Tiểu Luận -Quản Trị Rủi Ro Trong Kinh Doanh - đề tài - Quy Trình Quản Trị Rủi Ro Của Công Ty Cổ Phần Chuỗi Cung Ứng - Smartlog

Rồi từ hệ thống ý tưởng đó lập trình nên phần mềm nền tảng trước.Ngoài ra, để hệ thống có thể hoạt động được Smartlog cũng phải xây dựngthêm bộ dữ liệu khá đồ sộ về các địa điểm vận tải,

CƠ SỞ II TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 4

DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH VẼ 5

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN GIẢI PHÁP CHUỖI CUNG ỨNG SMARTLOG 4

1.1 Quá trình hình thành và phát triển 4

1.2 Chức năng, nhiệm vụ và ngành nghề kinh doanh 5

1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ 5

1.2.2 Ngành nghề kinh doanh 5

CHƯƠNG 2 QUI TRÌNH QUẢN LÍ RỦI RO CỦA DOANH NGHIỆP 7

2.1 Rủi ro thị trường 7

2.1.1 Rủi ro sản phẩm thay thế 7

2.1.2 Rủi ro về quy mô thị trường 8

2.1.3 Rủi ro do đối thủ cạnh tranh trực tiếp 9

2.2 Rủi ro hoạt động 11

2.2.1 Rủi ro liên quan đến khách hàng 11

2.2.2 Rủi ro trong khâu viết phần mềm và triển khai sản phẩm 17

2.3 Rủi ro nhân sự 21

2.4 Các rủi ro khác 24

CHƯƠNG 3: TỔNG KẾT BIỆN PHÁP CHO DOANH NGHIỆP 25

3.1 Giải pháp cho thị trường 25

3.2 Giải pháp cho sản phẩm 25

3.3 Đối với cơ sở hạ tầng 26

KẾT LUẬN 27

Tài liệu tham khảo 28

Thứ tự Chữ viết tắt Chữ đầy đủ

Nghiên cứu sự phát triển của hệ thống cảng biển Singapore vàHongKong, những nơi đã và đang thống trị trong danh sách những cảng biểncontainer nhộn nhịp nhất thế giới trong vài thập kỷ qua, có thể nhận ra rằng:

Họ đạt được sự thành công một phần lớn nhờ vào việc ưu tiên ứng dụng CNTTtrong công tác quản lý và khai thác cảng biển từ rất sớm Khả năng tàucontainer xếp dỡ hàng nhanh hay chậm phụ thuộc rất nhiều vào công nghệđược các công ty quản lý (cảng vụ) và nhà khai thác cảng biển sử dụng.Singapore và HongKong đã dùng công nghệ để giúp chủ tàu hoạch định toàn

bộ tiến trình, làm thế nào để xếp dỡ hàng, vận chuyển hàng đến hay đi khỏibãi, thậm chí là xếp container như thế nào và làm sao cho tối ưu Trong khi

đó, các cảng vụ dựa vào công nghệ để giám sát sự an toàn của vùng biển vàgiải quyết giấy tờ để tàu có thể ra vào cảng nhanh chóng và dễ dàng

Tuy nhiên, hiện nay, việc ứng dụng CNTT vào hoạt động kinh doanh củadoanh nghiệp Việt Nam vẫn còn kém xa so với trình độ quốc tế Chỉ xét về khíacạnh xây dựng website cũng có thể thấy phần lớn website của doanh nghiệp

VN chỉ đơn thuần giới thiệu về mình, về dịch vụ của mình, thiếu hẳn các tiệních và tương tác mà khách hàng rất cần như công cụ theo dõi đơn hàng, theo

dõi lịch trình tàu, theo dõi chứng từ Đây là những yếu tố được các chủ hàngđánh giá rất cao khi lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics cho mình.

Kết quả một cuộc điều tra của Đại học Kinh tế Quốc dân cho thấy, việc

sử dụng phần mềm quản lý kho bãi và cơ sở bán hàng ở hầu hết các tỉnh,thành phố đều rất thấp (23,3% ở tỉnh Hải Dương; 30,3% tại Đà Nẵng; Hà Nội32,7% và cao nhất là TP.HCM cũng chỉ đạt 39,3%) Một khảo sát khác của tổchức tư vấn SMC cũng chỉ ra kết quả tương tự với hệ thống CNTT của 45%nhà cung cấp không đạt yêu cầu Những hạn chế này đang làm cho doanhnghiệp trong nước cạnh tranh vất vả với các doanh nghiệp nước ngoài

Chỉ với CNTT, liên lạc hiện đại làm nền tảng cho dịch vụ logistics 3PL,các doanh nghiệp VN mới có thể cạnh tranh được với các công ty 3PL lớn trênthế giới đã có mặt tại VN Hiện nay, có nhiều giải pháp đầu tư CNTT hiệu quảvới chi phí thấp, các doanh nghiệp vừa và nhỏ cần nắm bắt cơ hội này đểtrang bị cho mình

Trước nhu cầu cấp bách của thị trường, Smartlog ra đời để giải quyếtnhu cầu ứng dụng CNTT cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam nhằmtối ưu hóa hoạt động logistics với phương châm mang lại giải pháp quản lý vậntải toàn diện, tự động và tối ưu đầu tiên tại Việt Nam So với những công tylớn chuyên về mảng phần mềm quản lí trên thế giới thì Smartlog có lợi thếcạnh tranh về giá hơn nên rất phù hợp cho doanh nghiệp Việt Nam Còn đốivới đối thủ cạnh tranh trong nước, công ty có lợi thế trong việc thiết kế phầnmềm bao phủ các nhu cầu của 3PL tại Việt Nam đồng thời luôn luôn đổi mới

để đáp ứng nhu cầu của khách hàng Vì thế, các doanh nghiệp có thể vậnhành thông suốt vận tải logistics chỉ với vài cú click chuột và với chi phí đầu tưrất thấp

Mặc dù có những lợi thế rõ ràng như vậy, nhưng trong lúc hoạt độngSmartlog gặp không ít khó khăn dù với lợi thế tiên phong, và tiềm ẩn trong

khó khăn đó là những rủi ro phát sinh trong từng khâu như bất kì một công tystartup nào Chính vì vậy, nhóm em tìm hiểu và làm rõ một số rủi ro đã từngxảy ra hoặc sẽ xảy ra tại Smartlog đồng thời đề xuất biện pháp giải quyết rủi

ro trên Vì thời gian và khả năng còn hạn chế nên có nhiều thông tin liên quanđến chuyên ngành IT nhóm chưa tìm hiểu sâu được Nếu có bất kì thiếu sótnào mong cô và các bạn thông cảm và góp ý xây dựng bài Nhóm em xin chânthành cảm ơn!

Về kết cấu bài tiểu luận gồm có 5 chương như sau:

Chương 1: Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần Giải pháp chuỗi cungứng Smartlog

Chương 2: Qui trình quản lí rủi ro của doanh nghiệp

Chương 3: Tổng kết một số biện pháp cho doanh nghiệp

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN GIẢI

PHÁP CHUỖI CUNG ỨNG SMARTLOG 1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Smartlog là một startup được thành lập bởi anh Đỗ Huy Bình, cựu sinhviên trường Đại học Ngoại thương (Hà Nội), từng theo học chuyên sâu về lĩnhvực Quản trị Logistics, Nguyên vật liệu và Chuỗi cung ứng tại Học viện Côngnghệ Massachusetts (Massachusetts Institute of Technology – MIT) của Hoa Kìcùng với Học viện về Quản trị Chuỗi cung ứng Malaysia (Malaysia Institute forSupply Chain Management – MISI)

Smartlog chính thức được thành lập vào tháng 01/2015, với mã số thuế

là 0313202685, Giấy phép đăng ký kinh doanh số 0313202685 cấp ngày 04-2015, với một đội ngũ ban đầu chưa đến 10 người Tính đến tháng 3/2017Smartlog tổng cộng có 31 thành viên, bao gồm cả nhân viên chính thức vàthực tập sinh

08-Thời gian đầu, Smartlog tập trung vào xây dựng hệ thống ý tưởng phầnmềm ban đầu dựa trên các nghiệp vụ thực tế của ngành vận tải trong nước vàquốc tế Rồi từ hệ thống ý tưởng đó lập trình nên phần mềm nền tảng trước.Ngoài ra, để hệ thống có thể hoạt động được Smartlog cũng phải xây dựngthêm bộ dữ liệu khá đồ sộ về các địa điểm vận tải, kho hàng (cảng sông, cảngbiển, khu công nghiệp, vùng kinh tế…), phân chia khu vực, lên các tổ hợptuyến đường… Đây là công việc đòi hỏi rất nhiều thời gian và công sức, ngoài

ra còn phải kiểm tra lại các dữ liệu trên nhiều lần để chuẩn hóa chúng nhằmtránh phát sinh lỗi sau này

Đến nay, nhóm phát triển phần mềm của Smartlog đã hoàn thiện một sốtính năng cơ bản quan trọng nhất cho TMS và WMS chuẩn mực của công ty và

đã phục vụ được cho một số khách hàng lớn trong ngành vận tải trong nướclẫn nước ngoài.

1.2 Chức năng, nhiệm vụ và ngành nghề kinh doanh

1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ

Smartlog là một startup tiên phong trong việc phát triển các giải phápcông nghệ thông tin cho hoạt động logistic, hướng đến việc giúp doanh nghiệpViệt tiếp cận với công nghệ quản lí tiên tiến nhất, hiệu quả nhất tinh giản cáccông đoạn làm việc, hạn chế những tổn phí không đáng có nhằm đạt đượcchính sách giá cả tốt nhất và lợi nhuận cao Đồng thời ngoài việc chuyển giao

hệ thống cho khách hàng, Smartlog còn phải đảm bảo các khách hàng củamình có thể kết nối tốt với đối tác của họ thông qua TMS do mình phát triển

và sẵn sàng hỗ trợ khách hàng nhanh nhất khi có sự cố xảy ra

Công ty còn là bạn đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam xây dựngmạng lưới logistics trở thành một hệ sinh thái mà tại đây, doanh nghiệp có thểchia sẻ, trao đổi, tối ưu hóa nguồn lực cũng như nâng cao năng lực cạnh tranhcủa mình Nhờ sự đổi mới không ngừng về công nghệ và giải pháp, công ty cóthể nâng doanh nghiệp Việt Nam có thể cạnh tranh ở tầm khu vực, nhất làngay tại “sân nhà”

1.2.2 Ngành nghề kinh doanh

Smartlog là công ty đầu tiên của Việt Nam trong việc phát triển giảipháp công nghệ thông tin cho hoạt động logistics, cụ thể là các chương trìnhđược thiết kế và xây dựng dựa trên những đặc trưng của ngành vận tải vàgiao nhận bám sát tình hình thực tế của các doanh nghiệp Việt Nam Các phầnmềm được công ty phát triển thường tích hợp nhiều tính năng, giúp các công

ty logistics sử dụng dễ dàng quản lí và theo dõi hoạt động logistics của mình

Tính đến thời điểm hiện tại công ty có 2 sản phẩm chính là STM (phầnmềm quản lý vận tải) và SWM (phần mềm quản lý kho).

Thông tin về sản phẩm:

- TMS (Phần mềm quản lý vận tải) là giải pháp quản lý vận tải toàndiện trên công nghệ điện toán đám mây với chi phí cực tấp, nhằm mang lạinền tảng quản lý vận tải tốt nhất, đáp ứng tiêu chí: tự động, linh hoạt, tối ưu

và dễ cộng tác

- SWM (Smartlog warehouse management): Quản lý kho hàng.Giải quyết vấn đề: giảm thời gian nhận đơn hàng, tăng tốc độ vận hành hiệuquả, cải thiện độ chính xác quá trình nhận đơn hàng, nhìn tổng thể kho hàng,quản lý mã hàng tăng nhanh, đánh giá việc tuân thủ dán nhãn, giảm tối thiểutồn kho, tăng năng lực quản trị, nâng cao năng lực hiệu quả nhân lực,…

- Khách hàng của Smartlog: DHL (là một bộ phận trong công tylogistics và bưu chính hàng đầu thế giới), SOTRANS, TBS, VINAFCO,INTERLOG, NEWLAND,

CHƯƠNG 2 QUI TRÌNH QUẢN LÍ RỦI RO CỦA DOANH NGHIỆP 2.1 Rủi ro thị trường

2.1.1 Rủi ro sản phẩm thay thế

Nhận diện: Hiện nay đã tồn tại khá nhiều những phần mềm quản líchuỗi cung ứng trên thi trường Tiêu biểu là các phần mềm như PerfectLogistic, DMS Logistic, Best Gear, Infor SCM, Epico Supplychain Management,

…

Trong đó: Perfect Logistic là một phần mềm có thể download miễn phíbản demo với các chức năng cơ bản, người dùng chỉ phải trả tiền khi dùng cácchức năng nâng cao

Infor SCM, Epico Supplychain Management là hai ứng dụng dễ dàng cóthể tìm được ngay khi tim kiếm bằng từ khóa “phần mềm quản lý Logistic”,xuất hiện trong top những phần mềm quản lí chuỗi cung ứng SCM được đánhgiá nhiều nhất khách hàng tìm đến có thể nhận được bản demo ngay sau saucung cấp một số thông tin cơ bản về công ty của mình

DMS Logistic và Best Gear làm tốt việc đăng tạo Video trên kênhYoutube về các tính năng cơ bản của phần mềm, giúp những người có nhưcầu tìm đến những công cụ này có cái nhìn khá đầy đủ và thuyết phục về tínhnăng của phần mềm

Tất cả các sản phẩm quản lí logistic trên đều đã tạo được chỗ đứng trênthị trường, hoặc ít nhất là sự hiện diện của các phần mềm này rất dễ tiếp cậnđối với những doanh nghiệp 3PL có nhu cầu tìm kiếm giải pháp quản trị chuỗicung ứng tốt hơn

Tuy Smartlog cung cấp giải pháp quản trị toàn diện hơn với ứng dụngcủa điện toán đám mây, sự khác biệt của sản phẩm có được từ ứng dụng điệntoán đám mây có thể tạo ra rào cản kĩ thuật nhất định tạm thời trên thị trường

công ty đang cố gắng khai thác, nhưng mức độ hiện diện và nhận biết củaSmartlog còn khá hạn chế so với những phần mềm đã được ra mắt trước đó.Hơn nữa, các khách hàng mới quan tâm đến quản lí vận tải chỉ tìm kiếm cácchức năng chính cơ bản sẽ khó nhận ra Smartlog ưu việt hơn Smartlog khó đểkhẳng định chất lượng nên không thể mở rộng kênh phân phối và khó đểkhách hàng mới tự tìm đến.

Đánh giá: Dễ xảy ra, khá nghiêm trọng

Giải pháp: Hiện tại, trang web của Smartlog đã có những nội dung rất

hay và chất lượng, cung cấp thông tin cập nhật về xu hướng logistic tối ưu, sự

ưu việt của Cloudbase cũng như nhiều các bài viết cập nhất về kiến thức liênquan đến các mảng logistic và vận tải Tuy nhiên, Smartlog vẫn chưa phải làkết quả tìm kiếm đầu tiên tìm được đối với khách hàng quan tâm đến các phầnmềm hoặc các công cụ quản lí vận tải mới Smartlog cần đầu tư nhiều hơn mộtchút cho việc chạy các bản tin quảng cáo trên các trang web chuyên ngành;tạo thêm các video trên youtube để giởi thiệu và mô tả khái quát về phầnmềm và giải pháp mà công ty cung ứng; cải thiện sự hiện diện của mình trêncác trang mạng; bổ sung tình năng cung cấp bản demo bằng cách cung cấpđường link các website download mạnh như https://download.com.vn,

http://tuvanphanmem.vn

2.1.2 Rủi ro về quy mô thị trường

Nhận diện: Thị trường cho giải pháp TMS mà Smartlog hướng tới chưathật lớn với quy mô của các công ty 3PL Việt Nam; không tìm được chỗ đứngtrên thị trường do gặp phải cạnh tranh từ các đối thủ xuất hiện trước, chuyêncung cấp giải pháp TMS tại chỗ

Hệ thống quản lý vận tải (Transportation Management Systems – TMS)TMS hấp dẫn chủ yếu với các chủ hàng lớn, những công ty có chi tiêu cướchàng năm $100 triệu hoặc nhiều hơn Bằng cách đầu tư vào một hệ thống

quản lý giao thông vận tải tại chỗ (on-premise TMS), các công ty này đã có thểquản lý hiệu quả hơn việc luồng vận chuyển hàng hóa trên toàn bộ chuỗi cungứng rộng lớn của họ Tuy nhiên, trong khi các giải pháp TMS đã được áp dụngkhoảng một thời gian, một cuộc khảo sát gần đây của độc giả LogisticsManagement cho thấy chỉ 35% hoạt động logistics hiện đang sử dụng các hệthống này như một phần của chiến lược quản lý chuỗi cung ứng tổng thể củahọ.

Đối với những công ty 3PL trung bình và nhỏ (chiếm đa số và mang tínhđặc trưng của các công ty 3PL hiện tại của Việt Nam), việc sử dụng bảng tính(spreadsheets) và các cuộc gọi điện thoại để quản lý vận tải vẫn còn chiếmphần lớn Do cơ sở hạ tầng của Việt Nam còn thấp nên quản lí vận tải quaphần mềm chưa được nhiều công ty Việt Nam chú trọng mà chỉ chủ yếu dựavào kinh nghiệm, hiểu biết cá nhân của người quản lí là chính, nhu cầu vềquản lý logistics vẫn còn khá đơn giản; việc triển khai các phần mềm quản lívận tải quốc tế trên địa hình, hệ thống giao thông Việt Nam còn khó khăn khikhông thể tiêu chuẩn hóa phần mềm Việc thay đổi và chuyển hướng sangTMS tuy là một xu hướng khá chắc chắn trong tương lai, nhưng tương lai xabao lâu là một vấn đề khách quan không kiểm soát được

Đánh giá: Dễ xảy ra, hơi nghiêm trọng

Giải pháp: Smartlog cần chủ động hơn trong việc tìm đến khách hàng,chủ động tạo ra nhu cầu vì việc chuyển hướng sang quản lí vận tải TMS vốn làmột xu hướng tất yếu Ngoài việc tăng cường hoạt động Marketing, quảngcáo, cải thiện sự hiện diện của Smartlog trên các kênh thông tin Online,Smartlog có thể tìm cách đưa sản phẩm của mình đến các buổi ra mắt sảnphẩm công nghệ hoặc các buổi hội thảo chuyên nghành về logistic và quản lívận tải,… Tích cực quảng bá tính năng ưu việt của dịch vụ công ty đưa ra sovới các giải pháp khác như tính hiện đại, hiệu quả, toàn diện và tính tiết kiệmchi phí so với công cụ giải pháp TMS tại chỗ

2.1.3 Rủi ro do đối thủ cạnh tranh trực tiếp

Như đã đề cập ở trên, do thị trường Việt Nam từ trước đến hiện nay vẫnchưa lớn và chưa thật sự hấp dẫn đối với các công ty phần mềm quản lí vậntải quốc tế Tuy nhiên, xu thế này chắc chắn sẽ thay đổi khi mà tốc độ hộinhập của Việt Nam ngày càng nhanh, ngành logistic cũng phát triển nhanhchóng

Nhận diện: Như vậy, mặc dù cho đến thời điểm hiện tại, Smartlog vẫncòn là một công ty start-up tiên phong của Việt Nam cung cấp giải pháp quản

lí vần tải dựa trên điện toán đám mây, nhưng bước chân vào thị trường này,đối thủ cạnh tranh trực tiếp tiềm ẩn của Smartlog sẽ có tập đoàn nước ngoài

lớn và tiếng tăm như Oracle, SAP – những ông lớn đã sớm chuyển hướng

cung cấp các phần mềm quản lí toàn diện dựa trên điện toán đám mây Khi

đó, việc Smartlog phải cạnh tranh trực tiếp với các công ty lớn có lịch sử lâuđời, sản phẩm đã được tiêu chuẩn, hiện đại hóa cao, cùng với đội ngũ nhânviên đông đảo, giàu tài năng, và tiềm lực tài chính lớn, sẽ là rất khó khăn

Thêm nữa, một khi thị trường cloud-based TMS đã được mở rộng vàkhai thác, rủi ro gia tăng đối thủ canh tranh tực tiếp với Smartlog là rất cao dokhiến khá nhiều giải pháp dựa trên đám mây (cloud-based solutions) khác

nhau có thể xuất hiện trên thị trường do rào cản gia nhập thấp đối với các công ty điện tử Thực tế, hệ thống quản lí vận tải Oracle OTM cho Tổng công

ty Tân Cảng Sài Gòn đã được FPT đưa vào hoạt động ngày 30/4/2016 Đặc

biệt các ông lớn như FPT đang mở rộng sang ngành này, có thể trong tươnglai họ sẽ đưa ra một phần mềm do chính các hãng như FPT sản xuất Đây sẽ làrủi ro thật sự đối với các công ty đang phát triển như Smartlog

Đánh giá: Dễ xảy ra, rất nghiêm trọng

Giải pháp: Smartlog cần tận dụng lợi thế về giá cả thấp và chất lượngdịch vụ của mình, nhanh chóng tạo chỗ đứng trong thị trường cung cấp giảipháp quản lí vận tải trước khi các công ty quốc tế chuyên cung cấp giải pháp

tương tự thực sự tham gia vào cuộc đua tranh giành thị phần trên thị trườngViệt Nam

Việc tìm hiểu thị trường và gia nhập ngành của bất kì một công ty nào

sẽ mất thời gian tương đối, Smartlog có thể tìm cách kí hợp đồng với các công

ty qui mô vừa phải đang phát triển hệ thống vận tải hoặc các công ty lớntrong các ngành sản xuất thường áp dụng phương pháp quản lí vận tải truyềnthống, sau đó sẽ giới thiệu sản phẩm của mình lớn có sức ảnh hưởng trongngành, từ từ chiếm lĩnh thị trường

2.2 Rủi ro hoạt động

2.2.1 Rủi ro liên quan đến khách hàng

Hình 2.1 Quy trình nhận đơn hàng

Nhóm khách hàng chính của công ty là chủ hàng quy mô vừa và nhỏ và

các công ty vận tải chiếm phần lớn lượng xe, tuy nhiên đối với nhóm khách

hàng này tiềm ẩn nhiều rủi ro

Tìm kiếm

KH

Chào hàng bằng bản demo

KH cung cấp dữ liệu

và đưa ra yêu cầu

Kí kết hợp đồng

Triển khai phần mềm

Bảng 2 1 Dung lượng thị trường TMS/WMS

Nguồn: Công ty Smartlog

Rủi ro trong tìm kiếm khách hàng tiềm năng (R1)

Khách hàng mục tiêu của Smartlog là các nhà vận tải với đội xe nhỏ,chưa kết nối với nhau được, còn tồn tại nhiều lỗ hổng trong vận hành và bịhạn chế về chi phí Mặc dù đây là thị trường lớn cho Smartlog nhưng nhữngcông ty này lại mang tâm lí còn e ngại, chưa dám đầu tư vào công nghệ vớichi phí cao, và thay đổi hoạt động hiện tại Hậu quả là trong thời gian đầu,công ty đầu tư thời gian dài cho các khách hàng chưa thực sự có tiềm năng

Đánh giá rủi ro: Thường gặp, ít nghiêm trọng, không thể tránh khỏi

Biện pháp: Tìm hiểu và đáp ứng những nhu cầu trước mắt thực sự quantrọng của họ để cắt giảm chi phí, phù hợp nhu cầu của khách hàng SME và từ

từ xây dựng lòng tin của họ thông qua sản phẩm

Chuyển đổi khách hàng sang các công ty lớn hơn, có tầm nhìn hơn Bởi

lẽ những công ty lớn thường tiếp cận rất nhanh với công nghệ và thấy đượcrất rõ hiệu quả của việc áp dụng công nghệ Hơn nữa, những công ty lớn có