Bài giảng Nhập môn ngành Kỹ thuật xây dựng công trình thủy

BÀI GIẢNG: NHẬP MÔN NGÀNH KỸ THUẬT XDCTTNội dung 1: Giới thiệu chung Nội dung 2: Giới thiệu các loại hình công trình thủy Nội dung 3: Tham quan thiết kế các loại hình công trình thủy...

Trang 1

BÀI GIẢNG:

NHẬP MÔN NGÀNH KỸ THUẬT

XD CÔNG TRÌNH THỦY

Trang 2

BÀI GIẢNG: NHẬP MÔN NGÀNH KỸ THUẬT XDCTT

Nội dung 1: Giới thiệu chung

Nội dung 2: Giới thiệu các loại hình công trình thủy

Nội dung 3: Tham quan thiết kế các loại hình công trình thủy

Trang 3

BÀI GIẢNG: NHẬP MÔN NGÀNH KỸ THUẬT XDCTT Nội dung 1: Giới thiệu chung

1.1 Giới thiệu đề cương môn học;

1.2 Phương pháp học tập;

1.3 Chương trình đào tạo và vai trò, mục tiêu các môn học trong chương trình đào tạo;

1.4 Nước và vai trò của nguồn nước;

1.5 Lịch sử phát triển công trình thủy;

1.6 Các loại hình công trình thủy;

1.7 Quy trình thiết kế, thi công và quản lý khai thác;

1.8 Những thành tựu của ngành công trình thủy.

Trang 4

1.1 Giới thiệu đề cương môn học

TÊN HỌC PHẦN: NHẬP MÔN NGÀNH KỸ THUẬT XD CTT

Tên tiếng Anh: Introduction to Hydraulic Engineering

Mã số: IHE112 1.Số tín chỉ: 2

2.Số tiết: tổng: 30;

trong đó LT: 30; BT: 0; TN: 0 ; ĐA: 0; BTL: 0; TQ: 0, TT: 0

1.Thuộc chương trình đào tạo ngành:

- Môn bắt buộc cho ngành: Kỹ thuật xây dựng công trình thủy

Trang 5

Hình thức Số lần Mô tả Thời gian Trọng số Bài kiểm tra trên

lớp

3 lần lấy điểm

- 30 phút, 1 câu tự luận/1 lần kiểm tra

- Tiết 9; Tiết 15; Tiết 21.

3x5%

Điểm danh trên

lớp

Tất cả các buổi lên lớp

Điểm danh Toàn phần 15%

Trong thời gian thi học kỳ

70%

4 Phương pháp đánh giá:

Trang 6

6 Nội dung môn học

Tiếng Việt: Cung cấp cho người học kiến thức tổng quan về ngành kỹ

thuật xây dựng công trình thủy, chương trình đào tạo cũng như các loại hình công trình thủy Qua đó, giúp người học hiểu thêm, và yêu thích ngành đào tạo.

Tiếng Anh: Provides learners background knowledge and overview of

course of hydraulic engineering, training programe of the course as well

as simple classification of the hydraulic structures Thereby, this subject helps learners get more understanding, interesting of the course and the field of hydraulic engineering.

Trang 7

8 Giáo trình và tài liệu tham khảo

[1] Giới thiệu và cơ sở thiết kế công trình thủy lợi //Nguyễn Văn Mạo chủ biên, Nguyễn Cảnh Thái, Nguyễn Quang Hùng, [và những người khác] - Hà Nội: Xây dựng,2013 (#000016566)

[2] Bài giảng Cơ sở thiết kế công trình cảng - đường thủy// Mai Văn

Công và nnk, Nhà xuất bản Bách khoa Hà Nội, 2018 (#000022255)

[3] Bài giảng Quy hoạch cảng// Mai Văn Công và nnk, Đại học Thủy lợi,

2017 (#000024507)

Trang 8

- Nắm được những thành tựu cơ bản của công trình thủy.

2,3,4

Trang 9

10 Chuẩn đầu ra

2 Kỹ năng:

- Khả năng nhận dạng các loại công trình thủy;

- Kỹ năng làm việc theo nhóm;

- Kỹ năng trình bày ý kiến bản thân.

10,12,14

3 Năng lực tự chủ và trách nhiệm (nếu có): 14,16

Trang 10

10 Chuẩn đầu ra

4 Phẩm chất đạo đức cá nhân, nghề nghiệp, xã hội (nếu có):

- Tự hào về những thành tựu công trình thủy của đất nước về truyền thống đào tạo công trình thủy của Trường Đại học Thủy Lợi

- Có đạo đức, lương tâm nghề nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật và trách nhiệm với công việc, cộng đồng và xã hội.

- Nắm vững và thực hiện đầy đủ chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước

- Có tinh thần làm việc tập thể.

- Thực hiện nghiêm túc luật bản quyền và sở hữu tri tuệ.

- Có ý thức cầu thị, luôn phấn đấu học tập nâng cao trình độ, sáng tạo trong chuyên môn.

14,15,16

Trang 11

1.2 Phương pháp học tập

- Nghe giảng trên lớp => ghi chú;

- Tham quan các đơn vị thiết kế công trình thủy;

- Tìm hiểu các loại hình công trình thủy (internet và các

nguồn khác);

- Thảo luận nhóm, thảo luận với giáo viên;

- Viết tiểu luận

Trang 12

1.3 Chương trình đào tạo và vai trò, mục tiêu các môn học trong chương trình đào tạo

Tốt nghiệp

Giáo dục chuyên nghiệp

Giáo dục đại cương

Trang 13

Thiết kế

1.3 Chương trình đào tạo và vai trò, mục tiêu các môn học trong chương trình đào tạo

Thủy lực

Địa kỹ thuật

Kết cấu

Môi trường:

Thủy văn;

địa hình;

địa chất

Trang 14

1.4 Nước và vai trò của nguồn nước

1.4.1 Vai trò của nước

Trang 15

1.4.2 Thảm họa do nước gây ra

Trang 16

1.4.3 Nguồn nước

- Nước là yếu tố quyết định tới sự sống của con người, động vật và thực vật

- Nước đóng một vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh

tế và sự sống trên tất cả các quốc gia

1 Trữ lượng nước trên trái đất:

- Ước tính khoảng 1,5 tỷ km3, hơn 90% là nước ở các đại

dương, và khoảng 10% nước ở trong lục địa

- Lượng nước thích hợp cho cuộc sống của con người chỉ chiếm khoảng 20% lượng nước ở trong lục địa

=> Vậy nước ngọt có giá trị sử dụng là rất hạn chế

Trang 17

Trang 18

Trang 19

- Dòng chảy bình quân

năm trên thế giới

khoảng 40 000 km3

- Nước phân bố không

đều trên các lục địa:

Trang 20

2 Trữ lượng nước ở Việt Nam:

- Nước ta có lượng mưa dồi dào, mưa BQ năm X = 1800 ÷ 2

500 mm, 70 ÷ 80% vào các tháng mùa mưa

- Tổng lượng nước hàng năm khoảng 845 km3 và 350 triệu m3

phù sa chuyển tải trên 2 360 con sông

- Tổng lưu lượng bình quân hàng năm là 27 500 m3/s

- Nguồn nước của ta đủ cho nhu cầu sử dụng nhưng phải có kế hoạch quản lý, sử dụng nguồn nước hợp lý

- Nước ta có 3 200km bờ biển, ảnh hưởng chế độ bão khu vực biển Thái bình dương, hàng năm có khoảng 8÷9 cơn bão

1.4.3 Nguồn nước

Trang 21

+ Nuôi trồng thuỷ sản

1.5 Kỹ thuật khai thác nguồn nước

Trang 22

2 Các lĩnh vực khai thác nguồn nước:

- Thủy năng: Sử dụng năng lượng nước để phát điện

- Thủy nông: Dùng biện pháp thủy lợi để tưới tiêu, thau chua rửa mặn chống xói mòn

- Cấp nước: Cung cấp nước và thoát nước sinh hoạt, công nghiệp, chăn nuôi

- Giao thông thủy: Lợi dụng nước sông, hồ, biển để phát triển giao thông đường thủy

- Thủy sản : Cấp nước nuôi trồng thủy sản

- Môi trường: Xây dựng công trình cải tạo môi trường sinh

thái, công trình phục vụ thể thao và du lịch

1.5 Kỹ thuật khai thác nguồn nước

Trang 23

3 Sử dụng tổng hợp nguồn nước:

- Sử dụng nguồn nước vào nhiều mục đích khác nhau:

+ Nguồn nước để phát điện đồng thời để tưới trong nông nghiệp,

+ Nguồn nước để tưới, cấp cho khu công nghiệp đồng thời dùng cho giao thông thủy, nuôi trồng thủy sản

- Trong sử dụng tổng hợp ưu tiên cho ngành trọng điểm và

Trang 24

Giảng viên: TRẦN DUY QUÂN Email: duyquan@tlu.edu.vn

NỘI DUNG 1.2: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG

TRÌNH THỦY

Bộ môn: THỦY CÔNG

BÀI GIẢNG: NHẬP MÔN NGÀNH KỸ THUẬT XÂY DỰNG

CÔNG TRÌNH THỦY

Trang 25

§1-1: ĐỊNH NGHĨA VÀ PHÂN LOẠI

§1-2: LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VÀ CÁC THÀNH TỰU CỦA

NGÀNH

§1-3: QUY TRÌNH THIẾT KẾ, THI CÔNG, QUẢN LÝ KHAI

THÁC

Trang 26

§1-1: ĐỊNH NGHĨA VÀ PHÂN LOẠIĐỊNH NGHĨA:

- Khai thác nguồn nước;

- Phòng tránh thủy tai

ĐỊNH NGHĨA:

- Công trình thủy lợi: Đê, đập, cống, kênh…

- Công trình phục vụ phát điện, năng lượng (Thủy điện và

năng lượng tái tạo)…

- Công trình bảo vệ bờ biển, cảng, khu neo đậu tránh bão, công trình đường thủy

Trang 27

TLTK: Chương 1 – Giáo trình “Giới thiệu và cơ sở

thiết kế công trình thủy lợi”

Trang 28

- Sự tiến bộ về kĩ thuật đê điều

- Sự tiến bộ của nhà nước trong quản lí đê điều

- Sự phát triển về quy mô và thể loại công trình thủy nông

- Thủy lợi đóng vai trò quan trọng trong khai khẩn đất đai

Theo “Sơ thảo lich sử thủy lợi Việt Nam” tập 1, Chủ biên Phan

Khánh, Nhà xuất bản Khoa học Xã Hội, Hà Nội 1981.

Trang 29

- Dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long: bằng đường thủy.

- Nhà Lý: phát triển GT thủy trên sông Tô Lịch, Đuống

Trang 30

- Có trên 460 hồ chứa (V > 1 triệu m3, Hđập > 10m).

- Có khoảng 3000 hồ tiểu thuỷ nông khác

- Đảm bảo tưới hàng năm cho 40 vạn ha đất canh tác

- Sản xuất 17 tỷ kWh điện

- Xây dựng được nhiều hồ chứa nước phục vụ nông nghiệpnhư: Suối Hai, Đại Lải, Cấm Sơn, Thác Bà, Kẻ Gỗ, Quất

Đông, Yên Lập, sông Mực, Xạ Hương, sông Rác, suối Nứa,

Gò Miếu, Bảo Linh, Nam Thạch Hãn, Vực Tròn, Phú Ninh, Ya Yun hạ, Tuyền Lâm, Dầu Tiếng

Trang 31

- Có trên 460 hồ chứa (V > 1 triệu m3, Hđập > 10m).

- Có khoảng 3000 hồ tiểu thuỷ nông khác

- Đảm bảo tưới hàng năm cho 40 vạn ha đất canh tác

- Sản xuất 17 tỷ kWh điện

- Xây dựng được nhiều hồ chứa nước phục vụ nông nghiệpnhư: Suối Hai, Đại Lải, Cấm Sơn, Thác Bà, Kẻ Gỗ, Quất

Đông, Yên Lập, sông Mực, Xạ Hương, sông Rác, suối Nứa,

Gò Miếu, Bảo Linh, Nam Thạch Hãn, Vực Tròn, Phú Ninh, Ya Yun hạ, Tuyền Lâm, Dầu Tiếng

Trang 32

§1-2: VAI TRÒ CỦA CÁC CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

1.2.2 TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN THỦY LỢI Ở VIỆT NAM (sau 1945):

2 Về phòng chống bão lụt:

- Bắc Bộ: Chống được lũ với mức 13,6m (Hà Nội) và 7m (Phả

Lại)

- Xây dựng được nhiều hồ chứa lớn để cắt lũ, chậm lũ, phân lũ

đề phòng những trận lũ lớn, hồ Hoà Bình trên sông Đà đóng vai trò quan trọng, hồ Tuyên Quang

- Đê Thanh - Nghệ Tĩnh cũng đã được củng cố cơ bản.

- Nam Bộ: Việc chống lũ đồng bằng sông Cửu Long đã có kết

quả, nhưng còn hạn chế.

- Việc phân lũ và tiêu thoát lũ cùng với quy hoạch hợp lý đã có tác dụng rõ rệt trong việc phòng tránh lũ.

Trang 33

3 Về thủy điện:

- Nguồn thuỷ năng lớn, trữ năng kỹ thuật khoảng 90 tỉ kWh với khoảng 21 triệu kW công suất lắp máy

- Hồ Hoà Bình (1.920 MW), hồ Thác Bà (108 MW), hồ TuyênQuang (342 MW), hồ Yaly (720 MW), hồ Trị An (400 MW), hồ Hàm Thuận - Đa Mi (500 MW), hồ Thác Mơ (160 MW), hồ

Cần Đơn (72 MW), hồ Sông Hinh (70 MW)

Trang 34

Biểu đồ phân bố hồ chứa toàn quốc (tài liệu tổng kết năm 2000)

Trang 35

Hồ Hoà Bình (1.920 MW)

Trang 36

Hồ Sơn La (2.400 MW)

Trang 37

Hồ Thác Bà (108 MW)

Trang 38

Hồ Yaly (720 MW)

Trang 39

3 Về công trình cảng - đường thủy:

- Xây dựng nhiều cảng biển, khu neo đậu tránh bão cho tàu thuyền, chỉnh trị, mở nhiều tuyến đường thủy mới, ban hành luật đường thủy, nhiều hệ thống công trình bảo vệ bờ biển…

Trang 40

- Cảng Đình Vũ – Hải Phòng

Trang 41

- Khu neo đậu tránh bão (Quảng Ngãi) (100)

Trang 42

- Kè biển

Trang 43

- Kè biển

Trang 44

Ngăn lũ núi Tam Điệp từ sông Càn và Hồ chứa Yên Đồng; Tiêu thoát nhanh lũ sông Cầu Hội; ngăn mặn, giữ ngọt.

Bến đợi 90x25m; đầu âu 22x(14-40)m; buồng âu 100x14m

Trang 45

Giai đoạn 2015: 50.000DWT; Giai đoạn 2020:

100.000DWT

Trang 46

Hiện tại: 5.000DWT; Thiết kế: 20.000DWT

Trang 47

- Luật giao thông đường thủy NĐ

Trang 48

§1-1: ĐỊNH NGHĨA VÀ PHÂN LOẠI

NGÀNH

§1-3: QUY TRÌNH THIẾT KẾ, THI CÔNG, QUẢN LÝ

KHAI THÁC

Trang 49

- Quản lý, khai thác: chuẩn hóa việc sử dụng công trình, duy tu bảo

dưỡng, sửa chữa, quan trắc, phòng chống giảm nhẹ thiên tai và giảm thiểu tác động tiêu cực của công trình tới môi trường xung quanh

Trang 50

THÁC

CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ

Trang 51

THÁC

Các giai đoạn khảo sát, thiết kế:

• Thiết kế cơ sở (Thiết kế sơ bộ)

• Thiết kế kỹ thuật

• Thiết kế bản vẽ thi công

Trang 52

Câu hỏi: Trình bày nội dung phân loại, cho ví dụ

minh họa thực tế của các công trình thủy lợi theo chức năng của chúng (các loại đập, công trình điều chỉnh, công trình dẫn nước).

Trang 53

Bộ môn: THỦY CÔNG

BÀI GIẢNG: NHẬP MÔN NGÀNH KỸ THUẬT XÂY DỰNG

CÔNG TRÌNH THỦY

Trang 54

§1-1: KHÁI NIỆM VỀ CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

§1-2: PHÂN LOẠI CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

§1-3: ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

Trang 55

§1-1: KHÁI NIỆM VỀ CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

- Những Công trình được xây dựng để sử dụng nguồn nước

và phòng chống thủy tai gọi là công trình thuỷ lợi

- Công trình thủy lợi có nhiệm vụ làm thay đổi, cải biến trạng thái tự nhiên dòng chảy sông, hồ, biển, nước ngầm để sử

dụng hợp lý nguồn nước, bảo vệ môi trường, hạn chế tác hại của dòng nước gây nên

- Công trình thủy lợi có thể tạo dòng chảy nhân tạo khi

dòng chảy tự nhiên ở nơi đó không đủ hoặc không có

- Theo chức năng, nhiệm vụ, công trình thủy lợi có thể chia thành: công trình dâng nước, công trình điều chỉnh và

công trình dẫn nước và công trình chuyên môn

Trang 56

§1-1: KHÁI NIỆM VỀ CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

§1-2: PHÂN LOẠI CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

§1-3: ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC CỦA CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

Trang 57

1 CÔNG TRÌNH DÂNG NƯỚC:

Trang 58

Trang 59

-Phổ biến nhất là các đập được xây dựng ngăn các sông

suối tạo chênh mực nước thượng hạ lưu

- Đắc điểm: Càng gần đến đập, lưu tốc càng giảm, độ sâu càng tăng, => bùn cát lắng xuống đáy theo thứ tự từ hạt lớn đến hạt bé - Đến gần sát đập V  0

=> các hạt cát rất bé cũng

lắng xuống, nước rất trong

- Dòng chảy hạ lưu không

mang bùn cát => năng lực

vận chuyển bùn cát tăng

=> hạ lưu lại bị xói lở

Trang 60

- Do có độ chênh cột nước thượng hạ lưu nên có hiện tượng thấm qua nền đập và thấm vòng quanh 2 bên bờ từ thượng lưu về hạ lưu

Trang 61

2 CÔNG TRÌNH ĐIỀU CHỈNH DÒNG CHẢY:

- Các công trình này dùng để khống chế xói lở, làm thay đổi hướng, trạng thái, phân bố lại lưu tốc dòng chảy đểbảo vệ lòng sông tránh khỏi những tác hại nguy hiểm

-Công trình điều chỉnh dòng chảy gồm: đê, đập, tường, kè

được xây ngăn một phần hoặc theo hướng dọc lòng sông

- Các công trình này có thể để giữ độ sâu, lưu tốc và hình dạng lòng sông cần thiết cho giao thông thủy, đảm bảo điều kiện bình thường để lấy nước từ sông, giữ ổn định bờ sông

để đảm bảo an toàn cho dân cư và nhà máy, xí nghiệp ở hai bên bờ

Trang 62

Trang 63

Trang 64

Trang 65

Trang 66

Trang 67

3 CÔNG TRÌNH DẪN NƯỚC:

- Công trình dẫn nước thông thường gồm: kênh mương,

đường hầm, cầu máng, xi phông, đường ống dùng để dẫn nước vào turbin thủy điện, tưới ruộng, cấp nước sinh hoạt, công nghiệp, giao thông thủy

- Công trình dẫn nước tháo lũ gồm: công trình tháo nước

thừa của hồ chứa từ thượng lưu về hạ lưu qua đập hoặc hai bên bờ của đập, các công trình phân lũ sang khu vực khác nhằm giảm lũ sông chính tránh ngập lụt hạ lưu

Trang 68

3 CÔNG TRÌNH DẪN NƯỚC:

Đường ống thủy lực Đa Nhim

Hết chương 1

Trang 69

4 CÔNG TRÌNH CHUYÊN MÔN:

Trang 70

§2-1: CÁC LOẠI CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

Trang 71

Trang 72

c

Tiêu đề	Nhập Môn Ngành Kỹ Thuật Xây Dựng Công Trình Thủy
Trường học	Trường Đại Học Thủy Lợi
Chuyên ngành	Kỹ Thuật Xây Dựng Công Trình Thủy
Thể loại	bài giảng

Định dạng
Số trang	139
Dung lượng	7,94 MB