Hệ thống chính trị của trung quốc và cơ hội, rủi ro, chi phí trong kinh doanh tại thị trường trung quốc

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG KHOA KẾ TOÁN  MÔN: KINH DOANH QUỐC TẾ TIỂU LUẬN CÁ NHÂN ĐỀ: HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CỦA TRUNG QUỐC VÀ CƠ HỘI, RỦI RO, CHI PHÍ TRONG KINH DOANH TẠI TH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

KHOA KẾ TOÁN



MÔN: KINH DOANH QUỐC TẾ

TIỂU LUẬN CÁ NHÂN

ĐỀ: HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CỦA TRUNG QUỐC VÀ CƠ HỘI, RỦI

RO, CHI PHÍ TRONG KINH DOANH TẠI THỊ TRƯỜNG TRUNG

QUỐC.

Giảng viên: Trần Thiện Trí

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

I HỆ THỐNG KINH TẾ CỦA TRUNG QUỐC 1

1 Khái quát về Trung Quốc 1

2 Nền kinh tế Trung Quốc 1

II. PHÂN TÍCH CƠ HỘI, CHI PHÍ VÀ RỦI RO LIÊN QUAN ĐẾN HỆ THỐNG KINH TẾ TRONG KINH DOANH TẠI THỊ TRƯỜNG TRUNG QUỐC 4

1 Cơ hội liên quan đến hệ thống kinh tế trong kinh doanh tại thị trường Trung Quốc 5

2 Chi phí liên quan đến hệ thống kinh tế khi kinh doanh tại thị trường Trung Quốc 7

3 Rủi ro liên quan đến hệ thống kinh tế trong kinh doanh tại thị trường Trung Quốc 9

MỤC LỤC HÌNH

Hình ảnh 1: (Thượng Hải, trung tâm tài chính của Trung Quốc) 1

Hình ảnh 2: Tăng trưởng GDP thực của Trung Quốc theo thập kỷ 2

Hình ảnh 3: Các khu vực trên thế giới tính theo tổng tài sản (nghìn tỷ USD) năm 2018 3

Hình ảnh 4: GDP của Trung Quốc 5

Hình ảnh 5: Dân số Trung Quốc so với các nước 6

Hình ảnh 6: Thu hút vốn FDI vào Mỹ và Trung Quốc 6

Hình ảnh 7: Dây chuyền lắp ráp sản xuất ô tô tại một nhà máy ở Thanh Đảo, Sơn Đông, Trung Quốc 9

Hình ảnh 8: Tỷ lện lạm phát qua các năm 10

Hình ảnh 9: Cảng hàng xuất nhập khẩu của Trung Quốc 11

Hình ảnh 10: Hải quan Mỹ kiểm tra lô hàng giả bị tịch thu tại Los Angeles, bang California 11

LỜI MỞ ĐẦU

Hệ thống kinh tế có ảnh hưởng lớn đến sự tồn tại và phát triển của từng quốc gia và dân tộc và Trung Quốc cũng không phải là ngoại lệ Ngày nay, trong xu thế hội nhập của nền kinh tế đã tạo ra cho các doanh nghiệp nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức, khó khăn và cả những chi phí khi tham gia kinh doanh tại thị trường Trung Quốc

Nền kinh tế thị trường là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công hay thất bại của một doanh nghiệp khi tham gia kinh doanh Một doanh nghiệp trước khi thâm nhập vào thị trường Trung Quốc cũng đều tìm hiểu về cơ cấu nền kinh tế, những cơ hội

có được khi tham gia vào thị trường Trung Quốc là gì? Và bên cạnh những cơ hội, điều kiện thuận lợi đó thì chi phí phải trả cho những cơ hội đó như thế nào? Chưa kể đến là những rủi ro gặp phải khi kinh doanh có nhiều hay không? Mỗi doanh nghiệp đều cân nhắc kỹ lưỡng, tìm hiểu phân tích và đưa ra quyết định cho doanh nghiệp của mình Xuất phát từ ý nghĩa quan trọng trong việc phân tích đánh giá hệ thống kinh tế trong việc tham gia kinh doanh vào thị trường Trung Quốc, dưới sự giúp đỡ hỗ trợ của Giảng viên

Đỗ Minh Sơn nhóm đã thực hiện nghiên cứu tìm hiểu về hệ thống kinh tế cũng như là những cơ hội, thách thức và chi phí khi tham gia hoạt động kinh doanh tại thị trường Trung Quốc để đưa ra được những đánh giá, cái nhìn tổng quan hơn về thị trường Trung Quốc Xuất phát từ mục đích trên nhóm đã đi sâu vào nghiên cứu đề tài: “Hệ thống kinh

tế của Trung Quốc và cơ hội, rủi ro, chi phí trong kinh doanh tại thị trường Trung Quốc

I HỆ THỐNG KINH TẾ CỦA TRUNG QUỐC

1 Khái quát về Trung Quốc

Trung Quốc là quốc gia nằm ở khu vực Châu Á, đây là quốc gia có số dân đông nhất thế giới, dân số ước tính đạt khoảng 1,045 tỷ người tính đến năm 2020 Và Thượng Hải là trung tâm tài chính lớn nhất tại Trung Quốc

Hình ảnh 1: (Thượng Hải, trung tâm tài chính của Trung Quốc)

2 Nền kinh tế Trung Quốc

 Nền kinh tế của Trung Quốc là một nền kinh tế đang phát triển định hướng thị trường kết hợp kinh tế kế hoạch và thông qua chính sách công nghiệp và chiến lược kế hoạch 5 năm

Quốc trở thành cường quốc kinh tế hàng đầu của thế giới Kết quả là Trung Quốc trở thành cường quốc có tốc độ phát triển kinh tế nhanh nhất thế giới với tốc độ tăng trưởng trung bình đạt 10% trong vòng 30 năm.Tính đến cuối tháng 9 năm

2020, lượng trái phiếu Trung Quốc nắm giữ ở ngoài lãnh thổ chỉ đạt 388 tỷ USD, tương đương 2,5% tổng giá trị, mặc dù tăng 44,66% so với cùng kỳ năm ngoái Tổng tài sản tài chính nước ngoài mà Trung Quốc sở hữu đạt 7,860 nghìn tỷ USD,

và các khoản nợ tài chính nước ngoài của nước này là 5,716 nghìn tỷ USD, đưa Trung Quốc trở thành quốc gia chủ nợ lớn thứ hai trên thế giới chỉ sau Nhật Bản

 Trung Quốc là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tính theo GDP danh nghĩa, và nền kinh tế lớn nhất thế giới tính theo PPP kể từ năm 2014 Trung Quốc đã vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ hai theo GDP danh nghĩa kể từ năm 2010 nhờ tận dụng tốt tỷ giá hối đoái biến động trên thị trường

Hình ảnh 2: Tăng trưởng GDP thực của Trung Quốc theo thập kỷ

(Tăng trưởng GDP thực tế của Trung Quốc theo thập kỷ kể từ những năm

1960, với tốc độ ước tính cho những năm 2020 từ Bloomberg Terminal (WRGDCHIN)

 Kinh tế Trung Quốc chịu sự chi phối mạnh mẽ bởi các doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp có vốn sở hữu hỗn hợp, mặc dù vậy khu vực tư nhân và các doanh nghiệp nước ngoài vẫn có điều kiện thuận lợi để phát triển trong hệ thống chủ nghĩa xã hội thị trường Trung Quốc là nền kinh tế sản xuất và xuất khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới Trung Quốc cũng là thị trường tiêu thụ hàng hóa có tốc độ phát triển nhanh nhất và quốc gia nhập khẩu lớn thứ hai thế giới Hơn nữa, Trung Quốc là nước nhập khẩu ròng các sản phẩm dịch vụ và là quốc gia thương mại lớn nhất trên thế giới, đóng một vai trò quan trọng trong thương mại quốc tế

Hình ảnh 3 : Các khu vực trên thế giới tính theo tổng tài sản (nghìn tỷ USD) năm 2018

nâng cao mức thu nhập và mức sống của người dân trong đồng thời sản xuất hàng hóa tiêu thụ trên toàn cầu Bốn trong số mười trung tâm tài chính lớn nhất thế giới

là của Trung Quốc (gồm có Thượng Hải, Hồng Kông, Bắc Kinh và Thẩm Quyến), nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác Trung Quốc có 3 trong số 10 sở giao dịch chứng khoán lớn nhất thế giới (Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải, Sở giao

dịch Hồng Kông và Sở Giao dịch Chứng khoán Thẩm Quyến) theo cả vốn hóa thị trường và khối lượng giao dịch

 Các đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc là Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hồng Kông, Hàn Quốc, Ấn Độ, Đài Loan, Úc, Việt Nam, Malaysia và Brazil

 Xu thế tổng sản phẩm quốc nội của Trung Quốc theo giá thị trường do Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) ước tính Đơn vị tính là triệu Nhân dân tệ

Trung Quốc bị chỉ trích rộng rãi về việc chế tạo hàng nhái với số lượng lớnvới hơn 90% lượng hàng giả và hàng nhái trên thế giới có nguồn gốc xuất phát từ quốc gia này Những nhãn hàng thời trang từ bình dân tới cao cấp được nhái lại và bày bán công khai với giá rẻ hơn nhiều so với hàng gốc Một số thương hiệu nổi tiếng trên thế giới cũng bị nhái tại đây Một số sản phẩm nổi tiếng chưa ra mắt chính thức đặc biệt là đồ công nghệ đã bị nhái tại đây

Trung Quốc có bất bình đẳng kinh tế ở mức độ cao và tăng lên trong các thập niên vừa qua Đến cuối năm 2012, số người nghèo tại khu vực nông thôn của Trung Quốc là khoảng 98,99 triệu theo chuẩn nghèo Trung Quốc, chiếm 10,2% dân số khu vực nông thôn Một báo cáo của Đại học Bắc Kinh cho biết theo số liệu thu nhập năm 2012, 1% các gia đình giàu có nhất tại Trung Quốc sở hữu hơn 1/3 giá trị tài sản toàn quốc, 25% các gia đình nghèo nhất chiếm 1% giá trị tài sản toàn quốc Năm 2020, 600 triệu người Trung Quốc có mức thu nhập dưới 140 USD một tháng

II. PHÂN TÍCH CƠ HỘI, CHI PHÍ VÀ RỦI RO LIÊN QUAN ĐẾN HỆ THỐNG KINH TẾ TRONG KINH DOANH TẠI THỊ TRƯỜNG TRUNG QUỐC

1 Cơ hội liên quan đến hệ thống kinh tế trong kinh doanh tại thị trường Trung Quốc

Trung quốc được coi là nền kinh tế lớn thứ 2 trên thế giới tính theo GDP danh nghĩa với 14,72 nghìn tỷ USD trong năm 2020 và là nền kinh tế lớn nhất thế giới tính theo PPP kể

từ năm 2014 Thậm chí có một dự báo chính thức nói rằng Trung Quốc sẽ trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới tính theo GDP danh nghĩa vào năm 2028 Theo Báo cáo Tài sản Toàn cầu năm 2019 của Credit Suisse Group, Trung Quốc đã vượt qua Mỹ về mức độ giàu có tính theo mười phần trăm dân số hàng đầu thế giới.Tính đến năm 2020, Trung Quốc là nơi có nhiều công ty nhất nằm trong danh sách Fortune Global 500 với 129 công

ty có trụ sở chính tại Trung Quốc.Trung Quốc là quốc gia có dự trữ ngoại hối lớn nhất thế giới trị giá 3,1 nghìn tỷ USD Chính vì thế, khi đầu tư vào một thị trường có nền kinh

tế lớn mạnh này sẽ được chính phủ giám sát, quan tâm Đặc biệt, chính phủ Trung quốc giám sát ngành công nghệ để bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng cũng như các doanh nghiệp để thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và sự phát triển bền vững lâu dài của ngành công nghệ Trung Quốc Chính vì vậy, nhiều nhà đầu tư nước ngoài mong muốn và đã lựa chọn kinh doanh tại thị trường Trung Quốc

Hình ảnh 4: GDP của Trung Quốc

Là thị trường khổng lồ với dân số hơn 1,4 tỷ người, có nhu cầu rất lớn trong phục vụ

ổn định đời sống người dân và xã hội Nên Trung quốc có lợi thế về nguồn lao động khổng lồ Thêm nữa hiện nay, nguồn lao động chủ yếu của Trung Quốc vẫn là những lao động giá trẻ với mức lương thấp hơn so với đa số các nước khác do đó sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư Đặc biệt, với một nền kinh tế vẫn đang tăng trưởng mạnh như Trung Quốc với số dân như vậy sẽ không lo về việc thiếu hụt nhân lực Không những vậy dân

số còn mang đến một thị trường tiêu thụ lớn cho cả trong và ngoài nước Với số dân lên

1,4 tỷ thì Trung Quốc luôn là một thị trường màu mỡ với tất cả doanh nghiệp, thêm nữa cùng với sự phát triển của kinh tế, sức mua của người dân Trung Quốc ngày một tăng cao

Hình ảnh 5: Dân số Trung Quốc so với các nước

Trung Quốc đã và đang thiết thực áp dụng biện pháp khuyến khích và thúc đẩy vốn

đầu tư nước ngoài, bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư nước ngoài

Bộ trưởng Thương mại Chung Sơn cho hay Trung Quốc sẽ thực hiện nhiều biện pháp để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài tại một số khu thương mại tự do (FTZ) thí điểm và trên toàn quốc Bên cạnh đó, quyền sở hữu 100% vốn nước ngoài sẽ được cho phép trong khá nhiều lĩnh vực

Trung Quốc cũng sẽ thúc đẩy mở cửa trong lĩnh vực dịch vụ và khuyến khích đầu tư nước ngoài vào các ngành công nghiệp chế tạo và công nghệ cao, và ở các khu vực miền Trung và miền Tây của đất nước Theo ông Chung Sơn, chính phủ sẽ giúp các công ty nước ngoài giải quyết những khó khăn khi đầu tư vào Trung Quốc

Trung Quốc đang đảm bảo duy trì nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng trưởng ổn định trong bối cảnh triển vọng tăng trưởng toàn cầu ảm đạm Trong năm 2018, vốn FDI rót vào nước này đã tăng 3% so với năm trước đó, lên 135 tỷ USD Trong lúc lượng FDI của các nước phát triển và trên thế giới trong nửa đầu năm 2018 giảm lần lượt 41% và 69%

Hình ảnh 6: Thu hút vốn FDI vào Mỹ và Trung Quốc

Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB), Trung Quốc đã tăng 32 bậc về môi trường kinh doanh và 95% các công ty được Hội đồng Kinh doanh Mỹ - Trung khảo sát cho biết

họ sẽ tăng đầu tư hoặc duy trì sự hiện diện ở Trung Quốc trong năm tới

Bộ trưởng Chung Sơn cho biết thị trường Trung Quốc có tiềm năng lớn và triển vọng ổn định Lĩnh vực tiêu dùng của nước này trong năm 2018 dự kiến sẽ tăng 9,1% so với năm

2017, lên 38.000 tỷ NDT (5.600 tỷ USD), và tiếp tục giữ vai trò là động lực tăng trưởng lớn nhất trong 5 năm liên tiếp

Bên cạnh đó, thị trường nền kinh tế Trung Quốc dường như đang trong quá trình biến đổi lớn để trở thành một nền kinh tế dựa vào tiêu dùng “gọn, xanh, và sạch” Chính phủ Trung Quốc đã có tiến bộ đáng kể trong việc giải quyết bốn thách thức nghiêm trọng, bao gồm: tham nhũng, môi trường suy thoái, mức nợ ngày càng tăng của các chính quyền địa phương, và tình trạng dư thừa công suất

2 Chi phí liên quan đến hệ thống kinh tế khi kinh doanh tại thị trường Trung Quốc

Đối với nhiều công ty quốc tế hàng đầu, Trung Quốc là một thị trường rất quan trọng, nhưng cái giá để có thể kinh doanh tại đây không hề thấp Tuy nhiên, Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc và Bộ Thương mại sẵn sàng giúp đỡ các doanh nghiệp Việt Nam khi bắt đầu hoặc mở rộng việc tham gia vào thị trường này Cần lưu ý rằng Trung Quốc có nhiều khu vực khác nhau và mỗi tỉnh có đặc điểm riêng về kinh tế và xã hội, doanh nghiệp nên đến Trung Quốc để có cái nhìn và hiểu rõ hơn về thị trường

Trung Quốc là một thị trường đầy thách thức, do đó doanh nghiệp cần hiểu rõ thị trường Trước khi quyết định thâm nhập thị trường Trung Quốc, các nhà xuất khẩu nên xem xét các nguồn lực riêng, kinh nghiệm và khả năng dành thời gian lớn để tìm hiểu thêm các chi phí tại Trung Quốc

Điểm nổi bật tại thị trường Trung Quốc là sự cạnh tranh khốc liệt Các doanh

nghiệp địa phương được chính quyền bảo vệ và những doanh nghiệp bên ngoài sẽ gặp phải các rào cản vô hình “Luật chơi” của thị trường Trung Quốc khá mờ ảo và mơ hồ, tùy cách diễn giải của từng người, từng địa phương Điều này khiến cho quyền lực và tiền

bạc trở thành yếu tố quyết định thành công của mỗi doanh nghiệp hay tổ chức khi kinh doanh trên thị trường này

Ví dụ về yêu cầu chuyển giao công nghệ mới:

Chính phủ Bắc Kinh yêu cầu các công ty nước ngoài phải bàn giao tất cả công nghệ chủ chốt được sử dụng trong xe điện nếu muốn bán những chiếc xe đó ở Trung Quốc Nhiều công ty nước ngoài thường phải đưa ra những lựa chọn khó khăn trong quản

lý chia sẻ công nghệ và tiếp cận thị trường Khoảng một phần năm các công ty Mỹ hoạt động tại Trung Quốc đã bị yêu cầu chuyển giao công nghệ cho đối tác địa phương Con

số thực tế có thể còn cao hơn Việc chuyển giao công nghệ chủ chốt và sở hữu trí tuệ cho các công ty Trung Quốc là một chủ đề nhạy cảm Những công ty không thỏa hiệp với yêu cầu này của Trung Quốc buộc phải trả mức thuế lớn khi chuyển hàng tới đây Và đó là trường hợp của Tesla khi hãng sản xuất xe điện này cố gắng trong nhiều năm để xây dựng một nhà máy ở Đại lục mà không cần liên kết với đối tác địa phương

Chi phí về nhân công:

Trong nhiều thập niên, Trung Quốc dựa vào nguồn lao động trẻ vô tận sẵn sàng làm việc với mức lương thấp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Ngày nay, giá nhân công tăng cao, một phần là do thiếu người Vấn đề nhân lực vẫn là một mối quan tâm lớn cho các công ty nước ngoài hoạt động tại Trung Quốc Khó khăn trong tuyển dụng lao động có tay nghề phù hợp, chính sách an sinh xã hội, những hạn chế đi lại của người lao động, và thiếu công đoàn tư nhân độc lập tạo nhiều thách thức cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Chi phí lao động ở Trung Quốc có xu hướng tăng trong vài năm qua Một số trung tâm sản xuất ở phía nam của Trung Quốc đã phải đối mặt với tình trạng thiếu lao động địa phương Trung Quốc vẫn còn thiếu công nhân có tay nghề

Đồng thời, theo chuyên gia Savills, lạm phát tiền lương có xu hướng tăng sau khi khủng hoảng toàn cầu giảm bớt Chi phí lao động ở Trung Quốc đã cao gấp ba lần so với Việt Nam, việc này sẽ thúc đẩy các nhà sản xuất đa quốc gia xem xét chuyển đến các quốc gia Đông Nam Á, nơi có chi phí lao động thấp hơn

Các loại thuế chính ở Trung Quốc:

VAT: Người nộp thuế VAT có thể được phân loại là người nộp thuế quy mô nhỏ hoặc người nộp thuế thông thường Người nộp thuế nhỏ phải chịu thuế VAT 3% (dịch vụ hoặc hàng hóa) trong khi người nộp thuế nói chung phải chịu các mức thuế khác nhau tùy thuộc vào ngành, 6%, 9% và 13%

Là thành viên của WTO, Trung Quốc bị ràng buộc bởi các quy định về áp thuế giống nhau cho các sản phẩm trong nước và nhập khẩu Thuế VAT được thu ngay tại cửa khẩu Thuế VAT ở mức 17% nhưng chính phủ có thể điều chỉnh xuống trong điều kiện cần thiết Doanh nghiệp nhỏ có doanh thu dưới 1.000.000 Nhân dân Tệ (khoảng 146.000 USD) hoặc những người tham gia vào bán buôn, bán lẻ với doanh thu dưới 1.800.000 Nhân dân Tệ (263.000 USD) sẽ chịu thuế VAT 4% - 6% tùy theo lĩnh vực ngành nghề