(Tiểu luận) đề tài hội nhập kinh tế quốc tế và tác động tích cực, tiêu cực của hội nhập kinh tế quốc tế của việt nam

Một mặt, cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại tạo ra sự phát triển vượt bậc các lĩnh vực của đời sống xã hội và xã hội hóa cao của lực lượng sản xuất, làm cho nó vượt ra khỏi phạm vi

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-*** -BÀI TẬP LỚN MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ

ĐỀ TÀI: Hội nhập kinh tế quốc tế và

tác động tích cực, tiêu cực của hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam

Họ và tên SV: Lưu Ngọc Hải

Lớp: Quản trị Kinh doanh 64B

Lớp tín chỉ: 26 - Kinh tế chính trị Mác – Lênin

Mã SV: 11222017

Số thứ tự: 14

GVHD: PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Hiếu

HÀ NỘI - THÁNG 6 - NĂM 2023

MỤC LỤC

Tra

ng

SỰ CẦN THIẾT 2

1 Thực tiễn Việt Nam 3

2 Những thành tựu 5

3 Những cơ hội 6

4 Những thách thức 8

5 Phương hướng nâng cao hiệu quả 10

6 Thái độ, trách nhiệm công dân của sinh viên 11

KẾT LUẬN 12

7 Danh mục tham khảo 13

SỰ CẦN THIẾT Hội nhập kinh tế quốc tế là quá trình gắn kết, giao lưu, hợp tác giữa nền kinh tế

quốc gia này vào nền kinh tế quốc gia khác hay tổ chức kinh tế khu vực và toàn cầu Đây là một xu thế tất yếu trong quá trình phát triển của mỗi quốc gia, cũng chính vì vậy, ngay sau khi Cách mạng tháng Mười Nga thành công Đảng Bolshevik Nga,

đứng đầu là V.I.Lenin đã chỉ ra rằng: “Mở cửa là nhu cầu khách quan để phát triển kinh tế ở mỗi nước và trên phạm vi thế giới.” (Báo Quân đội nhân dân, 2017) Vậy

nên có thể nói, bất kỳ một quốc gia nào muốn phát triển và nâng cao đời sống phải nỗ

lực hết mình để hội nhập vào kinh tế chung của thế giới

Hội nhập kinh tế quốc tế bắt nguồn từ yêu cầu của quy luật về sự phân công và hợp tác quốc tế giữa các nước từ sự phân bố tài nguyên thiên nhiên và sự phát triển không đều về kinh tế - kỹ thuật giữa các nước Trong mấy chục năm gần đây sự phát triển mạnh mẽ của cách mạng khoa học - công nghệ và tác động của nó đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình quốc tế hoá đời sống kinh tế Một mặt, cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại tạo ra sự phát triển vượt bậc các lĩnh vực của đời sống xã hội và

xã hội hóa cao của lực lượng sản xuất, làm cho nó vượt ra khỏi phạm vi biên giới quốc gia và được quốc tế hoá ngày một sâu sắc Mặt khác, cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại dẫn tới sự phát triển mạnh mẽ của các phương tiện thông tin liên lạc và phương tiện giao thông, vận tải Chính các phương tiện này đã làm rút ngắn khoảng cách và thời gian đi lại, thu nhận và xử lý thông tin giữa các nước, các khu vực và trên toàn thế giới thuận tiện, nhanh chóng và giúp quá trình giao lưu, liên kết, phân công và hợp tác quốc tế phát triển nhanh chóng cả về chiều rộng và chiều sâu

Nhìn tổng thể thì hội nhập quốc tế có ba cấp độ chính là: Hội nhập toàn cầu, khu vực và song phương Các phương thức hội nhập này được triển khai trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội Cho đến nay, đối với Việt Nam, hội nhập quốc

tế được triển khai trên 3 lĩnh vực chính gồm: Hội nhập trong lĩnh vực kinh tế (hội nhập kinh tế quốc tế), hội nhập trong lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, giáo dục, khoa học - công nghệ

và các lĩnh vực khác Tuy nhiên, hội nhập kinh tế quốc tế là trọng tâm của hội nhập quốc tế; hội nhập trong các lĩnh vực khác phải tạo thuận lợi cho hội nhập kinh tế quốc tế (Trang thông tin điện tử Pháp luật quốc tế, không năm xuất bản)

Hội nhập quốc tế có thể diễn ra trên từng lĩnh vực của đời sống xã hội (chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, an ninh - quốc phòng ) hoặc diễn ra trên cùng nhiều lĩnh vực với tính chất, phạm vi, hình thức khác nhau:

 Hội nhập chính trị:

- Năm 1976, thành viên Liên Hợp Quốc (UN)

- Năm 1995, thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)

- Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhiệm

kỳ 2008- 2009 và 2020 - 2021

 Hội nhập kinh tế:

- Ngày 15/9/1976, thành viên chính thức của của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF).

- Ngày 21/9/1976, thành viên chính thức của Ngân hàng thế giới (WB)

- 23/9/1976, gia nhập vào Ngân hàng phát triển châu Á (ADB)

- Tháng 7/1995, gia nhập vào Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và chính thức tham gia khu vực Thương mại tự do ASEAN (AFTA) từ 1/1/1996

- Năm 1996, tham gia sáng lập Diễn đàn hợp tác Á – Âu (ASEM) và đến năm 1998, Việt Nam là thành viên của Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương (APEC)

- Ngày 7/11/2006, lễ kết nạp Việt Nam gia nhập WTO được tổ chức tại trụ sở của WTO ở Geneva, Thụy Sĩ

→ Kể từ ngày 11/1/2007, Việt Nam chính thức tổ chức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại lớn nhất này

- Tính hết năm 2016, Việt Nam đã ký kết và thực thi 10 FTA, kết thúc đàm phán 2 FTA, và đang đàm phán 4 FTA khác

(Bộ Tài chính, 2017)

 Hội nhập an ninh, quốc phòng:

Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn khẳng định: “Hội

nhập quốc tế trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng tạo điều kiện thuận lợi để chúng

ta duy trì được môi trường hòa bình, ổn định Đây là điều kiện rất quan trọng để chúng ta có thể phát triển trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến rất nhanh và phức tạp hiện nay Đồng thời, khi chúng ta đã tham gia hội nhập trong lĩnh vực này thì chúng ta cũng đóng góp vào việc duy trì hòa bình, ổn định chung của cả thế giới.” (Thông tấn xã Việt Nam, 2014).

- Là thành viên chính thức của Liên hợp quốc từ năm 1977, Việt Nam đã thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ của mình đồng thời tham gia tích cực và có trách nhiệm vào các vấn đề an ninh quốc tế

- Việt Nam đã có quan hệ quốc phòng chính thức với 65 nước trong đó có các cường quốc trên thế giới, đã thiết lập tùy viên quốc phòng tại 31 nước và đã có 42 nước thiết lập tùy viên quốc phòng tại Việt Nam

Trong những năm qua, hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam đã đạt được một số thành tựu nhất định, đóng góp chung vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Bất chấp tình hình thế giới và trong nước biến động, Việt Nam dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội Quốc hội giao trong năm 2022 Trong đó, Chính phủ dự báo kinh tế Việt Nam tăng trưởng đạt 8%, vượt chỉ tiêu 6-6,5% được giao Đây cũng

là mức tăng trưởng cao nhất trong khu vực

- Theo báo cáo "Cập nhật triển vọng kinh tế thế giới" công bố vào tháng 10/2022 của

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), quy mô GDP Việt Nam năm 2022 theo dự báo của

IMF đứng thứ 5 trong khu vực ASEAN Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng

Hải cho biết: ““Thương hiệu Quốc gia Việt Nam” xếp hạng 32 trong danh sách 100 thương hiệu quốc gia của Brand Finance (hãng định giá thương hiệu và tư vấn chiến lược độc lập hàng đầu của Anh).” (Báo Điện tử Chính phủ, 2022).

- Theo bảng xếp hạng về chỉ số tự do kinh tế năm 2021 (Index of Economic Freedom

2021) mới công bố của Heritage Foundation (Mỹ), với điểm tổng thể của Việt Nam là 61,7 điểm (cao hơn mức trung bình của khu vực và thế giới) Việt Nam là nền kinh tế

tự do đứng thứ 17/40 quốc gia ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương (Báo Điện tử Chính phủ, 2021)

- Việt Nam liên tục nằm trong nhóm 30 quốc gia và vùng lãnh thổ có giá trị xuất nhập khẩu lớn nhất toàn cầu, theo bảng xếp hạng do Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO)

Discover more

from:

QTKD1

Document continues below

Quan Tri Kinh

Doanh 1

Đại học Kinh tế…

999+ documents

Go to course

ĐỀ CƯƠNG QTKD -Lecture notes 1 Quan Tri

24

Phân tích SWOT của

TH true milk

Quan Tri

Kinh… 100% (37)

8

Tài liệu ôn tập trắc nghiệm QTKD1 Quan Tri

Kinh… 100% (34)

25

Môi trường kinh doanh công ty… Quan Tri

Kinh… 98% (127)

36

Vinamilk - Lecture notes 4

33

tổng hợp Theo đó, giá trị xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam năm qua đứng thứ 23 thế giới, trong khi giá trị nhập khẩu đứng thứ 20 toàn cầu Kể từ năm 2019, Việt Nam đã đứng thứ hai trong ASEAN (sau Singapore) (Bộ Công thương 2022)

 Tạo điều kiện mở rộng thị trường, tiếp thu khoa học công nghệ, vốn,

chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nước

Thời đại ngày nay là thời đại cách mạng khoa học – công nghệ, trực tiếp là cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0) đang diễn ra mạnh mẽ, tạo ra những bước phát triển nhảy vọt của lực lượng sản xuất xã hội; trong đó, khoa học – công nghệ, tri thức trở thành nguồn lực và động lực quan trọng nhất đối với sự phát triển Hội nhập kinh tế quốc tế làm tăng cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước tiếp cận thị trường quốc tế, nguồn tín dụng và các đối tác quốc tế để thay đổi công nghệ sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế

Hội nhập kinh tế quốc tế tạo cơ hội để cải thiện tiêu dùng trong nước, người dân được thụ hưởng các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ đa dạng về chủng loại, mẫu mã và chất lượng với giá cạnh tranh; được tiếp cận và giao lưu với thế giới bên ngoài, từ

đó có cơ hội tìm kiếm việc làm cả ở trong và ngoài nước

 Tạo cơ hội để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Hội nhập kinh tế quốc tế giúp nâng cao trình độ của nguồn nhân lực và tiềm lực khoa học công nghệ quốc gia Với sự phát triển của hệ thống internet và các mạng thông tin kết nối toàn cầu, tạo ra điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận và truyền bá tri

Quan Tri

C4 BÀI TÂP HQKD -Lecturer: Nguyen T… Quan Tri

Kinh… 100% (22)

14

thức Những điều này tạo ra cho Việt Nam, một nước luôn quan tâm tới phát triển giáo dục, có nền giáo dục phát triển; có hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin, có cơ hội để có thể đi ngày vào hiện đại, phát triển theo hình thức rút gọn, đi tắt đón đầu, phát triển kinh tế nhanh, rút ngắn khoảng cách về phát triển kinh tế với các nước tiên tiến trên thế giới

 Mở ra khả năng cho nước ta, nhất là khi đã là thành viên chính thức WTO, tham gia nhanh và hiệu quả vào hệ thống phân công lao động quốc tế, tận dụng mọi nguồn lực phục vụ mục tiêu phát triển Do vậy, chúng ta có cơ hội thuận lợi đẩy nhanh quá trình điều chỉnh cơ cấu kinh tế, chuyển dịch cơ cấu lao động

và rút ngắn thời gian vật chất của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá

 Tạo điều kiện để thúc đẩy hội nhập của các lĩnh vực văn hóa, chính trị, củng

cố an ninh quốc phòng

Hội nhập kinh tế quốc tế là tiền đề cho hội nhập về văn hóa, tạo điều kiện để tiếp thu những giá trị tinh hoa của thế giới, bổ sung những giá trị và tiến bộ của văn hóa, văn minh của thế giới để làm giàu thêm văn hóa dân tộc và thúc đẩy tiến bộ xã hội Con người thông minh, nhân hậu, mến khách, có phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng, nhiều bãi biển đẹp, nhiều di sản văn hóa - lịch

sử có sức thu hút lớn, có nhiều món ăn và nghệ thuật ẩm thực được bạn bè quốc tế yêu thích Nền kinh tế của Việt Nam hiện nay là nền kinh tế thị trường đã có nhiều yếu tố của kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập ngày càng phù hợp với các thông lệ

và tiêu chuẩn quốc tế

Hội nhập kinh tế quốc tế còn tác động mạnh mẽ đến hội nhập chính trị, tạo điều kiện cho cải cách toàn diện hướng tới xây dựng một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xây dựng một xã hội mở, dân chủ, văn minh Hội nhập tạo điều kiện để mỗi nước tìm cho mình một vị trí thích hợp trong trật tự quốc tế, nâng cao vai trò, uy tín

và vị thế quốc tế của nước ta trong các các tổ chức chính trị, kinh tế toàn cầu

 Hiện nay, khi căng thẳng Nga và phương Tây nổ ra, thị trường tại các nước này tiềm ẩn rủi ro, dẫn đến nhiều nhà đầu tư sẽ đẩy nhanh hơn quá trình đa dạng hóa, chuyển dịch chuỗi cung ứng, dòng vốn đầu tư, tìm kiếm địa chỉ an toàn hơn Đây là điểm thuận lợi cho Việt Nam với tình hình chính trị ổn định, kinh

tế tăng trưởng khá, môi trường đầu tư, kinh doanh ngày càng được cải thiện

Hội nhập kinh tế quốc tế giúp đảm bảo an ninh quốc gia, duy trì hòa bình, ổn định ở khu vực và quốc tế để tập trung cho phát triển kinh tế xã hội; đồng thời mở ra khả năng phối hợp các nỗ lực và nguồn lực của các nước để giải quyết những vấn đề quan tâm chung như môi trường, biến đổi khí hậu, phòng chống tội phạm và buôn lậu quốc tế

Nguy cơ phai nhạt lý tưởng, đánh mất bản sắc văn hóa, xói mòn những giá

trị truyền thống của dân tộc Xuất hiện tình trạng “nhạt Đảng, khô Đoàn, xa rời

chính trị" Một bộ phận cán bộ, đảng viên, phần lớn còn trẻ tuổi, giảm sút niềm tin, phai nhạt lý tưởng cách mạng, sống thực dụng, xa rời truyền thống tốt đẹp của dân tộc Thậm chí, một số ít thanh niên bị lôi kéo, có những việc làm đi ngược lại truyền thống của Đoàn, trái với mục tiêu của Đảng, của dân tộc Có những cán

bộ, đảng viên không giữ vững bản lĩnh cách mạng, ý thức nhạy bén chính trị kém, bị tác động bởi luận điệu, thông tin sai trái, có những biểu hiện tiêu cực, tạo ra mặt trái của xã hội và tiếp tay cho sự chống phá xuyên tạc của các thế lực thù địch, nhất là trên mạng xã hội

Hội nhập kinh tế quốc tế có thể dẫn đến phân phối không công bằng lợi ích và

rủi ro cho các nước và các nhóm khác nhau trong xã hội, do vậy có nguy cơ làm tăng khoảng cách giàu - nghèo và bất bình đẳng xã hội

Hội nhập kinh tế quốc tế có thể làm gia tăng sự phụ thuộc của nền kinh tế quốc gia vào thị trường bên ngoài, khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước những biến động khôn lường về chính trị, kinh tế và thị trường quốc tế

Hội nhập có thể làm tăng nguy cơ gia tăng của tình trạng khủng bố quốc tế, buôn lậu, tội phạm xuyên quốc gia, dịch bệnh, nhập cư bất hợp pháp,…

Hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng sẽ đặt doanh nghiệp Việt Nam, các sản phẩm

hàng hóa của Việt Nam trước thách thức phải cạnh tranh quyết liệt với các doanh nghiệp, các sản phẩm hàng hóa của nước ngoài không chỉ ở thị trường nước ngoài

mà ngay cả ở thị trường trong nước của Việt Nam; trong khi các doanh nghiệp Việt Nam phổ biến là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trình độ công nghệ thấp, năng lực tài chính hạn chế, phải cạnh tranh với những doanh nghiệp lớn, công nghệ cao, tiềm lực tài chính hùng hậu, có những sản phẩm có thương hiệu nổi tiếng trên thế giới Doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu, hiện nay, phần lớn là ở những công đoạn có trình độ công nghệ thấp, gia công, lắp ráp

Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, các nước đang phát triển như nước ta

phải đối mặt với nguy cơ chuyển dịch cơ cấu kinh tế tự nhiên bất lợi, do

thiên hướng tập trung vào các ngành sử dụng nhiều tài nguyên, nhiều sức lao động, nhưng có giá trị gia tăng thấp Có vị trí bất lợi và thua thiệt trong chuỗi giá trị toàn cầu Do vậy, dễ trở thành bãi thải công nghiệp và công nghệ thấp, bị cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên và hủy hoại môi trường ở mức độ cao

Trong quá trình hội nhập quốc tế, cũng như các nước đang phát triển khác, nước ta

phải chịu sự ràng buộc của các quy tắc kinh tế, thương mại, tài chính - tiền tệ, đầu tư chủ yếu do các nước phát triển áp đặt; phải chịu sức ép cạnh tranh bất bình

đẳng và sự điều tiết vĩ mô bất hợp lý của các nước phát triển hàng đầu Dựa vào sức mạnh kinh tế và mức đóng góp vốn khống chế ở các thiết chế tài chính, tiền tệ và thương mại quốc tế, các nước này đặt ra các “luật chơi” cho phần còn lại của thế giới

khi tham gia IMF, WB, WTO Tự do hoá thương mại và tự do hoá kinh tế, đáng lẽ phải là cái đích cần vươn tới, thì bị họ xác định như xuất phát điểm, như điều kiện tiên quyết đối với các nước đang phát triển trong tiến trình hội nhập quốc tế Trong hoàn cảnh này, sự cạnh tranh kinh tế quốc tế và sự điều tiết vĩ mô nền kinh tế thế giới vẫn tiếp tục trở nên bất bình đẳng và bất hợp lý mà dĩ nhiên phần bất lợi lớn thuộc về tuyệt đại đa số các nước đang phát triển trong đó có nước ta

5 Phương hướng nâng cao hiệu quả

 Nhận thức sâu sắc về thời cơ và thách thức do hội nhập kinh tế quốc tế mang lại

Nhận thức đúng về “toàn cầu hóa” và “hội nhập quốc tế” để làm cơ sở cho việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách phát triển đất nước, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Đặc biệt, cần thấy rõ bước phát triển mới của toàn cầu hóa trong những năm tới khi cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 bùng nổ; từ đó, tính toán sách lược, chiến lược trong tiến trình chủ động và tích cực hội nhập quốc tế

 Xây dựng chiến lược và lộ trình hội nhập kinh tế phù hợp

Tăng cường công tác tư tưởng, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và mọi tầng lớp nhân dân về hội nhập quốc tế nói; nâng cao hiểu biết và sự đồng thuận của

cả xã hội, đặc biệt là của doanh nghiệp, doanh nhân đối với các thỏa thuân quốc tế, đặc biệt là cơ hội, thách thức và những yêu cầu phải đáp ứng khi tham gia và thực hiện các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới bằng các hình thức nội bộ Chủ