Chuyên đề thực hành nội dung nghiên cứu khai thác sửa chữa bộ khuếch đại thị tần бов aж5 002 026 của đài ra đa quang 52ш máy bay su 30mk2

Công dụng, các tham số kỹ thuật đài ra đa quang học OЛCЛCC 1.1 Công dụng Đài ra đa quang OЛCЛCC nằm trong thành phần của hệ thống ngắm bắn quangđiện tử 31E-MK, bao gồm thiết bị định vị

NHÀ MÁY A32

CHUYÊN ĐỀ THỰC HÀNH NỘI DUNG: NGHIÊN CỨU, KHAI THÁC, SỬA CHỮA BỘ KHUẾCH ĐẠI THỊ TẦN БОВ AЖ5.002.026 CỦA

ĐÀI RA ĐA QUANG 52Ш MÁY BAY Su- 30MK2

Người hướng dẫn: Thiếu tá Trần Văn Tân Người thực hiện: Nguyễn Văn Thái Đơn vị: Phân xưởng 5

NGÀNH VKHK- 2023

TT Nội dung Trang

2

Phần I: Khái quát chung đài ra đa quang OЛCЛCC (52Ш)

1 Công dụng, các tham số kỹ thuật đài ra đa quang học OЛCЛCC

2 Sơ đồ cấu tạo của đài ra đa quang OЛCЛCC

4

3 Phần II: Thuyết minh và hoạt động bộ khuếch đại thị tần (БОB)

1 Công dụng của bộ khuếch đại thị tần (БОB)

2 Thành phần cấu tạo của bộ khuếch đại thị tần (БОB)

3 Nguyên lý làm việc của bộ khuếch đại thị tần (БОB)

10

4 Phần III: Kiểm tra, phát hiện hỏng hóc, sữa chữa và hiệu chỉnh bộ

khuếch đại thị tần АЖ5.002.026 của đài 52Ш trên máy bay

Su-30MK2

1 Yêu cầu chung

2 Kiểm tra, sữa chữa và hiệu chỉnh bộ khuếch đại thị tần

Ngày nay với sự phát triển của các nghành khoa học kĩ thuật, khoa họcquân sự đóng vai trò hết sức quan trọng Điển hình đó là các loại máy bay thế

hệ mới được ra đời như Su-30MK2, chúng được trang bị các hệ thống ra đangắm bắn và tổ hợp dẫn đường rất hiện đại Trong quá trình khai thác sử dụng

do điều kiện môi trường, khí hậu và điều kiện thời gian nên chúng đã xuấthiện những hỏng hóc Tính năng kỹ chiến thuật rất phức tạp, được ứng dụngcông nghệ cao yêu cầu đòi hỏi người sửa chữa phải nắm bắt sâu chắc về quytrình sửa chữa cũng như vận hành Vì vậy là một nhân viên kĩ thuật chuyênnghành vũ khí hàng không việc đi tìm hiểu tính năng tác dụng và bài trừ hỏnghóc của hệ thống là hết sức cấp thiết

Chính vì vậy tôi đã nhận chuyên đề nghiên cứu, phát hiện hỏng hóc, sửachữa bộ khuyếch đại thị tần БОВ AЖЖ5.002.026 của đài ra đa quang 52Ш trênmáy bay Su-30MK2 Quá trình tìm hiểu được sự giúp đỡ tận tình của giáoviên chuyên ngành vũ khí hàng không, tôi đã có được những bước đầu cơ bảnhiểu biết về đài ra đa quang 52Ш và tìm hiểu sâu trong việc kiểm tra sữa chữahiệu chỉnh bộ khuếch đại БОB

Nội dung bài chuyên đề được chia làm 5 chương:

- Phần I: Thuyết minh đài ra đa quang OЛCЛCC (52Ш)

- Phần II: Thuyết minh và hoạt động bộ khuếch đại thị tần (БОB)

- Phần III: Kiểm tra, phát hiện hỏng hóc, sữa chữa và hiệu chỉnh bộ khuếchđại thị tần АЖ5.002.026 của đài 52Ш trên Su-30MK2

- Phần IV: Tóm tắt công nghệ khi sửa chữa khối khuếch đại thị tầnАЖ5.002.026

- Phần V: Các hỏng hóc thường gặp và biện pháp bài trừ hỏng hóc

Trong quá trình thực hiện chuyên đề, tôi đã cố gắng hết sức để hoànthành nhưng thời gian thực hiện có hạn và nguồn kiến thức thực tế còn nhiềuhạn chế nên không tránh khỏi nhưng thiếu sót Tôi rất mong nhận được sựđóng góp ý kiến của các thầy để chuyên đề được hoàn thiện hơn

Phần I

KHÁI QUÁT CHUNG ĐÀI RA ĐA QUANG HỌC OЛCЛCC

1 Công dụng, các tham số kỹ thuật đài ra đa quang học OЛCЛCC

1.1 Công dụng

Đài ra đa quang OЛCЛCC nằm trong thành phần của hệ thống ngắm bắn quangđiện tử 31E-MK, bao gồm thiết bị định vị nhiệt quan sát- bám sát ОСТП vàđài đo xa laze ЛCД và dùng để:

- Chiếu xạ các mục tiêu mặt đất bằng bức xạ laze;

- Tìm, phát hiện và tự động bám sát các mục tiêu trên không theo bức xạnhiệt của chúng (có đo toạ độ góc của mục tiêu);

- Đo cự li đến các mục tiêu trên không và trên mặt đất

Đài ra đa quang OЛCЛCC thực hiện các nhiệm vụ nói trên ở tất cả độ cao baycủa máy bay Su-30MK2, dưới bất kỳ góc tiếp cận mục tiêu nào, trong cácđiều kiện thời tiết và nền phức tạp, trên nền mặt đất, mây, ban ngày và banđêm và khi có nhiễu hồng ngoại

Thông tin về mục tiêu, nhận được bằng OЛCЛCC, được sử dụng trong hệ thốngngắm bắn 31E-MK để thực hiện các nhiệm vụ ngắm bắn

1.2 Các tham số kỹ thuật

ОЛCС có các chế độ làm việc sau:

- Chế độ hoàn thiện chỉ thị mục tiêu có quét;

- Chế độ tìm kiếm với góc quan sát 600x100 (trường lớn);

- Chế độ tìm kiếm với góc quan sát 200x50 (trường nhỏ);

- Chế độ chỉ thị mục tiêu không quét;

- Chế độ bắt và bám, đài đo xa laze không làm việc;

- Chế độ bắt và bám, đài đo xa laze làm việc ở chế độ cơ bản;

- Chế độ chiếu xạ khi làm việc với các mục tiêu mặt đất, đài đo xa laze làmviệc trong chế độ chiếu xạ;

- Chế độ “mặt đất”, đài đo xa laze làm việc ở chế độ cơ bản;

- Chế độ tự kiểm tra:

+ Tâm của trường lớn 600x100 có thể dịch chuyển theo chỉ thị mục tiêu tronggiới hạn: ±300 theo góc phương vị và từ -100 đến +550 theo góc tà.

+ Tâm của trường lớn 200x50 có thể dịch chuyển theo chỉ thị mục tiêu tronggiới hạn: ±500 theo góc phương vị và từ -12,50 đến +57,50 theo góc tà

+ Sai số tọa độ góc của mục tiêu do hệ thống tạo ra trong chế độ sục sạo tìmkiếm không quá 30’ và trong chế độ bám sát không quá 15’

+ Thời gian chuẩn bị đài 52Ш không quá 4 phút trong điều kiện bình thường

và 5 phút ở nhiệt độ t=600C sau khi cấp nguồn và truyền các tín hiệu

“ВКЛC.52Ш” và “ВКЛC 25П”

+ Thời gian làm việc liên tục là 3 giờ, với thời gian cho máy nghỉ đến giaiđoạn làm việc tiếp theo sau không được ít hơn 25 phút Trong chế độ chiếu xạkhông lớn hơn 3 phút theo các chu trình 30s (có nghỉ)

+ Công suất tiêu thụ của hệ thống như sau:

Dòng điện 1 chiều, điện áp +27V không quá 700W

Dòng xoay chiều 3 pha, điện áp 115V, f=400 Hz không quá 3950V.AЖ

2 Sơ đồ cấu tạo của đài ra đa quang OЛCЛCC

Đài gồm các khối sau đây: (được trình bày trên hình 1)

- Cơ cấu quét có nhiệm vụ quan sát, sục sạo, tìm kiếm trong trường nhìn chotrước, hướng trục quang học của an ten vào mục tiêu trong chế độ tự độngbám sát

- Hệ thống kính (Объектив) dùng để thu và điều chế bức xạ hồng ngoại và) dùng để thu và điều chế bức xạ hồng ngoại vàbiến đổi bức xạ đó trong máy thu quang học thành tín hiệu điện

- Khối xử lý tín hiệu thị tần dùng để khuyếch đại và biến đổi tín hiệu thị tần từmáy thu đưa đến

- Khối điện tử (36E) dùng để biến đổi và trao đổi thông tin với CЦВ-2, xử lýthông tin được đưa đến từ cơ cấu quét, hệ thống kính và các khối xử lý tínhiệu thị tần; tạo các tín hiệu điều khiển cơ cấu quét theo lệnh được đưa đến từCЦВ-2 bảo đảm cho OЛCЛCC làm việc trong chế độ tự kiểm tra

- Khối nguồn để tạo ra tất cả các lọai điện áp cần thiết cho hệ thống cơ khí, hệthống quay, kính vật các khối xử lý tín hiệu thị tần và khối điện tử.

Khối làm lạnh máy thu dùng để làm lạnh phần tử nhạy quang của máy thu

-Máy đo xa Laser: dùng để đo cự ly đến mục tiêu

Máy đo xa Laser gồm có các khối sau đây:

+ Bộ phận thu phát: có nhiệm vụ tạo ra xung phát phù hợp với từng chế độlàm việc, thu và xử lý tin tức, tín hiệu phản xạ từ mục tiêu về

+ Khối nguồn: tạo ra các điện áp nuôi cung cấp cho các khối của máy đo xaLaser

+ Khối điều khiển: dùng để bảo đảm các chế độ làm việc cần thiết

+ Khối điện tử của máy đo xa Laser ЛCД, dùng để đo khoảng thời gian giữaxung chuẩn (làm mốc) đến xung phản xạ và tạo ra thông tin (dữ liệu) về cự lyđến mục tiêu

+Về kết cấu Máy đo xa gồm có năm khối:

1 Khối thu–phát bao gồm khối phát: 25П/01 và khối thu: 25П-01/1 Cả haikhối được gắn trên cùng một giá

2 Bộ (thiết bị) đo các khoảng thời gian ИВИ (25П/02-2)

3 Bộ biến đổi (25П/02-1)

4 Khối điều khiển (25Ф/02)

5 Khối nguồn (45Ф/03)

Hình 1 Sơ đồ cấu tạo của OЛCЛCC

Trong thành phần 25П/01 có bộ phát xạ, khối làm lạnh và khối sưởi ấm

Khối thu 25П-01/1 bao gồm kênh thu quang học, thiết bị thu và các khối điện

tử bảo đảm xử lí sơ bộ tín hiệu và thực hiện tự kiểm tra

Hình dáng bên ngoài của OЛCЛCC được mô tả ở hình 2

Kết cấu của gồm OЛCЛCC:

- Khối quang –cơ; (1)

- Khối nguồn cao áp ПВИ-4МК

Đơn khối 52Ш/01 cấu tạo bao gồm các khối lẻ có liên quan với nhau:

- Khối quang –cơ học;

- Khối cấp khí nén làm lạnh;

- Khối điện tử;

- Máy đo xa Laser 25П

Khối quang –cơ học có:

- Cơ cấu quay búp sóng (cơ cấu quét);

- Hệ thống kính;

- Các khối của các bộ khuyếch đại;

- Thiết bị tạo vị trí trục quang học;

- Hệ thống truyền chuyển động (cơ cấu dẫn động)

- Các thiết bị điều khiển hệ thống truyền chuyển động (cơ cấu dẫn động)

và quay búp sóng

Ở phía trên của hộp cơ – quang học OЛCMБ, gắn ốp khí động có dạng báncầu, được chế tạo từ kính quang học trong suốt, loại kính quang học này phùhợp với bước sóng: λ=1 5,5µm.m

Ở phía bên trái của OЛCMБ là khối điện tử 36E

Máy đo xa Laser gắn ở phía sau OЛCMБ Trong đó hệ thống quang học củaOЛCMБ cho bức xạ Lasser đi qua và điều chỉnh nguồn bức xạ hướng về phíamục tiêu Khối làm lạnh được gắn với kết cấu của máy bay và một ống bằngthép để lấy không khí vào làm lạnh, cùng với hệ thống làm lạnh của máy thuquang học

Hình 2 Hình dáng bên ngoài của OЛCЛCC

PHẦN II KHÁI QUÁT HOЛCẠT ĐỘNG CỦA BỘ KHUẾCH ĐẠI THỊ TẦN (БОB)

1 Công dụng của bộ khuếch đại thị tần (БОB).БОB).

Bộ xử lý điện tử tín hiệu thị tần (БОB) dùng để thực hiện các nhiệm vụsau:

+ Xử lý tần số và khuếch đại tín hiệu được đưa đến từ thiết bị thu quanghọc nhiều mặt (ФПУ).)

+ Cộng lôgíc các tín hiệu của 64 kênh

+ Tạo dấu hiệu có tín hiệu trong mỗi kênh ở dạng lôgíc

+ Điều chỉnh tự động khuếch đại trong 12 kênh trung tâm theo tín hiệucủa một trong 6 kênh trung tâm

+ Điều chỉnh đồng thời khuếch đại theo tất cả các kênh bằng điện áp điềuchỉnh (VРУ).)

+ Tạo tín hiệu điều khiển tấm chắn (VД1, VД2)

2 Thành phần cấu tạo của bộ khuếch đại thị tần (БОB).БОB).

Về cấu trúc, БОB được thực hiện ở dạng 5 khối, có cùng kích thước:một khối khuếch đại trung tâm АЖ5.002.026 và 4 khối khuếch đại chức nănggiống nhau АЖ5.002.028 Hình dạng chung của các khuếch đại, nằm trongkhối БОB, được trình bày trong hình 1, khối khuếch đại trung tâmАЖ5.002.026 gồm 12 khuếch đại thị tần trung tâm (AЖ1 AЖ12), thiết bị hoànthiện thông tin (E), thiết bị phối hợp (И), khối điều khiển tấm chắn (Д)

Các mạch khuếch đại gồm các cụm và linh kiện sau: vỏ đúc, cụm cáckhối điện tử và thiết bị, mảng liên kết với các chân cắm, các lớp lót, các tấm

ép, các đầu nối cố định và bó dây

Khối điện tử, mà hình dạng chung của nó được trình bày trong hình vẽ

2, được đặt ở phía trên trên đế của vỏ và được cố định bằng các vít chìm

Tất cả các khối điện tử và thiết bị, trừ thiết bị phối hợp АЖ5.434.169,

có kích thước giống nhau và có cấu hình như mảng mạch in

Phía trên của các khối lắp đặt tấm dập, nó được cố định bằng các vítđến vỏ và đến các khối điện tử, tạo thành cùng với vỏ một cấu trúc đúc.

Phía dưới vỏ trong góc lắp đặt tấm cách điện và mảng đấu nối với cácchân cắm, nó được cố định bằng các vít

Trên thành trước của vỏ lắp 3 đầu cắm loại РП15 Trên thành thẳngđứng của vỏ bên trong khuếch đại АЖ5.002.026 lắp đặt thiết bị phối hợp vàqua tấm lót được cố định đến vỏ Các khối điện tử và thiết bị được lắp đặt trên

vỏ được kết thúc bằng các chân cắm, được đặt đi qua vỏ, tấm lót và mảng đấunối vào lỗ hình ô van

Các chân cắm cửa ra được nối bằng dây nối đến các chân cắm tươngứng của mảng đấu nối Các chân cắm cửa ra của mảng đấu nối được nối đếncác đầu cắm bằng dây dẫn Vỏ có 2 chốt cố định định hướng Để cố định cáckhối vào vỏ 52Ш/02 trên thành trước có đặt 4 vít không nhô ra ngoài

Để điều chỉnh các tham số của các khối điện tử và thiết bị được dễ dàngtrong tấm ép có bố trí các lỗ dưới các vít điều chỉnh biến trở

Hình 1: Hình dạng chung của bộ khuếch đại

Hình 2: Sơ đồ bố trí linh kiện của khối điện tử

3 Nguyên lý làm việc của bộ khuếch đại thị tần trung tâm АЖ5.002.026 (БОB).БОB).

3.1 Sơ đồ nguyên lý của bộ khuếch đại thị tần của các kênh trung tâm đượctrình bày trong hình 3

Tín hiệu từ cửa ra của ФПУ) được đưa đến biến trở R1, và được cấp đếncửa vào của tầng thứ nhất của bộ khuếch đại, được thực hiện trên vi mạch AЖ1

Độ khuếch đại cơ bản của bộ khuếch đại thị tần được bảo đảm bằng 3 cấpmạch nhân tương tự liên tiếp AЖ4, AЖ7, AЖ10, được tách nhau bằng các mạch viphân C11, R27 và C18, R39

Các mạch nhân tương tự thực hiện chức năng của các phần tử điềuchỉnh, bảo đảm điều chỉnh hệ số khuếch đại của tuyến bằng tín hiệu điềukhiển VBX AЖPYC Đặc tính tần số của tuyến khuếch đại được bảo đảm bằng lọctích cực 2 khuyên, được thực hiện trên vi mạch AЖ8 và AЖ11, và bằng mạch viphân C11, R27 và C18, R39 Hình dạng đặc tính tần số được trình bày tronghình 4

Điện áp tạp từ cửa ra của vi mạch AЖ10 được đưa đến khuếch đại-hạnbiên trên vi mạch AЖ2, được tách sóng bằng tầng AЖ5 và qua lọc R24, C10 đượcđưa đến cửa vào của mạch hạn chế ngưỡng, được thực hiện trên vi mạch AЖ3,

ở dạng điện áp ngưỡng một chiều, tỷ lệ với điện áp trung bình bình phươngcủa tạp

Đến mạch hạn chế ngưỡng này còn có tín hiệu điều chỉnh khuếch đại

VPY và tín hiệu cửa ra VВЫХ.ТЕХН Từ cửa ra của mạch hạn chế ngưỡng, tín hiệuđược đưa đến tầng cộng lô gíc AЖ6 và khuếch đại-hạn biên AЖ9 Đưa tới AЖ9 còn

có điện áp ngưỡng, điện áp ngưỡng này được tạo ra trong thiết bị phối hợpAЖ15, để cho 12 bộ khuếch đại thị tần trung tâm Tín hiệu từ cửa ra của bộkhuếch đại – hạn chế sẽ tạo ra dấu hiệu để đánh dấu sự tồn tại “có” mục tiêu ởdạng Logic “0” ở cửa vào của bộ so sánh AЖ12

3.2 Sơ đồ nguyên lý của khuếch đại thị tần kênh ngoại vi

Bộ khuếch đại thị tần của kênh ngoại vi khác kênh trung tâm là chỉkhông có mạch nhân tương tự như là các phân tử điều chỉnh AЖPYC

Sơ đồ nguyên lý của khối điều khiển tấm chắn được trình bày tronghình 4 Phụ thuộc vào chế độ làm việc, các tín hiệu tổng lô gíc của 6 kênhtrung tâm (AЖC6K) hoặc tín hiệu tổng lôgíc của 64 kênh (AЖC64K) qua khoáД1.1 hoặc Д2.1 được đưa đến cửa vào của tách sóng đỉnh được thực hiện trêncác vi mạch AЖ1.1, AЖ3, ở đây nó được tách sóng và được tách ra trên tụ C8 ởdạng điện áp một chiều để cấp đến thiết bị lấy ra và lưu (YBX) Д4 Từ cửa racủa YBX, tín hiệu được cấp đến bộ so sánh AЖ5 và AЖ6, dùng để tạo mức cầnthiết của tín hiệu VД1, VД2 và qua khoá Д2.1 được đưa đến mạch hạn chế vềngưỡng được thực hiện trên vi mạch AЖ1.2 Mạch hạn chế ngưỡng quyết địnhngưỡng làm việc AЖPYC Tín hiệu, vượt qua ngưỡng đã đặt, được đưa đến cửavào của mạch cộng trên vi mạch AЖ4.2, dùng để tạo điện áp điều khiển AЖPYC.

Để bảo đảm trật tự làm việc cần thiết của mạch tách sóng đỉnh và thiết

bị YBX, trong mạch có các mạch đa hài chờ trên vi mạch Д3, khởi động vimạch AЖ2 tạo xung

Sơ đồ nguyên lý của thiết bị hoàn thiện được trình bày trong hình 5.Nhiệm vụ của thiết bị này là tạo các điện áp nguồn ổn định +15V cho khốiБОB và các tín hiệu tổng lô gíc AЖC6K và AЖC64K

Sơ đồ nguyên lý của thiết bị phối hợp được trình bày trong hình 6.Thiết bị dùng để phối hợp cửa ra của các khuếch đại thị tầnВЫХ.АНАЛC của khuếch đại АЖ5.002.026 với cửa vào của máy tính và cửa

ra của các kênh chọn lọc biên độ АЖ5.103.150 với khối АЖ5.139.184

Hình 3: Sơ đồ nguyên lý của khuếch đại thị tần các kênh trung tâm.

Hình 4: Sơ đồ nguyên lý của khối điều khiển tấm chắn

Hình 5: Sơ đồ nguyên lý của thiết bị xử lý thông tin.

Hình 6: Sơ đồ nguyên lý thiết bị phối hợp.

PHẦN III KIỂM TRA, PHÁT HIỆN HỎNG HÓC, SỮA CHỮA VÀ HIỆU CHỈNH BỘ

KHUẾCH ĐẠI АЖ5.002.026 CỦA ĐÀI 52Ш TRÊN SU-30

I Yêu cầu chung

- Nguồn điện một chiều 27 23,, 04

 V, biên độ xung động không lớn hơn 2V

- Công suất tiêu thụ bởi một sản phẩm khi giá trị điện áp các nguồn cung

cấp tiêu chuẩn: nguồn 27V - công suất không lớn hơn 475W.

Các thiết bị điện và các thiết bị dẫn điện cần được cách điện tin cậy và đượcbọc kín, còn các phần kim loại che đậy các thiết bị điện (thân, vỏ) cần được nốimát chắc chắn

II Kiểm tra, sữa chữa và hiệu chỉnh các bộ khuếch đại АЖ5.002.026

1 Kiểm tra đồng bộ và tình trạng bên ngoài.

1.1 Xem xét và kiểm tra sự đồng bộ của bộ khuếch đại thị tần

АЖ5.002.026 với lý lịch

Thiết bị đưa vào sửa chữa phải đồng bộ

1.2 Kiểm tra tình trạng bên ngoài bộ khuếch đại thị tần АЖ5.002.026

- Kiểm tra bên ngoài vỏ thiết bị bằng mắt thường

- Không có hỏng hóc cơ học, không móp méo

- Tai lắp ráp dây tiếp mát còn nguyên vẹn, không móp méo, ô xi hóa

1.3 Kiểm tra niêm phong của bộ khuếch đại thị tần АЖ5.002.026

- Đảm bảo tính nguyên vẹn

- Kiểm tra 2 vít niêm phong mặt trên của thiết bị bằng mắt thường

1.4 Kiểm tra các đầu cắm của bộ khuếch đại thị tần АЖ5.002.026

- Không có hỏng hóc, các chân cắm không bị cong vênh, ô xi hóa

- Kiểm tra đầu cắm của thiết bị bằng mắt thường