GIÁ TRỊ LÝ LUẬN VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG...13 3.1... Từ việc nhận thức được tầm quan trọng về xây dựng đạo đức cách m
Trang 1HỌC VIỆN NGOẠI GIAO
KHOA KINH TẾ QUỐC TẾ
-BÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC HỌC PHẦN: KINH TẾ PHÁT TRIỂN
ĐỀ TÀI: GIÁ TRỊ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUAN ĐIỂM
HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG
ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
Họ và tên : Trịnh Thị Hòa
Lớp : KT47A1
Mã số sinh viên : KT47A1-0195
Giảng viên hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Hạnh
HÀ NỘI – 2021
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
7 Kết cấu của đề tài
CHƯƠNG I: CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc
1.1.2 Tinh hoa đạo đức phương Đông, phương Tây
1.1.3 Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về đạo đức cách mạng
1.2 Cơ sở thực tiễn
1.2.1 Thực tiễn Việt Nam
1.2.2 Thực tiễn tình hình thế giới
CHƯƠNG II: NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
2.1 Nói đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức
2.2 Xây đi đôi với chống
2.3 Tu dưỡng đạo đức suốt đời 11
CHƯƠNG III GIÁ TRỊ LÝ LUẬN VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG 13
3.1 Giá trị lý luận 13
3.2 Ý nghĩa thực tiễn 13
Trang 3CHƯƠNG IV VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CÁCH
MẠNG 14
4.1 Vận dụng nguyên tắc “nói đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức” trong việc rèn luyện đạo đức của mỗi cán bộ, đảng viên 14
4.2 Vận dụng nguyên tắc “xây đi đôi với chống” để rèn luyện đạo đức và nâng cao ý thức người dân trong việc bảo vệ rừng 15
4.3 Vận dụng nguyên tắc “phải tu dưỡng đạo đức suốt đời” trong việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của thanh niên Việt Nam 16
LIÊN HỆ BẢN THÂN 17
KẾT LUẬN 18
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Hồ Chí Minh là lãnh tụ cách mạng rất quan tâm đến vấn đề đạo đức Tư tưởng đạođức của Người, không những được thể hiện qua các tác phẩm, bài viết, bài nói ngắngọn, cô đọng và sâu sắc, mà còn được thể hiện trong chính cuộc đời hoạt động thựctiễn phong phú và bản thân Nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh về đạođức cách mạng không những là một đòi hỏi khách quan của sự nghiệp cáchmạng, mà còn thiết thực góp phần quan trọng trong việc tu dưỡng, rèn luyện đạođức cách mạng cho nhân dân ta nói chung và cán bộ, đảng viên nói riêng
Từ việc nhận thức được tầm quan trọng về xây dựng đạo đức cách mạng theo tưtưởng đạo đức Hồ Chí Minh, tiếp thu bài học và tiếp cận tài liệu tham khảo, em
đã quyết định tìm hiểu về nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng theo tưtưởng Hồ Chí Minh và vận dụng những nguyên tắc đó để rèn luyện đạo đức cánhân
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Quan điểm Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng nói chung và những nguyên tắcxây dựng đạo đức cách mạng nói riêng là một đề tài quen thuộc và đã có nhiềutác giả phân tích, nghiên cứu Bài tiểu luận có sự tham khảo, so sánh từ nhiềunguồn tài liệu Tuy nhiên sẽ không tránh khỏi hạn chế, thiếu sót trong quá trìnhđánh giá và phân tích
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu: Nêu lên được một cách khái quát nhất các nguyên tắc
xây dựng đạo đức cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh, từ đó vận dụng vào
quá trình tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng của người dân Việt Nam ngàynay Qua đó bày tỏ lòng kính yêu vô hạn của mình đến vị lãnh tụ vĩ đại của dântộc, một tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng
Nhiệm vụ nghiên cứu: Để làm được điều đó, bài tiểu luận sẽ làm rõ những nội
dung sau: Tiền đề hình thành và nội dung các nguyên tắc xây dựng đạo đức cáchmạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh (kèm theo cách câu nói, câu văn của Hồ ChíMinh và các sự kiện lịch sử liên quan đến Người), giá trị lý luận và ý nghĩa thực
Trang 5tiễn của các luận điểm trên, vận dụng vào quá trình tu dưỡng, rèn luyện đạo đứccủa cán bộ và nhân dân
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu nội dung và ý nghĩa của
quan điểm Hồ Chí Minh về những nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng; vậndụng các nguyên tắc đó vào thực tiễn cuộc sống hiện nay
Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi về nội dung: Toàn bộ nội dung cơ bản và giá trị lý luận và ý nghĩa thựctiễn quan điểm Hồ Chí Minh về những nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạngtrong giai đoạn hiện nay
Phạm vi về thời gian: từ 1945 đến nay
Phạm vi về không gian: Việt Nam
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Bài tiểu luận sử dụng phương pháp duy vật lịch sử, duy vật biện chứng, phươngpháp quy nạp và diễn dịch, kết hợp với phương pháp tổng hợp, phân tích, sosánh
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Bài tiểu luận góp phần làm cho toàn Đảng, toàn nhân dân nhận thức sâu sắc vềnhững nội dung cơ bản và giá trị ý nghĩa to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh vềnhững nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng Giúp mọi người ý thức mạnh
mẽ về tầm quan trọng của nguyên tắc, tu dưỡng và rèn luyện, học tập tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh cao cả
7 Kết cấu của đề tài
Bài tiểu luận gồm có 4 phần:
Chương 1: Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng
Chương 2: Nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí MinhChương 3: Giá trị lý luận và ý nghĩa thực tiễn của quan điểm Hồ Chí Minh vềnhững nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng
Chương 4: Vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh về những nguyên tắc xây dựngđạo đức cách mạng
Trang 6CHƯƠNG I: CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc.
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh được bắt nguồn từ truyền thống đạo đức tốtđẹp của dân tộc Việt Nam Trong đó, chủ nghĩa yêu nước là nét đặc sắc, nổi bậtnhất của thang giá trị đạo đức truyền thống dân tộc
Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên trong một gia đình có nếp sống, phong cáchsinh hoạt gần gũi với người lao động, trọng tình người, sống có nghĩa khí và trênquê hương giàu truyền thống yêu nước Những giá trị đạo đức truyền thống tốtđẹp của dân tộc, quê hương, gia đình đã được Hồ Chí Minh kế thừa, phát huy,phát triển lên một tầm cao mới, của thời đại mới và được thể hiện một cách sâusắc trong tư tưởng của Người về đạo đức cách mạng
1.1.2 Tinh hoa đạo đức phương Đông, phương Tây
Đối với đạo đức phương Đông, Hồ Chí Minh coi trọng và đánh giá cao nhữnggiá trị tích cực, tiến bộ trong tư tưởng của Nho giáo, Phật giáo Đó là sự tu dưỡngđạo đức cá nhân, nghiêm khắc với bản thân Người cũng tìm thấy những điểm hợplý trong tư tưởng của Phật giáo, coi trọng và đề cao “cái thiện”, khuyên con ngườisống hiền từ, không tham lam, có lòng vị tha, cảm thông sâu sắc với người nghèokhổ, biết lo cho người hơn lo cho mình
Đối với đạo đức phương Tây, Hồ Chí Minh rất coi trọng những “ưu điểm”trong tư tưởng của Thiên chúa giáo, đó là lòng nhân ái cao cả của Chúa Giêsu,khuyên con người sống trong sạch, thuỷ chung, thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau,biết hoà đồng và làm bạn với mọi người, kể cả làm bạn với bạn của kẻ hại mình
Hồ Chí Minh đã kế thừa, tiếp thu được những giá trị đạo đức tốt đẹp của cảphương Đông và phương Tây để mở rộng sự hiểu biết, làm phong phú, làm giàuthêm trí tuệ của mình
1.1.3 Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về đạo đức cách mạng.
Chủ nghĩa Mác ra đời đã đánh dấu bước ngoặt về một nền đạo đức mới, đạođức cộng sản, gạt bỏ tất cả những quan niệm duy tâm, phi lịch sử về đạo đức
Trang 7Mác chỉ rõ, trong xã hội có sự đối lập về giai cấp, thì “đạo đức cũng là đạo đứccủa giai cấp, hoặc là nó biện hộ cho sự thống trị và lợi ích của giai cấp thống trị,hoặc là khi giai cấp bị trị đã trở nên khá mạnh, thì nó tiêu biểu cho sự nổi dậychống lại sự thống trị nói trên và tiêu biểu cho lợi ích tương lai của những người
bị áp bức”1 Đạo đức tiêu biểu cho lợi ích tương lai của những người bị áp bứcchính là đạo đức mới, đạo đức cách mạng mang bản chất giai cấp công nhân, nókhác hẳn với bản chất đạo đức cũ của giai cấp thống trị bóc lột
Tư tưởng đạo đức của chủ nghĩa Mác - Lênin đã tác động ảnh hưởng mộtcách sâu sắc đến cả nhận thức, tư duy, tình cảm và hành động của Hồ Chí Minh
1.2 Cơ sở thực tiễn.
1.2.1 Thực tiễn Việt Nam.
Dưới chế độ thuộc địa nửa phong kiến, do chính sách cai trị độc ác của chủnghĩa thực dân, đã để lại hậu quả hết sức nặng nề Đặc biệt, trên lĩnh vực đạođức, sự ràng buộc khắt khe của lễ giáo phong kiến và sự áp đặt “lối sống tư sản”,
cơ hội, thực dụng chạy theo đồng tiền, đề cao chủ nghĩa cá nhân của chủ nghĩathực dân là nguy cơ đe doạ đến những giá trị đạo đức truyền thông tốt đẹp củadân tộc và là một trở ngại to lớn đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta.Nhận thức rõ được điều đó, Hồ Chí Minh cho rằng, đối với cách mạng nước ta,muốn giải phóng triệt để cho người lao động phải đồng thời giải phóng cho họ
cả về tư tưởng, văn hoá, đạo đức lối sống, thói quen lạc hậu có gốc rễ từ hàngngàn năm nay
Mặt khác, ngay sau Cách mạng Tháng Tám thành công, chính quyền đãthuộc về nhân dân, Hồ Chí Minh sớm phát hiện ra những hiện tượng sai lệch củamột bộ phận cán bộ, đảng viên như quan liêu, hách dịch, cậy chức, cậy quyềntham ô, hủ hoá Những tệ nạn đó, nếu không sớm được phát hiện, ngăn chặn dễtrở thành nguy cơ làm tổn hại đến thanh danh của Đảng và toàn bộ sự nghiệpcách mạng, nhất là trong điều kiện Đảng cầm quyền
1.2.2 Thực tiễn tình hình thế giới.
Hồ Chí Minh đã đi đến nhiều nước trên thế giới, Người đã nhận thấy chủnghĩa đế quốc một mặt thẳng tay đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân laođộng, mặt khác chúng thực hiện chính sách đầu độc, tuyên truyền cho lối sống
1 C Mác - Ph Ăngghen, Toàn tập, Tập 20, Nxb CTQG, H 1994, Tr 137
Trang 8thực dụng, đề cao chủ nghĩa cá nhân, áp đặt các giá trị đạo đức, luân lý tư sảnvào các nước thuộc địa Do đó, cuộc đấu tranh của các dân tộc thuộc địa khôngchỉ nhằm mục tiêu độc lập dân tộc, mà còn để bảo vệ những giá trị văn hoá, đạođức truyền thống tốt đẹp của dân tộc mình
Đặc biệt, từ khi Chủ nghĩa Mác - Lênin được xâm nhập vào các nước thuộcđịa đã làm cho cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc càng gắn bó mật thiếtvới nhau hơn Trong cuộc đấu tranh đó, các quan điểm về cái gọi “khai hoá vănminh” của chủ nghĩa thực dân ở các nước thuộc địa lần lượt bị vạch mặt, lên án;mục tiêu, lý tưởng cách mạng, niềm tin vào đạo đức cộng sản không ngừngđược củng cố, mở rộng trên phạm vi thế giới Mặt khác, sau thắng lợi của cuộcCách mạng Tháng Mười Nga (1917) và cùng với những thành tựu to lớn trongcông cuộc cải tạo, xây dựng chủ nghĩa xã hội trên quê hương đất nước củaLênin, nhất là trên lĩnh vực xây dựng đạo đức, lối sống mới đã tác động mạnh
mẽ và chiếm được cảm tình của đông đảo quần chúng nhân dân lao động trênthế giới Thực tế đó đã được Hồ Chí Minh nhận thức, tiếp thu một cách đúngđắn và trở thành một động lực quan trọng để hình thành nên tư tưởng của Người
về đạo đức cách mạng
Hồ Chí Minh đã tiếp thu, kế thừa có chọn lọc những giá trị đạo đức tốtđẹp của dân tộc, tinh hoa đạo đức của nhân loại, kết hợp chặt chẽ giữatruyền thống với hiện đại, là những nhân tố có ý nghĩa quan trọng trực tiếptác động đến việc hình thành nên tư tưởng của Người về đạo đức cách mạng
CHƯƠNG II: NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
2.1 Nói đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức
Hồ Chí Minh coi Nói đi đôi với làm là nguyên tắc quan trọng bậc nhất trong xây dựng nền đạo đức mới Trong tác phẩm “Đường cách mệnh”, khi đề cập tư cách một người cách mệnh, Hồ Chí Minh yêu cầu “Nói thì phải làm” Trong bài
“Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”, Người viết:
“đảng viên đi trước, làng nước theo sau” Trong suốt cuộc đời mình, Hồ Chí
Trang 9Minh đã giáo dục mọi người và chính Người đã thực hiện điều đó một cáchnghiêm túc và đầy đủ nhất.
Hồ Chí Minh là tấm gương trong sáng tuyệt vời về việc lời nói đi đôi với
việc làm Nói đi đôi với làm đối lập hoàn toàn với thói đạo đức giả, nói một đằng
làm một nẻo, nói nhiều làm ít, thậm chí là nói mà không làm Ngay sau thắng lợiCách mạng Tháng Tám 1945, Hồ Chí Minh đã chỉ ra những biểu hiện của thóiđạo đức giả ở một số cán bộ “vác mặt làm quan cách mạng”2 Người đã nhiềulần bàn đến việc tẩy sạch căn bệnh quan liêu, coi thường dân chúng của một sốcán bộ, đảng viên “ Miệng thì nói dân chủ, nhưng làm việc thì họ theo lối
“quan” chủ Miệng thì nói “phụng sự quần chúng”, nhưng họ làm trái ngược với
lợi ích của quần chúng, trái ngược với phương châm của Đảng và Chính phủ” 3,
làm tổn hại đến uy tín của Đảng và Chính phủ trước nhân dân.
Nêu gương về đạo đức là một nét đẹp truyền thống của văn hóa phương
Đông Để đạo đức cách mạng thấm sâu, bám chắc vào đời sống xã hội và trởthành nền tảng tinh thần của nhân dân, Hồ Chí Minh đòi hỏi cán bộ, đảng viên
“Trước hết, mình phải làm gương, gắng làm gương trong anh em, và khi đi côngtác, gắng làm gương cho dân Làm gương về cả 3 mặt: Tinh thần, vật chất vàvăn hóa”4 Sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong lời nói, việc làm không
chỉ là cách thức để giáo dục đạo đức cho quần chúng, mà còn là một phươngpháp để tự giáo dục bản than mình Hồ Chí Minh đã viết: “Nói chung thì các dântộc phương Đông đều giàu tình cảm, và đối với họ một tấm gương sống còn có
giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”5
Theo Hồ Chí Minh, hơn bất cứ một lĩnh vực nào khác, trong việc xây dựng
một nền đạo đức mới, đạo đức cách mạng phải đặc biệt chú trọng “đạo làm gương” Đối với cán bộ, đảng viên, Người nêu luận điểm quan trọng: “Trước
mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họyêu mến Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức Muốnhướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước”6 Ngườinói: “Lấy gương người tốt, việc tốt để hằng ngày giáo dục lẫn nhau là một trong
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.4, tr.116
3 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.7, tr.176
4 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.4, tr.171
5 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.1, tr.284
6 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.6, tr.16
Trang 10những cách tốt nhất để xây dựng Đảng, xây dựng các tổ chức cách mạng, xâydựng con người mới, cuộc sống mới”7 Muốn làm được như vậy, phải chú ý phát hiện, xây dựng những điển hình “ người tốt, việc tốt” rất gần gũi trong đời
thường, trong các lĩnh vực lao động, sản xuất, chiến đấu, học tập, nghiên cứu…bởi vì theo Người: “Từng giọt nước nhỏ thấm vào lòng đất, chảy về một hướngmới thành suối, thành song Biết bao nhiêu giọt nước nhỏ hợp lại mới thành biểncả”8 Không nhận thức được điều này là “chỉ thấy ngọn mà quên gốc” Theo HồChí Minh, “Người tốt, việc tốt nhiều lắm Ở đâu cũng có Ngành, giới nào, địaphương nào, lứa tuổi nào cũng có”9
Như vậy, một nền đạo đức mới chỉ được xây dựng trên một cái nền rộng lớn,vững chắc, khi những chuẩn mực đạo đức trở thành hành vi đạo đức hằng ngàycủa mỗi người và của toàn xã hội
Ví dụ: Năm 1945, Hồ Chí Minh phát động phong trào “Hũ gạo cứu đói” đăng
trên Tờ Cứu quốc để cứu dân nghèo: “Cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn 3 bữa Đem gạo đó (mỗi bữa một bơ) để cứu dân nghèo Như vậy, thì những người nghèo sẽ có bữa rau bữa cháo để chờ mùa lúa năm sau, khỏi đến nỗi chết đói Tôi chắc rằng đồng bào ta ai cũng sẵn lòng cứu khổ cứu nạn, mà hăng hái hưởng ứng lời đề nghị nói trên” 10 Vì vậy, Hồ Chí Minh là người nêu
gương mỗi ngày, Người lấy một nắm gạo cho hũ gạo cứu đói và phong trào này
đã lan rộng ra khắp cả nước
2.2 Xây đi đôi với chống
Hồ Chí Minh cho rằng, nguyên tắc xây đi đôi với chống là đòi hỏi của nềnđạo đức mới, thể hiện tính nhân đạo chiến đấu vì mục tiêu của sự nghiệp cách
mạng Xây tức là xây dựng các giá trị, các chuẩn mực đạo đức mới; chống là
chống các biểu hiện, các hành vi vô đạo đức, suy thoái đạo đức
Để xây dựng một nền đạo đức mới, cần kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống.Trong cuộc sống hằng ngày, những hiện tượng tốt - xấu, đúng – sai, cái đạo đức
và vô đạo đức thường đan xen nhau, đối chọi nhau thông qua hành vi của nhữngcon người khác nhau, thậm chí trong mỗi con người Theo Hồ Chí Minh,
7 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.15, tr.672
8 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.15, tr.663
9 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.15, tr.663
Trang 11“Không có ai cái gì cũng tốt, cái gì cũng hay”11 Chính vì vậy, việc xây và chống trong việc xây dựng đạo đức rõ ràng không hề đơn giản Xây phải đi đôi với
chống, muốn xây phải chống, chống nhằm mục đích xây, lấy xây làm chính Vấn đề quan trọng trong việc giáo dục đạo đức là phải khơi dậy ý thức đạo
đức lành mạnh ở mỗi người, để mọi người tự giác nhận thức được trách nhiệm
đạo đức của mình, như Hồ Chí Minh từng nói, cảm nhận thấy sâu sắc sự trau dồiđạo đức cách mạng là việc làm “sung sướng và vẻ vang nhất trên đời” Tiếp
nhận sự giáo dục đạo đức là vấn đề nhất thiết không thể thiếu được, nhưng sự tự giáo dục, tự trau dồi đạo đức ở mỗi người còn quan trọng hơn.
Xây dựng đạo đức mới, đạo đức cách mạng phải được tiến hành bằng việcgiáo dục những phẩm chất, những chuẩn mực đạo đức mới Việc giáo dục đạođức mới phải được tiến hành phù hợp với từng giai đoạn cách mạng, phù hợpvới từng lứa tuổi, ngành nghề, tầng lớp và trong môi trường khác nhau; phảikhơi dậy được ý thức đạo đức lành mạnh ở mỗi người Hồ Chí Minh quan niệm
“ Mỗi con người đều có thiện và ác ở trong long Ta phải biết làm sao cho phầntốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa Xuân và phần xấu bị mất dần đi,
đó là thái độ của người cách mạng”12 Bản thân sự tự giác cũng là một phẩm chấtđạo đức cao quý đối với mỗi người và mỗi tổ chức, trước hết là đối với đảngviên, cán bộ
Hồ Chí Minh cho rằng, trên con đường đi tới tiến bộ và cách mạng, đạo đứcmới chỉ có thể xây dựng thành công trên cơ sở kiên trì mục tiêu chống chủ nghĩa
đế quốc, chống những thói quen và tập tục lạc hậu, phải loại trừ chủ nghĩa cánhân Đây thực sự là một cuộc cách mạng khó khăn, lâu dài, gian khổ, sâu sắcgiữa tiến bộ và lạc hậu, giữa cách mạng và phản cách mạng Muốn giành đượcthắng lợi trong cuộc chiến đấu này, điều quan trọng là phải phát hiện sớm, phảituyên truyền, vận động hình thành phong trào quần chúng rộng rãi đấu tranh cho
sự lành mạnh, trong sạch về đạo đức; phải chú trọng giáo dục đạo đức với tăngcường tính nghiêm minh của pháp luật
Xây dựng đạo đức mới cho cán bộ, đảng viên và hàng triệu, hàng triệu con
người, trước tiên phải chăm lo bồi dưỡng những phẩm chất, chuẩn mực đạo đức
11 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.5, tr.314
12 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.15, tr.672