(Tiểu luận) bài tập nhóm môn quản lý bảo hiểm xã hội 1 đề tài vi phạm pháp luật về bhxh ở việt nam

Vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội tại Việt Nam giai đoạn 1995-2000 Đây là giai đoạn mới triển khai BHXH bắt buộc, Chính phủ có Nghị định số 12/CP ban hành Điều lệ BHXH quy định thực h

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA BẢO HIỂM

-

-BÀI TẬP NHÓM

MÔN: QUẢN LÝ BẢO HIỂM XÃ HỘI 1

Đề tài:

Vi phạm pháp luật về BHXH ở Việt Nam

Thành viên nhóm: Lê Thị Thùy

Dương-Đào Nguyên Đức-Nguyễn Duy Minh-Mai Thị Thu Trang- 11215798 Đinh Phương Uyên- 11217753

Hà Nội – 2023

MỤC LỤC

I Vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội tại Việt Nam giai đoạn 1995-2000 2

1 Thực trạng vi phạm pháp luật trong BHXH 2

2 Nguyên nhân dẫn đến vi phạm 3

3 Xử phạt hành chính về vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội 3

II Vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội tại Việt Nam từ năm 2000 đến năm 2013 4

1 Thực trạng vi phạm pháp luật trong BHXH 4

2 Nguyên nhân dẫn đến vi phạm 6

3 Xử phạt hành chính về vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội 7

III Vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội tại Việt Nam từ năm 2014 đến nay

7

1 Thực trạng vi phạm pháp luật trong BHXH 7

2 Hành vi vi phạm pháp luật trong BHXH và xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật mới nhất 8

3 Hành vi vi phạm pháp luật trong BHXH và xử phạt hình sự theo quy định của pháp luật mới nhất 11 3.1 Tội gian lận BHXH (chỉ áp dụng cho cá nhân vi phạm) 11 3.2 Tội trốn đóng BHXH, BHTN (cá nhân/pháp nhân đều có thể bị xử lý) 11

IV Những hậu quả của vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội tại Việt Nam 14

V Những giải pháp để ngăn chặn vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội tại Việt Nam 15

1

I Vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội tại Việt Nam giai đoạn 1995-2000

Đây là giai đoạn mới triển khai BHXH bắt buộc, Chính phủ có Nghị định số 12/CP ban hành Điều lệ BHXH quy định thực hiện BHXH bắt buộc đối với cán

bộ, viên chức nhà nước và người lao động làm việc tại các doanh nghiệp

1 Thực trạng vi phạm pháp luật trong BHXH

Trong giai đoạn 1995-2000, hành vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội nhiều nhất là do các tổ chức, cá nhân không thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH cho người lao động Điều này thể hiện qua việc số lượng người lao động tham gia BHXH rất thấp Cụ thể theo tổng cục thống kê của cục bảo hiểm xã hội, vào năm 1995 tổng số người tham gia BHXH chỉ đạt khoảng 2,2 triệu người, chiếm

tỷ lệ 8,1 dân số Việt Nam Đến năm 2000, số người tham gia cũng chỉ tăng lên 3,2 triệu người tương đương 10,8% dân số

Nhiều trường hợp doanh nghiệp không đóng BHXH cho người lao động đã được phát hiện và xử lý theo pháp luật Ví dụ, trong năm 2000, Tổng cục BHXH đã phát hiện một số doanh nghiệp tại Hà Nội không đóng BHXH cho người lao động và đã yêu cầu các doanh nghiệp này đóng BHXH đầy đủ và đúng hạn Một số vụ án vi phạm nổi bật có thể kể đến như :

- Vụ án xảy ra tại Tổng công ty Công nghiệp Dầu khí Việt Nam (PetroVietnam) năm 1998: Tại đây, nhiều cán bộ, nhân viên đã không đóng đủ và không đóng đúng BHXH cho người lao động, dẫn đến thiệt hại cho ngân sách Nhà nước Bên cạnh đó, các lãnh đạo và quản lý tại đây cũng đã lạm dụng quyền lực, chiếm đoạt tiền BHXH của người lao động

để sử dụng cho mục đích cá nhân Vụ án này đã được giải quyết bởi TAND TP Hà Nội vào tháng 4/2000

- Vụ án tại Công ty cổ phần thủy điện Hà Nội năm 1999: Tại đây, nhiều cán

bộ, nhân viên không đóng đủ và không đóng đúng BHXH cho người lao động Ngoài ra, còn có nhiều sai phạm trong quản lý và sử dụng ngân

2

sách Vụ án này đã được giải quyết bởi TAND TP Hà Nội vào tháng 11/1999

2 Nguyên nhân dẫn đến vi phạm

Người dân thiếu hiểu biết về bảo hiểm xã hội dẫn đến viêm trốn tham gia hoặc

bị người sử dụng lao động lừa gạt không đóng bảo hiểm xã hội

Thiếu sự giám sát, kiểm soát: Trong thời gian này, việc giám sát và kiểm soát việc đóng bảo hiểm xã hội của các doanh nghiệp còn rất chưa được tốt, dẫn đến nhiều trường hợp vi phạm không bị phát hiện, xử lý kịp thời

Những chính sách, quy định mới được đưa ra không đảm bảo được tính minh bạch, rõ ràng và không được áp dụng một cách hiệu quả, từ đó dẫn đến nhiều hạn chế và lỗ hổng trong việc thực hiện và giám sát việc đóng bảo hiểm xã hội, cũng như tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sử dụng các chiêu trò để trốn tránh trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động của mình

Các đối tượng bảo hiểm xã hội, như người lao động tự do và người làm công nhân viên chức có thu nhập thấp, cũng đã gặp nhiều khó khăn khi đóng BHXH trong giai đoạn 1995-2000 Nhiều người không đủ khả năng đóng BHXH đầy

đủ, dẫn đến vi phạm pháp luật về BHXH

Quy định về đóng bảo hiểm và thanh toán quá đơn giản và chưa rõ ràng

3 Xử phạt hành chính về vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội Các khung xử phạt còn hạn chế, chưa đầy đủ

Một số các quy định xử phạt được áp dụng trong giai đoạn này là:

- Theo điều 10 Nghị định của Chính Phủ số 38/CP ngày 25 tháng 6 năm

1996 quy định xử phạt hành chính về hành vi vi phạm pháp luật lao động phạt tiền 1.500.000 đ với người có hành vi gian lận, lừa dối để hưởng các chế độ BHXH

3

- Theo điều 11 Nghị định của Chính Phủ số 38/CP ngày 25 tháng 6 năm

1996 quy định xử phạt hành chính về hành vi vi phạm pháp luật lao động phạt tiền 2.000.000 với các hành vi sau:

 Trong các doanh nghiệp áp dụng loại hình bảo hiểm xã hội bắt buộc, người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm xã hội đã được quy định tại khoản 1, Điều 141 hoặc đóng bảo hiểm xã hội không đúng quy định tại điểm a, b, khoản 1, Điều 149 của Bộ Luật lao động;

 Người sử dụng lao động đóng bảo hiểm xã hội chậm từ 30 ngày trở lên kể

từ ngày đóng bảo hiểm xã hội tháng trước liền kề quy định tại Điều 37, Điều lệ Bảo hiểm xã hội ban hành kèm theo Nghị định số 12/CP ngày 26 tháng 1 năm 1995 của Chính phủ

Tuy nhiên các quy định xử phạt đối với hành vi không đóng bảo hiểm xã hội đối với người lao động không được áp dụng nghiêm trọng gây ra tình trạng vi phạm BHXH diễn ra rất phổ biến Mức phạt với các doanh nghiệp còn quá nhỏ so với các khoản đóng chi phí của BHXH

II Vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội tại Việt Nam từ năm 2000 đến năm 2013

1 Thực trạng vi phạm pháp luật trong BHXH

Theo Báo cáo tài chính Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, số người tham gia BHXH giai đoạn 2000-2010 tại Việt Nam tăng đều qua các năm Theo đó, vào năm

2000, số người tham gia BHXH ước tính là khoảng 4,5 triệu người, tăng lên khoảng 7,5 triệu người vào năm 2005 và đạt khoảng 14,5 triệu người vào năm

2010 Từ đó có thể thấy rằng số lượng người tham gia BHXH tăng đáng kể trong giai đoạn này

Nguyên nhân là do chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách và pháp luật liên quan đến điều chỉnh hoạt động đóng bảo hiểm xã hội của tổ chức và cá nhân, xử phạt vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội như nghị định

số 113/2004/ NĐ-CP NĂM 2004 quy định xử phạt hành chính về hành vi vi phạm pháp luật lao động, Nghị định 135/2007/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành

4

chính trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, Nghị định 47/2010/NĐ-CP quy định xử phạt hành chính về hành vi vi phạm pháp luật lao động, đặc biệt là cột mốc năm

2006, Ngày 29/06/2006, Quốc hội thông qua Luật BHXH, có hiệu lực thi hành

từ ngày 01/01/2007 với loại hình BHXH bắt buộc; từ ngày 01/01/2008 với loại hình BHXH tự nguyện và từ ngày 01/01/2009 với loại hình bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) Đây là sự kiện pháp lý quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả thực thi chính sách BHXH, mở rộng người tham gia, thụ hưởng BHXH đến khu vực lao động phi chính thức, bảo đảm ngày càng tốt hơn quyền lợi của người tham gia Tuy nhiên trong giai đoạn này cơ chế quản lý, giám sát và kiểm tra việc đóng BHXH vẫn còn hạn chế trước những hành vi vi phạm pháp luật tinh vi hơn Một

số doanh nghiệp thường xuyên trốn đóng BHXH, hoặc chỉ đóng BHXH cho một

số nhân viên chọn lọc, hoặc thay đổi thông tin cá nhân của nhân viên để giảm bớt số tiền đóng BHXH phải chịu trách nhiệm Trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc giảm giờ làm việc hoặc nghỉ việc để trốn đóng Bảo hiểm xã hội của người lao động cũng là tình trạng phổ biến

Doanh nghiệp không đóng đầy đủ hoặc không đóng Bảo hiểm xã hội cho người lao động: Theo báo cáo của Tổng cục Bảo hiểm xã hội, có rất nhiều doanh nghiệp trong giai đoạn này không đóng đầy đủ hoặc không đóng Bảo hiểm xã hội cho người lao động Điều này dẫn đến tình trạng bảo hiểm xã hội không đầy đủ và ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động khi gặp sự cố Người lao động giảm giờ làm việc hoặc nghỉ việc để trốn đóng Bảo hiểm xã hội: Đây là tình trạng phổ biến trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa Người lao động giảm giờ làm việc hoặc nghỉ việc để tránh đóng Bảo hiểm xã hội và doanh nghiệp không tuân thủ quy định của pháp luật

Sử dụng hồ sơ giả, thông tin sai lệch để đăng ký Bảo hiểm xã hội: Đây là hành

vi vi phạm pháp luật khá phổ biến trong giai đoạn này Có nhiều người dùng hồ

sơ giả, thông tin sai lệch để đăng ký Bảo hiểm xã hội, với mục đích trốn thuế hoặc giảm chi phí

5

Discover more

from:

1111

Document continues below

QTKD bảo hiểm

Đại học Kinh tế…

186 documents

Go to course

phan tich chien luoc cua cong ty bao…

QTKD bảo

hiểm 100% (9)

36

Giao trinh karatedo gdtc 1

QTKD bảo

hiểm 100% (6)

36

Mau bao cao kiem diem cua chi uy chi…

QTKD bảo

hiểm 100% (3)

23

BẢO HIỂM THƯƠNG MẠI BÀI TẬP TÍNH…

QTKD bảo

hiểm 100% (2)

8

De 2

7

Người lao động thỏa thuận với người sử dụng trốn đóng BHXH

Người sử dụng lao động có hành vi lừa đảo, không đóng BHXH cho người lao động hoặc sử dụng tiền đóng BHXH cho mục đích khác

Ví dụ trước đây người lao động khi về hưu không được nhận trợ cấp mới biết mình bị người sử dụng lao động lừa không đóng BHXH trong quá trình đi làm

2 Nguyên nhân dẫn đến vi phạm

Việc đổi mới và cải cách hệ thống pháp luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) tại Việt Nam đã được thực hiện, tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều lỗ hổng pháp lý mà các tổ chức cá nhân có thể tận dụng để vi phạm pháp luật trong lĩnh vực BHXH Một

số lỗ hổng pháp lý được nhắc đến như sau:

- Quản lý, giám sát chưa hiệu quả: Trong giai đoạn này, cơ quan quản lý, giám sát hoạt động BHXH chưa được hoàn thiện, còn nhiều bất cập trong việc đánh giá, kiểm tra và xử lý vi phạm

- Thủ tục đăng ký tham gia BHXH chưa rõ ràng: Thủ tục, quy định về việc đăng ký tham gia BHXH vẫn chưa được đơn giản hóa, rõ ràng, dễ hiểu, gây khó khăn cho người dân khi tham gia

- Thiếu thông tin, dữ liệu chính xác: Để đảm bảo tính minh bạch, công khai, quản lý hệ thống BHXH yêu cầu có dữ liệu, thông tin rõ ràng, chính xác Tuy nhiên, trong thời gian này, việc thu thập, quản lý, cập nhật dữ liệu chưa được đảm bảo

- Trách nhiệm của các đối tượng tham gia BHXH chưa được quy định rõ ràng: Chưa có quy định rõ ràng về trách nhiệm của các đối tượng tham gia BHXH, gây khó khăn trong việc xử lý các vi phạm pháp luật liên quan đến BHXH

- Quản lý, xử lý vi phạm chưa nghiêm minh: Việc xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực BHXH chưa được nghiêm minh, đúng mức phạt và chưa có tác động tích cực đến các tổ chức cá nhân vi phạm

6

QTKD bảo hiểm 100% (2)

ky nghe phan mem chuong 1 truong dai…

QTKD bảo hiểm 100% (2)

49

- Người lao động khó tiếp cận được thông tin đóng bảo hiểm xã hội hàng tháng, liệu người chủ đã đóng hay chưa

- Khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm kiến người lao động phải chấp nhận những điều kiện bất lợi cho mình từ người sử dụng lao động

- Người sử dụng lao động muốn trốn thuế

3 Xử phạt hành chính về vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2006, các hành vi vi phạm pháp luật BHXH sẽ

bị xử phạt dưới dạng tiền phạt, bồi thường thiệt hại, hoặc cả hai Cụ thể, các hành vi vi phạm pháp luật BHXH trong giai đoạn này bao gồm:

- Không đóng đầy đủ, không đúng hạn hoặc không đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động theo quy định: Bị phạt từ 5 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với doanh nghiệp, và từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với người đứng đầu doanh nghiệp

- Sử dụng sai mục đích số tiền đã đóng bảo hiểm xã hội: Bị phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với doanh nghiệp

- Trốn đóng bảo hiểm xã hội: Bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với doanh nghiệp, và từ 1 triệu đồng đến 3 triệu đồng đối với người đứng đầu doanh nghiệp

- Thanh lý doanh nghiệp mà không bồi thường bảo hiểm xã hội cho người lao động: Bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với doanh nghiệp

- Vi phạm các quy định về bảo vệ quyền lợi của người lao động liên quan đến bảo hiểm xã hội: Bị phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 20 triệu đồng

III Vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội tại Việt Nam từ năm 2014 đến nay

1 Thực trạng vi phạm pháp luật trong BHXH

Tính đến hết tháng 9/2022, đã có trên 17,08 triệu người tham gia BHXH, đạt 37,01% lực lượng lao động trong độ tuổi chứng tỏ tình trạng trốn đóng BHXH

đã giảm đáng kể Năm 2014 quốc hội ban hành luật BHXH hoàn thiện hơn,

7

đồng thời Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, Người dân Việt Nam

có thể tra cứu thông tin BHXH của mình trực tuyến từ năm 2014, khi Bảo hiểm

xã hội Việt Nam (BHXH Việt Nam) triển khai dịch vụ tra cứu thông tin bảo hiểm xã hội qua mạng Internet

Người dân có thể truy cập vào trang web của BHXH Việt Nam hoặc sử dụng ứng dụng di động để tra cứu thông tin về số tiền bảo hiểm đã đóng, số ngày đóng bảo hiểm, số tiền được hưởng bảo hiểm và các thông tin khác liên quan đến quyền lợi của mình Việc tra cứu thông tin trực tuyến này giúp cho việc quản lý và sử dụng các quyền lợi bảo hiểm của người dân trở nên tiện lợi và nhanh chóng hơn Tình trạng người lao động bị người sử dụng lao động lừa đảo

đã giảm một cách đáng kể

2 Hành vi vi phạm pháp luật trong BHXH và xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật mới nhất

Mới đây, Bô w LĐTB&XH đã ban hành Nghị định 12/2022/NĐ-CP thay thế Nghị định 28/2020/NĐ-CP

Theo đó, năm 2022, doanh nghiệp vi phạm quy định về đóng BHXH bắt buộc, BHTN sẽ bị phạt nặng hơn và chính thức có hiệu lực từ 17/01/2022

* Hàng năm không niêm yết công khai thông tin đóng bảo BHXH

- Hằng năm, không niêm yết công khai thông tin đóng

BHXH của người lao động do cơ quan BHXH cung

cấp theo quy định tại khoản 7 Điều 23 của Luật Bảo

hiểm xã hội;

- Không cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ thông

tin về đóng BHXH bắt buộc, BHTN của người lao

động khi người lao động hoặc tổ chức công đoàn yêu

cầu

Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng

(Mức phạt cũ: từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng)

* Không Xác nhận cho NLĐ để NLĐ hoàn thiện hồ sơ hưởng BHTN

8

Không thực hiện thủ tục xác nhận về

việc đóng BHTN cho người lao động

để người lao động hoàn thiện hồ sơ

hưởng BHTN theo quy định

Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng khi vi phạm với mỗi người lao động nhưng tối đa không quá 75.000.000 đồng

* Cung cấp sai lệch thông tin đóng BHXH theo yêu cầu

Không cung cấp chính xác, đầy đủ, kịp thời thông tin,

tài liệu liên quan đến việc đóng, hưởng BHXH bắt

buộc, BHTN theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có

thẩm quyền, cơ quan BHXH

Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng

* Chậm đóng, đóng sai mức, sai số lượng NLĐ, chiếm dụng tiền của NLĐ

- Chậm đóng BHXH bắt buộc,

BHTN;

- Đóng BHXH, BHTN không đúng

mức quy định mà không phải là trốn

đóng;

- Đóng BHXH, BHTN không đủ số

người thuộc diện tham gia BHXH bắt

buộc, BHTN mà không phải là trốn

đóng;

- Mới: Chiếm dụng tiền đóng BHXH,

BHTN của người lao động

Phạt tiền từ 12% đến 15% tổng số tiền phải đóng BHXH bắt buộc, BHTN tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính nhưng tối đa không quá 75.000.000 đồng

Không đóng BHXH bắt buộc, BHTN

cho toàn bộ người lao động thuộc diện

tham gia BHXH bắt buộc, BHTN

nhưng chưa đến mức truy cứu trách

nhiệm hình sự

Phạt tiền từ 18% đến 20% tổng số tiền phải đóng BHXH bắt buộc, BHTN tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính nhưng tối đa không quá 75.000.000 đồng

- Trốn đóng BHXH bắt buộc, BHTN

nhưng chưa đến mức truy cứu trách

Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng

9