THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

• Đủ độ bền, ổn định, hạn chế thấm trong phạm vi cho phép và thoả mãn các điều kiện khai thác lâu dài.

• Bố trí tổng thể công trình phải phù hợp với cảnh quan xung quanh và kiến trúc đặc trưng của khu vực.

• Sử dụng vật liệu tại chỗ ở mức tối đa có thể.

• Biện pháp thi công tối ưu, thời gian thi công hợp lý, phù hợp với lịch khai thác sinh lợi của toàn hệ thống.

• Sử dụng các thiết bị đóng mở hiện đại, đảm bảo kín nước, vận hành thuận lợi an toàn.

• Quy chuẩn hoá bố trí thiết bị, kết cấu, kích thước và phương pháp thi công xây lắp nhằm đẩy nhanh tiến độ, hạ giá thành và tạo thuận lợi cho công tác quản lý.

- Diện tích vùng bảo vệ: 55.000ha;

- Loại cống: bê tông cốt thép;

- Chiều cao cống (từ đáy đến đỉnh cống): 12m;

- Loại đất nền: bùn sét dẻo chảy;

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

35

Trang 19

Loại công trình và năng lực phục vụ Loại nền Cấp công trình

Đặc biệt I II III IV

1 Diện tích được tưới hoặc diện tích tự nhiên khu tiêu, 10 3 ha - > 50 >10  50 >2  10  2

2 Hồ chứa nước có dung tích ứng với MNDBT, 10 6 m 3

1) Đất nền chia thành 3 nhóm điển hình:

- Nhóm A: nền là đá ;

- Nhóm B: nền là đất cát, đất hòn thô, đất sét ở trạng thái cứng và nửa cứng;

- Nhóm C: nền là đất sét bão hòa nước ở trạng thái dẻo;

2) Chiều cao công trình được tính như sau:

- Với đập vật liệu đất, đất – đá: chiều cao tính từ mặt nền thấp nhất sau khi dọn móng (không kể phần chiều cao chân khay) đến đỉnh đập;

- Với đập bê tông các loại và các công trình xây đúc chịu áp khác: chiều cao tính từ đáy chân khay thấp nhất đến đỉnh công trình.B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

HẾT CHƯƠNG 1

37

Trang 20

CÔNG TRÌNH TRÊN HỆ THỐNG THỦY LỢI

BỘ MÔN THỦY CÔNG

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

Chương 2 CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

BỘ MÔN: THỦY CÔNG

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

1

Trang 21

§2-1: KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

§2-3: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC CÓ ĐẬP

§2-4: THIẾT KẾ CÁC HẠNG MỤC CỦA CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC

§2-5: CHỈNH TRỊ ĐOẠN SÔNG CÓ C.TRÌNH LẤY NƯỚC

2 Yêu cầu:

- Lấy đủ nước theo yêu cầu của các hộ dùng nước;

- Đảm bảo ổn định cho CTLN, chống bùn cát lắng đọng;

- Ngăn chặt vật nổi vào kênh;

- Thuận lợi cho thi công, quản lý, tính tự động hóa cao;

- Tạo cảnh quan, môi trường, phát triển du lịch, sử dụng tổng hợp;

3

Trang 22

1 Theo mục đích sử dụng nước:

Côngtrình lấy nước tưới + phát điện + sinh hoạt + công nghiệp + duy trì dòng chảy môi trường;

2 Theo phương dòng chảy vào công trình lấy nước:

- Công trình lấy nước bên cạnh: dòng chảy vào CLN hợp với phương dòng chính một góc » 90°,

- Công trình lấy nước chính diện: dòng chảy vào CLN hợp với phương dòng chính một góc » 0°.

3 Theo thành phần công trình đầu mối:

Côngtrình lấy nước có đập + không đập.

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

§2-1: KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC

II PHÂN LOẠI:

4 Theo khả năng điều tiết lưu lượng:

Công trình lấy nước có cống + không cống.

5 Theo giải pháp công trình:

Công trình lấy nước kiểu tự động + kiểu động lực.

Trang 23

§2-1: KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

§2-3: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC CÓ ĐẬP

§2-4: THIẾT KẾ CÁC HẠNG MỤC CỦA CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC

§2-5: CHỈNH TRỊ ĐOẠN SÔNG CÓ C.TRÌNH LẤY NƯỚC

- Khi mực nước sông đủ lớn => lấy nước tự chảy.

- Khi lưu lượng sông đủ cấp theo yêu cầu sử dụng nước.

3 Ưu điểm: Kết cấu và bố trí đơn giản, giá thành rẻ.

4 Nhược điểm: - Sự làm việc chịu ảnh hưởng nhiều của sông thiên nhiên.

- Quản lý phức tạp, chi phí quản lý lớn.

- Chất lượng lấy nước khó cải thiện.

5 Một số ví dụ về hệ thống công trình lấy nước dọc sông

7

Trang 24

Sơ đồ mặt bằng cống lấy nước Liên Mạc

Cống Liên Mạc nhìn từ thượng lưu.

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

a Cống lấy nước Liên Mạc

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

9

Trang 25

Mặt bằng cống Liên Mạc nhìn từ Google Earth

a Cống lấy nước Liên Mạc

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

a Cống lấy nước Liên Mạc

- Cống xây dựng năm 1941 với bề rộng 18m được chia thành 5 cửa (trong đó cửa thông thuyền rộng 6m);

- Nhiệm vụ của cống là lấy nước vào sông Nhuệ để tưới cho 61.000 ha với lưu lượng lớn nhất Qmax = 41m3/s;

- Mực nước thiết kế của cống Liên Mạc là +3,77m.

11

Trang 26

Cèng Xu©n Quan

b Cống lấy nước Xuân Quan

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

Cống Xuân Quan nhìn từ hạ lưu.

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

b Cống lấy nước Xuân Quan

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

13

Trang 27

Mặt bằng cống Xuân Quan nhìn từ Google earth

b Cống lấy nước Xuân Quan

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

b Cống lấy nước Xuân Quan

- Cống Xuân Quan là công trình đầu mối lấy nước sông Hồng cấp nước tưới cho hệ thống thủy nông Bắc Hưng Hải với diện tích tưới 124.000ha

- Cống Xuân Quan được đưa vào khai thác sử dụng từ năm 1960

- Bề rộng cống 19m có 4 cửa lấy nước, mỗi cửa rộng 3,5m và một âu thuyền rộng 5m, lưu lượng lấy nước lớn nhất Q max = 75m 3 /s.

- Mực nước thiết kế của cống Xuân Quan là +1,85m.

15

Trang 28

c Cống lấy nước Đan Hoài

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

c Cống lấy nước Đan Hoài

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

17

Trang 29

II ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

1 Cửa lấy nước ở đoạn sông cong

Hình thái một đoạn sông

1 Đoạn bồi cạn

2 Vực

3 Bãi bồi 2-I-2-I-2: Tuyến lạch

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

II ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CTLN KHÔNG ĐẬP:

1 Cửa lấy nước ở đoạn sông cong

mvp

2 2

- Đồng nhất hai lực:

gR

vH

HJ

2 y

Trang 30

- Phân bố của P lt (hình c) hợp với sự chênh lệch áp lực nước (hình d) => biểu đồ áp lực tổng hợp (hình e).

- Từ biểu đồ phân bố lực (hình e) có dạng tương tự như biểu đồ lưu tốc => phía trên dòng chảy hướng sang bờ lõm, phía dưới dòng chảy xô sang bờ lồi =>

xuất hiện dòng chảy vòng hướng ngang Kết hợp chảy dọc => tạo thành dòng xoắn ốc.

- Do có dòng chảy vòng => bờ lõm bị xói, bùn cát theo dòng chảy đáy mang sang bồi đắp bờ lồi.

=> Dựa vào đặc điểm trên của dòng chảy trong đoạn sông cong để bố trí công trình lấy nước.

II ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CTLN KHÔNG ĐẬP:

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

II ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CTLN KHÔNG ĐẬP:

2 Chọn vị trí cửa lấy nước ở đoạn sông cong:

- Đặt ở đoạn sông cong phía bờ lõm, nhưng nên bố trí lui

về phía HL một đoạn để hạn chế bùn cát có hại vào kênh.

- Độ dài đoạn cong L 2 ¸3 :

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

21

Trang 31

II ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CTLN KHÔNG ĐẬP:

3 Cửa lấy nước ở đoạn sông thẳng:

- Phần dòng chảy bị hút vào CLN:

B

;0,40)B1,17(K

B

k m

k d

k

sq

q

K 

- Nhận xét: B đ » 2B m

=> Lôi cuốn bùn cát đáy bất lợi vào CLN.

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

II ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CTLN KHÔNG ĐẬP:

3 Cửa lấy nước ở đoạn sông thẳng (tiếp):

- Trước CLN phát sinh hiện tượng chảy vòng hướng ngang, hình thành các xoáy nước ở mép thượng lưu CLN => làm giảm áp suất đáy => lôi cuốn dòng đáy tới gây nên sự bồi lắng ở mép thượng lưu CLN.

- Phạm vi ảnh hưởng của dòng đáy vào CLN lớn hơn phạm vi ảnh hưởng của dòng mặt (B đ » 2B m ).

=> Lượng bùn cát đáy vào kênh lớn, nếu lấy từ 12%¸15%

lưu lượng của sông vào kênh thì bùn cát đáy vào cửa lấy nước có thể tới 25%¸30% lượng bùn cát đáy của sông.

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

23

Trang 32

3 Cửa lấy nước ở đoạn sông thẳng (tiếp):

II ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CTLN KHÔNG ĐẬP:

4 Cửa lấy nước ở đoạn sông có bờ không ổn định:

- Dòng chảy vòng hướng ngang trước CLN khuấy động bùn cát ở mép HL CLN chuyển bùn cát đáy thành bùn cát lơ lửng vào kênh hoặc bồi lắng ở mép TL CLN.

=> CLN bị biến dạng, TL CLN bị bồi lắng, HL bị xói lở dần => CLN dịch chuyển dần về phía HL, đoạn kênh đầu bị uốn khúc =>

giảm khả năng lấy nước và làm mất ổn định CTLN.

Trang 33

II ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CTLN KHÔNG ĐẬP:

4 Cửa lấy nước ở đoạn sông có bờ không ổn định (tiếp)

- Biện pháp xử lý:

+ Chọn vị trí đoạn sông ổn định (hình dạng lòng sông ít thay đổi, không xói lở, bồi lấp);

+ Bố trí tại đoạn sông có điều kiện địa chất tốt, không bị xói lở;

+ Gia cố, bảo vệ phía trước cửa lấy nước (kè, ).

- Loại không có cống (1 cửa, nhiều cửa): Đơn giản;

- Loại có cống (1 cửa, nhiều cửa): hoàn thiện hơn;

- Loại có cống + bể lắng cát: hoàn thiện nhất.

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

27

Trang 34

Sơ đồ các hình thức lấy nước bên cạnh không đập

1 Kênh lấy nước 4 Bể lắng cát kết hợp kênh dẫn

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

29

Trang 35

III CÁC HÌNH THỨC BỐ TRÍ CTLN KHÔNG ĐẬP:

b Hình thức bố trí (tiếp)

- CLN có nhiều bể lắng (g): 3 đoạn kênh dẫn kết hợp 3 bể lắng cát đưa nước vào các nút A, B, C, trong đó một cống để lấy nước, một cống để xả cát;

- CLN có nhiều bể lắng cát và máng chuyển nước (h): 3 đoạn kênh dẫn kết hợp 3 bể lắng cát đưa nước vào các nút D, E, F -> Tại các nút D, F gồm một cống lấy nước hở phía trái, một cống xả cát kín ở phía phải và một máng chuyển nước trên cống xả cát đưa nước từ F và E vào kênh chính.

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

Sơ đồ các hình thức lấy nước bên cạnh không đập

1, 2, 3 Kênh dẫn kết hợp bể lắng cát;

31

Trang 36

Cống lấy nước đặt ở bờ sông có ngưỡng ngăn cát

- Kích thước: Chiều dài: L đ =(1,5¸3,0)b;

Chiều rộng: b 1 = 1,5b (b: bề rộng cửa lấy nước).

- Có thể làm thêm bộ phận xả nước thừa, xả cát bên cạnh => tăng chất lượng lấy nước.

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

33

Trang 37

a) CLN có đê hướng dòng; b) CLN có đê hướng dòng, cửa tháo nước thừa; c) CLN có đê hướng dòng, cửa tháo nước thừa, cửa xả cát; d) CLN có đê hướng dòng, cửa tháo nước thừa, hệ thống lái dòng; e) CLN có đê hướng dòng, cửa xả

cát, đê dẫn hạ lưu; f) CLN lợi dụng bãi giữa làm đoạn đê dẫn; B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

§2-1: KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC

§2-2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC KHÔNG ĐẬP

§2-3: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC CÓ ĐẬP

§2-4: THIẾT KẾ CÁC HẠNG MỤC CỦA CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC

§2-5: CHỈNH TRỊ ĐOẠN SÔNG CÓ C.TRÌNH LẤY NƯỚC

Chương 2: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC

35

Trang 38

- Lấy nước theo hình thức có đập kinh tế hơn (Làm đập

=> rút ngắn chiều dài kênh chính);

- Khi cần lấy nước ở cả 2 bờ và Q tk khá lớn;

- Đảm bảo giao thông thuỷ;

- Ở nơi lấy nước, trên sông có thác gềnh;

- Nâng cao chất lượng lấy vào kênh;

2 Thành phần công trình: Đập (phần tràn và không tràn), cửa lấy nước, cửa xả cát, tường hướng dòng,… B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

Mặt bằng tổng thể đầu mối CTLN Thạch Nham

1 Sông Trà Khúc; 2 Đập dâng tràn bê tông trọng lực;

3 Cống lấy nước bờ Nam; 4 Cống xả cát bờ Nam;

5 Cống lấy nước bờ Bắc; 6 Cống xả cát bờ Bắc;

7 khe lún của đập

B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

37

Trang 39

II SỰ DIỄN BIẾN LÒNG SÔNG SAU KHI XÂY ĐẬP:

i

H10

DH: chênh lêch mực nước

trước sau khi có đập

MẶT CẮT DỌC SÔNG VÙNG ĐẬP

a Không có công trình hướng dòng; b Có công trình hướng dòng

1 Đập; 2,3 Đáy sông và MN sông cũ; 4 Bùn cát lắng đọng; 5 MN sau xây đập;

6 Xói lở ban đầu; 7,8: Đáy sông và MN phía HL ở thời kỳ cuối; 9 Đường MN tương ứng với thời kỳ bị xói ban đầu; 10,11 CT hướng dòng ở TL và HL. B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G

II SỰ DIỄN BIẾN LÒNG SÔNG SAU KHI XÂY ĐẬP:

- Thời gian đầu: bùn cát lắng mạnh ở TL => nước về HL

là nước trong => xói mạnh (nhất là vùng gần chân đập).

- Khi ở TL đã ổn định => ở HL sẽ bồi lắng trở lại, nhưng không về đúng đáy sông ban đầu.

§2-3: CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC CÓ ĐẬP

39

Trang 40

II SỰ DIỄN BIẾN LÒNG SÔNG SAU KHI XÂY ĐẬP:

3 Những ảnh hưởng bất lợi có thể có ở thượng, hạ lưu đập:

Ngày đăng: 15/12/2023, 15:54

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. Giáo trình Công Trình Trên Hệ Thống Thủy Lợi (2019) - Bộ môn Thủy công Khác
2. Trương Đình Dụ (2014). Đập trụ đỡ, NXB Nông nghiệp, Hà Nội Khác
3. Trần Đình Hòa & nnk (2008). Công trình ngăn sông lớn vùng ven biển, NXB Nông nghiệp, Hà Nội Khác
4. Giáo trình Âu Tầu-Đại học Hàng Hải Khác
6. The Manchester Ship Canal-David Owen,1983;B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G Khác

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình dạng mặt cắt đo nước - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
Hình d ạng mặt cắt đo nước (Trang 13)
Hình thái một đoạn sông - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
Hình th ái một đoạn sông (Trang 29)
Sơ đồ các hình thức lấy nước bên cạnh không đập - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
Sơ đồ c ác hình thức lấy nước bên cạnh không đập (Trang 34)
Sơ đồ các hình thức lấy nước bên cạnh không đập - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
Sơ đồ c ác hình thức lấy nước bên cạnh không đập (Trang 35)
Hình dạng phao trên mặt bằng - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
Hình d ạng phao trên mặt bằng (Trang 55)
Sơ đồ chỉnh tri đoạn sông có cửa lấy nước có đập - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
Sơ đồ ch ỉnh tri đoạn sông có cửa lấy nước có đập (Trang 58)
5. Sơ đồ lực cuối cùng: - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
5. Sơ đồ lực cuối cùng: (Trang 173)
5. Sơ đồ lực cuối cùng: - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
5. Sơ đồ lực cuối cùng: (Trang 174)
Sơ đồ tính toán: nén lệch tâm. - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
Sơ đồ t ính toán: nén lệch tâm (Trang 175)
SƠ ĐỒ NƯỚC THẤM TỪ KÊNH - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
SƠ ĐỒ NƯỚC THẤM TỪ KÊNH (Trang 187)
Sơ đồ tính thủy lực - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
Sơ đồ t ính thủy lực (Trang 208)
2. Hình dạng mặt cắt,các hình thức kết cấu và điều kiện ứng dụng ? - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
2. Hình dạng mặt cắt,các hình thức kết cấu và điều kiện ứng dụng ? (Trang 212)
Sơ đồ lực tác dụng lên van quạt  B Ộ   M Ô N   T H Ủ Y   C Ô N G - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
Sơ đồ l ực tác dụng lên van quạt B Ộ M Ô N T H Ủ Y C Ô N G (Trang 253)
Sơ đồ đầu âu có cánh chữ V - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
u âu có cánh chữ V (Trang 282)
Hình thang (dùng khi cột nước thấp); hoặc dạng kết hợp (sử dụng trong trường hợp có cột nước vừa và nhỏ). - Bài giảng Công trình trên hệ thống thủy lợi
Hình thang (dùng khi cột nước thấp); hoặc dạng kết hợp (sử dụng trong trường hợp có cột nước vừa và nhỏ) (Trang 283)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm