Bảo vệ chủquyền dân tộc, chủ quyền quốc gia là thực hiện tổng thể các biện pháp trên tất cảcác lĩnh vực chính trị, văn hóa, kinh tế, đối ngoại và quốc phòng an ninh nhằmđảm bảo quyền làm
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
BÀI TẬP LỚN
MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
ĐỀ TÀI: Phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh
“Nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc, tự
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 0 NỘI DUNG 1
I Quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin về độc lập dân tộc: 1
II Tư tưởng Hồ Chí Minh về "Độc lập - Tự do - Hạnh phúc" 2
1 Quan điểm Hồ Chí Minh về tầm quan trọng của độc lập, chủ quyền 2
2 Quan điểm Hồ Chí Minh về các mặt đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền 3
3 Kiên định vì một nước Việt Nam "Độc lập - Tự do - Hạnh phúc" 6 III Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội - tư tưởng lớn của Chủ tịch
IV Liên hệ thực tiễn: 13
1 Thực tiễn cách mạng Việt Nam từ khi có Đảng lãnh đạo chứng minh tính đúng đắn của tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội 13
2 Trách nhiệm của thế hệ trẻ: 15 KẾT LUẬN 17
Trang 3
MỞ ĐẦU
Đất nước Việt Nam là một quốc gia độc lập, có chủ quyền và đó chính là chủquyền dân tộc hay chủ quyền quốc gia của nước ta Chủ quyền dân tộc đượchiểu là quyền làm chủ một cách độc lập, toàn vẹn và đầy đủ trên mọi mặt lậppháp, hành pháp và tư pháp của một dân tộc trong phạm vi lãnh thổ của quốc gia
đó Một dân tộc sẽ thể hiện chủ quyền dân tộc của mình trên mọi phương diện
cả về kinh tế, chính trị, quân sự và ngoại giao Chủ quyền dân tộc là một đặctrưng chính trị và pháp lý thiết yếu của một quốc gia độc lập, tôn trọng chủquyền dân tộc là một nguyên tắc cơ bản trong luật pháp quốc tế Bảo vệ chủquyền dân tộc, chủ quyền quốc gia là thực hiện tổng thể các biện pháp trên tất cảcác lĩnh vực chính trị, văn hóa, kinh tế, đối ngoại và quốc phòng an ninh nhằmđảm bảo quyền làm chủ một cách độc lập, toàn vẹn và đầy đủ về mọi mặt trênphạm vi lãnh thổ của quốc gia Sử dụng toàn bộ lực lượng, biện pháp chống lạimọi hành vi xâm phạm, phá hoại chủ quyền quốc gia, giữ gìn toàn vẹn chủquyền dân tộc đối với lãnh thổ quốc gia
Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa là một vị lãnh tụ thiên tài, vừa là một danh nhânvăn hóa thế giới và một nhà lý luận, tư tưởng lớn của cách mạng Việt Nam Người đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân, vấn đề độc lập dân tộc gắn liền với chủnghĩa xã hội luôn là một trong những vấn đề trung tâmvà được thể hiện rõ ràng, xuyên suốt qua quá trình hoạt động thực tiễn của cách mạng trong nước và trên thế giới Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định “Nếu nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì”
Trên cơ sở phân tích phân tích luận điểm “Nước được độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng không có nghĩa lý gì” trong tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn Việt Nam hiện nay, ta sẽ có thể thấy rõ được quan điểm của Người về độc lập dân tộc
Trang 4C.Mác đã xây dựng học thuyết cách mạng, khoa học và nhân đạo để giải phónggiai cấp, xã hội và con người Đó là chủ nghĩa xã hội – giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản Mục tiêu cao nhất là giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp vàtiến tới giải phóng con người một cách triệt để nhất Chủ nghĩa xã hội từng bước hiện thực hoá qua thực tiễn sự nghiệp giải phóng con người khỏi chế độ
áp bức, bóc lột giữa người và người và tiến tới mục tiêu cao cả: “biến con người từ vương quốc tất yếu sang vương quốc tự do”, tạo nên một liên hiệp trong đó “ sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự docủa tất cả mọi người “ Giải phóng áp bức về kinh tế là một trong những cách giải phóng con người triệt để Có thể nói, những cuộc cách mạng trước đây vốnchỉ mang tính chất chính trị, nhằm kết thúc bằng việc lật đổ sự thống trị của giai cấp này và thay thế bằng sự trị vì của giai cấp khác Do vậy, giai cấp bị trị
sẽ mãi mãi không được độc lập, tự do và luôn trong vòng xiềng xích nô lệ Hơnhết, việc thay đổi vị trí của người lao động đối với tư liệu sản xuất là việc cần thiết trước mắt hơn cả hay rõ ràng là việc thay đổi chế độ chiếm hữu tư nhân tưbản thành chủ nghĩa về tư liệu sản xuất thành chế độ sở hữu xã hội chủ nghĩa với những phương thức thích hợp Bên cạnh đó, Nhà nước xã hội chủ nghĩa
Trang 5còn phát triển lực lượng sản xuất, không ngừng nâng cao năng suất lao động nhằm cải thiện đời sống của người dân.
Hồ Chí Minh đã khẳng định tư tưởng về dân tộc và giải phóng dân tộc là một trong những vấn đề bản chất nhất của chủ nghĩa Mác - Lênin Từ đây, Người nhận thức được sâu sắc vấn đề cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới được mở ra sau thắng lợi Cách mạng Tháng Mười: thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội Do đó, cách mạng giải phóng dân tộc phải đặt trong quỹ đạo của cách mạng vô sản Người đã chỉ ra: muốn cứu nước và giải phóng dân tộc phải tiến hành cách mạng vô sản Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường duy nhất đúng đắn để cứu nước, cứu dân Hồ Chí Minh đã nêu rõ mối quan hệ biện chứng giữa cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa, đặt nền tảng cho sự quá độ từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân lên cách mạng xã hội chủ nghĩa
II Tư tưởng Hồ Chí Minh về "Độc lập - Tự do - Hạnh phúc"
1 Quan điểm Hồ Chí Minh về tầm quan trọng của độc lập, chủ quyền
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh xây dựng hệ thống lý luận toàn diện và sâu sắc về độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, dân tộc có giátrị lý luận và thực tiễn to lớn đối với cách mạng Việt Nam Trước hết, Hồ Chí Minh cho rằng “độc lập là quyền trời cho của mỗi dân tộc”, quyền thiêng liêng
và vô cùng quý giá của các dân tộc trên thế giới Độc lập theo Hồ Chí Minh là quyền độc lập thật sự, độc lập hoàn toàn, chứ không phải là độc lập, tự do giả hiệu Độc lập phải trên nguyên tắc nước Việt Nam là của người Việt Nam, chủ quyền Việt Nam phải do con người Việt Nam quyết định, không có sự can thiệp của nước ngoài Đó là quyền tự quyết của mỗi đất nước đối với thể chế chính trị, con đường phát triển đất nước, đối nội, đối ngoại, kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh Hồ Chí Minh nêu rõ quan điểm không một dân tộc nào có quyền can thiệp, xâm phạm độc lập, chủ quyền của các
Trang 6quốc gia, dân tộc khác, “không ai có thể chia rẽ nước Pháp, thì cũng không ai
có thể chia rẽ nước Việt Nam” Đó là quyền bất khả xâm phạm Và một khi quyền độc lập, tự do bị vi phạm, các dân tộc phải đứng lên chiến đấu tới cùng
để giành lại quyền độc lập, tự do.Hồ Chí Minh còn khẳng định độc lập dân tộc phải gắn liền với chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia Trong các thư và điện văn gửi đến Liên Hiệp quốc và Chính phủ các nước từ sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, Hồ Chí Minh tuyên bố: “Nhân dân chúng tôi thành thật mong muốn hòa bình Nhưng nhân dân chúng tôi cũng kiên quyết chiến đấu đến cùng để bảo vệ độc lập và chủ quyền thiêng liêng nhất: toàn vẹn lãnh thổ cho Tổ quốc và độc lập cho đất nước” và khẳng định ý chí “kiên quyết bảo vệ nền độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của nước Việt Nam” Từ nhận thức trên, Hồ Chí Minh xác định bảo vệ độc lập,chủ quyền là tất yếu, là mục tiêu nhất quán và có ý nghĩa chiến lược Người cho rằng độc lập, chủ quyền là “cái bất biến”, nên bảo vệ độc lập, chủ quyền là nhiệm vụ bắt buộc, là hành động tất yếu Tuy nhiên, con đường, biện pháp, cách thức để bảo vệ được sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia là “cái vạn biến”, ở mỗi một thời điểm khác nhau có các cách khác nhau Tính tất yếu đó xuất phát
từ truyền thống, từ một lý luận khoa học và từ chính thực tiễn cách mạng đặt
ra, được biểu hiện ngay trong tư tưởng có tính chân lý “dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập” Người còn chỉ rõ bảo vệ độc lập, chủ quyền là nhiệm vụ quan trọng của đất nước, nghĩa vụ cao cả của toàn dân Độc lập, chủ quyền, thống nhất và toànvẹn lãnh thổ là thiêng liêng, bất khả xâm phạm của mọi quốc gia dân tộc, những thành tố hữu cơ không thể tách rời, tạo nên quyền dân tộc cơ bản của mọi quốc gia Do đó, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc là nhiệm vụ quan trọng nhất của đất nước, nghĩa vụ cao cả của mọi người dân
2 Quan điểm Hồ Chí Minh về các mặt đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền
Trang 7Tư tưởng
Hồ Chí… 100% (19)
40
Tóm tắt môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng
Hồ Chí… 100% (15)
18
Trang 8Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia phải bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, biên giới quốc gia, bảo vệ vùng biển, hải đảo và bảo
vệ toàn vẹn vùng trời
Một là, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ quốc gia Hồ Chí Minh chỉ rõ toàn vẹn lãnh thổ quốc gia được hiểu trên nhiều nội dung, song cơ bản nhất phải là toàn vẹn vùng đất, vùng trời và vùng biển Theo đó, bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia cũng chính là bảo vệ các nội dung cơ bản nêu trên Toàn vẹn lãnh thổ quốc gia trong tư tưởng Hồ Chí Minh luôn có quan hệ mật thiết với vấn đề độc lập,
tự do Có nghĩa là độc lập, tự do phải trên cơ sở toàn vẹn lãnh thổ, lấy toàn vẹn lãnh thổ là tiêu chí cao nhất, bảo đảm cho độc lập, tự do được thực hiện đầy đủ,
có ý nghĩa trên thực tế Do vậy, để có được độc lập - tự do thực sự, theo Hồ ChíMinh, trước hết chúng ta phải giành được chủ quyền, lãnh thổ, với một đường biên giới rõ ràng, bao gồm cả biên giới trên đất liền, trên biển, chủ quyền trên không Người nêu rõ: “Nhân dân Việt Nam rất yêu chuộng hòa bình, nhưng hòa bình không thể tách rời độc lập dân tộc Nhân dân Việt Nam biết rằng
muốn có hòa bình thật sự thì phải có độc lập thật sự và đấu tranh cho độc lập dân tộc tức là đấu tranh bảo vệ hòa bình Nhân dân Việt Nam quyết không
dung thứ cho bọn xâm lược Mỹ phá hoại hòa bình, giày xéo lên độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của mình
Hai là, bảo vệ biên giới quốc gia Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định biên giới quốc gia là bất khả xâm phạm Người coi biên giới quốc gia là thiêng liêngphải biết giữ gìn, bảo vệ Người chỉ rõ: “Giữ nhà mà không giữ cửa có được không? Kẻ gian tế vào chỗ nào trước? Nó vào ở cửa trước Vì vậy ta phải giáo dục cho đồng bào biết bảo vệ bờ biển, vì bọn địch thường thả bọn mật thám, gián điệp vào tìm chỗ ẩn núp ở miền biển để phá phách” Do vậy, Người khẳngđịnh nhiệm vụ của chúng ta cần phải “canh cửa cho Tổ quốc” “Cửa” mà Hồ Chí Minh sử dụng chính là đường biên giới, là cửa biên, cửa khẩu trên tuyến biên giới quốc gia Khi bàn đến việc bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia nói
BT lớn Tư tưởng Hồ Chí Minh_20212022
Tư tưởng
Hồ Chí… 100% (14)
14
Trắc nghiệm tư tưởng Hồ Chí Minh…
Tư tưởng
Hồ Chí… 95% (44)
15
Trang 9chung, bảo vệ biên giới quốc gia nói riêng, Người luôn nhấn mạnh: “Miền núi đối với quốc phòng rất quan trọng Vì vậy phải chăm lo đến việc củng cố quốc phòng, duy trì trật tự trị an, để chủ động tiêu diệt nhanh chóng bọn biệt kích, đập tan âm mưu của bọn phản động”.
Ba là, bảo vệ vùng biển và hải đảo Trong nhận thức của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng biển và hải đảo Người từng nói: “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng, ngày nay ta có ngày, có trời, có biển Bờ biển ta dài, tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó” Người cũng luôn xác định: Biển, đảo là tài sản quý giá mà các vương triều trước đã gìn giữ và để lại Trong mối liên hệ với cuộc đấu tranh bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói:
“Hải quân ta đã anh dũng chiến đấu, tích cực diệt địch, bắn rơi máy bay và đánh đuổi tàu chiến Mỹ, đoàn kết lập công, bảo vệ nhân dân, bảo vệ vùng trời
và vùng biển của Tổ quốc Các chú đã nêu cao truyền thống anh hùng của dân tộc ta” Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng bờ biển của ta có vị trí chiến lược rất quan trọng cả trước mắt và lâu dài Vì vậy nhiệm vụ của Hải quân ta rất nặng
nề và cũng rất vẻ vang Người đã động viên bộ đội Hải Quân phải luôn cố gắng
để tiến bộ nhiều hơn, để có sức chiến đấu cao, hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ sự toàn vẹn vùng biển của Tổ quốc
Bốn là, bảo vệ toàn vẹn vùng trời Đối với bảo vệ toàn vẹn vùng trời, Hồ Chí Minh thể hiện sự quan tâm sâu sắc thông qua việc giao nhiệm vụ cho bộ đội ra
đa, tên lửa, bộ đội Phòng không tích cực huấn luyện, phát triển “lưới phòng không nhân dân”, nghiên cứu cách đánh máy bay, nhất là đánh B52 của địch, bảo vệ sự bình yên trên vùng trời của Tổ quốc Người khẳng định ở Việt Nam,
Mỹ nhất định thua nhưng nó chỉ chịu thua sau khi đã thua trên bầu trời Hà Nội
và sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B52 ra đánh Hà Nội rồi có thua mới chịu thua Nhờ đó, chúng ta đã có thời gian để chủ động chuẩn bị lực lượng, phương tiện, nghệ thuật đã làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ trên không, tháng 12/1972 Đánh trên bầu trời, cũng có nghĩa là không cho phép chúng tự
Trang 10do bay trên bầu trời của Việt Nam, cũng chính là bảo vệ được vùng trời của Tổ quốc.
Có thể nói, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận thức rất sâu sắc và đầy đủ về tầm quan trọng và ý nghĩa của việc bảo vệ độc lập, chủ quyền của dân tộc Việt Nam Trong suốt thời kỳ lãnh đạo cách mạng, Người luôn căn dặn cán bộ, chiến sĩ vànhân dân ta một mảnh đất, một ngọn suối, một rừng cây, một đảo nhỏ nơi biên giới, vùng biển là chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, ta phải kiên quyết bảo vệ
3 Kiên định vì một nước Việt Nam "Độc lập - Tự do - Hạnh phúc"
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc chính những quyền làm người cao cả nhất theo Hiến chương Liên hợp quốc và Công ước quốc tế về quyền con người, song những quyền đó chỉ được thực thi trong một quốc gia độc lập Vì những giá trị cao quý đó, suốt chiều dài lịch sử, nhân loại tiến bộ, trong đó có nhân dân Việt Nam đã không quản ngại hy sinh, gian khổ đấu tranh để giành lấy/giành lại Trân trọng giá trị độc lập, tự do của dân tộc đã giành được, không lâu sau khi tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngày 12/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số 49 về việc ghi tiêu đề: Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm thứ nhất; bên dưới là Độc lập - Tự do - Hạnh phúc trên các côngvăn, điện văn, công điện, trát, đơn từ, báo chí, chúc từ,v.v
6 chữ quý giá Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ghi dưới quốc hiệu nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là hiện thân khát vọng của toàn dân tộc; là sự hiện thực hóa tâm nguyện và ý chí "tự do chođồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi muốn; đấy làtất cả những điều tôi muốn; đấy là tất cả những điều tôi hiểu” của Hồ Chí Minh
từ thập niên 1920; đồng thời cũng là sự chắt lọc, vận dụng chất tinh túy trong chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn (dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc) vào điều kiện cụ thể của Việt Nam
Trang 11Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói, ham muốn tột bậc của Người là "làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng
có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành" và Người nguyện cùng Đảng ta, nhân dân ta kiên trì thực hiện "ham muốn tột bậc" đó Song thành quả của Cáchmạng Tháng Tám năm 1945 đã bị thực dân Pháp và sau đó là đế quốc Mỹ phá
bỏ Vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, tự do và thống nhất, không cam tâm làm nô lệ, không để quyền sống của mỗi người dân Việt Nam lại bị tước đoạt, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thề quyết tâm cùng đồng bào và chiến sĩ cả nước tiến hành trường kỳ chống thực dân Pháp với tinh thần và ý chí “thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nước; đã tiến hành kháng chiến chống Mỹ, cứu nước với khát vọng: “Nhân dân Việt Nam rất yêu chuộnghòa bình, hòa bình thật sự, hòa bình trong độc lập tự do” và niềm tin chân lý
“Không có gì quý hơn độc lập, tự do"
Trong 30 năm trường chinh kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đầy gian khổ và hy sinh, thắng lợi của trận Điện Biên Phủ đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Pháp (1945-1954) và thắng lợi của cuộc Tổng tiến công Mùa xuân 1975 đã kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975) Miền Nam đã được giải phóng, hai miền Nam Bắc đã “sum họp một nhà”, cả nước hòa bình, độc lập, thống nhất cùng đi lên chủ nghĩa xã hội Dưới
sự lãnh đạo của Đảng, những nỗ lực của nhân dân Việt Nam trong đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc trải dài mấy thập niên cũng chính là
để bảo đảm cho mọi người dân Việt Nam được thụ hưởng đầy đủ nhất quyền con người; trong đó, có quyền được sống trong hòa bình, độc lập, tự do và quyền tự quyết của dân tộc - được quyết định vận mệnh, con đường phát triển của mình
Có thể nói, trong thời đại Hồ Chí Minh lịch sử, Ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc đãkhông chỉ là khát vọng mà còn là hệ giá trị vô giá và trở thành trở thành lẽ