Quy luật lượng-chất - Là một quy luật cơ bản, nó được xảy ra trong quá trình vận động và phát triển của tự nhiên xã hội và tư duy - Cũng là một quy luật tự nhiên, tất yếu và khách quan đ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
-
-BÀI TIỂU LUẬN
KẾT THÚC HỌC
PHẦN MÔN: TRIẾT HỌC MÁC – LÊ NIN
ĐỀ TÀI: Quan hệ lượng-chất, nhân-quả và thực trạng sinh viên trước xu thế toàn cầu hoá
Trang 2MSV : 11224486
Trang 3BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
-
-BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN: TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN
ĐỀ TÀI: Quan hệ lượng-chất, nhân-quả và thực trạng sinh viên trước xu thế toàn cầu hoá
Trang 4MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU……….……… 4
NỘI DUNG………… ……… 5 – 9
I CƠ SỞ LÝ LUẬN LÀM TIỀN ĐỀ CHO ĐỀ TÀI…… ……… …… 5 – 7
1 Quy luật lượng-chất……… ……… 5-6
2 Mối quan hệ nhân-quả……… ………… …… 6-7
II XU THẾ TOÀN CẦU HOÁ……….… …… 7 – 9
1 Khái niệm xu thế toàn cầu hoá……… ………….…… 7 –
8
2 Ưu điểm, khuyết điểm xu thế toàn cầu hoá……… 8
3 Thực trạng xu thế toàn cầu hoá……… 9
III THỰC TRẠNG CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY VỚI XU THẾ TOÀN CẦU
HOÁ ……… ……… 10-12
1 Những biểu hiện tích cực……… ……….……….10-11
2 Những biểu hiện tiêu cực……… ………… 11-12
3 Liên hệ bản thân………12
KẾT LUẬN……… 12
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……… ……… 13
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
Trong quá trình hình thành, phát triển và tiến hoá, con người đã dần nhận thức được tính trật tự và những mối liên hệ lặp lại của các sự vật hiện tượng Từ
đó có những định nghĩa về “quy luật” với tư cách là phạm trù của lý luận nhận thức “Quy luật” là một sản phẩm của tư duy khoa học phản ánh mối liên hệ của sự vật và tính chính thể của chúng
Những quy luật của tự nhiên, xã hội hay tư duy của con người đều mang một điểm chung là tính khách quan Vậy nên con người không thể tự tạo ra hay xoá bỏ quy luật mà chỉ có thể nhận thức và vận dụng nó
Trong bài tiểu luận dưới đây, em sẽ trình bày rõ hơn về quan hệ của quy luật lượng-chất và quan hệ nhân-quả.Từ đó vận dụng những nguyên lý triết học để phân tích thực trạng hiện nay của sinh viên trước xu thế toàn cầu hoá
Đây là bài tiểu luận đầu tiên của em nên sẽ còn nhiều sai sót về cách diễn đạt cũng như những sai sót về nội dung Đồng thời, bài tiểu luận này cũng giúp em học được nhiều trong việc rèn luyện cách viết và cách để có thể vận dụng kiến thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau.Vậy nên em xin cảm ơn thầy giáo đã giúp em hoàn thành bài viết, em mong bài viết dưới đây sẽ nhận được thêm những góp ý của thầy để được hoàn thiện hơn
Trang 7Discover more
from:
Document continues below
Triết 1
Đại học Kinh tế…
999+ documents
Go to course
Sơ đồ tư duy Triết chính thức
7
PHÂN TÍCH QUAN NIỆM DUY VẬT BIỆN…
12
Tiểu luận triết học Ý thức và vai trò của t…
25
tóm tắt triết học Mac Lenin
58
TIỂU LUẬN TRIẾT 1
19
Trang 8NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN LÀM TIỀN ĐỀ CHO ĐỀ TÀI
1 Quy luật lượng-chất
- Là một quy luật cơ bản, nó được xảy ra trong quá trình vận động và phát triển của tự nhiên xã hội và tư duy
- Cũng là một quy luật tự nhiên, tất yếu và khách quan được phổ biến trong các
sự vật, hiện tượng
- Lượng là một phạm trù triết học để chỉ tính qui định vốn có của sự vật biểu
thị số lượng, qui mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển của sự vật cũng như những thuộc tính của nó
- Chất là một phạm trù triết học chỉ tính qui định khách quan vốn có của sự vật
hiện tượng, là sự thống nhất hữu cơ của các sự vật hiện tượng làm cho nó là
nó chứ không cái khác
Chất và lượng tồn tại trong tất cả các sự vật hiện tượng trong đời sống Chúng thay đổi liên tục khi vận động và phát triển Dù có mối quan hệ chặt chẽ với nhau những không phải sự thay đổi nào về lượng cũng dẫn tới sự thay đổi về chất từ đó biến đổi bản chất của sự vật hiện tượng Điểm nút là giới hạn mà ở đó lượng của sự vật thay đổi vẫn không làm ảnh hưởng tới bản chất của vật Những thay đổi vượt quá giới hạn này
sẽ làm chất cũ biến mất và sinh ra chất mới
- “Độ” là phạm trù triết học thống nhất lượng chất, khoảng giới hạn khi sự
thay đổi của lượng không dẫn đến sự thay đổi về chất
- Điểm giới hạn khi sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất là
“điểm nút”
- Sự thay đổi của lượng khi đạt tới cực hạn điểm nút sẽ dẫn đến sự ra đời của
chất mới và sự thống nhất giữa lượng và chất mới sẽ tạo thành độ mới và điểm nút mới
- Sự thay đổi của chất do sự thay đổi của lượng gọi là bước nhảy, là một
phạm trù triết học chỉ giai đoạn chuyển hoá của sự vật mới do những thay đổi của sự vật cũ
Nội dung của quy luật: mọi sự vật, hiện tượng đều có sự thống nhất giữa lượng và chất, sự biến đổi của lượng trong “độ” khi tới điểm nút sẽ dẫn đến sự thay đổi của chất thông qua “bước nhảy” Khi chất mới được tạo thành sẽ tác động trở lại lượng Quá trình này diễn ra liên tục, theo một chu kì khiến cho sự vật, hiện tượng không ngừng thay đổi, tiến hoá
- Liên hệ bản thân: Trong tình yêu, khi 2 người xa lạ gặp nhau, họ sẽ cùng
nhau trải qua một việc như giao tiếp, cùng học, cùng đi chơi,… đây cũng
NHÀ NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG XÃ HỘI
11
Trang 9chính là một ví dụ cho việc tích luỹ về lượng Và khi đẫ tích luỹ đủ thì mối quan hệ đó phát triển có “bước nhảy” thành tính bàn và tiếp tục tích luỹ thành tình yêu Và “bước nhảy” trong những mối quan hệ này có thể là lời
tỏ tình những lời tỏ tình chỉ thành công khi đã tích luỹ đủ lượng, nếu không
đủ thì “bước nhảy” sẽ thất bại Sự thay đổi từ tình bạn sang tình yêu cũng chính là sự thay đổi về chất Một chuỗi hành động phát triển này tuân thủ hoàn toàn quy định về lượng và chất, phải đủ lượng thì mới có bước nhảy,
và phải có bước nhảy mới có thể đổi chất của sự vật
2 Mối quan hệ nhân-quả
- Nguyên nhân là phạm trù chỉ sự tác động lẫn nhau của các yếu tố cơ mặt
trong sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng với sự vật hiện tượng khác gây ra những sự thay đổi
- Kết quả là phạm trù chỉ những sự biến đổi được sinh ra sau khi có sự tác
động giữa các sự vật hiện tượng
3 mang tính nguyên nhân gây nên
- Nguyên nhân là cái sinh ra kết quả Do đó, nguyên nhân bao giờ cũng có
trước kết quả Còn kết quả sẽ chỉ xuất hiện khi có nguyên nhân Tuy nhiên không phải hiện tượng nào trong trình tự thời gian cũng là biểu hiện của mối quan hệ nhân quả
- Cùng một nguyên nhân có thể có nhiều kết quả khác nhau Đồng thời một
kết quả cũng có thể do nhiều nguyền nhân khác nhau
- Các tính chất của cặp phạm trù nguyên nhân- kết quả:
+ Tính khách quan: Mối quan hệ này tồn tại không dựa vào nhận thức, ý thức của sự vật hiện tượng Và chỉ khi có nguyên nhân mới có kết quả, thế giới mới có thể tiếp tục phát triển
+ Tính tất yếu: không phải bất cứ nguyên nhân nào cũng có kết quả Một nguyên nhân phải được đặt trong điều kiện cũng như hoàn cảnh nhất định thì sẽ cho ra một kết quả nhất định
+ Tính phổ biến : không có sự vật hiện tượng nào tồn tại mà không có nguyên nhân
- Chúng ta có thể phân nguyên nhân thành nhiều loại như: nguyên nhân chủ
quan ( khách quan ), nguyên nhân bên trong ( bên ngoài ), nguyên nhân cơ bản ( chủ yếu ),… Mỗi loại nguyên nhân sẽ có một tác động khác nhau lên
sự vật, hiện tượng trong hoàn cảnh khác nhau Vậy nên ta cần phải có những sự lựa chọn cũng như tạo điệu kiện cho những nguyên nhân có tác động tích cực nhất cho sự vật, hiện tượng
- 8
-
Trang 10- Kết quả tác động trở lại nguyên nhân Vì vậy, trong hoạt động thực tiễn
chúng ta cần phải khai thác, tận dụng các kết quả đã đạt được để tạo điều kiện thúc đẩy bản thân phát huy tác dụng, nhằm đạt được những mục đích, kết quả tốt hơn
- Liên hệ bản thân: Trong học tập, em thấy việc lười học đã thể hiện rõ nhất
mối quan hệ nguyên nhân- kết quả Lười học thì có thể do nhiều nguyên nhân như là: Không tự làm chủ được cuộc sống cũng như thời gian biểu cá nhân, không tự có ý thức học tập, đi làm thêm, bị bạn bè lôi kèo vào những thú vui khác, không có động lực để học tập nhưng cũng có thể là do chương trình học còn quá nặng nề về lý thuyết, ít thực hành khó gây hứng thú cho học sinh viên khiến họ không thấy những kiến thức đó có thể áp dụng vào đời sống Và kết quả cho sự lười học chính là điểm kém, nợ môn, tốn thêm tiền, thêm thời gian, nó đồng thời cũng khiến cho sinh viên mất đi kiến thức
để phục vụ cho tương lai sau này Ta có thể thấy có nhiều nguyên nhân cùng dẫn đến một kết quả và nguyên nhân sẽ luôn có trước kết quả Để có một ví dụ kĩ hơn về mối quan hệ này Sau khi kết thúc 12 năm học phổ thông, sinh viên thường coi đại học như một bến đỗ để xả hơi gây ra những hiện tượng như lơ là học tập, học tập chểnh mảng, chơi nhiều hơn học từ đó dẫn đến những kết quả không như mong muốn , gây ra nợ mốn cho tiếp những năm học sau
II XU THẾ TOÀN CẦU HOÁ
1 Khái niệm xu thế toàn cầu hoá
- Trên thế giới đã có rất nhiều tài liệu nói về “Toàn cầu hoá” thì có một định
nghĩa chung nhất là quá trình tăng lên mạnh mẽ những mối liên hệ, ảnh hưởng, tác động và phụ thuộc lẫn nhau của các quốc gia trên thế giới Bản chất của toàn cầu hoá được biểu hiện trong việc tương tác qua lại lẫn nhau Đây chính là cầu nối cho các nước ở trong khu vực, cho phép các doanh nghiệp, con người trên toàn thế giới có thể kết nối với nhau một cách dễ dàng
- Trên thực tế mọi vấn đề ở trong một quốc gia đều có liên quan đến chính trị
của nước đó Vậy nên mọi quốc gia chỉ chấp nhận hội nhập kinh tế khi thoả mãn hai điều kiện là: quốc gia đó được bảo đạm lợi ích và luôn có những điều khoản nhằm bảo đảm an ninh của quốc gia đó
- Những phát kiến về địa lí, sự phát triển của đại công nghiệp, sự phát triển
sản xuất nhờ vào việc áp dụng các thành tựu khoa học kĩ thuật, sự mở rộng thị trường quốc tế, sự giao lưu giữa các nước đã phá vỡ tính biệt lập, khép kín trong một quốc gia, mở ra thêm không gian hoạt động cho các quốc gia
Trang 11Đây là một ví dụ điển hình cho việc tích luỹ lượng để có thể tiến tới bước nhảy kinh tế nhằm tạo ra một nền kinh tế mới
- Một số nguyên nhân chủ yếu của sự hinhg thành và phát triển xu thế toàn
cầu hoá:
+ Sự tăng trưởng đáng kinh ngạc của lực lượng sản xuất trên thế giới + Chịu sự tác động mạnh mẽ từ các cuộc cách mạng khoa học và công nghệ Những phát minh hiện đại mới đã gây ra sự thay đổi lớn trong lực lượng sản xuất toàn cầu Đưa con người từ văn minh công nghiệp thành văn minh kĩ thuật số Sự phát triển của mạng lưới máy tính toàn cầu ( internet ) đã phá bỏ đi những giới hạn về không gian và thời gian giữa các quốc gia
- Chính những lí do trên đã làm cho các nước lo sợ rằng mình sẽ bị tụt hậu so
với thế giới Do đó các quốc gia đều đặt ưu tiên phát triển kinh tế Các nước đều có mong muốn được mở rộng thị trường, gia tăng các mỗi quan hệ, tích cực tham gia vào các tổ chức thế giới
2 Ưu điểm, khuyết điểm của xu thế toàn cầu hoá
a, Ưu điểm:
- Xu thế toàn cầu hoá có những tác động tích cực sau:
+ Thúc đẩy sự phát triển xã hội và quá trình xã hội hoá lực lượng sản xuất, tạo sự tăng trưởng kinh tế cao ở nhiều khu vực
+ Truyền bá, chuyển giao trên quy mô lớn những thành quả, phát minh sáng tạo của khoa học công nghệ
+ Tạo khả năng phát triển rút ngắn, mang lại nguồn lực quan trọng cho sự phát triển, đặc biệt là với các nước đang phát triển
+ Tăng thêm sự hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc và quốc gia
b, Nhược điểm:
- Bên cạnh đó, xu thế này cũng có những mặt tiêu cực:
+ Làm trầm trọng thêm sự bất công xã hội, đào sâu thêm hố ngăn cách giàu nghèo giữa các nước và khu vực
+ Sự an toàn, an nình hàng ngày của con người bị đe doạ: nguy cơ xảy ra những cuộc khủng dây truyền của nhiều lĩnh vực tăng cao
+ Thu hẹp phạm vi hiệu quả của quyền lực, của nhà nước dân tộc
+ Gây thay đổi một số bản sắc dân tộc
3 THỰC TRẠNG XU THẾ TOÀN CẦU HOÁ
- Hiện nay đang dấy lên phong trào phản đối toàn cầu hoá ở một số quốc gia
phát triển và cả đang phát triển Cũng có một số ý kiến cho rằng: “Toàn cầu
Trang 12hoá là Mỹ hoá” Vì thế chủ nghĩa bài phương Tây, bài Mỹ đang có xu hướng gia tăng ở nhiều nước Chuẩn mực Mỹ về tự do, nhân quyền đang được nhiều nước lên án, đặc biệt là các quốc gia Châu Á, khi Mỹ cố áp đặt những chuẩn mực của mình lên các quốc gia này Điều này dẫn tới xu hướng khu vực hoá và bảo vệ bản sắc dân tộc chính là một sự phản ứng lại với toàn cầu hoá
- Quá trình hội nhập kinh tế của Việt Nam được bắt đầu từ cuối những năm
80 khi Đảng và Nhà nước thực hiện chính sách mở cửa và đổi mới nền kinh
tế Từ năm 1986, Việt Nam bước vào thời kì đổi mới, xoá bỏ nền kinh tế bao cấp để chuyển sang nền kinh tế thị trường theo hướng xã hội chủ nghĩa Một nền kinh tế mở đang dần phát triển và có những bước tiến trong quá trình toàn cầu hoá và đã bộc lộ cả hai mặt tích cực và tiêu cực tác động đến các giá trị tinh thần đặc biệt là giá trị đạo đức của con người trong nền kinh
tế chuyển đổi
- Từ sau cuộc đổi mới, thị trường lao động Việt Nam đã được mở rộng và đa
dạng hoá để có thể thích nghi với xu hướng mới:
+ Trước hết, toàn cầu hoá sẽ đi đôi với công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nó
sẽ dẫn đến sự chuyển dịch và thay đổi cơ cấu kinh tế theo hướng tiến
bộ, hiện đại và hiệu quả
+ Nhóm ngành dịch vụ và công nghiệp chiếm tỉ trọng cao nhất, trong khi trước đây tỉ trọng của nhóm ngành nông nghiệp luôn đứng đầu trong 3 nhóm ngành này Đay là một trong những lí do chính cho sự phát triển kinh tế ở nước ta
+ Tiếp đến, sự thay đổi dễ dàng nhận ra tại việc phân phối lại việc làm
từ các lĩnh vực ít phục vụ xuất khẩu sang các lĩnh vực định hướng xuất khẩu
III THỰC TRẠNG CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY VỚI XU THẾ TOÀN CẦU HOÁ
1 Những biểu hiện tích cực
Sinh viên nói riêng hay giới trẻ nói chung là những người nhạy cảm nhất trước những biến đổi vô cùng nhanh chóng của đất nước Chúng ta mang đầy đủ những đặc điểm chung của con người Hơn thế nữa, sinh viên còn
có những đặc điểm riêng biệt: có tri thức, dễ tiếp thu, chịu ảnh hưởng từ các
sự thay đổi kinh tế- chính trị Giới trẻ với những với sức trẻ cộng với trình
độ cũng như năng lực, chúng ta là những người có thể tiếp thu nhanh nhất
và tốt nhất với sự thay đổi chóng mặt của xu thế toàn cầu hoá hiện nay Tuy nhiên chính sự toàn cầu hoá cũng có tác động lên chính giới trẻ ngày nay
Trang 13- Một trong những điều tích cực nhất chính là ngày nay, tính cá nhân đã được coi trọng hơn cũng như đặt cao hơn Tính cá nhân được ví như là một thước
đo cho những hành động của mình, những hành động này một phần dựa vào những di sản tinh thần mà đời trước để lại còn phần còn lại dựa vào chính những thành công mà cá nhân đó gây dựng được Ngay này từng cá nhân có thể tự ý thức được hành động của mình, ít bị ảnh hưởng bởi dư luận như trước kia đã làm nền tảng cho những sự phát huy sáng tạo, giúp từng cá nhân có thể dễ dàng hơn trong việc tìm hiểu và tiếp thu cái mới, tích cực hơn trong việc tìm hiểu, học hỏi để có thể phục vụ cho cuộc sống Chính xu thế toàn cầu hoá là đòn bẩy, cũng như điều kiện cần để giới trẻ có thể bứt ra khỏi những lối sống, cách suy nghĩ đã lỗi thời một cách triệt để Đây chính là đối tượng có thể làm điều này một cách dễ dàng nhất vì giới trẻ chưa có một sự liên kết nào quá chặt chẽ với những giá trị truyền thông lỗi thời, đồng thời cũng dễ dàng tiếp thu những cái mới, dễ chấp nhận những giá trị mới hơn, hiện đại hơn
- Tác động tích cực tiếp theo có thể kể đến là sự thống nhất trong quan điểm
đạo ứng và cách ứng xử của sinh viên Việt Nam và cộng đồng quốc tế Bên cạnh những quan điểm đạo đức truyền thống từ thời xa xưa, ngày nay đã xuất hiện thêm những tư tưởng mới hoà nhập với thế giới Đây là nền móng cho xu hướng đạo đức quốc tế chung nhưng vẫn giữ đc nét bản sắc dân tộc Những quy tắc ứng xử của sinh viên khi đc giải phóng về mặt tư tưởng cũng biến đổi giúp chuẩn bị trước cho lớp trẻ đang dần bước vào thị trường kinh tế chung Lớp trẻ hướng tới những nguyên tắc thiết thực với thời đại công nghệ hoá hiện đại hoá hơn
2 Những biểu hiện tiêu cực
Chính những yếu tố tích cực ở trên đã bị một bộ sinh viên đẩy lên quá cao, quá mức lệch chuẩn dẫn tới trở thành những tác động tiêu cực:
- Tác động tiêu cực rõ nét nhất là biểu hiện thực dụng trong quan niệm đạo đức và hành vi ứng xử ở một bộ phận không nhỏ sinh viên hôm nay.Ngày nay có trào lưu “dân chủ hoá” cộng với sự phát triển của công nghệ thông tin đã làm làn sóng nào lan rộng, và việc này đã làm năng cao dân trí làm cho những ý thức cá nhân được tăng lên.Giới trẻ có ý thức cao hơn về khả nagw của cá nhân và muốn thể hiện cái cá nhân đó ra nhiều hơn Tuy nhiên
họ lại để cái cá nhân của mình lấn át cái cộng đồng, họ đặt lợi ích cá nhân của mình lên trên tất cả
- Một biểu hiện khá điển hình của tiêu cực, là sinh viên đang hình thành một thái độ bàng quan đối với những người xung quanh, cho dù các phong trào tình nguyện gần đây được phát động khá rầm rộ trong sinh viên, nhằm giáo dục và tuyên truyền tinh thần vì cộng đồng.Giới trẻ ngày này thường ít hy