Nắm bắt được tầm quan trọng của tri thức đối với con người, xã hội và nhất là đối với nền kinh tế hiện đại như ngày nay, em đã lựa chọn đề tài “ Khái niệm về tri thức và vai trò của tri
Trang 1Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
… 0O0…
BÀI TẬP LỚN
TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN
Đề tài số 1: Khái niệm về tri thức và vai trò của tri thức
trong hoạt động thực tiễn phát triển kinh tế (hoặc kinh
doanh) ở Việt Nam hiện nay.
Họ và tên sinh viên: Phạm Thùy Dung
Mã sinh viên: 11234294 Lớp: LLNL 1105(123)_19 Khóa: 65
Hà Nội - 2023
Trang 2Mục lục
Lời mở đầu……… 2 Nội dung
1 Khái niệm tri thức và cấu trúc tri thức………… 3
1.1 Khái niệm về tri thức……… 3 1.2 Cấu trúc tri thức……… 3
2 Vai trò của tri thức trong hoạt động thực tiễn
2.1 Vai trò của tri thức trong hoạt động con người……… 4 2.2 Vai trò của tri thức trong kinh tế và sự phát triển kinh tế……… 4 2.3 Vai trò của tri thức trong văn hóa, giáo dục và chính trị………… 5 2.4 Vai trò của nguồn tri thức với thực tiễn nước ta hiện nay………… 7
3 Vai trò của tri thức trong phát triển kinh tế (hoặc kinh doanh) ở Việt Nam hiện nay
3.1 Vai trò của tri thức khoa học, công nghệ trong việc nâng cao hiệu quả các nguồn lực phát triển kinh tế…
3.2 Vai trò của tri thức với việc nâng cao tính cạnh tranh kinh tế
4 Kết luận
5 Danh mục tài liệu tham khảo
Trang 3Lời mở đầu
Lịch sử loài người đã trải qua hàng triệu năm hình thành và phát triển Mỗi một bước tiến trong kho lịch sử đồ sộ ấy là một bước chuyển mới trong nhận thức, tư duy Và cũng có thể nói đấy là sự chuyển biến của tri thức Xã hội loài người càng phát triển thì vai trò của tri thức lại càng được nâng cao Trong bối cảnh thế giới ngày nay, tri thức không chỉ được coi là nguồn lực quan trọng mà còn là động lực chính đằng sau sự phát triển kinh tế và xã hội Tri thức không chỉ giới hạn ở việc tích luỹ kiến thức, mà còn bao gồm khả năng áp dụng, sáng tạo và tư duy phê phán Nó không chỉ là sản phẩm của giáo dục học thuật mà còn là kết quả của trí tuệ, trải nghiệm và năng lực sáng tạo của con người Với vai trò không ngừng mở rộng của công nghệ thông tin, tri thức trở thành tài nguyên quý báu không chỉ ở mức độ cá nhân mà còn ở mức độ tổ chức và cấp quốc gia Với Việt Nam, một quốc gia đang trên đà phát triển mạnh mẽ, vai trò của tri thức trở nên ngày càng quan trọng trong hoạt động kinh tế và kinh doanh Sự chuyển đổi từ nền kinh tế dựa vào lao động đến nền kinh tế tri thức đòi hỏi sự đổi mới, sáng tạo và hợp tác chặt chẽ giữa các ngành công nghiệp, giữa doanh nghiệp và giáo dục, giữa chính phủ và xã hội dân sự Tri thức không chỉ là chìa khóa mở cánh cửa của tương lai mà còn là cơ hội để Việt Nam tham gia vào cuộc đua công nghệ và sự phát triển toàn cầu
Nắm bắt được tầm quan trọng của tri thức đối với con người, xã hội và nhất là đối với nền kinh tế hiện đại như ngày nay, em đã lựa chọn đề tài “ Khái niệm về tri thức và vai trò của tri thức trong hoạt động thực tiễn phát triển kinh tế (hoặc kinh doanh) ở Việt Nam hiện nay ” Bài viết được dựa trên các tài liệu tham khảo và sự hiểu biết của bản thân em nên có thể sẽ có nhiều thiếu sót Rất mong nhận được sự đóng góp tích cực từ thầy cô ạ
Em xin chân thành cảm ơn
Trang 41 Khái niệm về tri thức và cấu trúc của tri thức
1.1 Khái niệm về tri thức
Tri thức đã có từ lâu trong lịch sử, có thể nói từ khi con người bắt đầu tư duy thì lúc đó có tri thức Trải qua một thời gian dài phát triển của lịch sử, cho đến những thập kỉ gần đây tri thức và vai trò của nó đối với sự phát triển kinh tế - xã hội mới được đề cập nhiều Vậy tri thức là gì?
Khái niệm của triết học về tri thức:
Theo quan điểm của triết học thì tri thức là kết quả của các quá trình nhận thức của con người về đối tượng được nhận thức, làm tái hiện tư tưởng con gười, những thuộc tính, những mối quan hệ, những quy luật vận động, phát triển của đối tượng và được diễn đạt bằng ngôn ngữ tự nhiên hay hệ thống các kí hiệu khác
Một số khái niệm khác về tri thức:
Tri thức là tập hợp các kiến thức, thông tin, kỹ năng và kinh nghiệm mà một người hoặc một tổ chức tích lũy được qua quá trình học tập, nghiên cứu, thử nghiệm và thực hành Nó không chỉ giới hạn ở việc biết một loạt thông tin mà còn bao gồm khả năng hiểu, sáng tạo và ứng dụng thông tin đó để giải quyết vấn
đề và đáp ứng các thách thức trong cuộc sống hàng ngày
Tri thức có thể bao gồm kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực như khoa học, nghệ thuật, kỹ thuật, y học, giáo dục, và cũng có thể bao gồm các kỹ năng sống như kỹ năng giao tiếp, lãnh đạo, giải quyết vấn đề, và kỹ năng xã hội Nó không chỉ giúp con người hiểu biết về thế giới xung quanh mình mà còn giúp họ phát triển tư duy logic, tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề
Tri thức có thể được chia sẻ và truyền đạt thông qua giáo dục, nghiên cứu, truyền thông và các hình thức giao tiếp khác Trong thời đại hiện đại, với sự phát triển của internet và công nghệ thông tin, việc truy cập và chia sẻ tri thức trở nên
Trang 5dễ dàng hơn, tạo điều kiện cho sự lan tỏa và truyền bá kiến thức một cách rộng rãi
Tri thức không chỉ là nguồn lực quý báu mà còn là động lực chính đằng sau sự phát triển của các quốc gia, doanh nghiệp và xã hội Nó là nền tảng cho sự đổi mới, sáng tạo và tiến bộ, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển một cộng đồng thông minh và năng động
1.2 Cấu trúc của tri thức
Tri thức là một phạm trù rất rộng, theo C.Mác, “phương thức mà theo đó ý thức tồn tại và theo đó một cái gì tồn tại đối với ý thức là tri thức , cho nên một cái
gì đó nảy sinh ra đối với ý thức, chừng nào ý thức biết cái đó” Tri thức có nhiều lĩnh vực khác nhau như: tri thức về tự nhiên, xã hội, con người; và có nhiều cấp
độ khác nhau như: tri thức cảm tính và tri thức lý tính; tri thức kinh nghiệm và tri thức lý luận; tri thức tiền khoa học và tri thức khoa học v.v Tích cực tìm hiểu, tích luỹ tri thức về thế giới xung quanh là yêu cầu thường xuyên của con người trên bước đường cải tạo thế giới
a/ Tri thức trong tư tưởng
Tri thức là sự kết hợp của nhận thức, kinh nghiệm, giá trị và thông tin trong ngữ cảnh, giúp cung cấp một thức đo chuẩn mực để đánh giá và nhận xét Trong kinh doanh, tri thức được thể hiện trong các tài liệu, nhưng tri thức cũng có thể xuất hiện trong thực tiễn, nguyên tắc làm việc, hoặc bài học kinh nghiệm
b/ Tri thức trong khoa học
Sự phát triển của công việc sản xuất và các hoạt động xã hội là nguyên nhân khiến con người đi sâu nghiên cứu về thế giới và hiểu được khả năng nhận thức của bản thân Tri thức trong khoa học là một hệ thống trí tuệ, khái quát về sự vật, hiện tượng của thế giới và quy luật vận động của chúng Đây là một hệ thống kiến thức được thiết lập trên cơ sở hợp lệ, có thể kiểm chứng và có thể áp dụng được
Trang 6Mặc dù khoa học và kiến thức chung khác nhau, nhưng chúng có liên quan chặt chẽ với nhau Tri thức khoa học có thể được rút ra từ môi trường xung quanh và được nghiên cứu theo một lộ trình Tuy nhiên, tri thức khoa học không phải là kiến thức sống đơn giản, tri thức khoa học là kết quả của hoạt động nghiên cứu của một ngành khoa học cụ thể
c/ Tri thức trong thực tiễn
Khi con người có tri thức, có hiểu biết, am hiểu sâu rộng tới mọi vấn đề hay lĩnh vực xã hội, thì con người ta dễ dàng thực hiện được những mục tiêu, ước nguyện của bản thân Chỉ có tri thức được đổi bằng chính mồ hôi công sức thì mới mang lại được hiệu quả Và hiển nhiên, một xã hội với những con người thành đạt giúp xã hội phát triển không ngừng về tri thức Đơn giản rằng khi xã hội được hình thành bởi từng cá nhân, sự kết hợp của các cá nhân có tri thức mang lại hiệu quả quá trình rèn luyện không ngừng đối với thế hệ trẻ, việc học tập như nào, trau dồi bản thân ra sao để mang lại cho xã hội cósự đóng góp hiệu quả nhất
Tri thức còn mang lại cho xã hội cơ hội hội nhập thế giới, để trao đổi kiến thức hay giao lưu văn hóa của các nước, tham gia các cuộc thi quốc tế Xã hội sẽ sánh vai với các cường quốc năm châu nhờ sự sáng tạo và những phát minh mới là điều không thể thiếu đối với những công dân toàn cầu đề cao tri thức Tri thức hiện là công cụ giúp giải quyết mọi vấn đề Khó khăn không chỉ của bản thân, của gia đình mà còn của gia đình Vì đất nước, vì toàn xã hội
Vì mỗi học sinh đều rất ý thức trong việc học, không chỉ biết giá trị của tri thức
mà còn cần học hỏi ở nhiều lĩnh vực khác nên xã hội, nhà trường và gia đình đưa ra rất nhiều chương trình cho học sinh, sinh viên trong học tập Việc đào tạo các kỹ năng mềm hoặc kiến thức chuyên sâu cũng là cơ hội để chuẩn bị tốt hơn cho các bạn trẻ trên con đường theo đuổi thành công
d/ Tri thức lí luận
Trang 7Discover more
from:
SHCDK65
Document continues below
SHCDK65 | Sinh
hoạt công dân…
Đại học Kinh tế…
35 documents
Go to course
SHCD K65 - SHCD dap an
SHCDK65 |
Sinh hoạt… None
5
Bài kiểm tra tự luận shcd k65
SHCDK65 |
Sinh hoạt… None
9
Khoi5 1122010 2 Cao Thị Vân Anh
SHCDK65 |
Sinh hoạt… None
6
Sinh hoạt công dân đầu khóa k65
SHCDK65 |
Sinh hoạt… None
6
Trang 8Để nắm bắt được bản chất sâu xa của sự vật, hiện tượng thì nhận thức của con người tất yếu phải chuyển lên trình độ tri thức lí luận Nó tồn tại trong hệ thống các khái niệm, phạm trù, quy luật, giả thuyết, lý thuyết, học thuyết khoa học Lí luận hình thành từ kinh nghiệm nhưng nó không xuất hiện một cách trực tiếp, tự phát và không phải mọi lí luận đều xuất phát từ kinh nghiệm “Lí luận là sự tổng kết kinh nghiệm của loài người, là sự tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xã hội, được tích lũy lại trong quá trình lịch sử’’ [Hồ Chí Minh, 1995-1996, tập 8, trang 497]
2 Vai trò của tri thức trong hoạt động thực tiễn
Tri thức là những hiểu biết, kiến thức, thông tin được tích lũy thông qua quá trình học tập, nghiên cứu, lao động, sản xuất, sinh hoạt Tri thức có vai trò quan trọng trong hoạt động thực tiễn, thể hiện ở những khía cạnh sau:
Là nền tảng cho sự phát triển của lực lượng sản xuất: Tri thức là cơ sở để tạo ra những công nghệ, kỹ thuật mới, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, dịch vụ
Là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế: Tri thức giúp doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, tạo ra những sản phẩm, dịch vụ mới đáp ứng nhu cầu thị trường, từ đó tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận
Là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp: Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, tri thức giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài
Giúp con người giải quyết các vấn đề trong cuộc sống: Tri thức giúp con người hiểu biết về thế giới xung quanh, từ đó có thể đưa ra những quyết định đúng đắn trong cuộc sống
Giúp con người phát triển bản thân: Tri thức giúp con người mở mang tầm hiểu biết, nâng cao năng lực tư duy, sáng tạo, từ đó phát triển bản thân toàn diện
SHCD Dau Khoa K65 SHCDK65 |
Sinh hoạt… None
5
Bài tự luân sinh hoạt công dân đầu khóa SHCDK65 |
Sinh hoạt… None
4
Trang 9Trong hoạt động thực tiễn, tri thức được vận dụng vào nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm:
Kinh tế: Tri thức được sử dụng để phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu của thị trường
Chính trị: Tri thức được sử dụng để hoạch định chính sách, giải quyết các vấn đề xã hội, xây dựng và phát triển đất nước
Xã hội: Tri thức được sử dụng để giáo dục, đào tạo, nâng cao dân trí, xây dựng xã hội văn minh, hiện đại
Khoa học: Tri thức được sử dụng để nghiên cứu khoa học, khám phá thế giới tự nhiên, xã hội
Nghệ thuật: Tri thức được sử dụng để sáng tạo nghệ thuật, mang lại cho con người những giá trị tinh thần cao đẹp
Có thể nói, tri thức là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định sự phát triển của xã hội loài người Trong hoạt động thực tiễn, tri thức có vai trò to lớn, giúp con người giải quyết các vấn đề trong cuộc sống, phát triển bản thân và xây dựng một xã hội văn minh, hiện đại
3 Vai trò của tri thức trong việc phát triển kinh tế (hoặc kinh doanh) ở Việt Nam hiện nay
3.1 Vai trò của tri thức khoa học, công nghệ trong việc nâng cao hiệu quả các nguồn lực phát triển kinh tế
Tri thức khoa học, công nghệ (KH&CN) là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định sự phát triển của lực lượng sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng kinh
tế và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực phát triển kinh tế
Trong nền kinh tế hiện đại, tri thức KH&CN đóng vai trò chủ đạo trong việc nâng cao hiệu quả các nguồn lực phát triển kinh tế, thể hiện ở những khía cạnh sau:
Trang 10 Tăng năng suất lao động: Tri thức KH&CN là cơ sở để tạo ra các công nghệ, kỹ thuật mới, giúp nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, tăng giá trị gia tăng của sản phẩm, dịch vụ
Tăng chất lượng sản phẩm, dịch vụ: Tri thức KH&CN giúp doanh nghiệp cải tiến sản phẩm, dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường
Tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp: Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, tri thức KH&CN giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài
Tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới: Tri thức KH&CN giúp doanh nghiệp phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu thị trường
Cụ thể, tri thức KH&CN có thể được ứng dụng để nâng cao hiệu quả các nguồn lực phát triển kinh tế thông qua các giải pháp sau:
Ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, kinh doanh: Công nghệ cao giúp doanh nghiệp tiết kiệm nguyên liệu, năng lượng, giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, dịch vụ
Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý: Công nghệ thông tin giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực
Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nhân lực: Nhân lực có tri thức KH&CN là nhân tố quan trọng quyết định hiệu quả sử dụng các nguồn lực Do đó, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nhân lực có tri thức KH&CN, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế
Để phát huy vai trò của tri thức KH&CN trong việc nâng cao hiệu quả các nguồn lực phát triển kinh tế, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
Tăng cường đầu tư cho nghiên cứu, phát triển KH&CN: Đầu tư cho nghiên cứu, phát triển KH&CN là nền tảng để tạo ra tri thức KH&CN mới, nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp
Trang 11 Tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, phát triển KH&CN: Cần xây dựng môi trường pháp lý, chính sách phù hợp, khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, ứng dụng KH&CN vào sản xuất, kinh doanh
Nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò của KH&CN: Cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò của KH&CN, từ đó khuyến khích mọi người tham gia vào các hoạt động nghiên cứu, phát triển KH&CN 3.2 Vai trò của tri thức với việc nâng cao tính cạnh tranh kinh tế
Tri thức là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định sự phát triển của kinh tế Trong nền kinh tế hiện đại, tri thức đóng vai trò chủ đạo trong việc nâng cao tính cạnh tranh kinh tế, thể hiện ở những khía cạnh sau:
Tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu của thị trường: Tri thức giúp doanh nghiệp phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường Điều này giúp doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ khác
Nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ: Tri thức giúp doanh nghiệp cải tiến sản phẩm, dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường Điều này giúp doanh nghiệp thu hút khách hàng và tăng khả năng cạnh tranh
Tăng năng suất lao động: Tri thức giúp doanh nghiệp ứng dụng công nghệ mới, nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất Điều này giúp doanh nghiệp giảm giá thành sản phẩm, dịch vụ, tăng khả năng cạnh tranh
Tiết kiệm chi phí: Tri thức giúp doanh nghiệp tối ưu hóa các quy trình sản xuất, kinh doanh, tiết kiệm chi phí Điều này giúp doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh về giá
Cụ thể, tri thức có thể được ứng dụng để nâng cao tính cạnh tranh kinh tế thông qua các giải pháp sau: