Hành trình người học và cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục đại học

Học viện Ngân hàng trên chặng đường đổi mới 1 Định hướng phát triển Học viện Ngân hàng trong giai đoạn 2021- 2025 Đỗ Thị Kim Hảo 12 Học viện Ngân hàng 60 năm xây dựng và phát triển - Địn

Định hướng phát triển Học viện Ngân hàng trong giai đoạn 2021- 2025

PGS.TS Đỗ Thị Kim Hảo Học viện Ngân hàng

60 năm xây dựng và phát triển -

Định hướng và giải pháp

PGS.TS Tô Ngọc Hưng Học viện Ngân hàng giai đoạn

2015 - 2020: Những thay đổi tạo

động lực phát triển

TS Bùi Tín Nghị

SỐ ĐẶC BIỆT

ISSN 1859 - 011X

1961-2021

Tai ngay!!! Ban co the xoa dong chu nay!!! 17014127418031000000

Học viện Ngân hàng trên chặng đường đổi mới

1 Định hướng phát triển Học viện Ngân hàng trong giai đoạn 2021- 2025

Đỗ Thị Kim Hảo

12 Học viện Ngân hàng 60 năm xây dựng và phát triển - Định hướng và giải pháp

Tô Ngọc Hưng

24 Học viện Ngân hàng giai đoạn 2015 - 2020: Những thay đổi tạo động lực phát triển

Bùi Tín Nghị

32 Hành trình người học và cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục đại học

Đào Minh Phúc Phan Thanh Đức

43 Công đoàn Học viện Ngân hàng gắn kết với lãnh đạo chính quyền trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và công đoàn

Mai Thanh Quế Bùi Thị Thủy

50 Từ đào tạo đơn ngành đến đào tạo đa ngành - Dấu ấn qua 60 năm xây dựng và phát triển của Học viện Ngân hàng

Trần Mạnh Dũng

55 Học viện Ngân hàng - Vietcombank: Hợp tác

hướng tới thành công

Phạm Mạnh Thắng

58 Mô hình thiết kế tổng thể hệ thống E-Learning tại Học viện Ngân hàng

Đinh Đức Thịnh

66 Tìm hiểu về giáo dục khai phóng và khả năng ứng dụng tại Việt Nam

Nguyễn Lan Anh

60 năm- Những đóng góp lặng thầm

73 Khoa Ngân hàng - 60 năm tự hào tiếp lửa

80 Khoa Tài chính - Lớn mạnh cùng Học viện Ngân hàng

Nguyễn Thanh Phương Lương Minh Hà

85 Khoa Kế toán - Kiểm toán Học viện Ngân hàng - Nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao kế kiểm

Phan Thị Anh Đào Nguyễn Thị Phương Thảo

91 Khoa Quản trị Kinh doanh - Một chặng đường phát triển

Nguyễn Vân Hà Nguyễn Thị Việt Hà

95 Khoa Kinh doanh Quốc tế- Học viện Ngân hàng- Một chặng đường phát triển

Nguyễn Thị Cẩm Thủy

PGS TS Đỗ Thị Kim Hảo

Phó Tổng biên tập

TS Nguyễn Thu Hiền

trưởng ban biên tập

TS Bùi Thị Thủy

Hội đồng Biên tập

PGS.TS Nguyễn Kim Anh

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

GS.TS Trần Thị Vân Hoa

Đại học Kinh tế Quốc dân

PGS.TS Tô Ngọc Hưng

Trường Đại học Hòa Bình

TS Bùi Tín Nghị

Học viện Ngân hàng

PGS.TS Lê Văn Luyện

Học viện Ngân hàng

PGS TS Lê Thị Tuấn Nghĩa

Học viện Ngân hàng

PGS TS Tô Kim Ngọc

Trường ĐT&PTNNL Vietcombank

GS.TSKH Stachuletz Rainer

Đại học Kinh tế & Luật Berlin (BSEL)

PGS TS Nguyễn Thu Thủy

Bộ Giáo dục và Đào tạo

GS TS Nguyễn Văn Tiến

Học viện Ngân hàng

đặc biệt

thông tin Tòa soạn

Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng- Học viện Ngân hàng

Địa chỉ: 12 Chùa Bộc, Đống Đa, Hà Nội Tel 0243 852 5282 - Fax 0243 852 9861 Email: tapchikhdt@hvnh.edu.vn Website: http://tapchi.hvnh.edu.vn Giấy phép xuất bản: 480/GP - BTTTT

In tại Công ty Cổ phần In Công đoàn Việt Nam

Ngô Dương Minh

Nguyễn Thùy Dương và tập thể Khoa Ngân hàng Ban Xây dựng Chiến

lược-Học viện Ngân hàng

PGS TS Đỗ Thị Kim Hảo

Phó Tổng biên tập

TS Nguyễn Thu Hiền

trưởng ban biên tập

TS Bùi Thị Thủy

Hội đồng Biên tập

PGS.TS Nguyễn Kim Anh

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

GS.TS Trần Thị Vân Hoa

Đại học Kinh tế Quốc dân

PGS.TS Tô Ngọc Hưng

Trường Đại học Hòa Bình

TS Bùi Tín Nghị

Học viện Ngân hàng

PGS.TS Lê Văn Luyện

Học viện Ngân hàng

PGS TS Lê Thị Tuấn Nghĩa

Học viện Ngân hàng

PGS TS Tô Kim Ngọc

Trường ĐT&PTNNL Vietcombank

GS.TSKH Stachuletz Rainer

Đại học Kinh tế & Luật Berlin (BSEL)

PGS TS Nguyễn Thu Thủy

Bộ Giáo dục và Đào tạo

GS TS Nguyễn Văn Tiến

Học viện Ngân hàng

60 năm- Những đóng góp lặng thầm

101 Cột mốc 60 năm trên con đường hướng tới

tự chủ trong hoạt động nghiên cứu khoa học tại Học viện Ngân hàng

Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng

110 Vai trò của hợp tác quốc

tế trong phát triển Học viện Ngân hàng hướng tới trường đại học chuẩn mực quốc tế

Trần Thị Liên Cấn Thị Thu Hương

119 Giảng dạy môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại Học viện Ngân hàng - những bước đi đầu tiên trên con đường

tự chủ

Phạm Việt Phương

125 Thành quả chuyển đổi

số tại Trung tâm Thông tin Thư viện góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học tại Học viện Ngân hàng

Nguyễn Thị Ngọc Thạch Lương Giang Trần Thị Tươi

133 Phát triển Tạp chí góp phần nâng cao uy tín khoa học của Học viện Ngân hàng

Mạn Đình

142 Nâng cao hiệu quả hoạt động truyền thông tại Học viện Ngân hàng

Phạm Xuân Bách Mạnh Ngọc Yến

Lê Quang

148 Hiện đại hóa hệ thống

cơ sở vật chất nhằm tăng năng lực hỗ trợ hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học tại Học viện Ngân hàng

Nguyễn Quốc Ân

Đỗ Xuân Bình

Viết về Học viện Ngân hàng thân yêu

156 60 năm Học viện Ngân

hàng - Cất cánh vươn xa

Mạn Đình Minh Nguyệt

157 Lớp học sơ tán tránh

bom giặc Mỹ

Phạm Trí Phú

159 40 năm ấy

Lê Thị Tuấn Nghĩa

163 Từ hành lang giảng

đường

Võ Minh Tuấn

167 Học viện Ngân hàng -

Tình yêu trong tôi

Phạm Ngọc Huyền

169 Cảm ơn Học viện Ngân

hàng - Thanh xuân tươi đẹp của chúng tôi

Đào Mỹ Hằng

172 60 năm Học viện

đặc biệt

thông tin Tòa soạn

Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng- Học viện Ngân hàng

Địa chỉ: 12 Chùa Bộc, Đống Đa, Hà Nội Tel 0243 852 5282 - Fax 0243 852 9861 Email: tapchikhdt@hvnh.edu.vn Website: http://tapchi.hvnh.edu.vn Giấy phép xuất bản: 480/GP - BTTTT

In tại Công ty Cổ phần In Công đoàn Việt Nam

Bùi Doãn Mai Phương

Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng

Hành trình người học và cách tiếp cận lấy người

học làm trung tâm trong bối cảnh chuyển đổi số

giáo dục đại học

PGS.TS Đào Minh Phúc

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Học viện Ngân hàng

Trong bối cảnh thời đại số, ngành giáo dục đào tạo nói chung và các trường đại học nói riêng đang kỳ vọng vào quá trình chuyển đổi số nhằm mang lại những mô hình đào tạo mới, tận dụng những thành tựu của các công nghệ mới Trong quá trình chuyển đổi số tại các doanh nghiệp, “customer jouney”- hành trình khách hàng được coi vấn đề cốt lõi và quyết định sự thay đổi trong phương thức kinh doanh số Tuy nhiên, “student journey”- hành trình người học lại đang là khái niệm còn mới mẻ, chưa được đề cập trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục đại học tại Việt Nam Bài báo đề cập đến các khái niệm và vấn đề có liên quan đến cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm và phác họa cách thức xây dựng hành trình người học trong bối cảnh chuyển đổi số trường đại học.

Từ khóa: chuyển đổi số giáo dục đại học, hành trình người học, huy hiệu kỹ thuật số

1 Bối cảnh giáo dục đại học trong thời đại số

Phần đầu của bài báo phác họa

bối cảnh của các trường đại học trong dòng chảy thời đại: số hóa, chuyển đổi số, dữ liệu lớn, thế giới ảo và những sự thay đổi

về hành vi, mong muốn và yêu cầu của người học trong thời đại số Đây chính

là những đầu vào và thách thức cho quá trình

chuyển đổi số trường đại học trong thời gian tới

1.1 Trường đại học trong bối cảnh thời đại số

Ngày nay, các trường đại học thực hiện chức

năng, nhiệm vụ của mình chủ yếu dựa trên việc

tổ chức các hoạt động giảng dạy- học tập theo

mô hình lấy giảng viên làm trung tâm và dựa

trên các chương trình đào tạo của từng ngành Người học dựa vào các thông tin về trường đại học qua truyền thông, quảng bá, tự tạo những

kỳ vọng riêng và lựa chọn ngành học theo nhu cầu bản thân Khi vào trường, người học được

tổ chức theo các khoa chuyên ngành, thành các lớp học và bị giới hạn bởi những ràng buộc vật

lý trong cuộc sống thực- khuôn viên trường, diện tích thư viện, sĩ số lớp, thời gian học, thời gian nghiên cứu… Mỗi người đều tuân theo một hành trình học tập đã được xây dựng sẵn- giống nhau đối với đại đa số người học là số

kỳ học, số tiết học, số môn học, mức độ khó, những thách thức cần vượt qua,… bất chấp một thực tế rằng, năng lực, sở trường của mỗi người học là khác nhau Tuy nhiên, cách tiếp cận này

đã tồn tại nhiều năm, đã phát huy tác dụng và tạo nên danh tiếng cho nhiều trường đại học

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG TRÊN CHẶNG ĐƯỜNG ĐỔI MỚI

TS Phan Thanh Đức

Trưởng khoa Hệ thống thông tin quản lý, Học viện Ngân hàng

Chào mừng 60 năm truyền thống Học viện Ngân hàng 1961- 2021 33

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG TRÊN CHẶNG ĐƯỜNG ĐỔI MỚI

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư mang

đến những thành tựu to lớn cho thế giới từ các

công nghệ mới có tính đột phá, làm thay đổi

đời sống xã hội, định hình lại cách làm việc,

học tập Trong bối cảnh thời đại số, trước

những biến đổi to lớn trong đời sống xã hội,

nhu cầu của người học cũng biến đổi không

ngừng cả về số lượng và chất lượng, dẫn đến

những thách thức trong việc thay đổi cách thức

hoạt động của trường đại học nhằm đáp ứng

các đòi hỏi của người học thời đại số Trên thế

giới, nhiều trường đại học có tư duy tiến bộ

hiện đang hướng tới cách tiếp cận lấy người

học làm trung tâm (student-centric), thông qua

việc cung cấp các lựa chọn đa dạng và hướng

tới thay đổi các trải nghiệm cho người học,

đặc biệt trong môi trường kỹ thuật số Lấy

người học làm trung tâm không chỉ đơn giản

chỉ là quan điểm, ý chí của các trường đại học

hay dành thêm quyền lợi cho người học, mà

về bản chất cần xác định lại “hợp đồng” với

người học, chuyển từ những lời quảng cáo hứa

cung cấp các khóa học chất lượng cao và các

dịch vụ tốt, sang việc cung cấp một kế hoạch

cụ thể - một hành trình học tập phù hợp với

mục tiêu cá nhân của từng người học Điều này

đưa ra những thách thức phức tạp: làm thế nào

để chuyển đổi cả cách thức giảng dạy, học tập,

nghiên cứu và cách trường đại học tương tác và

cung cấp các các dịch vụ cho người học Để đạt

được điều này, trường đại học sẽ cần được tái

cấu trúc và thiết kế lại, từ những nhận thức của

các nhà quản trị đến cách thức vận hành, cách

thức vượt qua những rào cản, hạn chế trong thế

giới thực Chuyển đổi số đang mang lại nhiều

hứa hẹn cho viễn cảnh này Tuy nhiên trước

khi bàn luận về nội hàm của chuyển đổi số giáo

dục đại học, xoay quanh cái gọi là “hành trình

người học”, hãy xác định những thay đổi của

người học- những chủ nhân thực sự của các

trường đại học trong bối cảnh thời đại số

1.2 Chủ nhân của các trường đại học trong

bối cảnh số

Người học đại học trong bối cảnh thời đại số

hiện nay là thế hệ sinh ra từ năm 1998 trở đi,

thường được gọi là ‘Thế hệ Z’ hoặc GenZ, là

thế hệ chính thức đầu tiên của cái gọi là ‘bản địa kỹ thuật số1, là thời kỳ sau của Thế hệ Millennials và trước Thế hệ Alpha Đây là một thế hệ được sinh ra cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ Cuộc sống của GenZ gắn liền với những kĩ thuật tân tiến nhất, mạng xã hội, smartphone khiến những trải nghiệm của

họ không gói gọn ở trường lớp mà còn trải ra thế giới ảo với vô vàn những thông tin, dữ liệu không bị giới hạn bởi không gian, thời gian trong thế giới thực Có thể nói, ngôi trường thứ hai của thế hệ Z và sau đó Thế hệ Alpha chính

là thế giới Internet Thế hệ Alpha là bất kỳ ai dưới 10 tuổi hoặc sẽ sinh ra trong 5 năm tới đều thuộc Gen-Alpha Không giống với các thế hệ trước đó, những người nhập cư kỹ thuật số- những người chỉ đơn giản sử dụng công nghệ với cách tư duy và thói quen cũ, Thế hệ Alpha

sẽ dành phần lớn thời gian trong cuộc đời mình đắm chìm trong công nghệ Những đứa trẻ Alpha lớn lên với iPad, không thể sống thiếu điện thoại thông minh và có thể truyền tải suy nghĩ trực tuyến chỉ trong vài giây Những thay đổi về công nghệ cùng nhiều tác động khác khiến Gen-Alpha trở thành thế hệ có nhiều biến đổi nhất trong lịch sử

GenZ-Alpha không chỉ được tạo điều kiện học tập thuận lợi hơn mà còn có khả năng tự tìm hiểu kiến thức trên mạng Phương thức giáo dục truyền thống không cập nhật thường xuyên

sẽ không đáp ứng được nhu cầu tìm hiểu thông tin từng ngày, từng giờ của người học GenZ-Alpha GenZ-Alpha sẽ lên mạng, không chỉ để giải trí mà còn để học cả thế giới, từ những kiến thức trong trường học tới những kĩ năng sống

và kĩ năng nghề nghiệp Một vài đặc tính của các thế hệ này cần được đề cập để xác định

1 Thuật ngữ người bản địa kỹ thuật số được đề cập trong nghiên cứu của Marc Prensky với tựa đề “Digital Natives, Digital Immigrants” (Người bản địa kỹ thuật số

và người nhập cư kỹ thuật số) vào năm 2001 Thuật ngữ thường được sử dụng để mô tả những người sinh

ra và sống trong thời đại kỹ thuật số Những người này cũng thường được gọi với những tên gọi khác như thế

hệ Millennials, thế hệ Z, thế hệ Alpha Tuy nhiên, thực

tế trong giáo dục những người bản địa kỹ thuật số lại đang được dạy bởi những người nhập cư kỹ thuật số

Do đó việc hiểu rõ những đặc điểm của người bản địa

kỹ thuật số sẽ có ý nghĩa sâu sắc đối với quá trình chuyển đổi số trường đại học cũng như những chính sách liên quan đến nhóm người này.

Hành trình người học và cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục đại học

PGS.TS Đào Minh Phúc - TS Phan Thanh Đức

34

đúng đối tượng cho việc chuyển đổi số trường

đại học trong bối cảnh thời đại số

- Chú trọng tính thực dụng GenZ-Alpha coi

trọng chất lượng học tập nhiều hơn thời gian

học tập, coi trọng và tiết kiệm tài nguyên thời

gian Mục tiêu của GenZ-Alpha là học trong

thời gian ngắn nhất, nhưng lại có được kết quả

cao nhất GenZ-Alpha loại bỏ những tác nhân

gây lãng phí thời gian, như thời gian di chuyển

giữa các lớp học thêm hay thời gian chờ đợi

giữa những ca học Việc học không chỉ diễn

ra ở trường học, lớp học mà có thể ở bất cứ

đâu, trong bất cứ hoàn cảnh nào Chỉ cần một

chiếc smartphone kết nối 4G hoặc Wifi, họ có

thể truy cập và học tập cả ngày bên những trang

học trực tuyến

- Mục tiêu trở thành công dân toàn cầu Nếu

thế hệ Y là lứa đầu tiên bước ra thế giới thì

GenZ-Alpha sẽ là những công dân toàn cầu

đích thực GenZ-Alpha có thể dễ dàng xóa đi

các ranh giới và khoảng cách để kết bạn, giao

lưu, học hỏi khắp thế giới thông qua kết nối

mạng Được tiếp xúc với sự đa dạng văn hóa,

sử dụng tiếng Anh tốt, GenZ-Alpha sẽ trở nên

tự tin hơn, dạn dĩ hơn Với khả năng ngoại ngữ,

GenZ-Alpha sẽ không chỉ học tốt khi ở trường

mà còn bổ sung được nhiều kĩ năng mềm khác

thông qua các kênh như Youtube, Udemy,

Skillshare… GenZ-Alpha có thể học ở Việt Nam cũng như đăng ký tham gia các chương trình học trực tuyến do các trường đại học hàng đầu như Harvard, Yale, cung cấp

Rõ ràng, chủ nhân đích thực của các trường đại học trong bối cảnh thời đại số là Thế hệ GenZ và Gen Alpha, và trong khuôn khổ bài báo này được gọi chung là thế hệ “thời đại số” Những thế hệ này sẽ thông qua những gì học được để làm cho thế giới tốt đẹp Họ chính là những người tích cực tạo ra những thay đổi trên thế giới, và những điều đó cần được bắt đầu từ ngày hôm nay, từ việc chuyển đổi số giáo dục đại học

1.3 Từ số hóa đến chuyển đổi số

Ngày nay, thuật ngữ “Chuyển đổi số” (Digital

transformation) được đề cập đến rất nhiều, tuy

nhiên trong phần lớn trường hợp mới dừng ở

cấp độ số hóa thông tin (Digitization) hay số hóa quy trình (Digitalization) Mặc dù các khái

niệm này không còn mới, nhưng trong phần này, các thuật ngữ được trình bày ngắn gọn với mục đích thống nhất cách hiểu về “chuyển đổi số” Để đảm bảo chính xác, các thuật ngữ tiếng Anh được sử dụng trong phần này để phân biệt các khái niệm và dùng để thống nhất cách dịch

Nguồn: Tác giả tổng hợp

Hình 1 Từ số hóa đến chuyển đổi số

Chào mừng 60 năm truyền thống Học viện Ngân hàng 1961- 2021 35

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG TRÊN CHẶNG ĐƯỜNG ĐỔI MỚI

các thuật ngữ tiếng Việt

Digitization (số hóa dữ liệu), hay chính xác

hơn là Digitize information (quá trình số

hóa thông tin) Digitization được định nghĩa

là “thao tác kỹ thuật” nhằm chuyển đổi các

thông tin analog (tương tự) sang dạng digital

(kỹ thuật số) Digitization được giải thích về

mặt công nghệ là sự thể hiện các thông tin dưới

dạng các giá trị rời rạc thành một chuỗi số nhị

phân (binary digit, 0 và 1)

Digitalization (số hóa quy trình) là việc sử

dụng các giá trị thông tin số của quá trình

Digitization Thuật ngữ Digitalization được

sử dụng rộng rãi, bao hàm chuyển đổi các quy

trình khác nhau sang định dạng kỹ thuật số Quá

trình Digitalization hướng tới đối tượng là các

quy trình (process) nhằm xử lý các dữ liệu số

được thu thập, xử lý và lưu trữ trong hoạt động

sản xuất kinh doanh Quá trình Digitalization

tại các doanh nghiệp và tổ chức sẽ tạo ra các

quy trình nghiệp vụ mới (business process) và

dịch vụ mới như chính phủ điện tử, thanh toán

điện tử, tự động hóa văn phòng hay mô hình văn

phòng không giấy tờ Quá trình Digitalization

trong giáo dục sẽ tạo ra các khóa học điện tử

e-Learning và MOOC (Massive Open Online

Courses - Khóa học trực tuyến quy mô lớn).

Trong thời đại số, các thành tựu mới của

cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mang đến

sự đột phá (disruption) trong cách thức kinh

doanh, và đây mới thực sự là quá trình Digital

transformation (chuyển đổi số) Các công nghệ

lõi có thể kể đến Artificial Intelligent (Trí tuệ

nhân tạo), Big Data (Dữ liệu lớn), Internet

of Things (Internet vạn vật), Robotic Process

Automation (Tự động hóa quy trình)… đã

mang đến cơ hội chuyển đổi (transform) và

thay đổi các mô hình kinh doanh, mô hình

giáo dục, mô hình tiêu dùng Trong giáo dục

“Digital transformation” cần phải được hiểu là

thay đổi mô hình đào tạo truyền thống, mô hình

học tập truyền thống sang một mô hình hoàn

toàn mới Trong giáo dục đại học, “Digital

transformation” là việc mở rộng và chuyển đổi

không gian đào tạo của các trường đại học, từ

không gian vật lý truyền thống sang không gian

số rộng lớn, nơi mà các hành vi của người học

được dẫn dắt, định hướng và hỗ trợ 24/7, nơi

mà các nhu cầu về học tập, nghiên cứu và khám phá tri thức của người học được thỏa mãn dựa trên các thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 Chuyển đổi số giáo dục đại học đang là phương thức được kỳ vọng làm thay đổi các trường đại học truyền thống, phá vỡ các rào cản về tư duy và giới hạn thế giới thực, mang đến cho những chủ nhân đích thực của các trường đại học trong thời đại số, Thế hệ Z

và Alpha- những cư dân “thời đại số” những trải nghiệm mà họ mong muốn

2 Hành trình người học và cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm trong bối cảnh chuyển đổi số

Hành trình người học có thể được định nghĩa

là: “Một chuỗi hoạt động, từ khi bắt đầu các

tương tác mà một người học trải qua trong suốt mối quan hệ của họ với một trường đại học - từ lần đầu tiên họ nghe về nó ở trường trung học, đến khi hoàn thành việc học, tốt nghiệp, tiếp tục việc học của họ và giữ liên lạc với tư cách

là một cựu sinh viên” (PwC, 2019).

Nhiều trường đại học ở các thị trường lâu đời như Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Úc đã bắt đầu thay đổi cách ứng phó với những thách thức trong bối cảnh thời đại số bằng cách tìm hiểu, thiết kế lại và quản lý ‘Hành trình của người học’ nhằm đáp ứng nhu cầu của người học ngày nay Bằng cách thiết kế cơ cấu tổ chức của trường đại học xung quanh “Hành trình người học” ở trạng thái lý tưởng, các trường đại học hướng tới việc thu hút và giữ chân các nhóm người học “thời đại số” này, xây dựng các phòng ban, khoa một cách hiệu quả, lấy người học làm trung tâm và cải thiện kết quả người học và sự trung thành của người học sau khi tốt nghiệp

Người học thế hệ “thời đại số” khi vào các trường đại học sẽ mong đợi và yêu cầu các trải nghiệm kỹ thuật số được cá nhân hóa trong dịch vụ đào tạo tương tự như các trải nghiệm tiêu dùng kỹ thuật số Ví dụ: nếu nhóm người học này đã quen với việc dùng trợ lý thông minh trên các ứng dụng kỹ thuật số hỗ trợ

người dùng (như hướng dẫn giao thông từ

Google Assisstant, sắp xếp lại lịch trình học

Hành trình người học và cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục đại học

PGS.TS Đào Minh Phúc - TS Phan Thanh Đức

36

tập từ Alexa), họ sẽ muốn các tính năng tương

tự từ các ứng dụng quản lý đào tạo của trường

Ví dụ: kích hoạt lớp học bằng giọng nói, hỗ

trợ làm bài tập bằng AI trợ lý ảo Người học

có lẽ cũng sẽ thấy hấp dẫn hơn nếu các dịch

vụ hỗ trợ này được gắn với nhãn hiệu là linh

vật của trường đại học, để giới thiệu việc đăng

ký khóa học mới hoặc thông báo có bao nhiêu

phòng trống tại khu vực gần tòa nhà lớp học để

mượn phòng, cùng với hướng dẫn cách đăng ký

mượn phòng dựa trên mã số định danh cá nhân

người học

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc thiết kế

hành trình người học cần phác họa cả các tương

tác trong đời sống thực và cuộc sống ảo của

người học thông qua Mã định danh người học

Cần làm rõ mã định danh người học không đơn

giản chỉ là một mã định danh duy nhất trong cơ

sở dữ liệu của các hệ thống thông tin, mà sẽ là

cơ sở để hoạch định các tài nguyên số cho mỗi

người học Mỗi người học, thông qua mã định

danh của mình, được cấp phát các tài nguyên

trong môi trường số là hành trình học tập,

không gian lưu trữ, hỗ trợ tài chính, các dịch vụ

học tập, từ in ấn đến dung lượng băng thông, đến khả năng truy cập các tài nguyên số trên thư viện điện tử Không gian học tập của người học không còn đơn thuần là trong thế giới thực

mà đan xen, trộn lẫn với cuộc sống ảo Cả hai cần được trộn lẫn và được thể hiện thông qua thiết kế hành trình người học dựa trên mã định danh của người học

Như vậy, mã định danh người học (trong thế

giới ảo) và người học (thế giới thực) cần được

đặt làm trung tâm trong tiến trình thiết kế hành trình người học, dùng làm cơ sở để hoạch định các tài nguyên giáo dục, từ hệ thống công nghệ thông tin, băng thông mạng, hệ thống dịch vụ

hỗ trợ đào tạo,… đến những tài nguyên trong thế giới thực: phòng học, khuôn viên trường, thiết bị giảng dạy… Mỗi người học cần được biết những tài nguyên gì được dành cho mình, những trải nghiệm mình được quyền sử dụng, ngay từ những ngày đầu nhập học thông qua hành trình người học cá nhân hóa của mình Bên cạnh đó, sự tương đồng giữa trải nghiệm của người tiêu dùng và người học vượt ra ngoài việc ứng dụng công nghệ trong công việc kinh

Nguồn: SAP S4/Hana

Hình 2 Vòng đời người học, được thiết kế xung quanh mã định danh người học

Chào mừng 60 năm truyền thống Học viện Ngân hàng 1961- 2021 37

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG TRÊN CHẶNG ĐƯỜNG ĐỔI MỚI

doanh và giáo dục Người học “thời đại số”

ngày nay coi mình là người “mua” quyền truy

cập vào trải nghiệm trường đại học- thanh toán

học phí, các dịch vụ đào tạo và tích lũy kiến

thức và muốn đóng vai chủ động, thay vì thụ

động, tham gia vào một cuộc hành trình độc

đáo tại một trường đại học, nơi mà được kỳ

vọng hiểu và đáp ứng nhu cầu và mong muốn

của họ

Mặc dù, đây sẽ là một sự thay đổi lớn so với

trải nghiệm đại học truyền thống, nhưng trải

nghiệm kết hợp (blended) giữa đời sống thực

và thế giới ảo sẽ mang lại cho người học sự

tiện lợi và cá nhân hóa mà họ mong muốn,

đồng thời cung cấp cho các trường đại học

nhiều cơ hội hiểu và nâng cao trải nghiệm của

người học, cải thiện hiệu quả hoạt động tại

trường đại học

3 Chuyển đổi số làm thay đổi hệ thống

chứng chỉ, bằng cấp và cách đánh giá, thi cử

trong thời đại số tại các trường đại học

Trong bối cảnh chuyển đổi số, khi người học

“thời đại số” ngày càng bị thu hút với “hành

trình người học” được thiết kế và truyền đạt

theo cách trực quan dễ hiểu và phổ biến, dấu

ấn huy hiệu kỹ thuật số (digital badges) sẽ

trở thành một mục tiêu của người học và các trường đại học cần quan tâm đến

Huy hiệu kỹ thuật số là hình thức chứng chỉ, hoặc bằng tốt nghiệp điện tử mới Nó chứa đầy đủ thông tin liên quan đến cơ sở đào tạo

đã cấp huy hiệu và hành trình những gì người học đã hoàn thành để giành được huy hiệu Nói cách đơn giản thì đây là giấy chứng chỉ mới mà người học nhận được khi hoàn thành một khóa học để xác nhận trình độ kỹ năng của họ và cho nhà tuyển dụng, khách hàng, bạn bè và khách hàng biết rằng người học có khả năng thành thạo về một lĩnh vực nào đó được chứng nhận bởi bên thứ ba

Về phương diện giáo dục, huy hiệu kỹ thuật

số giúp người học nắm vững nội hàm các chủ

đề thay vì tập trung vào điểm số Phương thức đánh giá truyền thống ở các trường đại học chủ yếu dựa vào hệ thống các bài kiểm tra thành phần và bài thi cuối học phần với trọng số lớn (≥50%) để cung cấp một điểm số cuối mỗi học phần (Quy chế 43, 2007) Ngược lại, huy hiệu

kỹ thuật số cung cấp một cách thức mô-đun và linh hoạt hơn để đảm bảo người học thực sự học và thể hiện các cấp độ khác nhau cũng như

sự kết hợp của năng lực và sự thành thạo trong suốt quá trình học Nói cách đơn giản hơn, huy hiệu kỹ thuật số đánh giá quá trình học tập,

Nguồn: Tác giả tổng hợp

Hình 3 Người học là trung tâm trong quá trình hoạch định tài nguyên học tập

Hành trình người học và cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục đại học

PGS.TS Đào Minh Phúc - TS Phan Thanh Đức

38

không chỉ là “điểm” cuối cùng hoặc thành tích

Với cách thức này, người học sẽ xóa bỏ tâm lý

nhồi nhét kiến thức chỉ để vượt qua bài thi cuối

học phần có trọng số cao và hỗ trợ, tạo động lực

thường xuyên thông qua trải nghiệm hành trình

học tập Các huy hiệu kỹ thuật số cũng nhắc

người học nhớ lại nỗ lực, kiến thức và kết quả

của họ và đây là một sự thay đổi lớn về mô hình

đánh giá và cấp chứng chỉ, bằng cấp đối với các

trường đại học

Về phương diện kiểm chứng và xác thực, các

huy hiệu kỹ thuật số được ứng dụng các công

nghệ mới như blockchain giúp tăng khả năng

xác minh và lưu trữ dữ liệu an toàn, có ý nghĩa

đặc biệt hữu ích đối với các cơ sở đào tạo và

tuyển dụng Blockchain có thể bảo vệ an toàn

và ngăn không cho bảng điểm bị thay đổi, để

các nhà tuyển dụng tiềm năng có thể xác minh

ngay rằng bằng cấp của ứng viên là chính xác2

2 Đây là một mối quan tâm lớn trong quá trình tuyển

dụng, vì một nghiên cứu gần đây cho thấy rằng một tỷ

lệ lớn các ứng viên đã nói dối trong CV của họ về trình

độ học tập- điểm số đạt được, chuyên ngành theo đuổi,

(Jack Moran, 2020) Sử dụng blockchain như một cách để bảo mật và xác minh thông tin đăng nhập học tập, ngay cả những thông tin

từ các trường đại học hoặc chương trình khác nhau, cũng có thể cắt giảm chi phí hành chính cho một tổ chức, vì sẽ không còn phải tuyển dụng nhân viên thừa để thực hiện các truy vấn của nhà tuyển dụng về tính minh bạch bằng cấp của nhân viên

Các huy hiệu kỹ thuật số, có thể được lưu trữ

và hiển thị qua danh mục trực tuyến, trang web mạng và sơ yếu lý lịch, được xây dựng trên các hệ thống blockchain hoặc nhúng với các hyperlink sẽ cung cấp thông tin chi tiết về thành tích, cơ sở đào tạo phát hành và các bằng chứng khác cho phép người đọc xác minh thành tích học tập Những điểm touch-point trong hành trình người học (điểm đánh dấu kỹ thuật số)

sẽ minh chứng các kiến thức hoặc kỹ năng của người học chính xác hơn nhiều so với thông loại hình đào tạo và thậm chí cả trường đại học mà họ theo học.

Nguồn: E-Learning Industry, 2019

Hình 4 Các huy hiệu kỹ thuật số sẽ thay đổi căn bản cách thức đánh giá,

cấp chứng chỉ tại các trường đại học