BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN BÀI TẬP LỚN MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Đề bài: Phân tích luận điểm của HCM: “Nước độc lập, mà người dân không được hưởng hạnh phúc,
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
BÀI TẬP LỚN MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Đề bài: Phân tích luận điểm của HCM: “Nước độc lập, mà
người dân không được hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” Làm rõ ý nghĩa luận điểm với Việt Nam
hiện nay.
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Minh
Quang
Mã sinh viên: 11217304 Lớp học phần: Tư tưởng Hồ Chí Minh 39 Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn
Hồng Sơn
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN II: NỘI DUNG
4
I Tư tưởng Hồ chí Minh về độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội4
1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc
4
2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
6
3 Mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
7
II Hạnh phúc, tự do - thước đo giá trị của độc lập dân tộc
9
III Làm rõ ý nghĩa luận điểm đối với Việt Nam hiện nay
10
PHẦN III: KẾT LUẬN
13
PHẦN IV: TÀI LIỆU THAM KHẢO
14
Trang 3PHẦN I: MỞ ĐẦU
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một vị lãnh tụ đáng kính, người cộng sản vĩ đại, danh nhân văn hóa kiệt xuất trên thế giới và là một nhà lý luận, nhà tư tưởng lớn của Cách mạng Việt Nam Tư tưởng và sự nghiệp giải phóng dân tộc của người được cả thế giới công nhận và vinh danh, là ngọn đèn soi sáng con đường cho Cách mạng Việt Nam đi đến thành công và cũng là kim chỉ nam cho phong trào Cách mạng của các dân tộc thuộc địa trên thế giới Bác đã cống hiến và đấu tranh cả cuộc đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc; hạnh phúc, ấm no của nhân dân Đối với Bác, giành được độc lập, tự do cho dân tộc chính là mong mỏi từng ngày; tuy nhiên chắc chắn không phải là mục đích cuối cùng của Người
Từ trước khi Việt Nam giành được độc lập, chủ tịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên quan tâm tới đời sống nhân dân, đảm bảo các quyền cơ bản của con người cho từng đồng bào Sở dĩ
Trang 4vì Người cho rằng, tự do và hạnh phúc cho nhân dân mới là mục đích cuối cùng và quan trọng nhất Nếu Tổ quốc được giải phóng, đất nước được thống nhất, dân tộc thoát khỏi ách kìm kẹp của bè lũ ngoại bang nhưng đồng bào vẫn lầm than, đói khổ thì những sự độc lập, tự do đó là vô nghĩa Có thể thấy, Bác
Hồ đã nhiều lần kêu gọi toàn dân “đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập” Tuy nhiên, Người vẫn nhận thức rất rõ nền độc lập ấy phải
là độc lập thực chất và hoàn toàn, độc lập gắn liền với tự do hạnh phúc cho nhân dân Điều này đã được Hồ Chí Minh khái quát thành chân lý sâu sắc: “Nước độc lập, mà người dân không được hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”
Theo Bác, một khi dân tộc được độc lập, tự do thì người dân mới cảm nhận được giá trị của ba từ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc” và độc lập dân tộc phải gắn liền với chủ nghĩa xã hội, bởi độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết đảm bảo cho sự phát triển của đất nước và sẽ chỉ được đảm bảo một cách chắc chắn khi gắn liền với con đường đi lên chủ nghĩa xã hội Trên cơ
sở phân tích mối quan hệ giữa độc lập dân tộc với con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh, em sẽ phân tích luận điểm : “Nước độc lập, mà người dân khơng được hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” cũng như liên hệ làm rõ ý nghĩa của luận điểm này đối với Việt Nam hiện nay
PHẦN II: NỘI DUNG
Trang 5I Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội
1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc
1.1 Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc
Chủ tịch Hồ Chí Minh khi chủ trì Hội nghị trung ương 8 (5/1941) và chỉ rõ: “trong lúc này quyền lợi dân tộc giải phóng cao hơn hết thảy” Khi thời cơ khởi nghĩa chín muồi, Người khẳng định quyết tâm: “Dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn này cũng phải giành cho được độc lập” Mượn những lời bất hủ trong hai bản tuyên ngôn của hai đế quốc sừng sỏ, hai dân tộc lớn mạnh nhất bấy giờ là Mỹ và Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh mở đầu Tuyên ngôn độc lập: “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc” Bác cũng tuyên bố với thế giới một tuyên bố pháp lý, chính trị: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập.” cũng như thể hiện quyết tâm gìn giữ nền độc lập “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng
và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy” Những tư tưởng đó đã tạo nên chân lý có giá trị lớn trong mọi thời đại
“Không có gì qúy hơn độc lập, tự do”
1.2 Độc lập dân tộc gắn liền với thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ
Tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền với thống nhất Tổ Quốc, toàn vẹn lãnh thổ là tư tưởng xuyên suốt trong cuộc đời cách mạng của chủ tịch Hồ Chí Minh Người luôn băn khoăn, day dứt khi sự nghiệp đấu tranh thống nhất đất nước chưa được hoàn thành, Bắc – Nam chưa thu về một mối Niềm day dứt ấy được thể hiện qua nhiều lời nói của Bác, mà nổi bật nhất là:
“Mỗi ngày mà Tổ quốc chưa thống nhất, đồng bào còn chịu nhiều gian khổ, là một ngày tôi ăn không ngon, ngủ không yên” Cho dù Người ra đi chưa kịp chứng kiến ngày toàn thắng
Trang 6của dân tộc, khi miền Nam ruột thịt vẫn còn khói lửa chiến tranh nhưng Bác vẫn thể hiện niềm tin không gì lay chuyển trong di chúc của Người: “Dù khó khăn, gian khổ đến mấy, nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất Đồng bào Nam-Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà”
1.3 Độc lập dân tộc phải là nền độc lập thật sự, hoàn toàn
và triệt để
Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm, độc lập dân tộc phải
là nền độc lập thật sự, hoàn toàn và triệt để trên tất cả các lĩnh vực; phải có quyền tự chủ, tự quyết về mọi mặt như chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, quốc phòng an ninh, …Người nhiều lần nhấn mạnh chúng ta đấu tranh để giành được nền độc lập thật
sự, chứ không phải thứ "độc lập giả hiệu", "độc lập nửa vời",
"độc lập hình thức" – độc lập nhưng vẫn chịu sự tác động, thao túng, chi phối thậm chí ép buộc của nước ngoài Tổ quốc có độc lập mà không có quyền quyết định những vấn đề của chính dân tộc mình thì nền độc lập đó cũng không có ý nghĩa
1.4 Độc lập dân tộc phải gắn liền với tự do, hạnh phúc của đồng bào
Theo Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc phải gắn với tự do, hạnh phúc của nhân dân Trong toàn bộ tư tưởng của mình, Người đã kế thừa và phát triển nhiều nội dung tư tưởng của Tôn Trung Sơn, đó là học thuyết “Tam dân” về độc lập và tự do: dân tộc độc lập, dân quyền tự do và dân sinh hạnh phúc Mặc dù đánh giá cao và đã từng khẳng định: “Chủ nghĩa Tôn Dật Tiên
có cái hay là phù hợp với nước chúng ta", song Người không sao chép, không phỏng theo Chủ nghĩa Tam dân mà thận trọng lọc
ra, bảo tồn và phát triển hạt nhân dân chủ cách mạng trong cương lĩnh chính trị và ruộng đất của Tôn Trung Sơn nhào nặn với thực tiễn Việt Nam, dưới ánh sáng tư tưởng Chủ nghĩa Mác-Lênin, hình thành tư tưởng của Người mang bản chất dân tộc, phản ánh quy luật phát triển của lịch sử
Có thể thấy rằng, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh, người luôn coi độc lập gắn liền với tự
Trang 7Discover more
from:
LLTT1101
Document continues below
Tư tưởng Hồ Chí
Minh
Đại học Kinh tế…
999+ documents
Go to course
Bài tập lớn - Cơ cấu kinh tế thời kỳ quá…
Tư tưởng
Hồ Chí… 100% (28)
16
Phân tích luận điểm
Hồ Chí Minh: “Nước…
Tư tưởng
Hồ Chí… 100% (25)
15
Bộ câu hỏi trắc nghiệm Tư tưởng…
Tư tưởng
Hồ Chí… 100% (19)
40
Tóm tắt môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng
Hồ Chí… 100% (15)
18
Trang 8do, hạnh phúc cho nhân dân, như Bác từng bộc bạch: “Tôi chỉ
có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước
ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”.Bác luôn đau đáu đấu tranh vì độc lập, tự do cho đồng bào vì Người biết rằng, nếu dân tộc mãi chịu gọng kìm xâm lược thì quyền lợi của giai cấp, quyền lợi của con người có ngàn năm cũng không đòi lại được Có tự do cho dân tộc thì mới có tự do cho mỗi người Dân tộc độc lập, dân quyền tự do dân sinh hạnh phúc là niềm mong mỏi khôn nguôi của Người
2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
2.1 Quan niệm Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
Khái niệm “chủ nghĩa xã hội” dù không được Bác để lại một định nghĩa cụ thể, Người đã tiếp cận khái niệm này trên nhiều góc độ khác nhau bằng cách chỉ ra những đặc trưng quan trọng nhất ở một lĩnh vực cụ thể nào đó, như qua góc độ “khát vọng của dân tộc khi đất nước còn là thuộc địa”, Người khẳng định: Chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức
Quan niệm của Hồ Chủ tịch về chủ nghĩa xã hội là giai đoạn đầu tiên, giai đoạn thấp của xã hội cộng sản chủ nghĩa trước khi tiến lên giai đoạn cao là chủ nghĩa cộng sản Sở dĩ là giai đoạn đầu vì chủ nghĩa xã hội mặc dù sức sản xuất đã phát triển cao, nền tảng kinh tế là tư liệu sản xuất đã trở thành của chung, không còn giai cấp áp bức, bóc lột tuy nhiên vẫn còn tồn tại những vết tích của xã hội cũ
2.2 Tiến lên chủ nghĩa xã hội là một tất yếu khách quan
Hồ Chí Minh khẳng định: “Chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức” Điều này càng được làm rõ khi trong lịch sử, nhiều khuynh hướng cứu nước đã được vận dụng và thử nghiệm nhưng đều không đem lại kết quả dân tộc khao khát đạt được
Kế thừa tư tưởng của các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác – Leenin vận dụng vào bối cảnh xã hội Việt Nam, Bác nhận
BT lớn Tư tưởng Hồ Chí Minh_20212022
Tư tưởng
Hồ Chí… 100% (14)
14
Trắc nghiệm tư tưởng Hồ Chí Minh…
Tư tưởng
Hồ Chí… 95% (44)
15
Trang 9thấy: Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới là nguồn gốc của tự do, bình đẳng, bác ái, xóa bỏ những bức tường dài ngăn cản con người đoàn kết, yêu thương nhau Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nhân loại nói chung, của Việt Nam nói riêng vừa là một tất yếu của lịch sử, vừa đáp ứng được khát vọng của những lực lượng tiến bộ xã hội trong quá trình đấu tranh tự giải phóng dân tộc
2.3 Đặc trưng cơ bản của xã hội xã hội chủ nghĩa
Xã hội xã hội chủ nghĩa có bản chất khác hẳn so với các xã hội đã tồn tại trong lịch sử Hồ Chí Minh đã tiếp cận từ những khía cạnh, lĩnh vực khác nhau của xã hội và chỉ ra nhiều đặc trưng cơ bản:
Thứ nhất, về chính trị: Xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội
có chế độ dân chủ Chế độ dân chủ trong xã hội xã hội chủ nghĩa thể hiện trước hết là xã hội do nhân dân làm chủ dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản trên nền tảng liên minh công-nông Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, nhân dân có địa vị cao nhất, Nhà nước là của dân, do dân và vì dân
Thứ hai, về kinh tế: Xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại
và chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu Theo Hồ Chủ tịch, chủ nghĩa xã hội là xã hội tiên tiến hơn chủ nghĩa tư bản nên phải có nền kinh tế phát triển cao hơn chủ nghĩa tư bản Nền kinh tế tiên tiến đó dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiên tiến
Thứ ba, về văn hóa, đạo đức và các quan hệ xã hội: Xã hội xã hội chủ nghĩa có trình độ phát triển cao về văn hóa và đạo đức, bảo đảm sự công bằng, hợp lý trong các quan hệ xã hội Sở dĩ, trình độ văn hóa và đạo đức của xã hội nằm trong biểu hiện của các quan hệ xã hội Xã hội xã hội chủ nghĩa khơng cịn hiện tượng bóc lột, con người được đối xử cơng bằng, bình đẳng Chủ nghĩa xã hội là tiền đề, cơ sở tiến tới chế độ xã hội bình đẳng, bác ái, khơng cịn phân biệt chủng tộc, khơng cịn
gì ngăn cản những người lao động hiểu nhau và thương yêu nhau
Trang 10Thứ tư, về chủ thể xây dựng chủ nghĩa xã hội: Chủ nghĩa xã hội là công trình tập thể của nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Nhân dân chính là lực lượng xây dựng chủ nghĩa xã hội cũng như quyết định tốc độ xây dựng và sự vững mạnh của chủ nghĩa xã hội Tuy nhiên Bác cũng khẳng định: Cần có sự lãnh đạo của một đảng cách mạng chân chính, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân, biết vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước mình và đưa cách mạng xã hội chủ nghĩa đến thành công
3 Mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
3.1 Độc lập là cơ sở, tiền đề để tiếến lên chủ nghĩa xã hội
Lịch sử phát triển loài người chứng tỏ, độc lập dân tộc
là khát vọng mang tính phổ biến Với dân tộc Việt Nam, đó còn
là một giá trị thiêng liêng, được bảo vệ và giữ gìn bởi máu xương, sức lực của biết bao thế hệ người Việt Trong tư tưởng
Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc bao gồm cả nội dung dân tộc và dân chủ; độc lập phải gắn liền với thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ và hơn nữa độc lập dân tộc cũng phải gắn liền với tự do, cơm no, áo ấm, hạnh phúc cho nhân dân Vậy nên khi nhấn mạnh mục tiêu độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh không coi đó là mục tiêu cuối cùng của cách mạng, mà là tiền
đề cho một cuộc cách mạng tiếp theo – cách mạng xã hội chủ nghĩa Vì vậy, cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân càng sâu sắc, triệt để thì càng tạo ra những tiền đề thuận lợi, sức mạnh
to lớn để tiến lên chủ nghĩa xã hội Hơn nữa, cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam đã được Bác khẳng định là con đường cách mạng vô sản, vì vậy bản thân cuộc cách mạng này ngay
từ đầu đã mang tính định hướng xã hội chủ nghĩa Độc lập dân tộc vì vậy không những là tiền đề mà còn là nguồn sức mạnh to lớn cho cách mạng xã hội chủ nghĩa Tư tưởng trên của Người đúng đắn và sáng tạo vì không chỉ đáp ứng được u cầu khách quan, cụ thể của cách mạng Việt Nam mà còn phù hợp với quy luật phát triển của thời đại
Trang 113.2 Chủ nghĩa xã hội là con đường củng cố vững chắc độc lập dân tộc, giải phóng dân tộc một cách hoàn toàn triệt để
Để đảm bảo vững chắc độc lập dân tộc, để không rơi vào lệ thuộc, đói nghèo lạc hậu, chặng đường tiếp theo, theo Bác chỉ có thể là đi lên chủ nghĩa xã hội Do những đặc trưng nội tại của mình, chủ nghĩa xã hội sẽ củng cố những thành quả
đã giành được trong cách mạng dân tộc dân chủ, tạo điều kiện
để bảo đảm cho độc lập và phát triển dân tộc Tư tưởng độc lập dân tộc của Hồ Chí Minh mang một nội dung sâu sắc, triệt để: độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc Chủ nghĩa xã hội không chỉ củng cố những giá trị nêu trên, mà còn làm phong phú thêm về mặt nội dung, xác lập các điều kiện để hiện thực hố các nội dung đó
Chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh là một xã hội tốt đẹp, xóa bỏ mọi áp bức, bóc lột; công bằng hợp lý - làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít, không làm không hưởng; bảo đảm phúc lợi cho người già, trẻ mồ côi; một xã hội có nền sản xuất phát triển gắn liền với sự phát triển khoa học - kỹ thuật và không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân lao động Đó là một xã hội có kỷ cương, đạo đức, văn minh trong đó người với người là bạn bè, đồng chí, anh em, mọi người được phát triển hết khả năng của mình; hòa bình hữu nghị, làm bạn với các nước
Hơn nữa, chế độ dân chủ cũng sẽ được thể hiện trong tất cả mọi mặt của đời sống xã hội và được thể chế hóa bằng pháp luật, được hoàn thiện, nâng cao trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội và nâng cao dân trí Đây là điều kiện quan trọng nhất để đảm bảo nền độc lập dân tộc, tạo ra nền tảng ý thức xã hội bảo vệ chủ quyền dân tộc, kiên quyết đấu tranh chống lại mọi âm mưu thôn tính, đe dọa nền độc lập, tự do của dân tộc Thực hiện xây dựng một xã hội như vậy thì độc lập dân tộc sẽ được củng cố, sự nghiệp giải phóng dân tộc mới có thể thắng lợi một cách hoàn tồn và triệt để