(Tiểu luận) công cuộc cải cách của trung quốc và con đường đilên cnxh mang đặc sắc của trung quốc nguyên nhân củathành công và bài học

Qua việc tìm hiểu về công cuộc cải cách của Trung Quốc có thể thấu hiểu sâu hơn về sự phát triển đột phá của một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới và cách nó đã thayđổi cuộc sống

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

BÀI TẬP NHÓM

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

ĐỀ TÀI: CÔNG CUỘC CẢI CÁCH CỦA TRUNG QUỐC VÀ CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CNXH MANG ĐẶC SẮC CỦA TRUNG QUỐC NGUYÊN NHÂN CỦA

MỤC LỤC

I CÔNG CUỘC CẢI CÁCH CỦA TRUNG QUỐC 4

1 Giới thiệu chung ( Về mặt kinh tế, chính trị, văn hoá, ) 4

2 Nguyên nhân Trung Quốc phải tiến hành cải cách và mở cửa năm 1978 4

3 Đường lối, chính sách cải cách, mở cửa năm 1978 4

4 Thành tựu 5

II CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CNXH MANG ĐẶC SẮC TRUNG QUỐC 9

1 Khái niệm, đặc điểm chủ nghĩa mang đặc sắc Trung Quốc 9

2 Các khía cạnh 12

3 Những nội dung cơ bản của lý luận chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc 17

4 Cơ sở và ý nghĩa của lý luận chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc 20

5 Liên hệ cơ sở lý luận và ý nghĩa của cơ sở lý luận với Việt Nam 21

III NGUYÊN NHÂN VÀ BÀI HỌC 22

1 Nguyên nhân chủ quan 22

2 Nguyên nhân khách quan 24

3 Bài học kinh nghiệm cho quá trình xây dựng đất nước định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam 24

I CÔNG CUỘC CẢI CÁCH CỦA TRUNG QUỐC

1 Giới thiệu chung ( Về mặt kinh tế, chính trị, văn hoá, )

Cải cách và mở cửa của Trung Quốc vào năm 1978 là một trong những sự kiện quantrọng nhất trong lịch sử hiện đại của đất nước này Với sự lãnh đạo của Đặng Tiểu Bình và sự

hỗ trợ của nhiều nhà lãnh đạo khác, Trung Quốc đã bắt đầu một cuộc hành trình đầy tháchthức và cách mạng trong việc thay đổi cách quốc gia này hoạt động kinh tế, xã hội và chínhtrị Quá trình này đã tạo nên một Trung Quốc mà chúng ta biết ngày nay - một nền kinh tếphồn thịnh, một quốc gia có vai trò quan trọng trong cộng đồng quốc tế và một nền văn hóa

đa dạng và phát triển

Chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết hơn về nguồn gốc, quá trình và tác động của cuộc cảicách này đối với Trung Quốc và thế giới Chúng ta sẽ xem xét các biện pháp cải cách quantrọng, những thách thức mà Trung Quốc đã phải đối mặt và những thành tựu nổi bật mà họ đãđạt được Qua việc tìm hiểu về công cuộc cải cách của Trung Quốc có thể thấu hiểu sâu hơn

về sự phát triển đột phá của một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới và cách nó đã thayđổi cuộc sống của hàng tỷ người dân

2 Nguyên nhân Trung Quốc phải tiến hành cải cách và mở cửa năm 1978

a Nguyên nhân khách quan

Cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 và các khủng hoảng chính trị, kinh tế, tài chínhsau đó đã tạo ra những thách thức bức thiết mà nhân loại phải giải quyết, như tình trạng cạnkiệt nguồn tài nguyên và bùng nổ dân số Những cuộc khủng hoảng này đã đặt ra yêu cầu cầncải cách về kinh tế, chính trị và xã hội để thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của cáchmạng khoa học - kỹ thuật và sự giao lưu, hợp tác quốc tế đang ngày càng phát triển mạnh mẽ.Trong bối cảnh trên, lịch sử đặt ra yêu cầu tất yếu đối với tất cả các quốc gia là phải nhanhchóng cải cách về kinh tế, chính trị và xã hội để thích ứng với sự phát triển toàn cầu

b Nguyên nhân chủ quan

Trong nội bộ Trung Quốc, từ năm 1959 đến năm 1978, đã trải qua 20 năm không ổnđịnh về kinh tế, chính trị và xã hội Chính sách "Ba ngọn cờ hồng" đã đẩy nền kinh tế TrungQuốc vào tình trạng hỗn loạn, sản xuất giảm sút nghiêm trọng và đời sống nhân dân gặpnhiều khó khăn Trong nội bộ Đảng và Nhà nước Trung Quốc, đã xảy ra những tranh chấpquyền lực và đường lối, cao điểm là cuộc "Đại cách mạng văn hóa vô sản" (1966-1976).Đối ngoại, Trung Quốc đã ủng hộ cuộc đấu tranh chống Mỹ của nhân dân Việt Nam

và đã xảy ra xung đột biên giới với các nước Ấn Độ, Liên Xô Tuy nhiên, vào tháng 2 năm

1972, việc Tổng thống Mỹ Richard Nixon sang thăm Trung Quốc đã mở đầu cho quan hệ mớigiữa hai nước theo hướng hòa dịu

3 Đường lối, chính sách cải cách, mở cửa năm 1978

Đường lối và chính sách cải cách, mở cửa năm 1978 của Trung Quốc được đề ra tronghội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 12 năm 1978.Đường lối này đã được nâng lên thành đường lối chung của Đảng Cộng sản và Nhà nướcTrung Quốc tại Đại hội Đảng lần thứ XIII vào cuối năm 1987

Trong giai đoạn này, Trung Quốc đã xây dựng "chủ nghĩa xã hội mang màu sắc TrungQuốc" và tuân thủ bốn nguyên tắc cơ bản Các nguyên tắc này bao gồm: con đường xã hộichủ nghĩa, chuyên chính dân chủ nhân dân, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, chủnghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Mao Trạch Đông Trong giai đoạn này, phát triển kinh tế đượcđặt làm trọng tâm và tiến hành cải cách và mở cửa.

Giai đoạn đầu, Trung Quốc tập trung vào chuyển đổi thể chế kinh tế Các biện phápnhư "khoán ruộng đất" và "phát triển xí nghiệp hương trấn" đã được triển khai ở nông thôn,trong khi thí điểm quyền tự chủ kinh doanh của các xí nghiệp quốc hữu đã được mở rộng ởthành phố Trung Quốc cũng tiến hành mở cửa, xây dựng đặc khu kinh tế và phát triển cácloại hình thị trường

Trong giai đoạn từ 1984 đến 1991, cải cách xí nghiệp quốc hữu trở thành trọng tâm vàcải cách giá cả trở thành yếu tố then chốt trong quá trình cải cách toàn diện Trong giai đoạnchuyển đổi thể chế kinh tế từ 1979 đến 1991, Trung Quốc đã tìm kiếm, tổ chức các thí điểm

và từng bước áp dụng cơ chế thị trường, sửa chữa những khuyết điểm của thể chế kinh tế kếhoạch trước đó

4 Thành tựu

Hội nghị Trung ương 3 khóa XI Đảng Cộng sản Trung Quốc (năm 1978) mang ýnghĩa lịch sử quan trọng, mở ra một thời kỳ mới cho nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoatrong công cuộc cải cách, mở cửa, hội nhập quốc tế Trải qua 40 năm, sự nghiệp cải cách, mởcửa của Trung Quốc đạt nhiều thành tựu to lớn trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xãhội, tạo cơ sở vững chắc đưa quốc gia này tiếp tục tiến lên con đường chủ nghĩa xã hội đặcsắc Trung Quốc

Kinh tế:

Sau 10 năm cải cách (từ 1978 - 1988) mức tăng bình quân hàng năm của tổng sảnphẩm quốc dân là 9,6%, xuất nhập khẩu tăng gấp 4 lần, thu nhập bình quân hàng năm củanông dân tăng 11,8%, của cư dân thành thị tăng 6,5% Năm 1988, tổng giá trị sản phẩm quốcdân tăng 1.401,5 tỷ nhân dân tệ, thu nhập quốc dân là 1.177 tỷ nhân dân tệ (tăng 20 lần so vớinăm 1949) Sản lượng công nghiệp từ 1978 đến 1990 tăng trung bình hàng năm là 12,6%

Từ sau Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Trung Quốc (tháng 10 - 1992), côngcuộc cải cách kinh tế càng được đẩy mạnh hơn nữa với những quan niệm mới Từ trao đổihàng hoá Trung Quốc đã chuyển sang chứng khoán và trái phiếu Nhiều đặc khu kinh tế được

mở ra cùng với hoạt động của thị trường chứng khoán như Thượng Hải, Thẩm Quyến theocác khẩu hiệu: “Cải cách hơn nữa, mở cửa hơn nữa”, “Làm giàu là vinh quang” Các nhàquan sát nước ngoài cho rằng “Đằng sau tất cả những điều này là sự thay đổi đáng chú ý vềquan niệm, trước hết trong giới lãnh đạo Trung Quốc” Quan điểm của Trung Quốc về “mộtNhà nước hai chế độ” trong quá trình tiếp nhận Hồng Kông (1997) và Makao (1999) đã thểhiện điều này

Từ năm 1993 đến 1997, tỷ lệ tăng trưởng GDP của Trung Quốc là 10,9%, riêng năm

1997 đạt tới 17,8% với giá trị tuyệt đối 7400 tỷ nhân dân tệ (khoảng 900 tỷ USD), đứng vị tríthứ 7 trên toàn cầu Tổng ngạch xuất nhập khẩu của Trung Quốc năm 1997 là 325 tỷ USD,xếp thứ 10 so với các nước Hiện nay Trung Quốc là nước có dự trữ ngoại tệ nhiều thứ hai

của thế giới sau Nhật Bản, tính đến cuối năm 1997 là 143 tỷ USD Với tiềm năng kinh tế đó,Trung Quốc đã vững vàng vượt qua cơn khủng hoảng tài chính, tiền tệ châu Á trong năm

1997 - 1998 Năm 1999 kinh tế Trung Quốc vẫn giữ mức tăng trưởng 7,1%, công nghiệp 9%

và 6 tháng đầu năm 2000 tốc độ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc là 7,5%

Với những thành tựu kinh tế đạt được, đời sống nhân dân Trung Quốc đã được cảithiện rõ rệt Thu nhập quốc dân bình quân đầu người ở thành phố tăng 12% (đạt 200300 nhândân tệ/người), ở nông thôn tăng 2% (đạt 860% nhân dân tệ/người) so với năm 1992

Chính trị - xã hội: đời sống nhân dân không ngừng được nâng cao Thu hồi được

Hồng Kông (7 – 1997) và Ma Cao (12 – 1999)

Nền khoa học - kỹ thuật, văn hóa, giáo dục:

Sau ngày giải phóng (1949) Trung Quốc chỉ có 30 viện, sở nghiên cứu khoa học với50.000 cán bộ, nhân viên, trong đó chỉ có 500 người đang tiến hành công tác nghiên cứu.Ngày nay, Trung Quốc có 11 triệu cán bộ khoa học - kỹ thuật với 5400 viện, sở nghiên cứukhoa học kỹ thuật không ngừng đạt được những thành tựu to lớn

Từ năm 1964, Trung Quốc đã thành công trong cuộc thử nghiệm nổ bom nguyên tửđầu tiên

Năm 1965 thành công trong nghiên cứu bom khinh khí, đưa Trung Quốc trở thànhmột cường quốc hạt nhân

Ngày 24-2-1970, Trung Quốc phóng thành công vệ tinh nhân tạo đầu tiên, đến nayTrung Quốc đã phóng hàng chục vệ tinh các loại Số lượng vệ tinh của Trung Quốc đứnghàng thứ 4 thế giới và phục vụ có hiệu qủa cho công tác nghiên cứu khoa học, phát triển kinh

tế cũng như tăng cường sức mạnh quốc phòng

Về đối ngoại:

Từ chính sách “đối ngoại theo kiểu Hồng vệ binh” của thời kỳ “Đại cách mạng vănhoá”, sau 1978 chính sách đối ngoại của Trung Quốc được sửa đổi, chuyển sang “hoà dịu” vàhướng về phương Tây Thực tế, chính sách đối ngoại hướng về phương Tây của Trung Quốc

đã bắt đầu từ những năm 70 của thế kỷ XX, tuy nhiên chính sách thời kỳ đó khác hẳn vớihiện nay, nó chỉ phục vụ cho ý định tạo lập nên hệ thống “Tam giác chiến lược” chứ khôngphải phục vụ cho công cuộc xây dựng đất nước như hiện nay Theo xu hướng “hòa dịu” này,

từ những năm 80 Trung Quốc bắt đầu khởi động quá trình bình thường hóa quan hệ với Liên

Xô, Mông Cổ, Lào, Inđônêxia, Việt Nam mở rộng quan hệ hợp tác với các nước trên thếgiới, góp sức giải quyết các vụ tranh chấp quốc tế, trong đó có vấn đề Campuchia và tìm mọicách nâng cao địa vị của Trung Quốc trên trường quốc tế

Nhằm tạo dựng lòng tin ở các nước trên thế giới, Trung Quốc đã nhấn mạnh:

- Trung Quốc chống chủ nghĩa bá quyền và bảo vệ hoà bình thế giới

- Trung Quốc không gắn với một nước nào và không khuất phục trước sức ép của bất

kỳ nước lớn nào Trung Quốc quyết định chính sách của mình theo từng trường hợp;

- Không gia nhập liên minh về quan hệ chiến lược với bất kỳ nước lớn nào;

- Mở rộng đoàn kết và hợp tác với các nước trên thế giới thứ ba khác được xem làchính sách đối ngoại cơ bản của Trung Quốc;

- Trung Quốc đã sẵn sàng phát triển sự hợp tác kinh tế, buôn bán và kỹ thuật với tất

cả các nước đã hoặc đang phát triển, trên cơ sở bình đẳng và cùng có lợi;

Trung Quốc tuân thủ 5 nguyên tắc chung sống hoà bình và mong muốn phát triển sự hợp táchữu nghị với tất cả các nước theo những nguyên tắc này

Từ thập kỷ 90 của thế kỷ 20, Trung Quốc đã tích cực tham gia nhiều diễn đàn quốc tế,hoạt động trong nhiều khu vực, nhiều tổ chức chính trị và kinh tế quốc tế như APEC, GATT,

mở rộng quan hệ các nước như Nam Phi, Vatican, Ixraen nhằm vươn lên trưởng thành một

“cực” quan trọng trong xu thế đa cực của thế giới Các mối quan hệ đối ngoại của TrungQuốc đều tuân theo tư tưởng chỉ đạo: đặt lợi ích dân tộc lên hàng đầu, “bỏ qua quá khứ,hướng về tương lai” Hiện nay chính sách đối ngoại của Trung Quốc tập trung vào Mĩ, Nhật,Tây Âu và Đông Nam á

Trong quan hệ với các nước láng giềng xung quanh, Trung Quốc đặc biệt coi trọng vàthúc đẩy quan hệ mọi mặt với các nước trong tổ chức ASEAN, năm 1993 được coi là “nămASEAN của Trung Quốc” Hiện nay Trung Quốc là một đối tác quan trọng của ASEAN Lời phát biểu của Tập Cận Bình nhân dịp kỉ niệm 40 năm đổi mới :

“Tại một quốc gia rộng lớn như Trung Quốc, với hơn 5 ngàn năm văn minh và dân sốhơn 1,3 tỷ người, thì không có một sách giáo khoa nào có thể viết ra những quy tắc vàngnhằm thúc đẩy cải cách và phát triển kinh tế cũng như không ai có thể ra lệnh cho ngườiTrung Quốc nên hay không nên làm gì, chúng ta sẽ cần cải cách những gì cần sự thay đổi’’

Tập Cận Bình nhấn mạnh những thành tựu mà Trung Quốc đạt được trong 40 năm,cam kết thúc đẩy công cuộc cải cách và cảnh báo “không ai có thể gây sức ép lên Trung

Tư tưởng

Hồ Chí… 100% (2)

10

TL TTHCM - Vận dụng tư tưởng HCM…

Tư tưởng

Hồ Chí… 100% (1)

25

Tổng hợp đề thi tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng

Hồ Chí… 100% (1)

28

Quốc” => Nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh cải cách và mở cửa là một cuộc thức tỉnh vĩđại của Đảng Cộng sản Trung Quốc, là cội nguồn của sáng tạo trong cả học thuyết và thựctiễn chính phủ Trung Quốc.Trung Quốc cam kết theo đuổi chính sách hòa bình, hợp tác, pháttriển.

Sự kiện Thiên An Môn: Quảng trường Thiên An Môn là một địa điểm du lịch nổi

tiếng ở thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc Cái tên “Thiên An Môn” có nghĩa là “Cổng trờiBình an” Nhưng quảng trường này đã biến thành bể máu vào ngày 4/6/1989 Khi đó, quânđội Trung Quốc nã súng vào các sinh viên ủng hộ dân chủ; dùng xe tăng cán người; giết chết

và làm bị thương hàng trăm, thậm chí hàng ngàn sinh viên, trí thức và dân thường

Nguyên nhân : 3 nguyên nhân chính

ĐỀ CƯƠNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ…

1 Từ cái chết của Hồ Diệu Bang : Vào ngày 15/4/1989, Hồ Diệu Bang qua đời Làmột nhà lãnh đạo ủng hộ cải cách, cái chết của ông đã khiến nhiều người thương tiếc

2 Giới lãnh đạo không lắng nghe, sinh viên thêm bức xúc : ĐCSTQ tổ chức một lễtang cấp nhà nước cho Hồ Diệu Bang vào ngày 22/4 Đám tang được tổ chức vội vã, chỉ kéodài 40 phút Các sinh viên vượt qua hàng rào phong tỏa ở Quảng trường để cố gắng trình đơnkiến nghị Nhưng không có lãnh đạo nào ra khỏi Đại lễ đường Điều này khiến các sinh viêncàng thêm thất vọng và bất bình hơn nữa

3 Thành lập Liên đoàn tự trị sinh viên : Ngày 23/4, các sinh viên tổ chức một cuộchọp với sự tham gia của khoảng 40 sinh viên từ 21 trường đại học Cuộc họp thống nhấtthành lập Liên đoàn tự trị của sinh viên Bắc Kinh (còn gọi là Liên minh) Liên minh này sau

đó kêu gọi bãi khóa ở tất cả các trường đại học ở Bắc Kinh Một tổ chức hình thành bên ngoàithẩm quyền của ĐCSTQ đã gióng lên hồi chuông báo động cho các nhà cầm quyền Bắc Kinh.Con số thương vong trong cuộc đàn áp Thiên An Môn :

Chính phủ Trung Quốc liên tục thay đổi tuyên bố của mình về sự kiện Lục Tứ Banđầu họ nói rằng không có phát súng nào nổ ra và không có ai bị giết hại vào ngày 4/6/1989.Lời nói dối quá vô lý, nhiều phóng viên quốc tế đã ghi lại các cuộc nổ súng và giết hại Vìvậy, sau đó Bắc Kinh tuyên bố có một số người chết Con số họ đưa ra là không nhất quán,ban đầu nói là vài chục, sau đó đổi thành vài trăm ĐCSTQ tuyên bố những người tử vongchủ yếu là các binh sỹ bị “các phần tử phản cách mạng” giết hại Tuy nhiên, các nhà báo nướcngoài, những người chứng kiến vụ thảm sát ước tính có ít nhất 3.000 người chết trong Sựkiện Thiên An Môn

II CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CNXH MANG ĐẶC SẮC TRUNG QUỐC

1 Khái niệm, đặc điểm chủ nghĩa mang đặc sắc Trung Quốc

Khái niệm chủ nghĩa mang đặc sắc Trung Quốc:

Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc: trước Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XVĐảng Cộng sản Trung Quốc tháng 9 năm 1997 gọi là chủ nghĩa xã hội có đặc sắc Trung Quốc

là hệ tư tưởng chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc dựa trên chủ nghĩa xã hội khoahọc Ý thức hệ này hỗ trợ việc tạo ra một nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa chi phối bởicác khu vực công vì Trung Quốc đang trong giai đoạn đầu của chủ nghĩa xã hội

Đặc điểm chủ nghĩa mang đặc sắc T rung Q uốc :

(2017) chỉ rõ, tư tưởng CNXH đặc sắc Trung Quốc thời đại mới Tập Cận Bình là bộ phận cấuthành quan trọng của hệ thống lý luận CNXH đặc sắc Trung Quốc.

Tinh hoa của hệ thống lý luận CNXH đặc sắc Trung Quốc là giải phóng tư tưởng,thực sự cầu thị, tiến cùng thời đại, cầu chân vụ thực(1) Giải phóng tư tưởng, thực sự cầu thị

là yêu cầu bản chất của đường lối tư tưởng chủ nghĩa Mác, là tinh hoa của hệ thống lý luậnCNXH đặc sắc Trung Quốc Biết kết hợp nhuần nhuyễn chân lý phổ biến của chủ nghĩa Mácvới thực tiễn cụ thể Trung Quốc, đi con đường của chính mình để phát triển CNXH đặc sắcTrung Quốc Giải phóng tư tưởng là cốt lõi về phương pháp của CNXH đặc sắc Trung Quốc.Tiến cùng thời đại là phẩm chất lý luận của chủ nghĩa Mác Cầu chân vụ thực là hạt nhânđường lối tư tưởng Hệ thống lý luận đó đã làm phong phú và phát triển chủ nghĩa duy vậtbiện chứng và tư tưởng triết học chủ nghĩa duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác

Thứ hai, về hình thức diễn đạt

Trong quá trình cải cách mở cửa, năm 1982, Đảng Cộng sản Trung Quốc mà đứngđầu là Đặng Tiểu Bình đã nhiều lần dùng từ “vốn có” hoặc “có” đặc sắc Trung Quốc Đại hộiXII Đảng Cộng sản Trung Quốc (1982) khẳng định: “Cần kết hợp hài hòa chân lý phổ biếncủa chủ nghĩa Mác với thực tế cụ thể của Trung Quốc, tự đi con đường của mình, xây dựngchủ nghĩa xã hội có đặc sắc của Trung Quốc Đó là kết luận cơ bản được rút ra từ sự tổng kếtkinh nghiệm lịch sử lâu dài của chúng ta”

Đại hội XVI Đảng Cộng sản Trung Quốc (2002) có bước đột phá khi sử dụng mệnh

đề “Xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc” Thuật ngữ dùng từ đại hội lần này cóhai điểm khác Một là, bỏ từ “có”, điều đó thể hiện rõ mô thức ban đầu của CNXH đặc sắcTrung Quốc Hai là, bỏ chữ “của”, làm cho CNXH đặc sắc Trung Quốc liên kết mật thiết vớinhau, tạo nên danh từ riêng, nêu bật hàm ý quan trọng của đặc sắc Trung Quốc

Về quá trình chuyển biến từ “ba đặc sắc” đến “bốn đặc sắc”, có thể thấy, Đại hội XVIIĐảng Cộng sản Trung Quốc (2007) chỉ rõ: “cần phải dốc sức sáng tạo lý luận để khôngngừng phù hợp với đặc sắc thực tiễn, đặc sắc dân tộc, đặc sắc thời đại tươi mới của chủ nghĩaMác Trung Quốc đương đại”(3) Chủ nghĩa Mác ở Trung Quốc đương đại chính là hệ thống

lý luận CNXH đặc sắc Trung Quốc Vì thế, đặc sắc thực tiễn, đặc sắc dân tộc, đặc sắc thời đại

ở đây chủ yếu là chỉ hàm ý về hình thức hệ thống lý luận CNXH đặc sắc Trung Quốc.Đại hội XVIII Đảng Cộng sản Trung Quốc đã nêu rõ bốn đặc sắc: “Chúng ta nhấtđịnh không dao động, luôn kiên trì phát triển CNXH đặc sắc Trung Quốc tiến cùng thời đại,không ngừng làm phong phú đặc sắc thực tiễn, đặc sắc lý luận, đặc sắc dân tộc, đặc sắc thờiđại của chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc”(4)

Về đặc sắc lý luận:

Một là, nhịp độ sáng tạo lý luận ngày càng nhanh.

Trong giai đoạn đầu khi thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc, tư tưởng Mao TrạchĐông từ khi hình thành đến khi được xác định là tư tưởng chỉ đạo của Đảng Cộng sản TrungQuốc, trải qua 24 năm

Từ Hội nghị Trung ương 3 khóa XI Đảng Cộng sản Trung Quốc, lý luận Đặng TiểuBình từ khi hình thành đến khi được xác định là tư tưởng chỉ đạo của Đảng Cộng sản TrungQuốc, trải qua 19 năm.

Từ Hội nghị Trung ương 4 khóa XIII đến Đại hội XVI xác định tư tưởng quan trọng

“ba đại biểu” của Giang Trạch Dân làm tư tưởng chỉ đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, trảiqua 13 năm

Từ Đại hội XVI đến Đại hội XVIII Đảng Cộng sản Trung Quốc, xác định quan điểmphát triển khoa học của Hồ Cẩm Đào là tư tưởng chỉ đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, trảiqua 10 năm Sự tiến nhanh của sáng tạo lý luận là để đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh củathực tiễn

Hai là, nội dung sáng tạo lý luận ngày càng phong phú.

Nội dung CNXH đặc sắc Trung Quốc xuyên suốt nhiều chuyên ngành khoa học: triếthọc, kinh tế chính trị học, chủ nghĩa xã hội khoa học Nó bao quát nhiều lĩnh vực: xây dựngkinh tế XHCN, xây dựng chính trị, xây dựng văn hóa - xã hội, văn minh sinh thái và xâydựng đảng, xây dựng hiện đại hóa quốc phòng và quân đội, tổ quốc thống nhất, chiến lượcquốc tế, công tác đối ngoại

Ba là, các thành quả sáng tạo luôn liên hệ mật thiết với nhau và tuần tự phát triển.

Lý luận Đặng Tiểu Bình, tư tưởng quan trọng “ba đại biểu”, quan điểm phát triểnkhoa học là sự gắn kết liền mạch của ngọn nguồn lý luận, chủ đề lý luận, phẩm chất lý luận,điểm cơ bản của lý luận và mục tiêu lý luận Trong đó, lý luận Đặng Tiểu Bình là sáng tạo mởđường cho hệ thống lý luận CNXH đặc sắc Trung Quốc, là bộ phận cấu thành quan trọng, cótính chất nền tảng; tư tưởng quan trọng “ba đại biểu” và quan điểm phát triển khoa học là bộphận cấu thành quan trọng, kế thừa và chỉ dẫn, gợi mở hướng phát triển của hệ thống lý luậnCNXH đặc sắc Trung Quốc

Về đặc sắc thực tiễn:

Một là, kinh nghiệm tổng kết thực tiễn Dấu mốc lịch sử của cải cách mở cửa ở Trung

Quốc là sự chuyển biến trong nhận thức về “đại cách mạng văn hóa”, về sự lạc hậu trong pháttriển và về tình hình trong nước và quốc tế đương thời CNXH đặc sắc Trung Quốc được hìnhthành và phát triển song hành với cải cách mở cửa Mỗi bước tiến của cải cách mở cửa đềuthúc đẩy sự phát triển của CNXH đặc sắc Trung Quốc

Hai là, đã trả lời được những câu hỏi của thực tiễn CNXH đặc sắc Trung Quốc đã trả

lời những câu hỏi cơ bản do thực tiễn đặt ra, đó là, ở một nước lớn, dân số đông hơn một tỷngười, muốn phát triển thì phải xây dựng CNXH như thế nào, và làm thế nào để xây dựngCNXH? Xây dựng đảng như thế nào và làm thế nào để xây dựng đảng? Phát triển như thếnào và làm thế nào để phát triển? Về kiên quyết tiến cùng thời đại, phải luôn kết hợp chặt chẽgiữa kiên trì và phát triển CNXH đặc sắc Trung Quốc với công cuộc phục hưng vĩ đại dân tộcTrung Hoa, kiên định tính tự giác, lòng tự tin, không đi con đường cũ, bế quan, tỏa cảng cứngnhắc

Về đặc sắc dân tộc:

Một là, truyền thống lịch sử, ngưng tụ văn hóa, và những điều kiện dân tộc cơ bản

trong nước là cơ sở cốt lõi của CNXH đặc sắc Trung Quốc Tiến trình phát triển lịch sử lâudài của dân tộc Trung Hoa với truyền thống văn hóa đặc sắc đã ảnh hưởng sâu sắc đến tiếntrình phát triển của Trung Quốc CNXH đặc sắc Trung Quốc được hình thành trên nền tảngvăn hóa Trung Hoa, phản ánh ý chí vươn lên của nhân dân Trung Quốc, phù hợp với yêu cầutiến bộ của Trung Quốc và sự phát triển của thời đại

Hai là, hình thành nên diễn ngôn có phong cách đặc sắc của dân tộc Trung Hoa Mao

Trạch Đông từng nói: “Chủ nghĩa Mác cần phải kết hợp chặt chẽ với đặc điểm cụ thể nước ta

và chỉ thực hiện được thông qua một hình thức dân tộc nhất định, những ca khúc trừutượng, trống rỗng không nên tồn tại, chủ nghĩa giáo điều cần nên loại bỏ, thay vào đó lànhững ca khúc mang đậm tác phong Trung Quốc, khí khái Trung Quốc, tràn đầy sức sốngtươi mới mà nhân dân Trung Quốc đều vui mừng đón nhận”(5)

Từ khi cải cách mở cửa đến nay, cùng với việc thúc đẩy thực tiễn vĩ đại XHCN đặcsắc Trung Quốc, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã tạo nên những diễn ngôn thể hiện rõ đặc sắcTrung Quốc, khí khái Trung Quốc, phong cách Trung Quốc, dễ tiếp cận đại chúng, như: “lấycon người làm gốc”, “tiến cùng thời đại”, “hài hòa”, “khá giả”, “giấc mộng Trung Hoa”,

“cộng đồng chung vận mệnh”

Về đặc sắc thời đại:

Một là, nắm vững xu thế phát triển của thời đại, tạo tiền đề hoạch định đường lối,

chính sách Giai đoạn đầu khi mới tiến hành cải cách mở cửa, Đảng Cộng sản Trung Quốcnhận định hòa bình và phát triển đã trở thành chủ đề của thời đại Trên cơ sở đó, những ngườicộng sản Trung Quốc đặt CNXH đặc sắc Trung Quốc trong bối cảnh toàn cầu hóa, coi đó làđiều kiện để hai hệ thống CNTB và CNXH cùng tồn tại lâu dài, góp phần làm phong phúCNXH đặc sắc Trung Quốc Chính trong hoàn cảnh và điều kiện lịch sử đó, CNXH đặc sắcTrung Quốc đã được hình thành và phát triển

Hai là, đáp ứng yêu cầu phát triển của thời đại Mỗi thời đại lịch sử đều có vấn đề đặc

trưng, cần phải đối mặt và giải quyết nhanh chóng, hiệu quả CNXH đặc sắc Trung Quốc đãhình thành lý luận cơ bản, đường lối cơ bản, cương lĩnh cơ bản, kinh nghiệm cơ bản, yêu cầu

cơ bản mang tính đặc trưng của thời đại Kết hợp lý luận với thực tiễn, Đảng Cộng sản TrungQuốc đã trả lời được những câu hỏi căn bản như: làm thế nào để xây dựng CNXH đặc sắcTrung Quốc ở một đất nước lớn, đông dân, cơ sở mỏng ở phương Đông như Trung Quốc vàxây dựng CNXH như thế nào? Với tầm nhìn hoàn toàn mới, Đảng Cộng sản Trung Quốc đãnhận thức sâu sắc hơn quy luật cầm quyền của đảng cộng sản, quy luật xây dựng CNXH, quyluật phát triển xã hội loài người Hiện nay, CNXH đặc sắc Trung Quốc đã đứng vững ở TrungQuốc và có tiếng vang trên thế giới

2 Các khía cạnh

Do hoàn cảnh lịch sử cụ thể khác nhau nên các thế hệ lãnh đạo khác nhau ở TrungQuốc đã có những lý giải khác nhau về CNXH, đến Đại hội XVII (2007) CNXH đặc sắcTrung Quốc mới được định hình với "một ngọn cờ" (CNXH đặc sắc Trung Quốc là ngọn cờphấn đầu đoàn kết nhân dân các dân tộc trong cả nước), "một lý luận" (tức hệ thống lý luậnCNXH đặc sắc Trung Quốc) và "một con đường" (tức con đường XHCN đặc sắc Trung

Quốc) Cho đến nay, hệ thống lý luận đó đã bước đầu được định hình với bốn trụ cột chính làkinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội.

Về kinh tế:

1 Trung Quốc chuyển từ “tăng trưởng cao” về tốc độ sang giai đoạn phát triển chấtlượng cao Đảng Cộng sản Trung Quốc cho rằng, thúc đẩy phát triển chất lượng cao là yêucầu tất yếu duy trì kinh tế phát triển lành mąnh, bền vững, thích ứng với thay đổi Vì vậy, nềnkinh tế Trung Quốc đã chuyển từ giai doąn phát triển nhanh sang giai đoạn phát triển chấtlượng cao, chú trọng tới chất lượng hơn là tốc độ, thay đổi mục tiêu từ số lượng sang chấtlượng trong khu vực chế tạo, chuyển từ “Made in China” (sản xuất tąi Trung Quốc)sang“Created in China” (sáng tạo tąi Trung Quốc)

2 Thúc đẩy sự sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ: Trung Quốc đặc biệt quantâm đến việc phát triển khoa học công nghệ, từ nghiên cứu cơ bản đến ứng dụng thực tế.Chính phủ định hướng đưa Trung Quốc trở thành một cường quốc về khoa học công nghệthông qua việc xây dựng hệ thống sáng tạo quốc gia và tăng cường sức mạnh trong lĩnh vực

3 Thực hiện chiến Lược chấn hưng nông thôn, giảm sự mất cân bằng giữa thành thị

và nông thôn Tức là xây dựng nông thôn mới với các tiêu chí bao gồm sự thịnh vượng trongngành nghề, môi trường sinh thái tốt lành, nếp sống văn minh, quản lý hiệu quả và cuộc sốnggiàu có Điều này đòi hỏi cải thiện chế độ kinh doanh, phát triển kinh tế tập thể, và gắn kếtnông nghiệp với công nghiệp và dịch vụ

4 Thực thi chiến lược phát triển nhịp nhàng giữa các khu vực: Ngoài chiến lược chấnhưng nông thôn, Trung Quốc tập trung cao độ hỗ trợ phát triển các vùng căn cứ địa cáchmạng, vùng dân tộc, các vùng còn nhiều khó khăn Bảo đảm hài hòa sự phát triển giữa thànhthị và nông thôn; giữa các khu công nghiệp truyền thống và các khu công nghiệp mới Cânbằng sự phát triển các dịch vụ công cộng cơ bản, kết hợp hài hòa sự phát triển các trung tâmlớn Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc

5 Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa: Trung Quốc chú trọng đếnviệc hoàn thiện chế độ quản lý tài sản, tăng cường quyền sở hữu tài sản và yếu tố phân bổ thịtrường Sự tập trung vào sự linh hoạt và cạnh tranh công bằng trong giá cả, quản lý tài sảnnhà nước và cải cách doanh nghiệp nhà nước cũng là các điểm chính.

6 Thúc đẩy hình thành bố cục mở cửa toàn diện: Trung Quốc tập trung vào chínhsách "Vành đai và Con đường" như một phần quan trọng trong việc hình thành bố cục kết nối

và tương tác giữa nội và ngoại, thu hút nguồn lực và đầu tư từ bên ngoài để thúc đẩy sự pháttriển

Về chính trị:

Bản chất của chế độ chính trị Xã hội chủ nghĩa đặc sắc Trung Quốc là nền chuyênchính dân chủ nhân dân do giai cấp công nhân lãnh đạo,lấy liên minh công - nông làm nềntảng, mọi quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân, bao gồm:

1 Sự thống nhất hữu cơ của mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân trong xâydựng nền chính trị dân chủ, theo đó: Sự lãnh đạo của Đảng là bảo đảm căn bản cho việc làmchủ của nhân dân và quản lý đất nước bằng pháp luật; nhân dân làm chủ là yêu cầu cơ bảnnhất của nền chính trị dân chủ XHCN; còn quản lý đất nước bằng pháp luật là "phương lược

cơ bản" Đảng lãnh đạo nhân dân giải quyết các công việc của đất nước

2 Chế độ Đại hội Đại biểu nhân dân là cơ chế quan trọng đảm bảo nhân dân làm chủ.Mọi quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân, và họ thể hiện quyền lực này thông qua Đạihội Đại biểu nhân dân toàn quốc và các cấp địa phương Cơ quan nhà nước hoạt động dựatrên nguyên tắc tập trung dân chủ, và Đại hội Đại biểu nhân dân chịu sự giám sát của nhândân

3 Hiệp thương chính trị Nhân dân và chế độ hợp tác đa đảng phái do Đảng Cộng sảnTrung Quốc lãnh đạo là cơ chế độc đáo của chế độ Các đảng phái dân chủ không phải là đốilập mà là các đảng tham gia vào việc quản lý Sự hợp tác giữa Đảng Cộng sản Trung Quốc vàcác đảng phái dựa trên nguyên tắc "Chung sống lâu dài, giám sát lẫn nhau, đối xử chân thànhvới nhau, vinh nhục có nhau"

4 Thực hiện chế độ tự trị dân tộc và “hòa bình thống nhất, một nước hai chế độ” vì sựnghiệp phục hưng dân tộc Trung Hoa Chế độ tự trị dân tộc là một hình thức cai trị mà TrungQuốc áp dụng cho 155 dân tộc thiểu số Các vùng dân tộc thiểu số được hưởng một số quyền

tự quyết về kinh tế, văn hóa, giáo dục và tôn giáo, nhưng vẫn phải tuân theo chủ quyền và sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc Còn “Hòa bình thống nhất, một nước hai chế độ”

là một khái niệm do Tập Cận Bình đưa ra vào năm 2019 để giải quyết vấn đề Đài Loan.Trung Quốc và Đài Loan sẽ thống nhất dưới một chủ quyền, nhưng Đài Loan sẽ được giữnguyên chế độ xã hội chủ nghĩa và hệ thống chính trị của mình Đây là một biến thể củachính sách “một nước hai chế độ” mà Trung Quốc đã áp dụng cho Hồng Kông và Ma Cao saukhi hoàn trả từ Anh và Bồ Đào Nha Vì vậy, Trung Quốc cho rằng việc thực hiện chế độ tự trịdân tộc và “hòa bình thống nhất, một nước hai chế độ” là cần thiết để duy trì sự ổn định, pháttriển và phục hưng dân tộc Trung Hoa

Về văn hóa: