Luận văn Quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý chất lượng dạyhọc lý luận chính trị ở trường Cán bộ thành phố Hồ chí Minh

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Ở

TRƯỜNG CÁN BỘ THÀNH PHÓ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chủ nghĩa Mác - Lênin đã khẳng định vai trò của lý luận chính trị đối với sựphát triển của cách mạng Để lật đổ được chế độ xã hội cũ, xây dựng chế độ xã hộimới, cần có sự lãnh đạo của một đảng được vũ trang bằng chủ nghĩa Mác - Lênin, họcthuyết mang bản chất khoa học và cách mạng, học thuyết vừa phản ánh đúng đắnnhững quy luật khách quan của sự phát triển xã hội, vừa chỉ ra mục tiêu, con đường,lực lượng, chiến lược, sách lược, phương pháp đấu tranh cách mạng Chủ nghĩa Mác -Lênin giúp giai cấp công nhân hiểu được quy luật phát triển của xã hội, là cơ sở lýluận khoa học để các đảng cộng sản đề ra đường lối, chính sách và những giải pháp cụthể nhằm giải quyết đúng đắn những vấn đề nảy sinh trong quá trình cách mạng Vìvậy, các đảng cộng sản phải coi trọng việc giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảngviên cũng như tất cả lực lượng cách mạng Đảng ta lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ chí Minh làm nền tảng tư tưởng của Đảng

Dạy học lý luận chính trị là một bộ phận cơ bản trong công tác tư tưởng củaĐảng, thực hiện việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cươnglĩnh đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong cán bộ,đảng viên và nhân dân Dạy học lý luận chính trị nhằm hình thành thế giới quanphương pháp luận khoa học nhận thức tư tưởng, bản lĩnh chính trị và năng lực hoạtđộng thực tiễn cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, đáp ứng yêu cầu của từng thời kỳ pháttriển của đất nước

Nội dung chủ yếu của việc dạy học lý luận chính trị là trang bị kiến thức và lýluận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cương lĩnh, đường lối của Đảng,những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm xâydựng nhận thức đúng đắn và niềm tin vững chắc vào lý tưởng cộng sản, vào conđường và biện pháp do Đảng vạch ra để thực hiện lý tưởng đó Thông qua việc dạyhọc lý luận chính trị để nâng cao trình độ lý luận chính trị trong toàn Đảng, làm chotoàn Đảng thống nhất mục tiêu lý tưởng, cương lĩnh, đường lối, khắc phục mọi biểuhiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng; dạy học lý luận chínhtrị góp phần nâng cao ý thức tự giác tu dưỡng đạo đức cách mạng, khắc phục chủ

nghĩa cá nhân trong đội ngũ cán bộ, đảng viên đồng thời cũng góp phần xây dựng độingũ cán bộ lãnh đạo gồm những người kiên định lập trường, có năng lực tổ chức, tậphợp động viên giáo dục, thuyết phục quần chúng; có năng lực tổ chức hoạt động thựctiễn.

Xác định tầm quan trọng của lý luận chính trị đối với đội ngũ cán bộ, nhất làđội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý Đảng ta luôn coi trọng lý luận chính trị là một phầnkhông thể thiếu trong công tác cán bộ và luôn được coi là “công việc gốc của Đảng”trong mọi giai đoạn của cách mạng Trước yêu cầu đặt ra về nâng cao chất lượng đàotạo trong thời kỳ hội nhập, nhiệm vụ được đặt ra là: Phải tập trung đổi mới nội dung,chương trình giáo dục, đào tạo; Đổi mới phương thức đào tạo; Nâng cao chất lượngđội ngũ giảng viên; Tăng cường cơ sở vật chất cho hoạt động dạy học lý luận chínhtrị Cùng với tiến trình chung của đổi mới giáo dục lý luận chính trị, vấn đề nâng caochất lượng dạy học lý luận chính trị luôn được quan tâm hàng đầu

Trong quá trình đổi mới, Đảng ta đã liên tục đổi mới, tự chỉnh đốn Những kếtquả đạt được của Đảng trong sự nghiệp đổi mới đã thể hiện được bản chất của mộtĐảng cách mạng chân chính, kiên định mục tiêu, lý tưởng - con đường đã lựa chọn:độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; tinh thần nghiêm túc và kiên quyết khắcphục những thiếu sót, khuyết điểm trong bộ máy Đảng, Nhà nước, các đoàn thể và đấutranh không khoan nhượng với những tiêu cực, tệ nạn xã hội Đó cũng là kết quả củaviệc Đảng ta đặc biệt quan tâm giáo dục lý luận chính trị, đẩy mạnh công tác tư tưởngcủa Đảng ta trong thời gian qua

Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh thực hiện chức năng, nhiệm vụ là đàotạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh Hiệnnay, so với yêu cầu và nhiệm vụ trong thời kỳ mới, thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đạihoá đất nước thì đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị cơ sở còn bộc lộnhiều hạn chế cả về số lượng lẫn chất lượng, cả về trình độ lý luận chính trị và nănglực chuyên môn, nghiệp vụ

Song song với việc tập trung từ nỗ lực đổi mới nội dung chương trình đào tạotheo chỉ đạo của Học viện Chính trị - Hành chính QG HCM, nhà trường cũng quantâm đến đổi mới các khâu trong quá trình dạy học, tăng cường cơ sở vật chất phục vụ

giảng dạy, học tập Phương thức đào tạo, bồi dưỡng được đổi mới theo hướng thiếtthực, tập trung là nâng cao hiệu quả dạy học lý luận chính trị gắn liền với thực tiễnthông qua sự vận dụng sáng tạo bài giảng vào giải quyết những vấn đề từ thực tiễn,biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo, đa dạng hoá các loại hình đào tạo.Xuất phát từ yêu cầu thực tế, từ nhiệm vụ chức năng của Trường Cán bộ thành phố Hồ

Chí Minh, tác giả lựa chọn vấn đề: “Quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh" làm đề tài luận văn tốt nghiệp.

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan

Trước sự phát triển của giáo dục và khoa học quản lý giáo dục nghiên cứu vềchất lượng dạy học và quản lý chất lượng dạy học ở mọi cấp học, bậc học luôn là mộttrong những vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu giáo dục quan tâm vì tầm quan trọngcủa nó Trong đó, nghiên cứu đưa ra các giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượngquá trình dạy học luôn được coi là vấn đề trung tâm của các nhà trường và đượcnghiên cứu dưới nhiều góc độ phong phú, đa dạng

Trong lịch sử giáo dục cổ đại, nhiều tư tưởng của các nhà giáo dục và quản lýgiáo dục đã đề cập đến chất lượng dạy học và quản lý chất lượng dạy học Dưới thờiphong kiến, khi mục tiêu giáo dục là: đào tạo ra những con người để làm quan, để tổchức, xây dựng và bảo vệ nhà nước phong kiến, việc tuyển chọn nhân tài lúc bấy giờchủ yếu thông qua thi cử, sát hạch Nhà nước phong kiến tổ chức triển khai việc dạyhọc thông qua hệ thống giáo dục ở các trường công và trường tư, tuy có phần đơn giảnnhưng rất hiệu quả nên đã đào tạo được nhiều nhân tài kiệt xuất, những vị tướng lỗilạc, những danh nhân văn hoá nổi tiếng Điều đó chứng tỏ việc tổ chức quá trình dạyhọc và quản lý chất lượng dạy học được tiến hành một cách rất hiệu quả

Từ xa xưa đến nay, giáo dục luôn được đặt lên hàng đầu và vấn đề nâng caochất lượng trở thành ưu tiên trong quốc sách về giáo dục và quản lý giáo dục ở nước

ta Vì vậy, đã có nhiều công trình của nhiều tác giả đề cập đến vấn đề quản lý nóichung, quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị nói riêng “Chất lượng là yếu tốquyết định tính hiệu quả và nét đặc sắc riêng của một tổ chức Trong giáo dục, chấtlượng quyết định sự khác biệt giữa thành công và thất bại”[21, tr.207]

Tác giả Đặng Bá Lãm, (chủ biên) trong cuốn sách “Quản lý nhà nước về giáo

dục, lý luận và thực tiễn”, đã nghiên cứu và thống kê một số bài viết của các nhà quản

lý, chuyên gia giáo dục, các nhà khoa học có nhiều năm gắn bó với giáo dục, đượcchọn lọc trong số các báo cáo tại hội thảo do Viện Chiến lược và chương trình giáodục tổ chức Nội dung tập trung trình bày cơ sở lý luận và phương pháp luận trong quátrình nghiên cứu đổi mới quản lý nhà nước về giáo dục; thực trạng công tác quản lýnhà nước về giáo dục ở nước ta từ cấp Trung ương đến địa phương; các mô hình quản

lý giáo dục, sự phân cấp quản lý, vai trò của xã hội hoá giáo dục, Trong các bài viết,đặc biệt quan tâm đến bài viết của tác giả Nguyễn Lộc với nội dung bàn về vần đềhiệu quả và chất lượng trong quản lý giáo dục, một số khái niệm, quan niệm về hiệuquả Sự lỗi thời của cách tiếp cận hiệu quả nhà trường và khái niệm chất lượng

Trong xu thế toàn cầu hoá kinh tế, các thành tựu nghiên cứu giáo dục đã thừanhận quản lý giáo dục là nhân tố then chốt bảo đảm sự thành công của phát triển giáo

dục thì quyển sách “Quản lý giáo dục” với tính định hướng lấy đổi mới giáo dục làm

điểm xuất phát và là điểm tựa cơ bản để gợi mở tư duy và cách làm mới đối với sựnghiệp phát triển giáo dục nước ta Bàn về quản lý chất lượng giáo dục, tác giả đề cậpđến nhiều vấn đề như: “Quản lý tài chính trong giáo dục”[20, tr.238] “Biện pháp quản

lý chất lượng giáo dục”[20, tr.264] “Quản lý thiết bị dạy học”[20, tr.285] “Xây dựngđội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục”[20, tr.270]

Xét ở góc độ nghiên cứu lý luận quản lý giáo dục, dựa trên quan điểm của chủnghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh, các nhà khoa học nước ta đã tiếp cậnquản lý giáo dục và quản lý trường học để đề cập đến việc quản lý chất lượng giáo dục

và đào tạo; các tác phẩm tiêu biểu như: “Phương pháp luận khoa học giáo dục” của tác giả Phạm Minh Hạc; “Khoa học Quản lý giáo dục - Một số vấn đề lý luận và thực

tiễn” của tác giả Trần Kiểm trong đó có bàn luận rất sâu sắc về chất lượng dạy học.

Chất lượng dạy học được tiếp cận nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau Khái quátnhững vấn đề cơ bản về lý luận chất lượng và quản lý chất lượng GD - ĐT, làm sáng

tỏ cấu trúc của chất lượng GD - ĐT, cũng như mối quan hệ biện chứng của chất lượng

dạy, chất lượng giáo dục và chất lượng hoạt động học của người học “chất lượng quá

trình dạy học phụ thuộc vào chất lượng hoạt động dạy và chất lượng hoạt động học”.

Các tài liệu nghiên cứu xoay quanh chất lượng dạy học và quản lý chất lượng dạy học

chỉ rõ những dấu hiệu cơ bản về chất lượng dạy học, sự cần thiết phải tăng cườngquản lý chất lượng dạy học trong nhà trường Tuy nhiên, cách thức tổ chức như thếnào để quản lý chất lượng dạy học trong điều kiện hoàn cảnh cụ thể của từng trườnglại là một vấn đề chưa được bàn luận sâu sắc, triệt để Mặt khác cũng chưa có nghiêncứu nào đưa ra quan niệm về dạy học lý luận chính trị, quản lý chất lượng dạy học lýluận chính trị, thực trạng quản lý, các nhân tố tác động và đề xuất các yêu cầu và giảipháp nhằm quản lý hiệu quả chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộthành phố Hồ Chí Minh hiện nay.

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý chất lượng dạyhọc lý luận chính trị ở trường Cán bộ thành phố Hồ chí Minh và đề xuất các giải phápquản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục -đào tạo của nhà trường trong giai đoạn hiện nay

Nhiệm vụ nghiên cứu Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý chất lượng dạy học

lý luận chính trị ở trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ởTrường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

Đề xuất các giải pháp quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

3 Khách thể, đối tượng và phạm nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu Quản lý quá trình dạy học lý luận chính trị ở Trường

Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

Đối tượng nghiên cứu

Quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố HồChí Minh

5 Giả thuyết khoa học Chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ

thành phố Hồ Chí Minh phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có công tác quản lý Nếucác chủ thể quản lý thực hiện tốt kế hoạch hoá trong quản lý mục tiêu nội dung,chương trình, phương pháp giảng dạy của đội ngũ giáo viên; phát huy vai trò tích cựccủa chủ thể quản lý; nâng cao năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên của nhà trường;kết hợp quản lý tốt hoạt động học tập của người học với đổi mới quản lý đánh giá chấtlượng học tập thì chất lượng lý luận chính trị sẽ được nâng lên, góp phần nâng caochất lượng đào tạo cán bộ của trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu Phương pháp

luận nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, Tưtưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam về giáo dục -đào tạo và quản lý chất lượng dạy học; Những quan điểm của Đảng về công tác giáodục lý luận chính trị; chỉ thị, hướng dẫn của các cấp về giáo dục lý luận chính trị vàquản lý giáo dục - đào tạo Đồng thời, đề tài dựa trên cơ sở phương pháp duy vật biệnchứng, duy vật lịch sử, các phương pháp khoa học về quản lý giáo dục; phương phápphân tích tổng hợp; quan điểm hệ thống - cấu trúc; đối chiếu - so sánh; lôgíc - lịch sử;quan điểm thực tiễn trong nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận bao gồm: Các phương phápphân tích, tổng hợp tài liệu liên quan; nhằm xây dựng cơ sở lý luận về quản lý chấtlượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ chí Minh

Sử dụng nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn bao gồm: các phương phápđiều tra bằng phiếu trưng cầu ý kiến và xử lý số liệu Trưng cầu ý kiến với Ban Giámhiệu, trưởng khoa, tổ trưởng bộ môn, đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục củanhà trường Phương pháp nghiên cứu sản phẩm giảng dạy của giáo viên

Sử dụng phương pháp điều tra giáo dục, phương pháp tổng kết kinh nghiệm,phỏng vấn, lấy ý kiến chuyên gia, nghiên cứu sản phẩm hoạt động , sử dụng phươngpháp thống kê toán học nhằm khảo sát, đánh giá thực trạng về quản lý chất lượng dạyhọc ở Trường Cán bộ thành phố Hồ chí Minh

7 Ý nghĩa luận văn

Đề tài được thực hiện thành công sẽ có những đóng góp quan trọng giúp cácchủ thể quản lý của nhà trường tổ chức chỉ đạo hoạt động đổi mới nội dung, phươngpháp dạy học lý luận chính trị của nhà trường

Đề tài có thể làm tài liệu tham khảo nghiên cứu dạy học lý luận chính trị chocác trường đào tạo cán bộ, công chức

8 Kết cấu của đề tài

Đề tài bao gồm; phần mở đầu, kết cấu 3 chương 7 tiết, kết luận và kiến nghị,danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC LÝ

LUẬN CHÍNH TRỊ 1.1 Quan niệm về quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị

1.1.1 Quan niệm về chất lượng dạy học lý luận chính trị

Dạy học lý luận chính trị có vị trí rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động củaĐảng Tầm quan trọng đó bắt nguồn từ vai trò của chủ nghĩa Mác - Lênin đối với quátrình phát triển của xã hội với tư cách là khoa học cách mạng của giai cấp công nhân

và là hệ tư tưởng của toàn xã hội trong chế độ xã hội chủ nghĩa Các nhà Mácxít đã chỉ

rõ, cũng như thực tiễn cách mạng thế giới và Việt Nam đã chứng minh: Giai cấp côngnhân và nhân dân lao động muốn thoát khỏi ách áp bức và bóc lột của chủ nghĩa Tưbản, chủ nghĩa thực dân thì không thể tiến hành cách mạng một cách tự phát mà phảiđặt dưới sự lãnh đạo của một Đảng tiền phong được vũ trang bằng chủ nghĩa Mác -Lênin Sự truyền bá rộng rãi chủ nghĩa Mác - Lênin làm cho giai cấp công nhân hiểu

rõ được địa vị và sứ mệnh lịch sử của mình, chuyển từ đấu tranh tự phát lên tự giác.Chủ nghĩa Mác - Lênin chính là cơ sở để các đảng cộng sản đề ra đường lối, chínhsách của mình Sự thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin, biểu hiện ở năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của các đảng cộng sản Lênin đã khẳng định: “Không có lý luận cáchmạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng", “Chỉ đảng nào được một lý luậntiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiền phong Lýluận tiền phong đó là chủ nghĩa Mác - Lênin”

Dạy học là một khái niệm chỉ hoạt động chung của người dạy và người học, haihoạt động này song song tồn tại phối hợp, quan hệ biện chứng với nhau và phát triểntrong cùng một quá trình thống nhất Nhưng mỗi hoạt động lại có tính độc lập tươngđối Dạy gắn liền với chủ thể giáo viên, học gắn liền với chủ thể học viên, giữa haihoạt động có sự khác nhau về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, đặc điểm hoạt động Vì thếnói đến chất lượng dạy học tức là chất lượng của các hoạt động này

Hoạt động dạy của giáo viên nhằm tổ chức và điều khiển hoạt động của ngườihọc, giúp người học lĩnh hội kiến thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo và những giá trịkhác nhau theo mục tiêu dạy học

Hoạt động học của học viên nhằm lĩnh hội kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo dưới sựhướng dẫn chỉ đạo của người dạy đáp ứng mục tiêu yêu cầu của quá trình dạy học.Nghiên cứu về hoạt động học tác giả Phạm Minh Hạc cho rằng: Dạy học là một chứcnăng xã hội, nhằm truyền đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích luỹđược, nhằm biến kiến thức, kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất và năng lực cá nhân.

Ở góc độ nghiên cứu tiếp cận dạy học là một quá trình, tác giả Nguyễn NgọcQuang quan niệm: Dạy học là hai mặt của một quá trình luôn luôn tác động qua lại, bổsung cho nhau, quyết định lẫn nhau thông qua hoạt động công tác nhằm tạo cho ngườihọc khả năng phát triển trí tuệ, góp phần hoàn thiện nhân cách Bản chất của quá trìnhdạy học là một hệ thống toàn vẹn bao gồm ba thành tố cơ bản là khái niệm khoa học(nội dung dạy học), học và dạy Học là quá trình tự giác tích cực, tự lực chiếm lĩnhkhái niệm khoa học của người học; biến nó từ kho tàng văn hoá xã hội thành học vấnriêng của bản thân, hình thành một thái độ mới trong việc đánh giá các giá trị tinh thầnvật chất của thế giới khách quan, hình thành một phẩm chất đạo đức mới Là quá trình

tự điều khiển tối ưu, sự chiếm lĩnh khái niệm khoa học, bằng cách đó hình thành cấutrúc tâm lý mới, phát triển nhân cách một cách toàn diện

Dạy học là quá trình tổ chức điều khiển người học chiếm lĩnh tri thức Quátrình dạy học có vai trò chủ đạo được thể hiện với ý nghĩa là tổ chức và điều khiểnhoạt động học tập của người học giúp người học nắm vững kiến thức, hình thành kỹnăng, thái độ Dạy học có chức năng kép là truyền đạt thông tin dạy học và điều khiểnhoạt động dạy học

Thuật ngữ về “chất lượng” được dùng rất phổ biến trong mọi lĩnh vực của đờisống xã hội Song, các quan niệm về chất lượng tồn tại với nhiều cách hiểu khác nhau,nhìn nhận ở nhiều góc độ, cấp độ khác nhau như: chất lượng phản ánh thuộc tính đặc

trưng, giá trị, bản chất của sự vật và tạo nên sự khác biệt (về chất) giữa sự vật này với

sự vật khác Theo từ điển tiếng Việt, thuật ngữ chất lượng được hiểu là “Cái làm nênphẩm chất, giá trị của sự vật” hoặc là “Cái tạo nên bản chất sự vật làm cho sự vật nàykhác sự vật kia” Theo quan điểm triết học, chất lượng hay sự biến đổi về chất là kếtquả của quá trình tích luỹ về lượng, tạo nên sự nhảy vọt về chất của sự vật hiện tượng.Như vậy, thuật ngữ chất lượng phản ánh thuộc tính đặc trưng, giá trị, bản chất của sự

vật và tạo nên sự khác biệt (về chất) giữa sự vật này với sự vật khác.

Chất lượng dạy học là một phạm trù động thay đổi theo thời gian, không gian

và bối cảnh xã hội Chất lượng dạy học có đặc trưng riêng cho từng đối tượng, quốcgia, địa phương, cộng đồng và nhà trường

Chất lượng dạy - học được thể hiện trên một số mặt chủ yếu như: Chất lượngdạy học là trình độ và khả năng thực hiện mục tiêu giáo dục đáp ứng ngày càng caonhu cầu của người học và của sự phát triển toàn diện của xã hội

Chất lượng dạy học là sự phù hợp với mục tiêu đào tạo, là sự trùng khớp vớimục đích, theo nghĩa đó một khoá đào tạo của nhà trường có chất lượng phù hợp nếutuân thủ các tiêu chuẩn xác định hoặc đạt được mức độ nào đó của mục đích thiết kế.Chất lượng dạy học được gắn liền với sự hoàn thiện của tri thức, kỹ năng, kỹ xảo vàthái độ của sản phẩm của quá trình đào tạo, sự đáp ứng yêu cầu đa dạng của nền kinh

tế xã hội trong thời gian trước mắt cũng như trong quá trình phát triển Chất lượng dạyhọc gắn với hiệu quả trong và hiệu quả ngoài của quá trình đào tạo Chất lượng dạyhọc có tính không gian, thời gian và phù hợp với sự phát triển chung của xã hội, nhàtrường

Bàn về chất lượng dạy học tác giả Hồ Ngọc Đại cho rằng: “chất lượng dạy học

là chất lượng của người học hay tri thức của người học lĩnh hội được trong quá trìnhdạy học”[6, tr.24] Đồng thời đây còn là kết quả của hoạt động dạy và hoạt động học,

là nội dung cơ bản và cốt lõi nhất của chất lượng đào tạo Chất lượng dạy học phảnánh mối quan hệ giữa hai chủ thể của quá trình dạy học là: Người dạy và người học,nhân tố suy đến cùng giữ vai trò quyết định chất lượng đào tạo của các nhà trường

Thực tiễn đổi mới đất nước gần 30 năm qua với những thay đổi, chuyển biếnquan trọng trên nhiều mặt đã và đang đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ mới đối với hoạtđộng dạy học lý luận chính trị Nội dung, kết cấu chương trình dạy học lý luận chínhtrị ít nhiều chưa theo kịp và đáp ứng với những thay đổi, đòi hỏi mới, thậm chí có một

số nội dung, chương trình tỏ ra lạc hậu, lỗi thời và bất cập Do vậy, chất lượng dạyhọc lý luận chính trị vẫn phần nào còn hạn chế Thực tiễn trên phạm vi cả nước, trong

đó có Thành phố Hồ Chí Minh, không ít cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức đãkinh qua nhiều cấp độ giáo dục lý luận chính trị từ sơ đến trung cấp lý luận chính trị,

các lớp đào tạo, bồi dưỡng, bổ sung lý luận chính trị vẫn chưa nhận thức đầy đủ,đúng đắn về lý luận cách mạng của Đảng; thậm chí có cán bộ đảng viên còn mơ hồ,nhận thức sai lệch về lý luận chính trị, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng,nhà nước Thực trạng này phản ánh chất lượng dạy học lý luận chính trị chưa cao,chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ mới.

Từ sự tiếp thu có chọn lọc các quan niệm, về chất lượng nói chung, chất lượnggiáo dục và đào tạo, dưới góc độ khoa học quản lý giáo dục Chúng tôi đưa ra kháiniệm chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minhnhư sau:

Chất lượng dạy học lý luận chính trị là tổng hoà chất lượng của quá trình dạy

và học, biểu hiện tập trung ở mức độ đạt được về tri thức, kỹ xảo, kỹ năng nghiệp vụ của người học; giúp họ nâng cao trình độ lý luận chính trị và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ trong thực thi công vụ; đồng thời đáp ứng mục tiêu yêu cầu đào tạo của nhà trường.

Khái niệm chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố HồChí Minh có thể hiểu như sau:

Trước hết, chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ

chí Minh có liên quan mật thiết với khái niệm hiệu quả dạy học Nói đến hiệu quả dạyhọc của nhà trường là nói đến mục tiêu đào tạo đã đạt được ở mức độ chuẩn mực nào

đó, sự đáp ứng đúng và kịp thời yêu cầu đối với xã hội, chi phí tiền của, sức lực vàthời gian cần thiết ít nhất nhưng mang lại hiệu quả cao nhất

Thứ hai, chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ

chí Minh không phải là con số đơn thuần cộng lại tất cả các giá trị của các yếu tố, cácphẩm chất hợp thành, mà là sự tích hợp một cách tự giác, chủ động, sáng tạo tổng hoàcủa các yếu tố, các phẩm chất được hình thành và phát triển trong quá trình dạy học ởnhà trường

Thứ ba, Chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ

Chí Minh dưới góc độ là giá trị tăng thêm, nói lên tác động ảnh hưởng của nhà trường,

hệ thống giáo dục đối với người học, nghĩa là chất lượng dạy học lý luận chính trị

càng cao thì càng phong phú thêm kiến thức, thái độ giá trị và hành vi của người học.Chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ chí Minh đượcđánh giá chủ yếu về ba mặt:

Một là, là trình độ, phẩm chất năng lực sư phạm, năng lực nghiên cứu khoa họccủa đội ngũ giảng viên

Hai là, động cơ thái độ, tính tích cực, chủ động sáng tạo của người học tronghoạt động chiếm lĩnh tri thức, kỹ xảo, kỹ năng, thái độ thông qua quá trình học tậptrong nhà trường

Ba là, trình độ, phương pháp quản lý của cán bộ quản lý nhà trường

Hoạt động dạy học lý luận chính trị có thể hiểu là quá trình truyền bá những trithức lý luận chính trị, những thông tin cần thiết về công tác xây dựng chính đảng củagiai cấp; cụ thể hiện nay là: chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các quanđiểm, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hoà xãhội chủ nghĩa Việt Nam; định hướng các lĩnh vực khoa học và công nghệ, kinh tế, cácthành tựu khoa học xã hội và nhân văn, các thông tin chính trị, xã hội và văn hoá

Để có được một đội ngũ cán bộ tốt, ngang tầm với đòi hỏi của nhiệm vụ cáchmạng, thì cán bộ phải luôn luôn học tập về mọi mặt để nâng cao trình độ Hồ ChíMinh đã dạy: “Làm nghề gì cũng phải học, vậy làm cách mạng cũng phải học Nếukhông giáo dục cho đảng viên làm cách mạng mà cứ yêu cầu họ làm cách mạng thì họkhông làm tròn được nhiệm vụ” Cán bộ, đảng viên không được đào tạo, bồi dưỡngđúng đắn thì khó có được đội ngũ cán bộ, đảng viên tốt, bản lĩnh chính trị vững vàng,

có phẩm chất đạo đức và lối sống trong sáng, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, giỏi vềlãnh đạo, quản lý, có năng lực trí tuệ và năng lực hoạt động thực tiễn; do đó, khôngthể đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn và nhân dân đặt ra Vì vậy, việc đào tạo, bồidưỡng cán bộ được Bác Hồ coi là công việc gốc của Đảng Đây là trách nhiệm củaĐảng, trước hết là của cấp uỷ đảng các cấp Đất nước ta bước sang thời kỳ mới, thời

kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, với thời cơ vận hội và tháchthức mới, vừa tạo ra tiền đề thuận lợi vừa đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt độngdạy học lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, công chức; do đó có thể chỉ rõ vai tròdạy học lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở trường Cán bộ thành phố Hồ Chí

Minh có những vai trò hết sức quan trọng như sau:

Thứ nhất, định hướng cho hoạt động lãnh đạo quản lý của đội ngũ cán bộ lãnh

đạo nói chung, cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở nói riêng; tạo sự thống nhất vềchính trị, tư tưởng trong Đảng, sự đồng thuận trong nhân dân về mục tiêu con đường

đi lên của đất nước

Thứ hai, giúp cho người cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp có cơ sở kiên định

trong cuộc đấu tranh tư tưởng của Đảng chống lại các quan điểm sai trái, cơ hội, phảnđộng, bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối,chính sách của Đảng và Nhà nước

Thứ ba, dạy học lý luận chính trị cho cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở xuất

phát từ yêu cầu, nhiệm vụ của chính bản thân đội ngũ cán bộ trong giai đoạn hiện nay

là nhân tố tác động tích cực đến công cuộc đổi mới, chỉnh đốn Đảng, nâng cao nănglực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; đấu tranh chống tình trạng suy thoái về tưtưởng chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, bệnh cơ hội, giáo điều, bảo thủ, chủnghĩa cá nhân và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong một bộ phận không nhỏ cán

bộ, đảng viên và các tệ nạn, những tiêu cực xã hội hiện nay

Thứ tư, dạy học lý luận chính nhằm giúp cho cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ

sở xác định niềm tin khoa học vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước

Mục đích, nội dung, phương châm, phương pháp, hình thức dạy học lý luậnchính trị ở trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh là một thể thống nhất biện chứng.Muốn hiểu phương châm, phương pháp không thể không nắm vững mục đích, nộidung dạy học lý luận chính trị

Mục đích của dạy học lý luận chính trị là nhằm: Xây dựng thế giới quan khoahọc, phương pháp luận đúng đắn, nhân sinh quan cộng sản cho cán bộ, đảng viên vànhân dân, giúp họ khắc phục những tư tưởng lạc hậu, những tàn tích của hệ tư tưởngcũ; nâng cao trình độ chính trị, nhiệt tình cách mạng, tinh thần tự giác và tính tích cựctrong quá trình cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới

Củng cố niềm tin vào lý tưởng và ý chí cách mạng để thực hiện thắng lợiđường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ

rõ mục đích của giáo dục lý luận chính trị phải nhằm: “đào tạo những chiến sĩ tiên tiếnphấn đấu cho sự nghiệp của giai cấp vô sản”, suốt đời đấu tranh cho Đảng, đặt lợi íchcủa Đảng, của dân tộc và nhân dân lao động lên trên lợi ích cá nhân, tuyệt đối trungthành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân.

Dạy học lý luận chính trị là quá trình đào tạo, bồi dưỡng nhằm hình thành chongười học thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa thông qua việctruyền thụ những nguyên lý, lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin Trên cơ sở đó, giúpcho người học có tư duy khoa học, đạo đức cách mạng, năng lực sáng tạo trong hoạtđộng thực tiễn

Trong dạy học lý luận chính trị, vấn đề được quan tâm hàng đầu của quá trìnhnày là chất lượng và hiệu quả Chất lượng dạy học lý luận chính trị là một tổng thể cáctiêu chí nói lên mức độ truyền đạt của người dạy, mức độ khả năng lĩnh hội vận dụngcủa người học, được thể hiện thông qua các kết quả giảng dạy, học tập ở nhà trường,qua nội dung, chương trình, hình thức, phương pháp dạy học Nội dung, chương trìnhdạy học phải trang bị đầy đủ những tri thức cần thiết, đáp ứng được những yêu cầucủa học viên có thể vận dụng một cách hiệu quả vào hoạt động thực tiễn

Tuy nhiên, chất lượng dạy học lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tại thànhphố Hồ Chí Minh vẫn còn bộc lộ những hạn chế, bất cập phổ biến:

Chưa phân loại các đối tượng đào tạo; thiết kế, xây dựng nội dung, chươngtrình, phương pháp chưa phù hợp với từng đối tượng học tập

Khiếm khuyết về nội dung chương trình, giáo trình, tài liệu Nội dung, chươngtrình, giáo trình, tài liệu chưa đồng bộ, thống nhất, nghiêng về tính hàn lâm, nặng về

lý thuyết và liều lượng truyền thụ kỹ năng, nghiệp vụ còn ít

Thái độ, động cơ học tập còn mang tính đối phó với đòi hỏi chuẩn hoá đội ngũcán bộ, công chức hơn là nhu cầu tự thân

Công tác quản lý còn thiếu chặt chẽ về cơ sở pháp lý và lỏng tay trong thựchiện nghiêm ngặt kiểm tra, theo dõi và xử lý vi phạm

Một cách tổng quan, chất lượng dạy học lý luận chính trị chưa vươn tới tầm yêu cầu của thực tiễn, hiệu quả mang lại còn khiêm tốn và tính thiết thực còn là vấn đềcần quan tâm hơn nữa

1.1.2 Quan niệm về quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành

phố Hồ Chí Minh

Theo quan niệm chung nhất: Quản lý là hoạt động hay tác động có định hướng,

có chủ định của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản

lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ

chức

Quản lý chất lượng giáo dục là nội dung quan trọng, bảo đảm cho sản phẩmgiáo dục đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo; phù hợp nhu cầu, đòi hỏi của xã hội.Dưới góc độ nghiên cứu của khoa học quản lý giáo dục; quản lý chất lượng giáo dục

là quá trình thiết kế các tiêu chuẩn và duy trì các cơ chế bảo đảm chất lượng để sảnphẩm giáo dục đạt được các tiêu chuẩn xác định

Quản lý chất lượng giáo dục là thuật ngữ được sử dụng để miêu tả các thủ pháphoặc các quy trình được tiến hành nhằm kiểm tra, đánh giá xem các sản phẩm giáodục có bảo đảm được các thông số chất lượng theo mục đích, yêu cầu đã được địnhsẵn hay không

Quản lý chất lượng giáo dục là quá trình tổ chức thực hiện có hệ thống các biệnpháp quản lý toàn bộ quá trình đào tạo nhằm bảo đảm và không ngừng nâng cao chấtlượng đào tạo đáp ứng yêu cầu của xã hội

Từ cách tiếp cận trên đây cho thấy, Quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học; trong đó trọng tâm là quản lý chất lượng hoạt động giảng dạy của giảng viên và hoạt động học tập lý luận chính trị của học viên nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu, yêu cầu đào tạo của nhà trường.

Quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị là tổ chức thực hiện các nhiệm vụ

cơ bản như: Cụ thể hoá mục tiêu dạy học qua các nhiệm vụ dạy học nhằm nâng cao trithức, kỹ năng, bồi dưỡng thái độ và hình thành phát triển những năng lực phẩm chấttốt đẹp cho người học Quản lý việc xây dựng và thực hiện nội dung dạy học Nộidung dạy học phải đảm bảo bao gồm hệ thống những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo màngười học cần phải nắm vững trong quá trình dạy học Quản lý hoạt động giảng dạycủa giáo viên (biên soạn giáo trình, giáo án, chuẩn bị đồ dùng dạy học, lên lớp, kiểm

tra học viên học t ậ p , ) Quản lý hoạt động học của học viên (ý thức kỷ luật, thái độ,kết quả học tập, ) Quản lý cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ cho hoạt động dạy học.

Quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị là một nội dung cơ bản và cốt lõicủa quá trình đào tạo Chất lượng dạy học lý luận chính trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố,trong đó quản lý hoạt động dạy học là một trong những yếu tố quan trọng có tínhquyết định phần lớn đến chất lượng dạy học Trong những năm qua, công tác quản lýchất lượng dạy học của Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh đã thu được những kếtquả đáng kể, các bộ phận quản lý giáo dục trong nhà trường có nhận thức đúng vị trí -vai trò và tầm quan trọng của công tác quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị;việc tổ chức quản lý hoạt động dạy học đã đi vào nề nếp; công tác quản lý chất lượngdạy học lý luận chính trị có kế hoạch và đi vào chuyên môn hoá; nhà trường luôn chủđộng chỉ đạo thực hiện đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp, điều kiện cơ sởvật chất phục vụ cho quá trình dạy học lý luận chính trị Từ đó góp phần rất quantrọng cho việc nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo của nhà trường trong việc thựchiện nhiệm vụ đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho thành phố Hồ Chí Minh hiệnnay

1.2 Nội dung quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán

Nội dung quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở trường Cán bộ, thànhphố Hồ chí Minh cũng có những nội dung thống nhất chung trong cả nước Có thể chỉ

ra các nội dung quản lý cơ bản sau đây:

Một là, quản lý mục tiêu, chương trình, nội dung dạy học lý luận chính trị ở

trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

Mục tiêu, chương trình, nội dung dạy học là là thành tố quan trọng, chi phốiđến các yếu tố khác của quá trình dạy học Đại hội XI của Đảng đã chỉ ra phươnghướng cho sự phát triển GD - ĐT là: “Đổi mới tư duy giáo dục một cách nhất quán, từmục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp đến cơ cấu và hệ thống tổ chức, cơ chếquản lý để tạo được chuyển biến cơ bản và toàn diện của nền giáo dục nước nhà, tiếpcận với trình độ giáo dục của khu vực và thế giới” Theo quan điểm đó, quản lý mụctiêu, chương trình, nội dung dạy học có vai trò rất quan trọng, nhằm thúc đẩy việc đổimới toàn diện quá trình GD - ĐT, đồng thời đảm bảo chất lượng, hiệu quả đào tạo củanhà trường

Quản lý mục tiêu, chương trình, nội dung đào tạo là quá trình quán triệt chiếnlược, kế hoạch của cấp trên, triển khai xây dựng và chỉ đạo thực hiện kế hoạch,chương trình, nội dung đào tạo của nhà trường Thực chất quản lý mục tiêu, chươngtrình, nội dung là định hướng, điều khiển việc xác lập và thực hiện mục tiêu, chươngtrình, nội dung GD - ĐT của nhà trường

Quản lý mục tiêu đào tạo được thực hiện thông qua quản lý chương trình, nộidung, không đơn thuần chỉ là quản lý mô hình dự kiến hoặc quản lý sản phẩm cuối

cùng của quá trình đào tạo, mà phải quản lý cả quá trình thực hiện mục tiêu (quá trình

làm ra sản phẩm) Vì vậy, quản lý quá trình xây dựng và triển khai thực hiện chương

trình, nội dung là khâu quan trọng nhất của quản lý mục tiêu GD - ĐT Nội dung củaquản lý mục tiêu, chương trình, nội dung đào tạo là: Quản lý khâu thiết kế mục tiêu,xây dựng chương trình, nội dung dạy học; quản lý chương trình khung; quản lýchương trình môn học trong đó có các khối kiến thức

Triển khai thực hiện chương trình dạy học là quá trình cụ thể hoá chương trìnhđào tạo thành việc dạy học Khi chương trình đào tạo đã được phê duyệt, giám đốc,hiệu trưởng và các bộ phận chức năng trong nhà trường có nhiệm vụ tổ chức và điềuhành quá trình dạy học theo quy chế Thông qua sơ đồ lôgíc các môn học toàn khoá,

kế hoạch đào tạo toàn khoá, các hoạt động thanh tra, kiểm tra đánh giá và qua hệthống quản lý giáo dục trong nhà trường

Quản lý việc xây dựng mục tiêu, tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học của nhà

trường Thực chất, đây là các khâu, các bước trong quy trình quản lý hoạt động dạyhọc của nhà trường Quá trình này, chủ thể quản lý cần tính đến các nguồn lực, điềukiện hiện có của Nhà trường để lựa chọn, xây dựng và ban hành các loại kế hoạch(ngắn hạn, trung hạn, dài hạn); thực hiện việc rà soát, kiện toàn bộ máy quản lý; xâydựng quy chế hoạt động của bộ máy quản lý; tổ chức điều phối các nguồn lực; bố trí,

sử dụng và phát huy vai trò của các lực lượng, các công cụ quản lý, phương pháp,phương tiện quản lý để đạt được hiệu quả tối ưu trong tổ chức thực hiện kế hoạchquản lý chất lượng đào tạo Để thực hiện nội dung quản lý chất lượng đào tạo cầnquán triệt các yêu cầu sau:

Một là: Chiến lược, mục tiêu đào tạo của nhà trường cần được xây dựng thốngnhất, rõ ràng và phù hợp, có phương hướng trong công tác đào tạo Làm cho các chủthể quản lý nắm chắc mục tiêu, chiến lược đào tạo, trên cơ sở đó thực hiện có hiệu quảchiến lược và mục tiêu do trường đề ra là đào tạo cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở

Hai là: Đổi mới, hoàn thiện nội dung, chương trình, giáo trình, học liệu: nộidung, chương trình, giáo trình là thành phần rất quan trọng trong quá trình dạy học,chất lượng hiệu quả dạy học phụ thuộc và việc quản lý hoàn thiện và đổi mới nộidung, chương trình, giáo trình gắn với đổi mới phương pháp và hình thức dạy học củanhà trường Nhờ có nội dung, chương trình, giáo trình thống nhất sẽ tạo điều kiệnthuận lợi cho các chủ thể quản lý dễ dàng trong việc quản lý chất lượng dạy học Đổimới hoàn thiện nội dung, chương trình, giáo trình dạy học còn góp phần thúc đẩy tínhtích cực, chủ động của học viên say mê trong học tập và nghiên cứu, giáo viên có thể

có những cách dạy khoa học, tìm ra những cách giảng dạy có hiệu quả và dễ tiếp thunhất, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của nhà trường

Hai là, quản lý xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

Quản lý kế hoạch dạy học nhằm giúp cho nhà quản lý có tầm nhìn tổng thể,bao quát toàn diện quá trình dạy học của nhà trường, thấy được mối quan hệ và hoạtđộng tương tác giữa các khoa giáo viên của nhà trường Qua đó chủ thể quản lý ranhững quyết định chính xác, điều chỉnh và lựa chọn những phương án tối ưu, tiết kiệmnhân lực, vật lực, tài chính song vẫn đạt tới hiệu quả tối đa của quá trình đào tạo

Đồng thời, việc lập kế hoạch còn giúp cho nhà quản lý có thể xây dựng những tiêu chí

đo lường, kiểm tra xác định được chất lượng dạy học lý luận chính trị

Quản lý kế hoạch dạy học là nhiệm vụ chủ yếu của các chủ thể quản lý giáodục nhằm đạt tới các mục tiêu của hoạt động quản lý nói chung và quản lý chất lượngdạy học lý luận chính trị ở trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh nói riêng Kế hoạchhoá hoạt động dạy học bao gồm từ việc xác định mục tiêu dạy học, nội dung dạy học,giảng viên thực hiện nội dung dạy học, hình thức tổ chức dạy học, phương pháp dạyhọc, điều kiện phương tiện đảm bảo cho quá trình dạy học, đối tượng người học, xácđịnh các giai đoạn hành động và từng bước đi, những điều kiện, phương tiện cần thiếttrong thời gian nhất định của từng môn học, bài học

Quản lý kế hoạch dạy học lý luận chính trị có thể được phân ra nhiều loại kếhoạch khác nhau, song thường có các loại chủ yếu: Kế hoạch ngắn hạn (từng bài học,từng học phần, học trình, từng chương, từng tiết) Kế hoạch trung hạn (từng môn học,khoá học) Kế hoạch dài hạn hay còn gọi là kế hoạch chiến lược (từng khoá học, từnggiai đoạn phát triển của nhà trường, căn cứ vào nhu cầu sử dụng của thực tiễn xã hội

và chịu sự hướng dẫn chỉ đạo theo kế hoạch của tổ chức quản lý GD - ĐT cấp trên)

Ba là, quản lý, phát triển đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý của nhà trường nhằm bảo đảm chất lượng hiệu quả dạy học lý luận chính trị

Quản lý đội ngũ giảng viên bao gồm các nội dung như: xây dựng, kiện toàn,phát triển đội ngũ giảng viên, gắn với các chức danh quản lý ; xây dựng, củng cố,nâng cao nhận thức, trách nhiệm của giảng viên đối với hoạt động giảng dạy; đào tạo,bồi dưỡng, rèn luyện để nâng cao phẩm chất, trình độ, năng lực sư phạm, khả năngtham mưu, đề xuất và tổ chức các hoạt động giảng dạy, khả năng nghiên cứu khoahọc, triển khai ứng dụng các công trình, đề tài khoa học vào thực tiễn, khả năng kếthợp giữa giảng dạy và nghiên cứu khoa học, khả năng hợp tác trong nghiên cứu; sửdụng và phát huy vai trò, trách nhiệm của đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý Trong đó, việc nâng cao năng lực sư phạm, đảm bảo cho giáo viên có đủ điều kiện,khả năng hoàn thành nhiệm vụ chức trách của mình là nội dung quản lý chủ yếu củacác chủ thể quản lý trong nhà trường

Quản lý kiểm tra kết quả giảng dạy của giảng viên được thực hiện theo phân

cấp, bao gồm việc quy chuẩn các văn bản kiểm tra; xây dựng kế hoạch kiểm tra; cụthể hoá trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, áp dụng các hình thức, phương phápkiểm tra sát thực, hiệu quả; tổ chức các hoạt động kiểm tra theo trình tự, nguyên tắc;tiến hành rút kinh nghiệm sau mỗi đợt kiểm tra Ngoài việc kiểm tra theo kế hoạch,định kỳ, các cơ quan, khoa giáo viên tiến hành kiểm tra thường xuyên đối với tất cảcác giáo viên, hoạt động quản lý của các chủ thể quản lý.

Quản lý đánh giá kết quả giảng dạy của giảng viên là đánh giá toàn bộ quá trình

tổ chức hoạt động giảng dạy, đánh giá số lượng, chất lượng sản phẩm, công trình khoahọc và việc thực hiện tiến độ nghiên cứu Để đánh giá và đưa ra kết luận chính xác vềkết quả giảng dạy của giảng viên, cần xác định các tiêu chí đánh giá; xây dựng và banhành kế hoạch, quy chế, quy định, hướng dẫn hoạt động đánh giá; lựa chọn thành viên

và thành lập các hội đồng đánh giá; tổ chức các hoạt động đánh giá theo đúng quyđịnh; công bố và lưu giữ kết quả đánh giá Việc đánh giá hoạt động giảng dạy củagiảng viên được thực hiện ở từng cấp, song có sự tuân thủ theo quy chế, quy địnhchung của Nhà trường

Quản lý các điều kiện bảo đảm cho hoạt động giảng dạy của giảng viên là quản

lý cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện, thông tin, tài chính, không gian, thờigian phục vụ cho hoạt động giảng dạy; bao gồm toàn bộ hoạt động cung ứng, sửdụng, khai thác, phát huy hiệu quả, tác dụng của các trang thiết bị, phương tiện kỹthuật, thông tin, tài liệu ; hợp lý hoá việc tổ chức phân bổ, sử dụng nguồn kinh phí dotrên cấp, khai thác, phát huy nguồn kinh phí hỗ trợ từ các ngành, các lĩnh vực, các tổchức, cá nhân trong nhà trường; bố trí, sắp xếp, tạo điều kiện tốt nhất về không gian,thời gian cho đội ngũ giảng viên thực hiện tốt nhiệm vụ trung tâm của nhà trường

Bốn là, quản lý hoạt động dạy và hoạt động học ở Trường Cán bộ thành phố

Hồ Chí Minh

Đội ngũ cán bộ quản lý tham gia quản lý hoạt động giảng dạy giáo viên vớihoạt động dạy bao gồm Ban giám hiệu, Phòng Đào tạo, các Khoa giáo viên, các tổtrưởng bộ môn và chính bản thân giáo viên tự quản lý mình Nội dung quản lý đội ngũgiáo viên với hoạt động dạy được đề cập ở đây là quản lý về mặt chuyên môn nghiệp

vụ dạy học trong việc nâng cao chất lượng quá trình dạy học, quản lý cả số lượng, chất

lượng của đội ngũ giáo viên, với tư cách là quản lý nội dung giảng dạy, đánh giá từngkhâu, từng bước của quá trình dạy.

Có chương trình kế hoạch, có mục tiêu, nội dung đào tạo cùng với việc quản lýhoạt động dạy của giảng viên là điều kiện tiên quyết có ảnh hưởng lớn đến chất lượngdạy học lý luận chính trị trong nhà trường Hoạt động dạy là sự định hướng tổ chức,điều khiển tối ưu quá trình truyền thụ tri thức, kỹ năng và kỹ xảo đến người học mộtcách hợp lý, khoa học của nhà sư phạm Vai trò chủ đạo trong hoạt động dạy đượcbiểu hiện ra với ý nghĩa định hướng, tổ chức và điều khiển các hoạt động và trực tiếpkhi hoạt động trên lớp của giáo viên Hoạt động dạy có chức năng kép là truyền đạt vàđiều khiển nội dung dạy học theo chương trình quy định

Quản lý hoạt động học thực chất là quá trình điều khiển tối ưu quá trình chiếmlĩnh khái niệm khoa học của môn học, trên cơ sở đó phát triển nhân cách, trí tuệ củangười học Quản lý hoạt động học tập của người học là quản lý các chức năng tâm lýcủa quá trình nhận thức, tình cảm, ý chí v.v , đặc biệt là năng lực tư duy độc lập sángtạo, khả năng khái quát, tổng hợp của người học trong quá trình lĩnh hội kiến thức.Đây thực chất là thực hiện các quy trình, các thủ tục liên quan do nhà trường đề ra,nhằm duy trì chất lượng học tập theo mục tiêu đào tạo

Quản lý hoạt động học của học viên ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

là một nhiệm vụ trung tâm của hoạt động quản lý chất lượng đào tạo của nhà trường.Bởi lẽ, cho dù chất lượng của các hoạt động khác như: hoạt động dạy, nghiên cứukhoa học hay chất lượng bảo đảm cơ sở vật chất phương tiện tốt đến bao nhiêu chăngnữa mà quản lý hoạt động học lỏng lẻo thì chất lượng của quá trình đào tạo sẽ khôngcao

Năm là, quản lý môi trường sư phạm ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động giáo dục, đào tạo

Môi trường sư phạm ở Trường Cán bộ thành phố Hổ Chí Minh là môi trườngvới đầy đủ yếu tố cần thiết để tổ chức các hoạt động giảng dạy, học tập và nghiên cứukhoa học Điều đó nói lên rằng, việc xây dựng môi trường sư phạm ở nhà trường cóvai trò rất quan trọng, tác động trực tiếp đến chất lượng giáo dục và đào tạo, góp phầnnâng cao chất lượng hiệu quả quản lý hoạt động dạy học lý luận chính trị ở Trường

Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.

Quản lý môi trường sư phạm ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh cần tậptrung vào củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, nhất

là các khoa giáo viên; xây dựng và khơi dậy mạnh mẽ tinh thần tích cực, chủ động,nhu cầu tìm tòi, sáng tạo của giảng viên trong giảng dạy; xây dựng và phát huy nănglực sư phạm, trách nhiệm của các tập thể khoa; đẩy mạnh phong trào tự học, tự nghiêncứu của giảng viên, tạo nên bầu không khí tâm lý lành mạnh, tinh thần hỗ trợ, hợp tác,giúp đỡ lẫn nhau trong nghiên cứu; tăng cường sự hợp tác giảng dạy trong từng khoagiáo viên, giữa các khoa giáo viên với các cơ quan, đơn vị trong nhà trường, các cơ sởgiáo dục, đơn vị trong và ngoài trường; xây dựng thiết chế, cơ chế, chính sách, tạođiều thuận lợi và điều kiện vật chất, tinh thần để đảm bảo cho giáo viên thực hiện cóchất lượng hiệu quả giảng dạy và nghiên cứu khoa học

Quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố HồChí Minh không chỉ đơn thuần là quản lý các hoạt động dạy học mà là quản lý quátrình tác động tới tất cả các thành tố của hoạt động sư phạm như: mục tiêu, nội dung,phương pháp, hình thức, người dạy, người học, kết quả của quá trình dạy học Ở đâykhông chỉ quản lý chất lượng tri thức văn hoá mà còn phải xem xét đến mức độ đạtđược của định hướng giá trị, ý chí và thái độ của người học

Sáu là, quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả dạy và học lý luận chính trị của nhà trường

Hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng dạy học phụ thuộc vào nhiều yếu tố,trong đó những tác động của kiểm tra, đánh giá có ảnh hưởng mạnh mẽ tới toàn bộ cácyếu tố của quá trình dạy học và trực tiếp tác động đến động cơ, mục đích thái độ củahoạt động dạy và hoạt động học Nếu kiểm tra đánh giá chính xác, khách quan, khoahọc thì chất lượng dạy và học sẽ được nâng cao và ngược lại Do vậy, quản lý hoạtđộng kiểm tra, đánh giá quá trình dạy học lý luận chính trị phải xác định mục đích rõràng, cụ thể, bảo đảm tính khách quan, toàn diện, tính giáo dục, tính công khai vàcông bằng trong kiểm tra, đánh giá Đây vừa là yêu cầu, vừa là một nguyên tắc bất dibất dịch trong kiểm tra, đánh giá chất lượng dạy học Quá trình kiểm tra, đánh giá cầnloại bỏ các yếu tố chủ quan, phải dựa vào các tiêu chí đã được xác định, phải có thái

độ nghiêm túc; xem xét đánh giá toàn diện về ý thức động cơ, kiến thức, kỹ năng, kỹ

xảo; phương pháp sáng tạo và thái độ của người dạy và người học.

Kiểm định chất lượng dạy học lý luận chính trị là một hệ thống các của chủ thểquản lý chất lượng dạy học dùng để đánh giá, công nhận chất lượng đào tạo và cácđiều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo của nhà trường theo các tiêu chí và chuẩn đượcquy định

Như vậy có thể hiểu đó là quá trình đánh giá bên ngoài dựa vào kết quả tự đánhgiá của cơ sở giáo dục hay ngành đào tạo để công nhận mức độ đáp ứng mục đích,mục tiêu đào tạo của cơ sở đó Thực chất của việc kiểm định được hiểu là chứng nhậnnhà trường đạt được những tiêu chuẩn cơ bản về nguồn lực và các chỉ số chất lượng,

là sự bảo đảm rằng nhà trường đạt được những chuẩn mực chất lượng cơ bản

Mục đích của kiểm định chính là đánh giá, xác nhận hệ thống bảo đảm chấtlượng đào tạo của một nhà trường hoặc một chương trình đào tạo theo tiêu chí do cơquan kiểm định đề ra và được nhà trường công nhận và cam kết thực hiện

Bảy là, quản lý việc khai thác, sử dụng có hiệu quả các phương tiện kỹ thuật dạy học lý luận chính trị

Quản lý phương tiện kỹ thuật dạy học lý luận chính trị là sự tác động hợp quyluật của chủ thể quản lý trường học đến đối tượng quản lý có liên quan tới lĩnh vựcphương tiện kỹ thuật dạy học, nhằm làm cho các hoạt động của nhà trường đạt tới mụctiêu đào tạo Phương tiện kỹ thuật và thiết bị dạy học của nhà trường là tất cả phươngtiện vật chất, kỹ thuật và sản phẩm khoa học - công nghệ được huy động vào hoạtđộng giáo dục và đào tạo của nhà trường

Phương tiện kỹ thuật dạy học là nhân tố đảm bảo chất lượng dạy học Xuất phát

từ đặc trưng và tư duy hình ảnh, tư duy cụ thể của con người trong quá trình dạy học,yếu tố trực quan đóng vai trò quan trọng đối với sự lĩnh hội kiến thức của người học,đặc biệt quan trọng là kênh hình Khoa học đã chứng minh khả năng của các giác quantrong việc tiếp thu các tri thức có các giác độ: nghe 10%, nhìn 81% các giác quan khác9% (theo tài liệu VAT proheet)

Không ít nội dung học tập phức tạp cần đến sự hỗ trợ tích cực của phương tiệntrực quan mới giải quyết được: Định luật, hiện tượng trừu tượng trong khoa học tựnhiên, trong kỹ thuật chuyên ngành, tin học Người học rất cần được trực tiếp làm thí

nghiệm, được lắp ráp, thao tác quan sát, nhận xét bằng việc sử dụng các dụng cụ,phương tiện cụ thể (nói chung là phương tiện kỹ thuật dạy học) Nghĩa là nguyên lýhọc đi đôi với hành lúc nào cũng có giá trị thực tiễn cao.

Để học tập tích cực, cần phải học tập theo phương pháp tự khám phá, tự chứngminh kiến thức, lý giải chặt chẽ và tường minh các phương pháp nghiên cứu, đồngthời thể hiện rõ các kỹ năng của người học, thì các phương tiện kỹ thuật dạy học cóvai trò và tiềm năng to lớn

Yêu cầu trực quan cao trong việc quan sát, trình diện, vận hành theo cơ chế vàcấu trúc của một hoạt động cần đến việc mô phỏng trừu tượng trong tư duy và chínhviệc đó cần có sự " giúp đỡ'' của phương tiện kỹ thuật dạy học cho phép khai thác sâusắc nội dung sự vật, hiện tượng khoa học trong tài liệu Mặt khác các nội dung phảiđược mô hình hoá, khái quát hoá thành những mẫu hình cụ thể mà người học trựcquan được Như vậy, phương tiện kỹ thuật dạy học cho phép thực hiện "nguyên tắctrực quan" trong dạy học rất quan trọng trong các trường nghề, góp phần đảm bảo chấtlượng kiến thức theo những đặc trưng cơ bản như: tính chính xác; tính khoa học; tínhthực tiễn, vận dụng được; tính chuyển hoá; tính tổng hợp; tính bền vững; tính hệthống

Hệ thống phương tiện kỹ thuật dạy học dạy học hiện đại có vai trò quan trọngđặc biệt trong khả năng xây dựng, hình thành củng cố hệ thống hoá, vận dụng kiếnthức vào thực tiễn Trong phương tiện kỹ thuật dạy học có các phương tiện kỹ thuậtnhư máy chiếu quang học, máy tạo khuyếch đại âm thanh, hình ảnh, máy lưu giữ vàtái hiện thông tin, vốn chứa đựng những tiềm năng sư phạm to lớn trong việc hỗ trợtích cực giảng dạy học tập

Hiện tại đã có nhiều phương tiện kỹ thuật mới được ứng dụng trong dạy học,giáo dục đặc biệt là việc vận dụng thông tin nói chung và tin học nói riêng Với sự tácđộng nhanh chóng của khoa học và công nghệ Phương tiện kỹ thuật dạy học được sửdụng trong trường học ngày càng nhiều sẽ làm thay đổi một cách căn bản về mặtphương pháp và làm cho quá trình dạy học lý luận chính trị sinh động và hiệu quảhơn

Phương tiện kỹ thuật dạy học cho phép trình bày các vấn đề trừu tượng mộtcách sinh động, do khả năng sư phạm to lớn hỗ trợ cho người học như: Tăng tốc độ

truyền tải thông tin, mà không phải làm giảm chất lượng thông tin, thực hiện cácphương pháp dạy học trực quan, thực nghiệm, tạo những "vùng cộng tác" giữa ngườidạy và người học, tạo ra khả năng thực hành, củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ nănglàm việc, học tập, sự khéo léo tay chân, bồi dưỡng khả năng tự học, tự chiếm lĩnh trithức, tạo ra sự hứng thú lôi cuốn khi học tiết kiệm thời gian trên lớp, cải tiến hình thứclao động sư phạm, tạo khả năng tổ chức một cách khoa học và điều khiển hoạt độngdạy học.

1.2.2 Tiêu chí quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố

Hồ Chí Minh

Để quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở trường Cán bộ thành phố Hồchí Minh cần xác định các nhóm tiêu chí quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị.Trên cơ sở đó giúp cho các chủ thể quản lý dựa vào đó để quản lý hiệu quả góp phầnnâng cao chất lượng giảng dạy và học tập lý luận của nhà trường Căn cứ vào nội dungquản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị, căn cứ vào chức năng nhiệm vụ dạy họccủa nhà trường, chúng tôi lượng hoá và xác định 5 tiêu chí như sau:

Tiêu chí 1: Nhà trường xác định nhiệm vụ, mục tiêu dạy học rõ ràng phù hợp

với tiêu chí đào tạo cán bộ quản lý, lãnh đạo cấp cơ sở Nhà trường có kế hoạch hoáhoạt động dạy học, phân bổ giảng viên giảng dạy hợp lý theo chương trình cũng như

kế hoạch của môn học Nhà trường tổ chức hoạt động dạy học chặt chẽ, nghiêm túc,

có sự phân công, phân cấp rõ ràng trong quản lý đối với đối tượng quản lý Nhàtrường xây dựng hệ thống bảo đảm chất lượng dạy học phải hoạt động thường xuyên,phát huy tối đa khả năng hiện có phục vụ quá trình dạy học

Tiêu chí 2: Đội ngũ giảng viên có năng lực và tâm huyết với nghề, nhận thức

đúng tầm quan trọng và lợi ích của việc nghiên cứu khoa học, có chí tiến thủ, phấnđấu tự hoàn thiện; có kinh nghiệm sư phạm (trình độ chuyên môn, sự phát triển về tưduy khoa học; có sự am hiểu về tâm lý người học, kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp); thiết

kế chương trình dạy học, soạn giáo án, bài giảng, nội dung dạy học bảo đảm theo yêucầu (tính đảng, tính định hướng tư tưởng, tính thực tiễn) Sử dụng các phương phápdạy học tích cực và có kỹ năng sử dụng các trang thiết bị kỹ thuật hiện đại phục vụcho quá trình dạy học

Tiêu chí 3: Học viên có trình độ văn hoá, có chức năng nhiệm vụ, là cán bộ

quản lý, lãnh đạo các cơ quan, đơn vị Học viên tích cực chủ động, sáng tạo trong học

tập Vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết tình huống trong hoạt động thực tiễn ở

cơ quan, đơn vị

Tiêu chí 4: Nhà trường cùng phòng Đào tạo, các Khoa và tổ Bộ môn thiết kế hệ

thống mục tiêu môn học chính xác, rõ ràng, phù hợp với đối tượng học viên Các mụctiêu mang tính đa cấp, được sắp xếp theo hệ thống mục tiêu của toàn môn học, từnghọc phần và từng bài học Nhà trường xây dựng chương trình, nội dung phải phù hợpvới mục tiêu đào tạo và đối tượng đào tạo Chương trình, nội dung dạy học phản ánh

sự phát triển của khoa học giáo dục chính trị và thực tiễn hoạt động trong công vụđồng thời nội dung phải linh hoạt, hiện đại và khoa học Các môn học phải có giáotrình và tài liệu tham khảo đầy đủ Nhà trường thường xuyên sơ tổng kết , đánh giá kếtquả dạy và học của từng khoá học

Tiêu chí 5: Nhà trường có thư viện theo tiêu chuẩn, có hệ thống cung cấp tài

liệu hiện đại, đáp ứng chương trình dạy học Số lượng và chất lượng phòng học đápứng với chương trình dạy học và số lượng học viên hiện có Trang thiết bị kỹ thuậtphục vụ quá trình dạy học phải phù hợp và đáp ứng yêu cầu của hoạt động giảng dạy

và học tập

Năm tiêu chí quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị được xác định nhữngnội dung để các chủ thể có thể dựa vào đó để lượng hoá, đánh giá hoạt động quản lýcủa nhà trường trong giáo dục, đào tạo Trên cơ sở những ưu điểm, hạn chế trong quản

lý chất lượng giảng dạy và học tập, tham mưu

với Đảng uỷ, Ban Giám hiệu lãnh đạo và chỉ đạo tốt hoạt động giáo dục, đào

tạo trong đó có quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị trong tình hình

và yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo hiện nay

*

* *

Trên đây, tác giả đã tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến hướngnghiên cứu của đề tài luận văn, xây dựng các khái niệm công cụ, xác định các nộidung quản lý chất lượng, đồng thời cũng nêu ra các tiêu chí quản lý chất lượng dạyhọc lý luận chính trị ở trường Cán bộ thành phố Hồ chí Minh Đó là những vấn đề lýluận rất quan trọng và cần thiết, là cơ sở quan trọng trong nghiên cứu, đánh giá nghiêncứu thực trạng, chỉ rõ những ưu điểm và hạn chế quản lý chất lượng dạy học lý luận

chính trị ở chương 2, đồng thời đề xuất những yêu cầu, giải pháp nâng cao hiệu quảquản lý chất dạy và học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minhtrong thời gian tiếp theo, góp phần thực hiện thắng lợi những mục tiêu giáo dục, đàotạo của nhà trường đã xác định.

Chương 2

CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC LÝ LUẬN CHÍNH

TRỊ Ở TRƯỜNG CÁN BỘ THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH

2.1 Khái quát chung về Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh được thành lập trên cơ sở sát nhậpTrường Đảng Nguyễn Văn Cừ, Trung tâm Đào tạo Bồi dưỡng Nghiệp vụ & Ngoạingữ, Trung tâm Giáo dục Chính trị thành phố theo Quyết định số 5509/QĐ-UB-NCngày 19/ 10/ 1998 của Uỷ Ban Nhân Dân thành phố Hồ Chí Minh Trong suốt quátrình hình thành, xây dựng trưởng thành và phát triển, mặc dù gặp nhiều khó khăn về

cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật giảng dạy, đội ngũ giảng viên còn thiếu, Trường

đã hoàn thành nhiều chỉ tiêu do lãnh đạo các cấp giao cho, đã phối hợp với các ngành,các cấp đẩy mạnh và đa dạng hoá các loại hình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức;chất lượng đào tạo, bồi dưỡng có sự chuyển biến mạnh mẽ và đạt được nhiều thànhtích to lớn Điều này càng thể hiện rõ vai trò của trường trong công tác quản lý hoạtđộng dạy học lý luận chính trị cho cán bộ công chức trên địa bàn thành phố nhằm đápứng yêu cầu cán bộ trong tình hình mới

Tổ chức biên chế, quy mô đào tạo của nhà trường từng bước được thay đổi phùhợp để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ qua các giai đoạn Từ năm 2003, Trường Cán bộthành phố Hồ Chí Minh đã áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO9001:2000 (nay là ISO 9001: 2008) vào các hoạt động quản lý đào tạo nhằm kiểm soátchặt chẽ các hoạt động và bảo đảm các dịch vụ trong đào tạo được cung cấp với chấtlượng ổn định

Tổ chức biên chế của nhà trường: Ban Giám hiệu, Phòng Quản trị - Hành chính

- Tổ chức, Phòng Đào tạo, Phòng nghiên cứu - Khoa học - Tư liệu - Thư viện, Khoa

Lý luận Mác - Lênin, Khoa Xây dựng Đảng, Khoa Quản lý hành chính, Khoa Nhànước - Pháp luật, Khoa Dân vận

Quy mô đào tạo, chức năng, nhiệm vụ của nhà trường:

Đào tạo, bồi dưỡng chương trình Trung cấp Chính trị, Trung cấp Quản lý Hành

chính cho cán bộ đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp ở thành phố Phối hợp với Họcviện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Hành chính Quốc gia vàcác Trường Đại học ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đào tạo trình độ Cử nhânChính trị, Cao cấp Chính trị Tổ chức các lớp bồi dưỡng công tác đảng, quản lý nhànước, quản lý Kinh tế, Tin học, Ngoại ngữ, công tác đoàn thể, dân vận cho cán bộthành phố và các đơn vị Trung ương đóng trên địa bàn Thành phố.

Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh có nhiệm vụ đào tạo bồi dưỡng cán bộcông chức tại thành phố Hồ Chí Minh góp phần xây dựng một đội ngũ cán bộ côngchức số lượng đủ, chất lượng cao, cơ cấu hợp lý đáp ứng yêu cầu quản lý xã hội trongthời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Việc đào tạo bồi dưỡng cán

bộ công chức vừa qua kết hợp giữa nâng cao nhận thức, bồi dưỡng quan điểm lậptrường, đạo đức công chức, ý thức phục vụ nhân dân với nâng cao nghiệp vụ kỹ năng,năng lực tổ chức thực tiễn Kết hợp được nâng cao nhận thức với giải quyết những vấn

đề thực tiễn của thành phố Hồ Chí Minh

Trong các mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng được xác định thì việc học tập lý luậnchính trị, hiểu biết về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chínhsách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được chú ý tập trung hơn nên đạt kết quả tốt.Trình độ chính trị, lập trường quan điểm của đội ngũ cán bộ công chức được nâng cao,đáp ứng được yêu cầu của một trung tâm kinh tế - chính trị - văn hoá của khu vực và

cả nước trong thời kỳ mới

2.2 Đánh giá thực trạng quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

2.2.1 Thực trạng chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ

Chí Minh

Nhằm đánh giá thực trạng chất lượng đào tạo để tìm rõ nguyên nhân mạnh, yếu

về chất lượng dạy học lý luận chính trị Từ cơ sở đó đề xuất với Đảng uỷ, Ban giámhiệu nhà trường có những chủ trương biện pháp sát, đúng góp phần nâng cao chấtlượng nguồn nhân lực của nhà trường

Nhận xét kết quả điều tra thực trạng chất lượng dạy học lý luận chính trị ở

Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh như sau (Phụ lục 1):

Một là; Hệ thống văn bản, quy chế, quy định liên quan đến giáo dục, đào tạo ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh Những ưu điểm cơ bản:

Qua khảo sát cho thấy, hiện nay toàn trường đang duy trì quản lý hoạt động GD

- ĐT trên một số loại văn bản, như: Quy chế GD - ĐT; quy chế hoạt động nghiên cứukhoa học, thông tin khoa học; quy định tự học Các loại văn bản, quy chế, quy địnhtrên được xây dựng trên cơ sở hướng dẫn của cơ quan chức năng cấp trên và thực tếhoạt động GD - ĐT của nhà trường, bước đầu đã phát huy được hiệu quả nhất định

Khi chúng tôi điều tra, khảo sát đánh giá hệ thống văn bản, quy chế, quy địnhliên quan đến đào tạo, cho thấy có 56,00% cán bộ quản lý cho rằng là đầy đủ và phùhợp (mức tốt), có 35,00% (mức khá) cho rằng chưa đầy đủ và phù hợp và có 9,0%(mức trung bình) cho rằng còn thiếu và bất cập Nội dung xây dựng mục tiêu, nội dungchương trình dạy học này thì có 51,00% (mức tốt) ý kiến của giáo viên cho rằng là đầy

đủ và phù hợp, có 23,00% (mức khá) cho rằng chưa đầy đủ và phù hợp và 16,00%(mức trung bình) cho rằng còn thiếu và bất cập Vấn đề này được phản ánh khi chúngtôi thực hiện trao đổi với cán bộ, giảng viên các khoa Hầu hết các ý kiến đều cho thấyviệc nghiên cứu, bổ sung, phát triển và hoàn thiện các văn bản, quy chế, quy định làm

cơ sở cho chỉ đạo nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường là rất cần thiết

Những hạn chế chủ yếu:

Hệ thống các văn bản chưa đầy đủ, đồng bộ và chất lượng một số loại văn bản,quy chế, quy định còn bộc lộ hạn chế Đặc biệt là “Năng lực quán triệt và cụ thể hoácác chỉ thị, nghị quyết, quy định của trên vào thực tiễn đào tạo của nhà trường” ở một

số cơ quan chuyên môn, khoa giáo viên và đơn vị quản lý học viên chưa thực sự hiệuquả

Nhiều ý kiến cho rằng các văn bản, quy định, quy chế GD - ĐT của nhà trườnghiện nay còn chưa đồng bộ, chồng chéo và việc tổ chức triển khai thực hiện có nộidung đạt hiệu quả chưa cao Các ý kiến cho rằng nhà trường cần tiếp tục nghiên cứu,

cụ thể hoá nội dung các văn bản, quy chế, quy định, bổ sung và hoàn thiện một số loạivăn bản, chỉ thị về GD - ĐT, nhất là các quy định về nâng cao chất lượng đào tạo củanhà trường, để theo sát sự vận động, biến đổi của tình hình mới đáp ứng được với yêu

cầu của xã hội đặt ra.

Hai là; thực trạng về xây dựng và thực hiện kế hoạch hoá dạy học của giảng viên ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

Những ưu điểm cơ bản:

Xây dựng kế hoạch và tố chức thực hiện kế hoạch trong GD - ĐT được nhàtrường rất quan tâm, đã xây dựng các kế hoạch dài hạn, ngắn hạn, giai đoạn, từ cấpnhà trường đến các cấp quản lý Cụ thể, như: Kế hoạch đào tạo; chương trình mônhọc, kế hoạch đầu khoá; lịch giảng dạy; kế hoạch kiểm tra giảng dạy, thanh tra giảngdạy; viết thu hoạch cuối khoá “Công tác tham mưu, tổ chức quản lý, thực hiện kếhoạch đào tạo và hiệp đồng giảng dạy chặt chẽ, đảm bảo đúng quy trình, tiến độ, sátvới tình hình thực tế, chất lượng ngày càng được nâng lên”

Tính kế hoạch về quản lý đào tạo ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minhđược thể hiện cụ thể trong lịch giảng dạy chính khoá, ngoại khoá; kế hoạch tự học; kếhoạch tuần; kế hoạch môn học Việc triển khai thực hiện kế hoạch cũng được tiếnhành khá nề nếp và khoa học Các tập thể và cá nhân thường xuyên thực hiện kế hoạch

cơ bản chủ động, nghiêm túc và đạt được các yêu cầu đề ra Nhất là, việc điều chỉnh,

bổ sung kế hoạch đã diễn ra nhiều do có những nhiệm vụ đột xuất, song các bộ phận

đã chủ động, linh hoạt giải quyết những tình huống cụ thể và đạt được yêu cầu thựctiễn đặt ra Kết quả khảo sát cho thấy, đa số giảng viên và học viên đều khẳng địnhviệc kế hoạch hoá giáo dục, đào tạo thực hiện ở mức tốt là 54,00%, mức khá 25,00%,mức trung bình là 11,0%

Các khoa giáo viên đã chủ động trong việc xây dựng kế hoạch, chương trình,xác định nội dung hướng tới nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường Việc phâncông giáo viên bảo đảm khoa học, phù hợp với chuyên môn và khả năng giảng dạynhằm bảo đảm tính hiệu quả trong giảng dạy Các giáo viên, hầu hết đều nhận thức rõviệc kết hợp giữa truyền đạt tri thức với tổ chức, quản lý trong đào tạo là đòi hỏi kháchquan, là yêu cầu trong thực hiện mục tiêu của quá trình đào tạo của nhà trường Nhữnggiáo viên được khoa phân công theo dõi, giúp đỡ học viên trong học tập, luôn xác định

rõ trách nhiệm, chủ động trong hướng dẫn, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch học tậpcủa học viên

Những hạn chế chủ yếu:

Công tác xây dựng kế hoạch GD - ĐT nói chung và xây dựng kế hoạch chấtlượng đào tạo đã được Ban Giám hiệu nhà trường nhận định đó là: “Công tác quản lý,thực hiện kế hoạch giảng dạy có nội dung còn hạn chế Lịch giảng dạy còn một số nộidung bố trí môn học, thời gian lên lớp, địa điểm thực hành chưa bảo đảm tính khoahọc; thời gian dành cho thực hành chuyên ngành ít; việc bố trí, sắp xếp thời gian, trật

tự các môn học, thời gian ôn luyện, kiểm tra, thi còn có những bất cập Về vấn đề này,chúng tôi đã trao đổi, phỏng vấn một số đồng chí cán bộ quản lý, ở các khoa giáo viên

về thực trạng tính kế hoạch trong GD - ĐT và quản lý hoạt động đào tạo ở khối cáckhoa giáo viên còn bộc lộ những hạn chế, như: Việc cụ thể hoá mục tiêu đào tạo, kếhoạch, “phân chia thời gian giảng dạy” ở một số khoa, tổ bộ môn chưa thể hiện rõ tính

kế hoạch trong quản lý hoạt động đào tạo của nhà trường,

Do nhận thức chưa đầy đủ về mục đích, ý nghĩa của kế hoạch đào tạo, cho nênvẫn còn một số cán bộ quản lý, giáo viên còn đơn giản, chưa quan tâm đúng mức, tính

kế hoạch chưa cao, còn biểu hiện hình thức, nội dung giảng dạy chưa sát thực tiễn củanhà trường, yêu cầu đào tạo Cho nên, việc kế hoạch hoá giáo dục, đào tạo thực hiện ởmức độ tốt 44,00%, mức khá là 36,00%, mức trung bình là 20,00%

Ba là; thực trạng về công tác kiểm tra, đánh giá kết quả dạy và học tập ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

Những ưu điểm cơ bản:

Đây là một trong những khâu quan trọng, là chức năng của quá trình đào tạo.Công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng dạy và học được nhà trường, các cơ quan chứcnăng, khoa giáo viên tiến hành thường xuyên và nhìn chung đảm bảo tốt Thông quacông tác kiểm tra đã giúp cho chủ thể quản lý đánh giá kết quả hoạt động đào tạo củanhà trường đạt được mức độ nào, người học gặp những khó khăn vướng mắc gì để từ

đó có biện pháp quản lý tốt hơn trong thời gian tiếp theo

Hiện nay, việc trao đổi thông tin về kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động đàotạo giữa Phòng Đào tạo, khoa giáo viên, đơn vị quản lý học viên của nhà trường làtương đối tốt Theo điều tra xã hội học cho thấy công tác kiểm tra, đánh giá kết quảhoạt động đào tạo của nhà trường nhìn chung luôn bảo đảm tốt các khâu của quy trìnhđánh giá và kết quả đánh giá phần nào đó đã phản ánh được thực tế chất lượng đào

tạo; công tác kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo đã đánh giá cơ bản sát, đúng năng lựcđào tạo của nhà trường Tổng hợp ý kiến cho thấy, số cán bộ, giáo viên cho rằng đánhgiá kết quả đào tạo mức tốt là 48,00%, có 33,00% mức khá và 19,00% mức trungbình.

Những hạn chế chủ yếu:

Tuy nhiên vẫn còn một số bộ phận chưa xây dựng cụ thể kế hoạch kiểm tra,đánh giá theo từng kỳ mà báo lịch theo từng môn Điều đó dẫn đến việc thực hiện kếhoạch kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo vẫn chưa cao

Một số cán bộ, giáo viên vẫn chưa có khả năng sử dụng các phương pháp kiểmtra, đánh giá tốt trong quá trình dạy học Phòng Đào tạo chưa có đầy đủ các thông tinphản hồi về hoạt động đào tạo từ phía người học thông qua hoạt động kiểm tra, đánhgiá kết quả để trao đổi với các khoa giáo viên, đơn vị quản lý học viên, cán bộ quản lý,giáo viên hướng dẫn nghiệp vụ

Do văn bản hướng dẫn cách đánh giá từng nội dung trong quá trình đào tạo củanhà trường chưa cụ thể, tường minh; việc phối hợp giữa các bộ phận trong công táckiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động đào tạo vẫn còn hạn chế, đánh giá mang tính chủquan ở từng khoa, bộ môn

2.2.2 Thực trạng quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành

lý cấp cơ sở; dành nhiều thời gian cho học viên tự nghiên cứu, thảo luận, tự học, tiếpcận thực tế, rèn luyện kỹ năng công tác

Chất lượng quản lý nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học trước hết phụthuộc vào sự nhận thức của tất cả các thành viên trong nhà trường về tầm quan trọng

của nội dung, chương trình, kế hoạch và quản lý nội dung, chương trình, kế hoạch đốivới hoạt động giáo dục đào tạo của nhà trường Quản lý nội dung, chương trình, kếhoạch đã được thực hiện ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh gồm: quản lý khâuxây dựng; quá trình thực hiện; đánh giá nội dung, chương trình, kế hoạch; phát triểncác nội dung, chương trình, kế hoạch Trong đó, quản lý xây dựng chương trình kếhoạch và quản lý quá trình thực hiện kế hoạch là thường xuyên và có những kết quảtương đối tốt.

Thực chất, tuy nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học có nhiều cố gắng vàđổi mới về nhiều mặt, vẫn còn nội dung chưa hợp lý, một số nội dung còn trùng lặp,chưa đảm bảo tính liên thông giữa các bài học và thiếu tính thực tế Với công tác chỉđạo xây dựng nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học của nhà trường đạt kết quảchưa cao, chưa phát huy tốt vai trò của Hội đồng tư vấn khoa học Kế hoạch bồidưỡng nghiệp vụ xây dựng nội dung, chương trình kế hoạch dạy học cho đội ngũ cán

bộ, giáo viên trực tiếp tham gia xây dựng nội dung, chương trình, kế hoạch dạy họccũng chưa được quan tâm Nội dung chương trình còn dàn trải, chưa tập trung cho đàotạo theo chức danh, nhiệm vụ Chưa kiểm soát chặt chẽ đề cương các môn học Chưakiểm soát việc thực hiện nội dung chi tiết các môn học Thông báo cho học viên về nộidung, chương trình và quy chế còn chưa thống nhất Qua khảo sát, điều tra cho thấy có12% ý kiến của giáo viên và 10% ý kiến của cán bộ phòng đào tạo cho rằng việc thựchiện nội dung, chương trình dạy học chưa thật sự triệt để

Về kết cấu nội dung chương trình gồm 13 môn học, bảo đảm tính hệ thống, tínhtoàn diện, đặc biệt chú ý thoả đáng về phần nghiệp vụ, về kỹ năng thực hành, kỹ năng

xử lý tình huống, kỹ năng lãnh đạo, quản lý của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở

Giáo trình có nhiều đổi mới, đa số giáo trình viết ngắn gọn, phù hợp với tìnhhình thực tế; cách trình bày rõ ràng, chặt chẽ, cụ thể, bảo đảm chính xác, dễ hiểu, lôgícgiữa các phần với nhau và giữa các bài trong cùng một phần học cụ thể và phần họcchung Có một số giáo trình viết tốt như: giáo trình Quốc phòng - An ninh, giáo trìnhKinh tế chính trị Mác-Lênin, Lịch sử Đảng, Nghiệp vụ công tác Đảng,

Đánh giá khái quát về những mặt tích cực của chương trình, giáo trình, chúng

ta có thể thấy: đã tạo được sự thống nhất về nội dung chương trình đào tạo trình độ lý

luận chính trị - hành chính trong phạm vi cả nước; giúp cho các cơ sở đào tạo địaphương có được bộ tài liệu đầy đủ các môn học để phục vụ cho công tác đào tạo; đốivới giảng viên, cũng có điều kiện thuận lợi và cơ sở để xây dựng giáo án và áp dụngphương pháp giảng dạy tích cực; nội dung chương trình đào tạo đã giúp trang bị đượcnhững kiến thức cơ bản về lý luận chính trị - hành chính cho cán bộ cơ sở, đây là điềukiện cơ bản giúp cho cán bộ cơ sở hoàn thành tốt nhiệm vụ ở địa phương.

Bên cạnh ưu điểm là hệ thống, thống nhất của các chương trình do trung ươngxây dựng và ban hành thì nhược điểm của nó cũng không nhỏ do tính thời sự, cậpnhật, thực tiễn hạn chế, không theo kịp tình hình phát triển của sự nghiệp đổi mới

Những hạn chế bất cập trong quản lý dạy học lý luận chính trị ở Trường cán

bộ thành phố Hồ Chí Minh có thể khái quát như sau:

Một là, thực tế hiện nay ở nhiều địa phương, chương trình này được sử dụngcho nhiều đối tượng khác nhau chứ không riêng cho cán bộ cơ sở, vì nhu cầu đào tạotrình độ trung cấp lý luận chính trị - hành chính là rất nhiều, bao gồm nhiều đối tượngnhư cán bộ, công chức cấp huyện trở lên, đội ngũ giáo viên, y bác sĩ, lực lượng côngan; Đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở không nhiều, hơn nữa trong thời gian quacũng đã được đưa đi đào tạo tương đối nhiều Trong khi đó rất đông đảo đội ngũ giáoviên, y bác sĩ thì chưa được phổ cập trình độ trung cấp lý luận chính trị - hành chính

Hai là, nội dung chương trình, giáo trình chưa phù hợp với đối tượng đào tạo:

vì nội dung, chương trình biên soạn cho đối tượng đào tạo là cán bộ, công chức Đảng,chính quyền và đoàn thể, nhân dân ở cơ sở nên nếu đối tượng thuộc các thành phầnkhác như công chức cấp huyện trở lên, hoặc y bác sĩ, giáo viên là chưa phù hợp Cácbài giảng chỉ cung cấp những kiến thức, kỹ năng dành cho những người làm công tác

ở cơ sở

Ba là, nội dung chương trình nói chung còn nặng nề về lý luận chính trị Số tiếtgiảng, môn học, bài giảng về lý luận chính trị chiếm hơn 2/3 số tiết giảng, môn học,bài giảng của toàn bộ chương trình Lẽ ra, nên cân đối 50-50 là phù hợp Hiện nay,trong 12 môn học thì đã có 10 môn học thiên về những kiến thức về lý luận chính trị(Triết học Mác-Lênin; Kinh tế chính trị Mác- Lênin; Chủ nghĩa xã hội khoa học; Quanđiểm, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước; Tư tưởng Hồ Chí Minh; Lịch sử

Đảng Cộng sản Việt Nam; Lý luận và nghiệp vụ công tác Đảng; Kỹ năng lãnh đạoquản lý của cán bộ cơ sở; Quốc phòng, an ninh, đối ngoại; công tác dân vận và nghiệp

vụ công tác đoàn thể ở cơ sở) Chỉ có 02 môn học là thiên về những kiến thức hànhchính (Nhà nước và pháp luật; Khoa học hành chính)

Thứ tư, nội dung một số bài giảng không phù hợp với tên bài giảng Ví dụ: bàigiảng “Quản lý hành chính - tư pháp ở cơ sở” giáo trình tập 2, môn khoa học hànhchính, nội dung của bài giảng nêu ra rất nhiều hoạt động hành chính tư pháp khôngthuộc chức năng nhiệm vụ của cấp cơ sở như: quản lý hoạt động luật sư, công chứng,giám định tư pháp, hoặc bài “Quản lý hoạt động kinh tế của chính quyền cấp xã”, nộidung của bài giảng phần lớn chỉ phù hợp với cấp huyện trở lên

Thứ năm, cách sắp xếp thứ tự bài giảng cũng không khoa học, không theo thứ

tự phần lý luận chung về quản lý hành chính nhà nước, sau đó tới phần quản lý hànhchính nhà nước theo các lĩnh vực và công nghệ hành chính Ví dụ: Bài “Cải cách hànhchính cơ sở”, bài “Kỹ năng soạn thảo văn bản của chính quyền cơ sở” lại nằm chungtrong phần quản lý hành chính nhà nước trên các lĩnh vực (giáo trình Khoa học hànhchính, tập 2)

Về giáo trình, một số nội dung chỉ đề cập đến chính quyền cấp xã, trong lúc đóđối tượng đào tạo của trường bao gồm cả cán bộ của các phòng, ban, ngành, đoàn thể.Mặt khác, có một số nội dung không phù hợp với đối tượng là cán bộ chính quyền cấp

cơ sở như công tác giám định pháp y, công tác quản lý luật sư,

Nhược điểm nữa là chương trình chủ yếu được xây dựng từ cấp vĩ mô, từ ýđịnh lãnh đạo của cấp trên nên có phần chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, đòi hỏi của xãhội và đặc điểm của địa phương; chưa tính đến sự kết hợp giữa chương trình cơ bản,dài hạn với các chương trình ngắn hạn thiết thực, kết hợp xây dựng chương trình từtrung ương với việc khảo sát xây dựng chương trình ở địa phương cơ sở, trong từngthời kỳ, kết hợp giáo trình của trung ương với giáo trình tài liệu do các cơ sở, các bộphận giảng dạy biên soạn

Nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học tuy có nhiều cố gắng đổi mới vềnhiều mặt tuy nhiên vẫn còn nội dung chưa hợp lý về lý thuyết và thực hành; một sốnội dung trùng lắp, chưa đảm bảo tính liên thông và thiếu thực tiễn

Xây dựng nội dung, chương trình môn học còn chưa sát mục tiêu, đối tượng,trình độ đào tạo Nội dung, chương trình còn dàn trải, chưa tập trung đào tạo theo chứcdanh Nội dung, chương trình với quá nhiều môn học và có những nội dung chưa thậtcần thiết; chưa kiểm soát chặt chẽ nội dung đề cương các môn học Qua khảo sát chothấy có 15% ý kiến của giáo viên và cán bộ quản lý cho rằng công tác xây dựng nộidung, chương trình dạy học chưa bảo đảm tính khoa học, còn lúng túng khi thay đổichương trình học khi có chỉ đạo từ cấp trên.

Việc kiểm soát thực hiện nội dung chi tiết các môn học chưa chặt chẽ Thôngbáo cho học viên về nội dung, chương trình dạy học và quy chế chưa thống nhất.Công tác bảo đảm cho thực hiện nội dung, chương trình giảng dạy còn hạn chế, vậtchất, tài liệu bảo đảm cho dạy học còn thiếu (giáo trình môn Thành phố Hồ Chí Minhhọc), giáo trình sử dụng chưa thống nhất với nội dung giảng dạy (giáo trình môn Khoahọc Hành chính), còn trùng lắp (môn Công tác Dân vận & Nghiệp vụ công tác đoànthể và môn Lý luận & nghiệp vụ công tác đảng)

Thực trạng về quản lý chất lượng dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

Chuẩn bị cho việc dạy học các lớp, công tác phân công giáo viên giảng dạyđược các Khoa lưu ý trên cơ sở phối hợp giữa các tổ bộ môn Các trưởng khoa và tổ

bộ môn đã triển khai thực hiện cùng với việc xây dựng kế hoạch giảng dạy và các hoạtđộng khác như nghiên cứu khoa học, kế hoạch thực tế, vv của Tổ bộ môn Giáo viênđược phân công giảng dạy xây dựng kế hoạch và thực hiện theo đúng kế hoạch đãchuẩn bị, đồng thời với việc chuẩn bị kế hoạch là chuẩn bị hồ sơ chuyên môn như:giáo án, kế hoạch bài giảng, kế hoạch nghiên cứu khoa học Cùng với việc coi trọng

và quản lý chặt chẽ quá trình học tập của học viên, việc tổ chức quản lý quá trình soạngiáo án của giáo viên cũng được coi trọng Trên cơ sở giáo trình, mẫu giáo án thốngnhất của Học viện, nhà trường đã chỉ đạo các khoa, tổ bộ môn kiểm tra chặt chẽ việcsoạn giáo án theo giáo trình mới, tổ chức thông qua giáo án nhất là những bài mớiđược đưa vào chương trình, giáo trình

Tuy nhiên, một số giảng viên do giảng nhiều lớp nên ít có thời gian nghiên cứu,cập nhật thông tin, do đó thường truyền đạt những kiến thức lý luận, sách vở, chưagắn lý luận với điều kiện thực tế đất nước, địa phương hiện nay, từ đó tạo sự nhàmchán trong học tập và thiếu sức thuyết phục đối với học viên

Thảo luận là một trong những hoạt động bắt buộc của việc học tập lý luậnchính trị và là biểu hiện rõ nhất của phương châm giáo dục lý luận chính trị Nhưngnhìn chung đa số học viên ít quan tâm đến hoạt động này, nên chưa có sự chuẩn bị chuđáo cho thảo luận, thường chỉ trình bày theo khuôn mẫu của lý luận, chưa biết liên hệgiữa thực tiễn và lý luận để chứng minh, phân tích và lấy thực tiễn để làm phong phúthêm lý luận dẫn đến chất lượng buổi thảo luận thấp, kém hấp dẫn, học viên chỉ địnhmới phát biểu, nhưng khi phát biểu thì chủ yếu là đọc những nội dung mà giảng viên

đã gợi ý chuẩn bị trước hoặc đọc trong giáo trình, không có không khí tranh luận

Trong việc kiểm tra, thi hết môn một số đề còn nặng về phần trình bày lý luận ítliên hệ thực tiễn, do đó để đáp ứng yêu cầu của đề bài học viên chỉ chép lại những vấn

đề đã có trong giáo trình, bài giảng của giảng viên, nên dẫn đến tình trạng thụ độngtrong học tập, chưa phản ánh đúng kiến thức và chất lượng học tập của học viên

Nghiên cứu thực tế là một trong những hoạt động bắt buộc của giảng viên nhằm

bổ sung, làm rõ lý luận trong thực tế Trong thời gian qua, mặc dù có thực hiện nhưngcòn mang nặng tính “nghĩa vụ”, hình thức nên hiệu quả nghiên cứu thực tế ít gắn kếtvới lý luận giảng dạy và học tập Số lượng lớp đông, số lượng giảng viên vẫn cònthiếu nên việc tổ chức, quản lý, kiểm tra quá trình soạn giáo án, giảng bài; đánh giáchất lượng bài giảng của giáo viên còn hạn chế, chưa chặt chẽ và chưa thường xuyên;việc bổ sung kiến thức mới, tình hình thực tế vào giáo án, bài giảng còn những hạnchế, chất lượng một số bài giảng còn hạn chế, nhất là số giảng viên trẻ, chưa qua thựctế

Thực trạng về quản lý đổi mới phương pháp dạy học lý luận chính trị ở Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

Chất lượng giảng dạy lý luận chính trị nói chung, đào tạo trung cấp lý luậnchính trị nói riêng có liên quan đến nhiều nhân tố, đồng bộ, trong đó phương phápgiảng dạy của giảng viên là một trong những nhân tố quan trọng nhất Bởi vì, sau khixác định rõ mục đích, nội dung học tập (mà điều này về cơ bản đã được quy định rõtrong giáo trình các môn học và chương trình học tập toàn khoá) thì kết quả nhận thứccủa học viên đạt được mức độ nào sẽ phụ thuộc vào phương pháp giảng dạy của giảngviên trên lớp Việc giảng dạy của giảng viên có tạo nên hứng thú và gây sự chú ý tậptrung học tập hay không, có làm cho học viên năng động, phát huy tư duy trong độclập, sáng tạo hay không, có biến kiến thức lý luận thành tình cảm, thái độ và hành

động trong thực tiễn hay không, sẽ phụ thuộc có tính quyết định ở sự sáng tạo củagiảng viên trong việc áp dụng các phương pháp giảng dạy trong từng tiết học.

Yêu cầu về đổi mới phương pháp dạy và học lý luận chính trị của Đảng, Nhànước ta là: “Đổi mới công tác giáo dục lý luận chính trị, tư tưởng của Đảng, trước hếtcho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt các cấp; đổi mới nội dung, phươngpháp học tập và giảng dạy trong hệ thống trường chính trị, nâng cao tính thiết thực vàhiệu quả của chương trình” Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia ban hành kếhoạch số 32 KH/ HCVT-HCQG ngày 28 tháng 11 năm 2008 về việc đổi mới, nângcao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở các trường chính trị tỉnh, thành phố nhằmnâng cao hiệu quả tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị, tạo sự thống nhất cao hơnnữa trong Đảng, sự đồng thuận trong nhân dân Do đó, đổi mới phương pháp dạy học

lý luận chính trị trở thành yêu cầu quan trọng, cơ bản cho các trường chính trị

Trong thời gian qua, chất lượng, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ,công chức tại Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh có nhiều chuyển biến nhưngvẫn còn thấp so với yêu cầu, đặc biệt khi xác định học viên giữ vai trò trung tâm trongquá trình đào tạo Từ lý do này, muốn nâng cao hiệu quả trong dạy học đòi hỏi ngườidạy phải đổi mới phương pháp giảng dạy, hướng đến việc phát huy, khơi dậy vai tròchủ động, tính tích cực của người học Trường đã tổ chức các cuộc hội thảo, toạ đàm,tạo điều kiện cho giáo viên tham dự các lớp tập huấn, bồi dưỡng phương pháp dạy họctích cực Trong quá trình giảng dạy giáo viên đã từng bước khắc phục tình trạng thụđộng trong tiếp thu kiến thức và chú ý phát triển năng lực tư duy của học viên nên đãtạo được sự hứng thú cho người học, không còn cảm thấy giờ học khô khan, nặng nề

và thụ động

Một số hình thức ngoại khoá cũng được thực hiện trong giảng dạy ở Trườngnhư: tham quan các di tích lịch sử cách mạng gắn với việc hệ thống môn học liênquan, nghe báo cáo thực tế đã có tác dụng rất tốt giúp học viên không những nhận thứcsâu sắc hơn kiến thức khoa học mà còn nâng cao tình cảm cách mạng, tình yêu đấtnước, lòng tự hào về truyền thống quê hương

Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực của giáo viên vào giảngdạy nhìn chung còn chưa đồng bộ, vẫn còn có giảng viên thực hiện phương pháptruyền thống là chủ yếu Khi thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, giảng viên gặpkhông ít khó khăn khi truyền tải khối lượng kiến thức cần thiết, thường dẫn đến tình