Sự ảnh hưởng của môi trường chính trị đối với hãng thời trang hm tại thị trường châu á

Sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp trong kinh doanh quốc tế, ngoài chính sách của doanh nghiệp thì phụ thuộc phần lớn vào sự am hiểu về môi trường kinh tế, chính trị và luật phá

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ – ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

– – – – – – – – – ––––––––––––– –

BÁO CÁO MÔN HỌC Môn học: Kinh doanh Quốc tế

Đề tài:

SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ

ĐỐI VỚI HÃNG THỜI TRANG H&M

TẠI THỊ TRƯỜNG CHÂU Á Giảng viên hướng dẫn : Trần Thiện Trí

MỤC LỤC

PHẦN 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY BÁN LẺ THỜI TRANG ĐA QUỐC GIA H&M -3

1.3 Doanh thu của H&M trước sự kiện tẩy chay năm 2021: 4

PHẦN 2 ĐẶC ĐIỂM NỔI BẬT CỦA MÔI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TẠI VIỆT NAM

2.2 Môi trường chính trị tại Tân Cương – Trung Quốc: 8

PHẦN 3 ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ ĐỐI VỚI H&M 10

3.2 Ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động kinh doanh của H&M: 12

4.1 Cần nghiên cứu kĩ về môi trường chính trị trước khi tham gia vào thị trường15 4.2 Hạn chế đưa ra các quan điểm liên quan đến chính trị 15

4.4 Mở rộng và đa dạng hóa thị trường sang các nước khác có mức độ ổn định

• LỜI MỞ ĐẦU

Trước trào lưu hội nhập ngày càng nhanh chóng hiện nay, các doanh nghiệp quốc tế đã có nhiều cơ hội để phát triển Sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp trong kinh doanh quốc tế, ngoài chính sách của doanh nghiệp thì phụ thuộc phần lớn vào sự am hiểu về môi trường kinh tế, chính trị và luật pháp tại nước sở tại Một doanh nghiệp muốn đứng vững trên thị trường quốc tế phải đối mặt với vô số những yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của mình Một trong những yếu tố nan giải nhất là chính trị – pháp luật Cho dù doanh nghiệp đặt ở đâu cũng bị ảnh hưởng của hệ thống chính trị, luật pháp và các chính sách của chính phủ nước đó

Mới đây, hãng thời trang H&M đã phạm phải một sai lầm nghiêm trọng trong việc ra quyết định ở 2 thị trường quốc tế là Việt Nam và Trung Quốc Công ty đang phải chịu những phản ứng dữ dội và tẩy chay của người tiêu dùng ở hai đất nước này

Vụ việc này đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng không chỉ đến uy tín mà còn gây sụt giảm kết quả hoạt động kinh doanh của hãng

PHẦN 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY BÁN LẺ THỜI TRANG ĐA QUỐC GIA H&M

1.1 Giới thiệu chung về H&M:

Hình 1.1 Logo của hãng thời trang Hennes & Mauritz AB (H&M)

H&M Hennes & Mauritz AB (H&M) là một công ty đa quốc gia bán lẻ quần áo của Thụy Điển, được biết đến với các sản phẩm thời trang dành cho mọi đối tượng từ đàn ông, phụ nữ, thanh thiếu niên đến trẻ em Với phương châm tập trung vào thiết kế

và sự tiện dụng, các sản phẩm của H&M đều mang xu hướng hiện đại với mức giá phù hợp

Năm 1946, người sáng lập của công ty, ông Erling Persson đã đưa ra các ý tưởng kinh doanh sản phẩm quần áo thời trang với giá hấp dẫn trong một chuyến đi công tác ở Hoa Kỳ Năm 1947, ông mở cửa hàng đầu tiên tại Thụy Điển tên là

"Hennes" chủ yếu bán quần áo phụ nữ Năm 1968, Persson mua lại công ty Mauritz Widforss, từ đó dẫn đến sự ra đời của các bộ sưu tập thời trang nam giới và sau đó đổi tên chính thức thành "Hennes & Mauritz" (H&M) Đội ngũ thiết kế của H&M tại văn phòng Thụy Điển kiểm soát các bước từ việc lập kế hoạch sản xuất hàng hóa đến quản

lý thông số kỹ thuật Điều đặc biệt là thương hiệu không sở hữu các nhà máy mà khâu sản xuất được giao khoán cho khoảng 800 nhà máy ở châu Âu và châu Á Thương hiệu từng hợp tác với các nhà thiết kế nổi tiếng như: Karl Lagerfeld, Stella McCartney cho tới các ngôi sao hàng đầu như Madonna, Kylie Minogue và cả hãng thời trang cao cấp Versace Beyonce từng là gương mặt đại diện của hãng với chiến dịch "Mrs Carter in H&M"

Sau gần 70 năm thành lập, H&M đã có mặt tại 58 quốc gia với 94.000 nhân viên, 800 nhà máy, 3.500 cửa hàng và là công ty thời trang lớn thứ hai trên toàn thế giới, chỉ đứng sau công ty Inditex của Tây Ban Nha (công ty mẹ của Zara), và Gap Inc của Hoa Kỳ Hãng cung cấp sản phẩm thời trang cho tất cả mọi người thông qua các thương hiệu khác nhau như: H&M, COS, Monki, Weekday, Cheap Monday và Other Stories

1.2 Sứ mệnh và tầm nhìn của công ty:

1.2.1 Sứ mệnh:

“To drive long – lasting positive change and improve living conditions by investing in people, communities, and innovative ideas.”

Tạm dịch: “Thúc đẩy sự thay đổi tích cực lâu dài và cải thiện điều kiện sống bằng cách đầu tư vào con người, cộng đồng và các ý tưởng đổi mới.”

1.2.2 Tầm nhìn:

“To lead the change towards circular and renewable fashion while being a fair and equal company.”

Tạm dịch: “Dẫn đầu sự thay đổi theo hướng thời trang tuần hoàn và tái tạo, đồng thời là một công ty công bằng và bình đẳng.”

1.3 Doanh thu của H&M trước sự kiện tẩy chay năm 2021:

• Tổng doanh thu trên toàn thế giới của H&M đạt mức 24,3 tỷ USD vào năm

2019 và lợi nhuận đạt 1,8 tỷ USD Với doanh thu tại 3 thị trường lớn nhất là Đức, Mỹ

và Anh lần lượt là hơn 3,5 tỷ USD; 3,1 tỷ USD và 1,5 tỷ USD

• Tập đoàn đã liên tục phát triển trong những năm gần đây và có tổng cộng 5.076 cửa hàng trên toàn thế giới vào năm 2019 Ba quốc gia có số lượng cửa hàng cao nhất

đó là Mỹ, Trung Quốc và Đức Các cửa hàng vật lý của H&M có mặt trên 71 thị trường, trong khi hoạt động kinh doanh trực tuyến của họ được thành lập tại hơn 47 quốc gia

• Năm 2020, do chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid, doanh thu và lợi nhuận của H&M bị suy giảm Theo hãng tài chính Reuters, trong quý III/2020, lợi nhuận ròng của H&M đạt mức 2,01 tỷ USD, giảm 1/2 so với cùng kỳ năm 2019 Doanh thu của tập đoàn cũng giảm 18,7% xuống còn 6,12 tỷ USD

• Riêng tại Trung Quốc, H&M có doanh số đạt hơn 1,13 tỷ USD trong năm 2020, nơi có gần 10% các cửa hàng, chiếm 5,2% tổng doanh thu của H&M trên toàn thế giới Trung Quốc đã trở thành thị trường lớn thứ ba của H&M trước khi diễn ra cuộc tẩy chay

• Bên cạnh đó, doanh thu của H&M tại Việt Nam năm 2017 đạt 227 tỷ đồng, lợi nhuận gộp 152 tỷ đồng tương đương biên lợi nhuận gộp lên tới 67% Năm 2018 doanh thu H&M tăng gấp 3 lần, lên 763 tỷ đồng và năm 2019 tăng tiếp lên 1.116 tỷ đồng trong bối cảnh tỷ suất lợi nhuận gộp ổn định ở mức 65-66%

PHẦN 2 ĐẶC ĐIỂM NỔI BẬT CỦA MÔI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TẠI VIỆT NAM VÀ TRUNG QUỐC

2.1 Môi trường chính trị tại Việt Nam:

2.1.1 Vị trí địa lý:

• Nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một dải đất hình chữ S,

ở rìa phía đông của bán đảo Đông Dương tiếp giáp Biển Đông gần trung tâm ĐNÁ, trên các đường hàng hải, đường bộ và đường hàng không quốc tế

• Việt Nam nằm trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, khu vực có hoạt động kinh tế sôi động nhất thế giới

• Ý nghĩa

● Về kinh tế : Việt Nam có vị trí địa lý rất thuận lợi trong việc giao lưu với các nước và phát triển kinh tế

● Về văn hoá – xã hội: vị trí địa lý tạo điều kiện thuận lợi cho nước ta chung sống hoà bình, hợp tác hữu nghị và cùng phát triển với các nước trong khu vực Đông Nam Á

● Về an ninh, quốc phòng: nước ta có một vị trí đặc biệt quan trọng ở khu vực Đông Nam Á Biển Đông có ý nghĩa rất quan trọng trong công cuộc xây dựng, phát triển kinh tế và bảo vệ đất nước

2.1.2 Sự khác biệt về chế độ chính trị - rào cản đối với các doanh nghiệp nước ngoài:

Hiện nay, trên thế giới, chỉ còn 5 quốc gia theo chế độ Nhà nước Xã hội chủ nghĩa, trong đó có Việt Nam (từ 02/09/1945) Đối với các nước tư bản chủ nghĩa, họ thường lựa chọn chế độ đa nguyên, đa đảng; còn các nước theo hướng Xã hội chủ nghĩa thì nền dân chủ của họ mang bản chất giai cấp công nhân, được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Chính vì vậy, mức độ tự do hoạt động của các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam cũng phần nào bị hạn chế bởi những quy định, chính sách của Nhà nước Đây chính là một trong những rào cản lớn nhất cho các doanh nghiệp nước ngoài khi muốn thâm nhập vào thị trường Việt Nam

2.1.3 Tranh chấp chủ quyền tại biển Đông giữa Việt Nam và Trung Quốc:

Tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông bao gồm các tranh chấp về đảo và vùng biển Vào năm 1947, chính phủ Trung Hoa Dân Quốc đã đưa ra yêu sách chủ quyền trên Biển Đông với đường lưỡi bò 11 đoạn, sau này chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa sử dụng lại đường lưỡi bò này nhưng chỉ còn 9 đoạn Đường lưỡi bò bao trọn bốn nhóm quần đảo, bãi ngầm lớn trên Biển Đông, trong đó có hai quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa của Việt Nam

Nguồn: commons.wikimedia.org

Hình 2.1.3 Người dân biểu tình chống Trung Quốc ở Hà Nội hôm 7/8/2011

Cả Việt Nam và Trung Quốc đều tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Hoàng

Sa và Trường Sa Và dựa theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển mà Trung Quốc

và Việt Nam cùng một số quốc gia khác đã kí kết thì Quần đảo Hoàng Sa và Trường

Sa đều thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, vì vậy Việt Nam hoàn toàn có chủ quyền với hai quần đảo này và có quyền sở hữu, khai thác đúng theo qui định quốc tế Còn Trung Quốc thì đã hoàn toàn vi phạm luật pháp quốc tế Từ năm 2007 trở đi, các cuộc biểu tình diễn ra ở Việt Nam để phản đối việc Trung Quốc chiếm đóng Hoàng

Sa, Trường Sa và việc thực hiện các quyền sở hữu tại hai quần đảo này ngày càng mạnh mẽ

2.1.3.1 Quần đảo Hoàng Sa:

• Việt Nam nắm giữ chủ quyền quần đảo cho đến năm 1974 (Việt Nam Cộng hòa)

• Tuy nhiên, kể từ sau trận Hải chiến Hoàng Sa ngày 19 tháng 1 năm 1974 Trung Quốc đã kiểm soát toàn bộ Hoàng Sa

• Tháng 04/1988, Trung Quốc đã thông qua một nghị quyết để thành lập tỉnh Hải Nam, trong đó bao gồm cả Hoàng Sa và Trường Sa, bất chấp tuyên bố khẳng định chủ quyền đối với quần đảo này từ phía Việt Nam

• Tháng 11 năm 2007, Quốc vụ viện Trung Quốc lại phê chuẩn việc lập thành phố Tam Sa, nhằm trực tiếp quản lý các quần đảo trên Biển Đông, trong đó có Hoàng

Sa và Trường Sa mà nước này gọi là Tây Sa và Nam Sa

• Không dừng lại ở đó, ngày 2/5/2014, Trung Quốc điều giàn khoan dầu HD 981 đến khu vực quần đảo Hoàng Sa đang tranh chấp với Việt Nam

2.1.3.2 Quần đảo Trường Sa

• Vào ngày 14/03/1988, Trung Quốc cho ba chiến hạm có vũ khí đánh chiếm đá Gạc Ma do Việt Nam kiểm soát ở quần đảo Trường Sa Sau khi bắn chìm 3 tàu, làm 64 quân nhân Hải quân Việt Nam thiệt mạng, Trung Quốc chiếm được đá Gạc Ma từ phía Việt Nam

• Không dừng lại ở đó, Trung Quốc xây dựng những công trình lớn như khu tổ hợp, đường băng, hệ thống ra đa, hải đăng

• Hiện tại, ở Quần Đảo Trường Sa thì Việt Nam là nước đang cai quản nhiều thực thể nhất (trên 30 thực thể địa lý bao gồm các đảo san hô và rạn san hô) Việc xây dựng trên quần đảo này của Trung Quốc là hoàn toàn bất hợp pháp và xứng đáng bị thế giới lên tiếng Nếu chiếu theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển thì Trung Quốc đã hoàn toàn vị phạm

2.2 Môi trường chính trị tại Tân Cương – Trung Quốc:

2.2.1 Vị trí địa lý:

Tân Cương là đơn vị hành chính cấp tỉnh lớn nhất Trung Quốc với diện tích khoảng 1,6 triệu km2 Tân Cương chiếm khoảng 17% lãnh thổ Trung Quốc song chỉ chiếm chưa đầy 2% dân số Diện tích Tân Cương lớn hơn cả Pháp, Đức và Tây Ban Nha cộng lại, đồng thời lớn gấp gần 5 lần Việt Nam

Nguồn: wikipedia.org

Tân Cương có đường biên giới tiếp giáp với tận 8 quốc gia, bao gồm: Mông Cổ, Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Afghanistan, Pakistan và Ấn Độ Ngoài ra, Tân Cương còn giáp với hai tỉnh Cam Túc, Thanh Hải và khu tự trị Tây Tạng Tân Cương có vị trí địa lý vô cùng nhạy cảm vì thế Trung Quốc đã chi rất nhiều tiền để bảo

vệ biên giới Tân Cương

2.2.2 Lợi ích kinh tế của Tân Cương

2.2.2.1 Trung tâm năng lượng tương lai của Trung Quốc:

• Tân Cương là khu vực giàu tài nguyên Đã có 122 mỏ khoáng sản được phát hiện ở đây (than, sắt, kẽm, crom, niken, đồng,…)

• Tài nguyên mang tầm ý nghĩa quốc gia ở Tân Cương là than đá, dầu mỏ và khí

tự nhiên

• Theo Trung tâm Thông tin Internet Trung Quốc, than đá của Tân Cương chiếm khoảng 38% tổng trữ lượng cả nước Bên cạnh đó, trữ lượng dầu mỏ và khí tự nhiên vào khoảng 30 tỷ tấn, chiếm hơn 25% tỷ trọng toàn quốc

• Kể từ năm 2014, Trung Quốc đã đẩy mạnh khai thác năng lượng tại đây, với dự định biến khu vực tây bắc Tân Cương thành trung tâm quốc gia về dầu, khí đốt và than

đá (New York Times)

2.2.2.2 Một trong những vựa bông lớn nhất thế giới:

• Tân Cương nổi tiếng với nghề trồng bông bởi các điều kiện tự nhiên phù hợp nhất cho việc trồng loại cây này (thời gian được chiếu sáng dài và khí hậu khô)

• Khu vực này có những đóng góp quan trọng về sản lượng với ngành công nghiệp may mặc ở Trung Quốc với 130.000 ha trồng bông

• Bông vải Tân Cương đóng góp lớn cho ngành may mặc đất nước tỷ dân nói riêng và thế giới nói chung

2.2.3 Sự khác biệt về thể chế chính trị giữa Trung Quốc và các nước tư bản chủ nghĩa:

Giống như Việt Nam, Trung Quốc cũng lựa chọn Xã hội chủ nghĩa để xây dựng

và phát triển đất nước Một nền dân chủ mang bản chất giai cấp công nhân, được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trong khi đó, Nhà nước tư sản là kiểu nhà nước thiết lập nguyên tắc chủ quyền nhà nước trên danh nghĩa thuộc về nhân dân, thực hiện chế độ đa nguyên, đa đảng trong bầu cử nghị viện và tổng thống; hình thức chính thể phổ biến của nhà nước tư sản là cộng hòa và quân chủ lập hiến

2.2.4 Tình hình chính trị ở Tân Cương:

Tân Cương là một trong những khu vực bất ổn nhất ở Trung Quốc, căng thẳng

và bạo lực sắc tộc đã tồn tại từ lâu Dù hàng trăm tỷ nhân dân tệ đã được đổ vào vùng biên giới phía tây xa xôi này, để tạo ra sự gia tăng mạnh cho GDP của Tân Cương Thì

sự bất bình của người Duy Ngô Nhĩ vẫn còn đó khiến các cuộc bạo động ở tỉnh này xảy ra với mức độ thường xuyên

Trước tình hình căng thẳng đó, nhiều nước phương Tây, bao gồm Mỹ, Anh, châu Âu và Canada, đã cáo buộc Bắc Kinh vi phạm nhân quyền với những dân tộc thiểu số ở Tân Cương và áp lệnh trừng phạt lên các quan chức Trung Quốc Tuy nhiên, Bắc Kinh lại phủ nhận mọi cáo buộc và khẳng định các trại cải tạo ở Tân Cương đóng vai trò quan trọng như các trại huấn nghệ với mục đích chống lại chủ nghĩa cực đoan

PHẦN 3 ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ ĐỐI VỚI H&M 3.1 Nguyên nhân của làn sóng tẩy chay

3.1.1 Tại Trung Quốc:

3.1.1.1 Nguyên nhân trực tiếp:

Vào tháng 9/2020, H&M gây chú ý khi đăng tuyên bố trên trang web chính thức của công ty, tuyên bố ngừng tìm nguồn cung ứng các sản phẩm từ khu tự trị Tân Cương ở tây bắc Trung Quốc, với lý do lo ngại về vấn nạn lao động cưỡng bức ở khu

vực sản xuất bông (Times G ,2021) Tân Cương là vùng sản xuất bông lớn của thế giới, cung cấp nguyên liệu cho ngành dệt may của nhiều nước trong đó có H&M Tân Cương từ lâu đã là một vấn đề chính trị nhạy cảm trong quan hệ giữa Trung Quốc và phương Tây Mỹ và các nước châu Âu đã cáo buộc Bắc Kinh thực hiện "tội ác diệt chủng" ở Tân Cương và ép người Duy Ngô Nhĩ "lao động cưỡng bức" trong các trại tập trung, cáo buộc nhiều doanh nghiệp Trung Quốc bóc lột sức lao động đối với người Duy Ngô Nhĩ và cộng đồng dân tộc thiểu số ở Tân Cương, dẫn đến áp đặt lệnh trừng phạt

Trước những cáo buộc trên, Trung Quốc gọi đây là những lời dối trá nhằm bôi nhọ và phá hoại an ninh nước này Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV), cho rằng hãng đã có "một tính toán sai lầm khi cố gắng đóng vai một anh hùng chính nghĩa" và "chắc chắn sẽ phải trả giá đắt cho hành động sai lầm của mình" Trung Quốc khẳng định rằng không có bất kỳ sự bóc lột cưỡng bức ở đây, người dân đều được lao động tự nguyện và trả lương đầy đủ Người dân Trung Quốc cũng cho rằng các tuyên

bố từ H&M đang ngầm khẳng định việc bóc lột người lao động Duy Ngô Nhĩ là đúng

sự thật, do đó, dẫn đến làn sóng tẩy chay vô cùng mạnh mẽ

3.1.1.2 Nguyên nhân gián tiếp:

Người Trung Quốc nghĩ rằng, vụ việc bông Tân Cương là một phần trong âm mưu của phương Tây với sự phát triển của Trung Quốc Nhiều công ty đa quốc gia làm ăn ở Trung Quốc đang đứng giữa hai lựa chọn vì vấn đề Tân Cương: hoặc giữ thị trường Bắc Mỹ và châu Âu, hoặc giữ thị trường Trung Quốc Ngày càng khó để họ làm hài lòng cả phương Tây và Bắc Kinh

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho tới nay đã nhiều lần lên tiếng bác bỏ các cáo buộc “bóc lột lao động" trong hoạt động sản xuất bông ở khu tự trị Tân Cương Bên cạnh đó, Bộ đã khẳng định những báo cáo do truyền thông phương Tây lan truyền đều

là “ngụy tạo từ những đối tượng chống phá chính quyền" Các quan chức Tân Cương vẫn tiếp tục cảnh báo rằng "kỷ nguyên bắt nạt" Trung Quốc đã qua, và thêm rằng Bắc Kinh hy vọng các doanh nghiệp như H&M sẽ sáng suốt hơn, biết phân biệt đúng sai