(Tiểu luận) môn nghiệp vụ hải quan 1 chủ đề thủ tục khai báo và đăng ký hải quan

Vai trò của thủ tục khai báo và đăng ký hải quan Là khởi đầu quan trọng với vai trò cung cấp thông tin về đối tượng khai hải quan cho việc thực hiện những thủ tục và nghiệp vụ tiếp theo

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

- 

-BÀI TẬP NHÓM MÔN: NGHIỆP VỤ HẢI QUAN 1

CHỦ ĐỀ: THỦ TỤC KHAI BÁO VÀ ĐĂNG KÝ HẢI QUAN

Trần Võ Thị Phương - 11217585 Nguyễn Thị Lan - 11217543

Hà Nội, tháng 11 năm 2023

1

Ủ Ụ Ả Ệ

1 KHÁI QUÁT VỀỀ TH T C KHAI BÁO VÀ ĐĂNG KÝ H I QUANỦ Ụ Ả 2

1.1 Khái ni m vềề th t c khai báo và đăng ký h i quan ệ ủ ụ ả 2

1.2 Vai trò c a th t c khai báo và đăng ký h i quan ủ ủ ụ ả 2

1.3 Đốối t ượ ng làm th t c khai báo và đăng ký h i quan ủ ụ ả 2

2 TH T C KHAI BÁO H I QUANỦ Ụ Ả 3

2.1 Quyềền và nghĩa v c a các bền liền quan ụ ủ 3

2.2 Hình th c khai h i quan ứ ả 4

2.3 N i dung khai h i quan ộ ả 5

2.4 Cách th c khai h i quan đi n t ứ ả ệ ử 9

2.5 B sung và s a ch a t khai h i quan ổ ử ữ ờ ả 11

3 ĐĂNG KÝ H I QUANẢ 13

3.1 Trách nhi m c a ch đốối t ệ ủ ủ ượ ng làm th t c h i quan ủ ụ ả 13

3.2 Quyềền và nghĩa v c a c quan h i quan ụ ủ ơ ả 14

3.3 Th t c đăng ký khai h i quan ủ ụ ả 15

II TH C TR NG KHAI BÁO H I QUAN T I VI T NAM Ự Ạ Ả Ạ Ệ 16

1 TH C TR NGỰ Ạ 16

2 H N CHỀẾẠ 17

3 NH NG GI I PHÁP TRONG TRI N KHAI TH T C H I QUAN ĐI N T ĐỐẾI V I HÀNG HÓA XUẤẾT Ữ Ả Ể Ủ Ụ Ả Ệ Ử Ớ NH P KH U T I VI T NAMẬ Ẩ Ạ Ệ 18

3.1 Tiềốp t c nâng cao nh n th c vềề vai trò, l i ích vi c th c hi n th t c h i quan đi n t ụ ậ ứ ợ ệ ự ệ ủ ụ ả ệ ử 18

3.2 S a đ i, b sung, ban hành m i khung pháp lu t vềề TTHQĐT ử ổ ổ ớ ậ 18

3.3 Gi i pháp vềề điềều ki n c s v t châốt kyỹ thu t th c hi n th t c h i quan đi n t ả ệ ơ ở ậ ậ ự ệ ủ ụ ả ệ ử 19

3.4 Phát tri n nguốền nhân l c đáp ng yều câều hoàn thi n th t c h i quan đi n t ể ự ứ ệ ủ ụ ả ệ ử 19

3.5 Phốối h p ch t chẽỹ v i các b , ngành liền quan đ hoàn thi n h n n a th t c h i quan đi n t ợ ặ ớ ộ ể ệ ơ ữ ủ ụ ả ệ ử đốối v i hàng hóa xuâốt nh p kh u ớ ậ ẩ 19

III TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả 20

I THỦ TỤC KHAI BÁO VÀ ĐĂNG KÝ HẢI QUAN VIỆT NAM

1 KHÁI QUÁT VỀ THỦ TỤC KHAI BÁO VÀ ĐĂNG KÝ HẢI QUAN

1.1 Khái niệm về thủ tục khai báo và đăng ký hải quan

Thủ tục khai báo hải quan là những thủ tục bắt buộc tại cửa khẩu, cảng biển, cảng hàng không, cho phép hàng hóa, phương tiện vận tải được phép xuất / nhập khẩu ra khỏi biên giới quốc gia Việt Nam

Thủ tục đăng ký hải quan là những thủ tục liên quan đến quá trình mà các công ty hoặc tổ chức thương mại phải đăng ký với cơ quan hải quan của quốc gia để được công nhận là người tham gia vào hoạt động xuất khẩu hoặc nhập khẩu Việc đăng ký này thường bao gồm cung cấp thông tin về doanh nghiệp, tài khoản hải quan, và các thông tin liên quan khác để đảm bảo việc thực hiện thủ tục hải quan theo quy định pháp luật

1.2 Vai trò của thủ tục khai báo và đăng ký hải quan

Là khởi đầu quan trọng với vai trò cung cấp thông tin về đối tượng khai hải quan cho việc thực hiện những thủ tục và nghiệp vụ tiếp theo của hệ thống các thủ tục và nghiệp

vụ hải quan mà pháp luật đã quy định

Khai hải quan được coi như bằng chứng của chủ đối tượng có thể được coi như đã minh chứng cho việc chấp hành những quy định về thủ tục hải quan của Nhà nước Việc khai hải quan có tác dụng là bằng chứng đầu tiên cho thấy chủ đối tượng chấp hành

Đăng ký khai báo hải quan là thủ tục tiếp theo trong quy trình nghiệp vụ hải quan, nó chứng tỏ việc chấp hành quy định của Hải quan cho việc chuẩn bị tiến hành kiểm tra, kiểm soát hải quan Do vậy, đăng ký khai hải quan phải đảm bảo những vấn đề về nội dung khai báo, thời gian, địa điểm đăng ký khai báo và xuất trình những chứng từ kèmtheo

Tiếp nhận đăng ký khai báo hải quan là khâu mở đầu của cơ quan hải quan để chuẩn

bị thực hiện nhiệm vụ kiểm tra giám sát hải quan nhằm xác định tư cách pháp lý của người khai hải quan, kiểm tra tính đồng bộ, tính hợp lệ của bộ chứng từ hải quan

1.3 Đối tượng làm thủ tục khai báo và đăng ký hải quan

- Chủ hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu

- Tổ chức được chủ hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu uỷ thác

- Người được uỷ quyền hợp pháp (áp dụng trong trường hợp hàng hoá, vật phẩmxuất khẩu, nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại)

2

- Người điều khiển phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh

- Đại lý làm thủ tục hải quan

- Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính, dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế

2 THỦ TỤC KHAI BÁO HẢI QUAN

2.1 Quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan

Người khai hải quan

- Quyền lợi

+ Được cơ quan hải quan cung cấp thông tin liên quan đến việc khai hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải, hướng dẫn làm thủ tục hải quan, phổ biến pháp luật về hải quan;

+ Yêu cầu cơ quan hải quan xác định trước mã số, xuất xứ, trị giá hải quan đối với hàng hóa khi đã cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin cho cơ quan hải quan;+ Xem trước hàng hóa, lấy mẫu hàng hóa dưới sự giám sát của công chức hải quan trước khi khai hải quan để bảo đảm việc khai hải quan được chính xác;+ Yêu cầu cơ quan hải quan kiểm tra lại thực tế hàng hóa đã kiểm tra, nếu không đồng ý với quyết định của cơ quan hải quan trong trường hợp hàng hóa chưa được thông quan;

+ Sử dụng hồ sơ hải quan để thông quan hàng hóa, vận chuyển hàng hóa, thực hiện các thủ tục có liên quan với các cơ quan khác theo quy định của pháp luật;+ Khiếu nại, tố cáo hành vi trái pháp luật của cơ quan hải quan, công chức hải quan;

+ Yêu cầu bồi thường thiệt hại do cơ quan hải quan, công chức hải quan gây ra theo quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

- Nghĩa vụ

+ Khai hải quan và làm thủ tục hải quan theo quy định của Luật này;

+ Cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin để cơ quan hải quan thực hiện xác định trước mã số, xuất xứ, trị giá hải quan đối với hàng hóa;

+ Chịu trách nhiệm trước pháp luật về sự xác thực của nội dung đã khai và các chứng từ đã nộp, xuất trình; về sự thống nhất nội dung thông tin giữa hồ sơ lưu tại doanh nghiệp với hồ sơ lưu tại cơ quan hải quan;

+ Thực hiện quyết định và yêu cầu của cơ quan hải quan, công chức hải quan trong việc làm thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải;

+ Lưu giữ hồ sơ hải quan đối với hàng hóa đã được thông quan trong thời hạn 05 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác; lưu giữ sổ sách, chứng từ kế toán và các chứng từ khác có liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đã được thông quan trong thời hạn do pháp luậtquy định; xuất trình hồ sơ, cung cấp thông tin, chứng từ liên quan khi cơ quan hải quan yêu cầu kiểm tra theo quy định tại các điều 32, 79 và 80 của Luật này;+ Bố trí người, phương tiện thực hiện các công việc liên quan để công chức hải quan kiểm tra thực tế hàng hóa, phương tiện vận tải;

+ Nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật

về thuế, phí, lệ phí và quy định khác của pháp luật có liên quan

Công chức hải quan

+ Lấy mẫu hàng hóa với sự có mặt của người khai hải quan để cơ quan hải quan phân tích hoặc trưng cầu giám định phục vụ kiểm tra hải quan

+ Yêu cầu người khai hải quan cung cấp thông tin, chứng từ liên quan đến hàng hóa để xác định đúng mã số, xuất xứ, trị giá hải quan của hàng hóa

+ Yêu cầu người chỉ huy, người điều khiển phương tiện vận tải đi đúng tuyến đường, đúng thời gian, dừng đúng nơi quy định

+ Các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

2.2 Hình thức khai hải quan

4

Hình thức khai hải quan là những cách thức mà người khai hải quan được sử dụng để cung cấp các thông tin, dữ liệu về đối tượng khai hải quan cho cơ quan hải quan theo quy định của pháp luật.

Khai hải quan được thực hiện chủ yếu theo ba hình thức: Khai miệng, khai viết, khai điện tử:

- Khai miệng là hình thức khai không được ghi nhận bằng chứng từ, không được xác lập và lưu trữ thành hồ sơ Hình thức khai này áp dụng chủ yếu với đối tượng là hành lý xách tay của hành khách xuất, nhập cảnh, ngoại trừ hành lý được hưởng chế độ ưu đãi hải quan

- Khai viết là hình thức khai bằng chữ viết trên những tài liệu do cơ quan hải quan quy định Có hai loại hình thức khai viết:

+ Khai bằng tờ khai hải quan: là việc người khai hải quan kê khai những thông tin về đối tượng làm thủ tục hải quan trên tờ khai hải quan theo mẫu do cơ quanhải quan phát hành Áp dụng chủ yếu cho loại hình hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu

+ Khai bằng chứng từ có sẵn: là việc người khai hải quan kê khai những thông tin

về đối tượng làm thủ tục hải quan bằng những chứng từ sẵn có Áp dụng chủ yếu cho phương tiện xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh

- Khai điện tử là hình thức khai hải quan bằng việc sử dụng công nghệ thông tin Các hình thức khai điện tử gồm:

+ Khai trên hệ thống mạng máy tính của cơ quan hải quan

+ Khai trên mạng máy tính của doanh nghiệp có kết nối mạng máy tính của cơ quan hải quan

+ Đơn vị gửi file có chứa thông tin khai báo về đối tượng cho cơ quan hải quan

2.3 Nội dung khai hải quan

Các chứng từ cần phải nộp khi khai hải quan theo quy định

- Tờ khai hải quan

Tờ khai hải quan hay còn gọi là Customs Declaration là một loại giấy tờ chứng từ dùng để khai báo thông tin về hàng hóa xuất nhập khẩu với cơ quan hải quan thuộc bộchứng từ xuất nhập khẩu

Đây là một điều kiện tiên quyết và quan trọng để một kiện hàng hóa có thể được nhập khẩu vào một quốc gia hay một vùng lãnh thổ cụ thể nào đó

định mức - hg,hNghiệp vụ

- Hợp đồng thương mại

Đây chính là văn bản thỏa thuận giữa bên mua và bên bán hàng mà ở đây bao gồm

bên gửi hàng và đơn vị cung cấp dịch vụ vận tải hàng hóa

Hợp đồng thỏa thuận này được ký dựa trên thông tin giữa các bên, thông tin về hàng hóa sử dụng trong giao dịch, hình thức và thời gian giao hàng cũng như là phương

thức thanh toán của hợp đồng Đồng thời nêu rõ trách nhiệm, quyền hạn cũng như là quyền lợi của các bên, rủi ro và chi phí vận chuyển

- Hóa đơn thương mại

Là loại giấy tờ chứng từ xuất nhập khẩu cơ bản nhất trong hoạt động kinh doanh, do người bán (thông thường thì chính là bên gửi hàng) lập và phát hành nhằm với mục

đích là thể hiện yêu cầu của người bán đòi hỏi người mua phải trả đúng số tiền hàng

đã được ghi rõ trong hóa đơn đó

Dùng để xuất trình cho phía ngân hàng để lấy tiền hàng và dùng để cung cấp cho bên công ty bảo hiểm trong việc tính phí bảo hiểm cho hàng hóa

Nghiệp vụ

Khái quát về IncotermsNghiệp vụ

4

- Bảng kê hàng hóa

Là bảng kê khai chi tiết tất cả các loại hàng hóa có trong kiện hàng, giúp cho ngườimua cũng như là cơ quan kiểm tra ở đầu nhập khẩu, hải quan, nơi nhận hàng dùng đểkiểm tra, đánh giá về tính xác thực, xác minh thực tế số lượng hàng hóa xuất nhậpkhẩu của bên bán có đúng như trong khai báo trên bảng kê hay không

7

- Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O):

Là một loại giấy tờ chứng từ trong bộ chứng từ xuất nhập khẩu của công ty thực tếnhằm cho biết xuất xứ nguồn gốc của hàng hóa được sản xuất tại quốc gia hay vùnglãnh thổ nào

- Vận đơn

Là một loại chứng từ xuất nhập khẩu quan trọng bởi nó có nhiệm vụ chứng minh việchàng hóa đã được bốc xếp lên phương tiện vận chuyển hàng hóa thành công

2.4 Cách thức khai hải quan điện tử

Quy trình đăng ký tờ khai nhập khẩu – IDA

Bước 1:

Bước 2:

9

Sau đó thực hiện nhập liệu, khai báo theo các hướng dẫn sau:

Quy trình đăng ký tờ khai xuất khẩu – EDA

Bước 1:

Bước 2:

Sau đó thực hiện nhập liệu, khai báo theo các hướng dẫn sau:

2.5 Bổ sung và sửa chữa tờ khai hải quan

Điều kiện để người khai hải quan sửa tờ khai sau thông quan

- Căn cứ theo Khoản 9 Điều 1 Thông tư 39/2018/TT-BTC, đối với trường hợp trong thông quan, người khai hải quan được sửa tờ khai khi:

+ Người khai hải quan, người nộp thuế được khai bổ sung hồ sơ hải quan trước thời điểm cơ quan hải quan thông báo kết quả phân luồng tờ khai hải quan cho người khai hải quan;

+ Người khai hải quan, người nộp thuế phát hiện sai sót trong việc khai hải quan sau thời điểm cơ quan hải quan thông báo kết quả phân luồng nhưng trước khi thông quan thì được khai bổ sung hồ sơ hải quan và bị xử lý theo quy định của pháp luật;

11

+ Người khai hải quan, người nộp thuế thực hiện khai bổ sung hồ sơ hải quan theo yêu cầu của cơ quan hải quan khi cơ quan hải quan phát hiện sai sót, không phù hợp giữa thực tế hàng hóa, hồ sơ hải quan với thông tin khai báo trong quá trình kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa thì bị xử lý theo quy định của pháp luật.

- Trong khi đó, người khai hải quan được sửa tờ khai hải quan khi hàng hóa đã được thông quan nếu thuộc vào một trong các trường hợp sau đây:

+ Người khai hải quan, người nộp thuế xác định có sai sót trong việc khai hải quan thì được khai bổ sung hồ sơ hải quan trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày thông quan nhưng trước thời điểm cơ quan hải quan quyết định kiểm tra sau thông quan, thanh tra;

+ Quá thời hạn 60 ngày kể từ ngày thông quan và trước khi cơ quan hải quan quyết định kiểm tra sau thông quan, thanh tra, người khai hải quan, người nộp thuế mới phát hiện sai sót trong việc khai hải quan thì thực hiện khai bổ sung

và bị xử lý theo quy định của pháp luật

- Chuẩn bị hồ sơ

+ Văn bản sửa chữa, khai bổ sung: nộp 02 bản chính;

+ Các giấy tờ kèm theo để chứng minh việc sửa chữa, khai bổ sung

- Trình tự thực hiện sửa tờ khai sau thông quan

1 Trách nhiệm của người khai hải quan

+ Khai chính xác, trung thực, đầy đủ các yếu tố, căn cứ khai bổ sung trong văn bản khai bổ sung

+ Tính số tiền thuế khai bổ sung, số tiền phạt chậm nộp (nếu có) phải nộp do khai

bổ sung

+ Nộp đủ hồ sơ cho cơ quan hải quan trong thời hạn được sửa chữa, khai bổ sungtheo quy định tại Điều 34 Luật Quản lý thuế, khoản 2 Điều 22 Luật Hải quan+ Thực hiện thông báo của cơ quan hải quan trên văn bản sửa chữa, khai bổ sung+ Trường hợp khai bổ sung làm tăng số tiền thuế phải nộp, người nộp thuế phải nộp đầy đủ, đúng thời hạn số tiền thuế, tiền phạt chậm nộp (nếu có) theo đúng quy định

+ Trường hợp khai bổ sung làm giảm số tiền thuế phải nộp, người nộp thuế có quyền đề nghị cơ quan hải quan nơi khai bổ sung xử lý số tiền nộp thừa

2 Trách nhiệm của cơ quan hải quan

+ Ghi rõ ngày, giờ tiếp nhận hồ sơ sửa chữa, khai bổ sung đối với trường hợp sửachữa, khai bổ sung

+ Kiểm tra tính đầy đủ, chính xác của hồ sơ sửa chữa, khai bổ sung và thông báo kết quả kiểm tra trên văn bản sửa chữa, khai bổ sung; trả cho người khai hải quan 01 bản, lưu 01 bản

+ Thông báo kết quả kiểm tra hồ sơ sửa chữa, khai bổ sung trong thời hạn sau đây:Trong thời hạn tám giờ làm việc kể từ khi tiếp nhận đủ hồ sơ sửa chữa, khai bổ sung đối với trường hợp sửa chữa, khai bổ sung trước thời điểm cơ quan hải quan kiểm tra thực tế hàng hóa hoặc quyết định miễn kiểm tra thực tế hàng hóa

+ Trong thời hạn năm ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận đủ hồ sơ khai bổ sung đối với trường hợp khai bổ sung trong thời hạn sáu mươi ngày, kể từ ngày đăng

ký tờ khai hải quan nhưng trước khi cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra thuế, thanh tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế

3 ĐĂNG KÝ HẢI QUAN

3.1 Trách nhiệm của chủ đối tượng làm thủ tục hải quan

Người khai hải quan gồm:

a) Người sở hữu đối tượng làm thủ tục hải quan;

b) Người được người sở hữu đối tượng làm thủ tục hải quan ủy quyền hợp phápc) Đại lý làm thủ tục hải quan

Quyền và nghĩa vụ của người khai hải quan theo Điều 18 Luật Hải quan 2014 như sau:

- Người khai hải quan có quyền:

+ Được cơ quan hải quan cung cấp thông tin liên quan đến việc khai hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải, hướng dẫn làm thủ tục hải quan, phổ biến pháp luật về hải quan;

+ Yêu cầu cơ quan hải quan xác định trước mã số, xuất xứ, trị giá hải quan đối với hàng hóa khi đã cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin cho cơ quan hải quan;+ Xem trước hàng hóa, lấy mẫu hàng hóa dưới sự giám sát của công chức hải quan trước khi khai hải quan để bảo đảm việc khai hải quan được chính xác;

+ Yêu cầu cơ quan hải quan kiểm tra lại thực tế hàng hóa đã kiểm tra, nếu không đồng

ý với quyết định của cơ quan hải quan trong trường hợp hàng hóa chưa được thông quan;

13