1.Đặc trung thể loại truyện ngắn a.Khái niệm Truyện ngắn là ……….. , có dung lượng gọn gàng kể chuyện Nội dung: khắc họa ……….. …..– tập trung vào một hiện tượng, một nét bản chất trong q
Trang 11.Đặc trung thể loại truyện ngắn
a.Khái niệm
Truyện ngắn là ……… , có dung lượng gọn gàng (kể chuyện)
Nội dung: khắc họa ……… … – tập trung vào một hiện tượng, một nét bản chất trong quan hệ nhân sinh hay một khía cạnh trong đời sống tâm hồn con người
Số lượng nhân vật và sự kiện thường được chắt lọc, không phức tạp, chồng chất
b.Đặc điểm
Giống như các tác phẩm tự sự khác, một truyện ngắn được tạo nên bởi ba yếu tố cơ bản:
Cốt truyện: chuỗi sự việc nòng cốt tạo nên diễn biến cho câu
chuyện (là xương sống của câu chuyện, sự kiện quan trọng, cốt lõi, không thể lược bỏ)
Nhân vật: chủ thể của câu chuyện – là người dẫn dắt độc giả
vào thế giới riêng của tác phẩm, là ‘phát ngôn viên’ truyền tải những thông điệp mà nhà văn muốn gửi gắm
Thông điệp: bài học, lời nhắn gửi mà tác giả muốn thể hiện
thông qua câu chuyện
Tuy nhiên những yếu tố trên sẽ có những đặc điểm
riêng khi được đặt trong thể loại truyện ngắn
Cốt truyện:
Thường diễn ra trong 1 thời gian và không gian hạn chế
Yếu tố chi tiết nghệ thuật đóng vai trò lớn trong việc làm bật lên dụng ý của người cầm bút
Nhân vật
Thường không được khắc họa theo tiến trình dài của cả cuộc đời mà chỉ hiện lên với 1 lát cắt nhất định
ĐẶC TRƯNG THỂ LOẠI TRUYỆN NGẮN PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI
Trang 2Thường mang những nét tính cách điển hình (câu chuyện
không chỉu gói gọn trên trang giấy mà còn đại diện cho biết bao những cuộc đời, những kiếp người trong thời dại ấy)
Tình huống truyện
Là sự việc mang tính chất bước ngoặt buộc nhân vật phải hành động, phải lựa chọn, phải quyết định, phải thay đổi hay bộc lộ những bản chất bên trong mình
Một số nhận định về truyện ngắn
Truyện ngắn chính là cách cưa lấy khúc đời sống
Tô Hoài
Tôi thường hình dung thể loại truyện ngắn như mặt cắt giữa một thân cây cổ thụ: chỉ liếc qua những đường vân trên
khoanh gỗ tròn kia, dù tram năm sau vẫn thấy cả cuộc đời của thảo mộc
Nguyễn Minh Châu
Truyện ngắn là sự trình bày một sự kiện theo trình tự của câu chuyện diễn biến hoặc theo trình tự của tâm tình
Somerset Maugham
Truyện ngắn là một truyện viết rất ngắn gọn, trong đó cái bình thường hiện ra như một cái gì đó bình thường, và cái bình
thường hiện ra như một cái gì không bình thường
Pauxtopki
Truyện ngắn không phải là truyện mà là vấn đề được xậy dựng bằng chi tiết
Nguyễn Công Hoan
Trang 3Cách phân tích tác phẩm truyện
Tiếp cận với các tác phẩm truyện, các bạn có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Nắm đặc trưng thể loại truyện
Bước 2: Đọc kĩ văn bản truyện
Bước 3: Xác định đề tài chính của câu chuyện (mỗi câu chuyện
thường sẽ tập chung vào một đề tài nhất định (đề tài: giới hạn miêu tả của tác phẩm đó)
Bước 4: Tìm hiểu khái quát tác giả, tác phẩm
Bước 5: Phân tích chi tiết tác phẩm
- Xác định cốt truyện
- Xác định tình huống truyện
- Phân tích
- Bổ dọc hoặc bổ ngang tùy theo đề
Cách làm dạng bài nghị luận về truyện
1.Mỏ bài
- Giới thiệu tên tác giả, tác phẩm
- Xác định vấn đề nghị luận
- Giới thiệu đoạn trích mà đề bài yêu cầu
- Giới thiệu nhận định văn học (nếu có)
2.Thân bài
- Khái quát tác giả, tác phẩm
- Giải thích nhận định (nếu có)
- Phân tích vấn đề nghị luận
- Đánh giá yêu cầu phụ
- Đánh giá đặc sắc nghệ thuật
Dạng bài về nhân vật
- Khái quát tác giả, tác phẩm
- Giải thích nhận định ( nếu có)
- Khái quát về nhân vật (hoàn cảng, ngồn gốc, xuất thân,…)
- Phân tích vấn đè nghị luận
- Đánh giá yêu cầu phụ
- Đánh giá đặc sắc nghệ thuật
Trang 4Dạng bài về tình huống truyện
- Khái quát tác giả, tác phẩm
- Giải thích khái niệm tình huống truyện
- Giải thích nhận định (nếu có)
- Phân tích vấn đề nghị luận
- Đánh giá yêu cầu phụ
- Đánh giá đặc sắc nghệ thuật
Dạng bài về Chủ nghĩa nhân đạo
- Khái quát tác giả, tác phẩm
- Giải thích về chủ nghĩa nhân đạo
- Phân tích vấn đề nghị luận
- Đánh giá yêu cầu phụ( đi từ giải thích chủ nghĩa nhân đạo
đánh giá chủ nghĩa nhân đạo trong tác phẩm)
- Đánh giá đặc sắc nghệ thuật
Biểu hiện
- Đồng cảm với số phận bất hạnh của con người
- Ngợi ca vẻ đẹp của con người
- Đồng tình với khát vọng giải phóng
3. Kết bài